Metamorphoses
OvidiusYazar:
Ovidius
Tahmini Okuma Süresi:
20 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
723
Basım Tarihi:
2004
Yayınevi:
Penguin
Orijinal Adı:
Metamorphoseon libri XV
ISBN:
9780140447897
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Dönüşümler 1-15
185 okunmaYapı Kredi Yayınları · Ekim 2019 · 456 s.
Dönüşümler
93 okunmaPayel Yayınevi · 1994 · 421 s.
Dönüşümler
50 okunmaTöz Yayınları · Eylül 2019 · 160 s.
Dönüşümler Metamorfozlar
7 okunmaGüleryüz Yayınları · 1 Mayıs 2019 · 104 s.
Değişişler
0 okunmaVakit Gazete · 1935 · 284 s.
Metamorphoses
12 okunmaPenguin · 2004 · 723 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Cinsellik, şiddet ve mizah kavramları bir arada bulundukları vakit genellikle düşük zeka, ilkellik veyahut çöküşe geçmiş bir kültürün işaretleri olarak görülmektedirler. Ancak bu tür uygulamalar, güçlü bir ekonomiye ve sağlam bir alt sınıfa sahip ülkeler dahilinde eğlenceli bir bağlam halini alabilmektedirler. Benim okuduğum baskının çevirmeni Knox'un da giriş bölümünde belirttiği gibi, Ovidius'un dönemi, yaygın boşanmaların, görece hoşgörülü yasaların ve alenen aldatmaların bulunduğu bir dönemdir ve mütevazı yazarımız bunların hepsine içtenlikle katılmıştır. Fakat kulağa hayal ürünü gibi gelen bu dönem, dönemin büyük diktatörü Augustus'un üst sınıflar üzerinde kontrolü ele alışı, sosyal kontroller uygulayışı ve rakiplerini itibarsızlaştırmak için hayali bir "altın çağ"ın ahlaki standartlarını hemen herkese dayatışı ile sona ermiştir. Dolayısıyla, zaten popüler ve etkili bir yazar ve konuşmacı olan Ovidius, zeki ve biraz da "tuhaf" bir adam olduğu gerekçesiyle sürgün edilmiştir.
Ovidius ve Virgilius, Augustus tarafından imparatorluğun uç noktalarına gönderilmişler ve her ikisi de Homeros'a eşit denebilecek kalitede destanlar yazmışlardır. Virgilius'unkiler imparatora boyun eğme, soyunu onurlandırma ve kahramanlığını görevlerle eşitleme çabası içerisindeyken, Ovidius'inkiler klasik hikayelerin kurnaz, labirentvari bir yeniden tasavvuru haline gelmiş; Olympus'un kaşındaki altından, bir hayat kadınının ayak parmakları arasındaki çamura kadar her şeyden esinlenmiştir.
Ovidius, Apuleius veya Seneca'dan daha alaycı davranmış, okuyucusuna, ironi ve örtük anlamlarla dolu karmaşık eseri boyunca makul bir inkar durumu sağlamıştır. Karakterleri, çevrelerindeki tanıdık efsanenin altını oyan, her biri olağanüstü yaratımlardır. Elbette bu noktada birçoğumuz Ovidius'un
Bu incelemeye nasıl girmem gerektiği hakkında en ufak bir fikrim olmadığı için, bazılarınızın yakıştırdığı gibi "bodoslama" dalıyorum. Büyük pencereden bakınca, "Dönüşümler", Roma imparatorluğu ve erdemleri lehine bir önyargıyla, Antik Roma ve Yunan evrenini kronolojik olarak tanıtan, kim kimdir, neyin nesidir, bu sorulara cevap bulduğumuz bir kaynak kitap olarak görülebilir.
Adından da anlaşılacağı gibi Ovidius'un kitabı "değişim, dönüşüm, mutasyon" hakkındadır. Kapsamı son derece GENİŞ, iddialı, ve hatta ansiklopediktir. Dünyanın yaratılışından ve tufandan epik Phaëton destanına, Jüpiter'in çeşitli nemflere tecavüzünden Europa'nın kaçırılışına, kendi yansımasına aşık olan Narcissus'tan Perseus ve Medusa'ya, Proserpina'nın tecavüzünden Medea ve Jason'a, Theseus ve Minotaur'dan Icarus'un düşüşüne, Meleäger ve Calydonian Boar'dan Byblis ve Myrrha'nın ensest tutkularına, Herkül'ün görevlerinden yeraltı dünyasındaki Orpheus ve Eurydice'nin mahkum aşkına kadar, Venüs'ün Adonis'e olan arzusundan Kral Midas'ın her şeyi altına çevirişine, Cëyx gemisinin enkazından Centaurlar savaşına ve Truva Savaşı'na, Hecuba'nın acılarından Aeneas'ın gezintilerine, Polyphemus'un mağarasındaki Ulysses'ten Circe'nin büyücülüğü ve son olarak Romulus'tan Jül Sezar'a kadar HER ŞEYİ kapsar.
Ovidius'un Dönüşümler'i, Vergilius'un Aeneid’i gibi Augustus döneminde yazılmıştır ve her iki eser de Roma İmparatorluğu’nu yüceltmektedir. Tanrıların ve insanların bu zamana kadar çektiği tüm sıkıntı ve meziyetler bu tarihin zirvesine, bu "ideal" medeniyet düzenine hazırlıktı. Ancak Vergilius'un ve Ovidius'un bunu anlatmadaki yöntemleri çok farklı. Vergilius, Odysseia'dan ilham alarak Aeneas'ın hikayesini tek bir büyük anlatıyla ortaya çıkarırken, Ovidius bir efsaneden diğerine rastgele atlıyor, bazen bir
I-XV
Bu kitabı okumadan önce temel bir Yunan mitoloji bilginizin olması gerektiğini düşünüyorum, dipnotlar ile zenginleştirilen kitapta daha öncesinden kendinize kattığınız bilgiyle okumak kitaptan alacağınız verimi daha çok artıracaktır.
Lirik anlatımla epikleştirilen kitapta Ovid adeta bizlere alışık olduğumuz Troya savaşının hikayesinden; Neptunus ve Minerva'nın Atina kentinin egemenliği için yapmış olduğu rekabetine kadar incelenmiş hikayelerden oluşmakta... Evet zeytin ağacının Atina için kutsallığı da bu hikayeye dayanıyor o zamanlarda seçilen on iki tanrı zeytini daha değerli bularak kenti Minerva'ya teslim etmiş...
Şahsen bu kitabın sindirilerek okunması gerektiğini düşünüyorum, anlatılan hikayelerden kendinize de bol bol ders çıkarıyor olmanız İÖ 43 yılında doğmuş olan Roma'lı bir şairin hala daha kelimelerinin bende böyle sarsıcı ve güçlü etki bırakması bir yandan bu kitabın neden klasikler arasına girmiş olduğunu kanıtlar nitelikte.
En küçük bitkiden, daha önce adını duyduğunuz ama hikayesi hakkında bilginizin olmadığı örneğin meşe ağacına kadar tüm doğasal özelliklerin anlatımıyla zenginleştiren Ovid kitabın sonlarına doğru zamanın ve evrenin sürekliliğinden ve ruhun hep şekil değiştirerek var olduğunu tıpkı bir veda konuşması gibi yazdığı dizeleriyle biz okuyuculara sunuyor. Bende sonlardan aldığım bir alıntıyı paylaşmak istiyorum:
''Hiçbir şey yoktur
bütün Dünya'da değişmeden kalan,
her şey akar ve gezinen her suret, biçimlendirilir.
Zamanın kendisi de sürekli hareketle akıp gider,
bir nehir de bundan başka türlü değildir çünkü ne nehir durabilir
ne de tez saat; hani dalga, dalgayla itildiğinde,
arkasından gelenle önce kendisi zorlanır ve önündekini zorlar ya
işte öyle, zaman, benzer biçimde kaçar
ve benzer biçimde takip eder,
daima yenidir çünkü evvel
10/10
2023 47. kitabı
Ovidius'un Dönüşümleri, uzun zamandır listemde olup sırasını bekleyen kitaplardan biriydi. Dante okurken ikisini de beraber götürmenin daha kolay olacağını düşünürken tam tersine büyük bir külfet oldu. İki dev esere yaptığım en büyük haksızlık sanırım bu girişimimdi, ağzımın payını aldım. Bu yüzden ilk önce Dönüşümleri bitirme kararı aldım. İyi ki okumuşum, gerçekten çok güzeldi.
Ovidius bizlere Homer'in İlyada ve Odysseia'sını da dahil ederek daha farklı ve çeşitli hikayeler sunmuş. Hatta Troia Savaşı'nın o kasvetli hâlini bertaraf etmek için düğün sonrası kargaşa havasını hissettirmeye çalışmış ve bence çok güzel olmuş. Çoban Paris'in aşkı yüzünden çekilen onca şey bir düğünden kalan koca bir gerginlik olarak nitelendirdiği Troia Savaşı'nı basite indirgenerek zihinlerde kolay yer edinmesini temenni etmiş diye düşünüyorum.
Dönüşümler Homer gibi direkt olarak Yunan mitolojisinden beri gelen bir içerik değil, Ovidius'un bu kadar dolu bir eser çıkarabilmesi belki de bundan kaynaklanıyor. Çünkü Ovidius, Dönüşümleri Roma mitolojisi üzerinden bize aktarıyor ki onun elinde Homer'den daha fazla kaynak ve alan var. Her ne olursa olsun Homer'in Yunan ve Roma mitolojisi üzerindeki hakkını yiyemeyiz ve gölgelendiremeyiz.
Kitabı okurken çalakalem okumak istemedim. Kitap hakkında yazılmış çeşitli makale ve yazılar eşliğinde özümseyerek götürmeye çalıştım iyi ki de öyle yapmışım sizlere de tavsiye ederim. Kitabının isminin Dönüşümler olması ve bu fikir üzerinden ilerlemesi ise dahiyane bir fikir. Çünkü mitoloji, tanrıların, insanların ve canlıların dönüşüm geçirdiği bir dünya. Bir bakmışsınız kuğu olmuşsunuz, bir bakmışsınız ağaç.
Tarih'te aradığımı Dönüşümler'de buldum, yaşasın mitoloji. ;) Ovidius ulamış tüm önemli olayları, uzun bir zincir sunmuş bize. Çoğunu biliyordum gerçi ama yeni hikâyeler de öğrendim. Dünyanın milattan önce de kaosla beslendiğini ve zamanın, metayı geliştirse de insanı değiştirmediğini anladım bir kez daha. Okurken çok keyif aldım, hatta hiç bitmesin istedim. (Sanırım bu yüzden, biraz yavaş okudum.) Yunan Mitolojisi'nden tanıdık gelen olayların Roma Mitolojisi'ndeki karşılığını daha kolay anlamak için Azra Erhat'ın Mitoloji Sözlüğü'ne de sık sık baktım ama farklı şekilde açıklanmış birçok isimle/olayla karşılaştım, bazılarını da hiç bulamadım. Yani, hâlâ eksiğim mitoloji konusunda ve asla doymuyorum bu masalsı dünyaya. Herkese tavsiye ederim. =)
İnsan Nedir?
"Artık bitirdim eserimi, ne Iupiter’in öfkesinin ne ateşin
ne kılıcın ne de yiyip bitiren zamanın yok edebileceği.
İsterse o gün, şu bedenimin dışında hiçbir
hakkı olmayan, belirsiz ömrümün süresine son versin!
Yine de oldukça iyi bir tarafımla ebedi olarak, yüce
yıldızlara taşınacağım ve adım silinmeyecek,
yeryüzünü fethettikten sonra Roma gücünün uzandığı her yerde,
halkın ağzında okunacağım ve bütün çağlar boyunca ünle
(ozanların önsezilerinde gerçek bir şey varsa) yaşayacağım!"
BİLİYORDUM. Bazı fedakarlıklar yanında emek, motivasyon ve epeyce azimle meydana getirilir.
Aslında her şey Tom Hanks'in başrol olarak yer aldığı Melekler ve Şeytanlar filmiyle başladı-uzun bir yolculuğun uzun bir özeti bu-. Film beni Dante'nin 
İlahi Komedya isimli kitabı için epey meraklandırdı ancak kişiliğimin özetini ifade edecek de olsa şunu belirtmeliyim ki yüzeysel bilgi benim genelde düşmanım olur ve bu önemli çünkü o kitabı okumak için geri gitmeliydim. Oldukça geri. İnsanın var oluşuna kadar geri.
İlk durak: Yunan mitolojisi. Bunun için de önce iki tane mitoloji kitabını okuyup özümsemem gerekiyordu. Bu yolun uzunluğunu biliyordum o yüzden detaylı ve eş zamanlı notlarla ilerledim. Sonraki iki hedef ise: 
İlyada ve 
Odysseia idi tabii ki. 
Mitoloji Sözlüğü bu kitap olmadan epey uzardı süreç diyebilirim. Tam bu ikisi biterken hatta bitmesine epey varken dedim ki ben tragedyaları da okumalıyım. Sonuç olarak tümünü geçen sene bitirdim. Epey de eğlenceli geçtiğini söyleyebilirim. Hatta 
Theogonia - İşler ve Günler da bu yolculukta yer aldı. Diğer kitapları profilimden kontrol ederseniz daha güvenilir olur zira ben şuan daha fazla ne okuduğumu anımsamıyorum bu alanda.
İkinci durak bu yılın hedefiydi: Roma Mitolojisi. Bu alanda giriş kitabı değil de neredeyse tüm konu bitirdiğim kitapta yer alıyordu. Oldukça eserin babası
İlahi Komedya isimli kitabı için epey meraklandırdı ancak kişiliğimin özetini ifade edecek de olsa şunu belirtmeliyim ki yüzeysel bilgi benim genelde düşmanım olur ve bu önemli çünkü o kitabı okumak için geri gitmeliydim. Oldukça geri. İnsanın var oluşuna kadar geri.
İlk durak: Yunan mitolojisi. Bunun için de önce iki tane mitoloji kitabını okuyup özümsemem gerekiyordu. Bu yolun uzunluğunu biliyordum o yüzden detaylı ve eş zamanlı notlarla ilerledim. Sonraki iki hedef ise: İlyada ve Odysseia idi tabii ki. Mitoloji Sözlüğü bu kitap olmadan epey uzardı süreç diyebilirim. Tam bu ikisi biterken hatta bitmesine epey varken dedim ki ben tragedyaları da okumalıyım. Sonuç olarak tümünü geçen sene bitirdim. Epey de eğlenceli geçtiğini söyleyebilirim. Hatta Theogonia - İşler ve Günler da bu yolculukta yer aldı. Diğer kitapları profilimden kontrol ederseniz daha güvenilir olur zira ben şuan daha fazla ne okuduğumu anımsamıyorum bu alanda.
İkinci durak bu yılın hedefiydi: Roma Mitolojisi. Bu alanda giriş kitabı değil de neredeyse tüm konu bitirdiğim kitapta yer alıyordu. Oldukça eserin babasıRehberiniz olacak o ışığın, hiç sönmemesine ithafen...
Publius Ovidius Naso, yaşadığı dönemde Roma'nın en sevilen şairi olmasına rağmen sürgünde öldüğü için, tıpkı anlattığı trajik hikayelerdeki gibi bir hayat yaşamıştır. Çünkü İmparator Augustus tarafından ömür boyu Karadeniz kıyısındaki Tomis, günümüzde ki Köstence kasabasına sürgüne gönderilmiştir. Ayrıca sürgüne gönderen Augustus, bizzat Ovidius'tan Dönüşümler kitabını yazmasını isteyen kraldır.
Ovidius’un sürgün cezasının nedeni, sürgünden kısa bir süre önce yazdığı Ars Amatoria (Aşk Sanatı) adlı eserinin üçüncü kitabı olarak gösterilmiştir. Çünkü tamamen kadınlar üzerine olan bu kitapta, İmparator Augustus’a göre Ovidius, kadınlara aşk konusunda öğütler vermekte, Romalı saygın kızları ve evli kadınları yasak aşk ilişkileri için yüreklendirmektedir. Ovidius’un Roma’dan ayrılışı oldukça acı verici olmuştur. Kış ortasında Yunanistan’a gitmek için Brundisium’da bir gemiye, Trakya’ya geçmek için de bir sandala binmiş ve yolculuğunu karayoluyla tamamlamıştır. Bundan sonra sürekli İmparator Augustus’a ve ondan sonra gelen İmparator Tiberius’a kendisini affetmesi için dilekçeler ve mektuplar yazmış, özlemle yanıp tutuştuğu memleketi Roma’ya döneceğine dair umudunu hiçbir zaman yitirmemiştir ancak bütün çabaları boşa çıkmıştır. Ovidius, İS 18.
yılda sürgün edilişinin dokuzuncu senesinde ve altmış yaşındayken Tomis’te hayata gözlerini yummuş ve burada gömülmüştür.
Şimdi bu acı hayat hikayesini okuduktan sonra kitabı okumak, gerçekliği tartışılır olsa da anlatılan üzücü hikayeleri daha bir içselleştirmenizi sağlayacaktır.
15 kitaptan oluşan Metamorfozlar; "Dünya’nın Başlangıcı (Dize: 5-88) Dört Çağ (Dize: 89-150) Devlerin Savaşı (Dize: 151-162)" dizeleri ile başlar. Bu yüzden ilk 50 sayfada 
Hesiodos'un Theogonia - İşler ve Günler kitabı gibi her dizede Tanrı ve Tanrıça isimleri ile mitolojik
Hesiodos'un Theogonia - İşler ve Günler kitabı gibi her dizede Tanrı ve Tanrıça isimleri ile mitolojik
9/10
2021 83. kitabı
Mitolojik bir kitap kitaba başladım bitirdim çok sürükleyici ben mitolojiyi sevdiğim için çok keyif aldım. Yunan mitolojisi Tanrılar, aşkları, nefretleri, öfkeleri ,kıskançlıkları vb . konusu işlenmiş .Öfkelendiklerinde ya da kıskançlıkla karşısındakileri başka şeye dönüştürmüşlerdir. Ben çok beğendim bence okumalısınız.
Eser nefis ama çeviri için ne desem bilemiyorum...İnceleme
Okumaya niyetlendiğiniz/okuduğunuz bu eser, sıradan bi kitap değil. Bu yüzden öncelikle okumayı düşünenler için bir girizgah yapacağım:
Ben alanımla ilgili olduğu için sıkıntı yaşamadım ama eseri okumaya niyetlenen herkes aynı seviyede mitoloji bilgisine sahip olmadığı için eserde "kimin kim olduğuna" dair bir soy ağacı ya da katalog ciddi bir ihtiyaç diye düşünüyorum. Yine dipnotlarda bazı terimlerin Türkçe karşılığı olsaydı Yunan/Roma mitolojisine hakim olmayanlar daha rahat okumalar yapardı. Bunların olmaması bir eksiklik mi değil mi tartışılır fakat her halükarda hakkını vererek ilerlemek isterseniz mutlaka bir mitoloji sözlüğüne bakarak ya da internet araması yaparak ilerlemenizi öneririm. Bir başka yayınevinden çıkan çeviride yukarıda bahsettiğim hususlar mevcut. Bu yüzden verdiğim puan kesinlikle çeviriye/yayınevine değil... Eserin büyüklüğüne.
Ilias gibi Metamorphoses 'de heksametron üslübu ile yazılmış ve bir kere başladığınızda "karakterler" kafanızda yerleştikçe akıcılık sizi esir alacak dedikten sonra içeriğe dair düşüncelerimi yazmaya devam edeyim...
Adından da anlaşılacağı üzere kaos'tan düzene dönüşümü anlatan bu kitap mitolojinin Roma bakış açısıyla örülmüş içeriği diye hatırlatmakta fayda var, çevirmen önsözünde de kadın/erkek ilişkilerine dair bazı söylemlere dair çekincemelerim(!) mevcut.
Ovidius, sürgün haberini aldığında Metamorphoses ile birlikte diğer el yazmalarını da yaktığından elimize ulaşan nüshalar dostlarındaki kopyalardan bize ulaşanlar aracılığıyla gördüklerimiz. Yayınlamadan önce son dokunuşlar yapma imkanı olsaydı neler okurduk kimbilir. (müellif burada hayıflanıyor)
SON OLARAK
Orjinal dizeler:
"In nova fert animus mutatas dicere formas
corpora; di, coeptis (nam vos mutastis et illas)
adspirate meis primaque ab origine
Ovidius antik eserlerde, onun çağdaşlarından ve yakın dönem yazarlardan adını sık duyduğumuz Romalı bir şair.
Tanrıların hikâyelerinin derlendiği ve bize kültür tarihi açısından çok değerli bir kaynak olarak kalan Dönüşümler'de, ben Homeros veya Dante'deki akıcılığı bulamadım, zira çok fazla isim ve olay var. Tabi kitaptaki her bir bölümü (kitabı) okumadan önce -özellikle antik konulu operaları dinlemeden önce yapıldığı gibi- hikâyenin kısa özeti okunmalı, olay örgüsü, kişiler ve sonuç böylece daha kolay anlaşılır.
Yazar Hakkında
OvidiusYazar · 12 kitap
Publius Ovidius Naso (MÖ 43, Sulmona - MS 17, Constanţa (bugun Köstence)) Romalı şair. Genelde aşk, terkedilmiş kadınlar ve mitolojik temalı şiirler yazan Naso, Publius Vergilius Maro ve Horatius ile beraber, Latin edebiyatının üç kanonik şairinden biriydi.
Genelde hüzün beyitlerinin en büyük hocası olarak kabul ediliyordu. Şiirleri, orta çağ'ın sonuna kadar Avrupa sanatı ve edebiyatını önemli seviyede etkilemiştir.
Aynı zamanda İstanbul'daki ünlü Kız Kulesi hakkında bir efsanesine sahibiptir. Hero ile Leandros adlı iki gencin hüzünlü aşkını anlatan hikâyenin mekanı Türkiye'deki Kız Kulesi'dir.
En ünlü yapıtı dünyanın oluşumu ve yaratımı anlattığı 15 kitaptan oluşan Metamorfozlardır. Metamorfoz'un 6. cildinde Trakya kralı Tereus ile ilgili efsane anlatılır.
Aşk Sanatı adlı eserinde genç Romalı erkeklere kadınlara nasıl yaklaşmaları gerektiğine dair şiirsel bir dille ve çoğu zaman Roma mitolojisinden örneklerle öğütler verir.
