Yazar:
Ivan Turgenyev
Çevirmen:
Hazal Yalın
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
124
Basım Tarihi:
Kasım 2015
Yayınevi:
Helikopter Yayınları
Orijinal Adı:
Муму
ISBN:
9786055819439
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Mumu1000Kitap
Merhaba...
Çoğumuz “Babalar ve Oğullar” romanıyla biliriz İvan Sergeyeviç Turgenyev’i…
Oysa pek çok edebiyat dostu, “En önemli eseri, kısa bir öykü olan Mumu’dur” der. Ben de o görüşte olanlardanım.
Bu sıkıntılı günlerde, insan olduğumuzu unutmamak ve unutturmamak için bu kitaba zaman ayırın ve bu öyküyü okuyun.
Dilerseniz bir kenara ayırın ve yılbaşı tatilinde okuyun.
Ama muhakkak okuyun, okutturun!
Bir zamanlar, Moskova’nın ücra sokaklarından birindeki, beyaz direkli, çıkmalı, çarpık balkonlu külrengi konakta, bir sürü uşakları, hizmetçileriyle yüksek tabakadan dul bir kadın oturuyordu. Oğulları Petersburg’ta, her biri bir memurlukta idi.
Kızları ise evliydiler.
Kendisi evinden pek seyrek çıkıyor, cimri ve sıkıntılı ihtiyarlığının son yıllarını yalnızlık içinde geçiriyordu.
Hayatının neşesiz, gamlı gündüzü çoktan geçmişti; akşamı da geceden daha karanlıktı.
Bütün uşakları içinde en ziyade göze çarpanı, iriyarı, pehlivan yapılı bir erkek olan kapıcısı Garasim’di.
Bu adam doğuştan sağır, dilsizdi. Konağın hanımı onu bir köyden getirmişti.
O zaman bu Garasim, köyünde, kardeşlerinden ayrı, küçücük kulübesinde yalnız başına oturuyordu.
Hamarat bir işçi olarak tanınmıştı. Tanrının ona verdiği harikulade kuvvetle tek başına dört kişilik iş görürdü, işin, ellerinde nasıl eridiğini seyretmek insana zevk verirdi.
Hele o kocaman avuçlarıyla kara sabanı bastırarak, sanki atların hiç yardımı olmuyormuş gibi, tek başına toprağın yumuşak göğsünü yarar gibi çift sürerken, veya tırpanını, genç bir kayın ormanını kökünden söküp atacak gibi savururken, yahut üç arşınlık düvenle, durup dinlenmeksizin, çevik çevik harman düğerken, kollarının uzun, sert kasları, manivela gibi kalkıp inerken onu bir görmeliydi!..
Daimi sessizliği, yorulmak bilmez çalışmasına muhteşem bir ciddiyet verirdi.
Ivan Turgenyev'den okuduğum ilk kitap. Fazlasıyla geç kalmış olsamda Mumu sayesinde yazarla tanışabilme fırsatı buldum. Sağır ve dilsiz bir adamın şans eseri küçük bir köpekle tanışması ve sonrasında çok sevimli dostluklarının olması okurken bile yüzümde bir gülümseme uyandırdı. Ancak kitapta anlamakta güçlük çektiğim nokta karakterin evi terkedecekken neden Mumu'yu da yanında götürmediğidir. Oysa onunla beraber de gidebilirdi. Ve böylelikle dostlukları sonsuza dek sürerdi. Hiçbir şekilde Mumu'yu böyle bir sonun beklediğini düşünmemiştim. Mumu'nun sonu beni çok üzdü. Karakterin dostuna kıyabileceğini hiç düşünmemiştim. Bir an kalemi alıp hikayenin sonunu değiştirmek istedim. Uzun bir süre etkisinden çıkamayacağım.
İtiraf edeyim ki, bana en şaşırtıcı gelen şudur: Turgenyev hayatının yarısından fazlasını ülkesinden uzakta, Avrupa’da yaşamışken, nasıl olur da halkını bu kadar iyi yansıtabilir eserlerinde?
Dilsiz küçük kardeşlerimizEdebiyat
Hikaye, histerik karakteriyle tanınan bir rus hanımına hizmet eden sağır-dilsiz kapıcı Gerasim'in kaderini anlatıyor.
Hikayenin ilk sayfalarında, Gerasim'in evlenmek istediği çamaşırcı Tatyana ile ilişkilerini anlatıyor, ancak Tatyana ev sahibesinin isteğiyle başka biriyle evlendiriliyor.
Bir süre sonra Gerasim, bir köpek yavrusu bulur ve adını Mu-mu koyar. Köpek yavrusu, kapıcının ve evin diğer sakinlerinin kasvetli hayatlarını canlandırır. Ancak huysuz hanımefendi köpekten kurtulmasını emreder. Gerasim emri yerine getirir ve Mu-mu'yu suya boğarak öldürür, ardından da bu evi sonsuza kadar terk ederek memleketine döner.
Aslında hikayenin özü, yazarın çocukluk anılarına dayanmaktadır. Annesi, hayatın birçok zorluğuna katlanmış, dünyaya küsen, küçük Turgenev'e ve yanında çalışanlara despotluk yapan sert bir toprak sahibiydi. Turgenev, hikayesindeki hanımağa imajını annesinden kopyalamiştı.
Gerasim'in hikayesi gerçek hayattan alınmıştır: uşak Andrey Nemoy, yazarın annesi Varvara Petrovna Turgeneva ile yaşıyordu. Gerasim'in bir kopyasıydı ve onun prototipi oldu. Onun emriyle köpeği Mumu'yu boğdu ama hizmet etmesi için o evde kalmaya devam etti.
Moskovada bu hikayenin yayınlanması gerekiyordu, ancak derginin tüm sayısının sansürlenmesine izin verilmedi. Sonuç olarak bir dergide yayınlandı, ve bu medya, muhalif yazılarla biliniyordu ve zaten sürgünde olan yazar, iktidardaki hanedandan daha da fazla hoşnutsuzluğa maruz kaldı.
Kitabın yayınlanmasının ardından gerçek bir sansür savaşı çıktı: hikayenin yayınlanmasına izin verenler, ciddi disiplin cezaları aldılar ve Mumu'nun yayınlanmasına devam edilip edilmeyeceği, bir sansür kurulu toplantısında tartışıldı. Kitap ancak bağlantıları sayesinde savunmayı başardı ve yasaklanmadı.
Okur, yazarın yarattığı dünyaya ve hikâyede
Madem gideceksin niye kıydın Mumuya? Çıkar beklemeden seven hayvanlar insandan daha kıymetli ola biliyor. Bu arada insan yapısı hiç değişmez, bin yıllardır aynı. Sahip olamadığı şeylere nefretle bakar. İyi ki ben insan değilim. Tekrar okur muyum? - Keşke bu kadar üzücü olmasaydı.
Rus edebiyatı deyince akla ilk gelenlerden olan İvan Sergeyeviç Turgenyev bizleri yine 18. 19. yy Rusyasının ortasına çekiyor.
Kitabın içinde yer alan 6 öykü bizleri hem düşündürürken hemde bizlere öğütler veriyor.
Sevginin iyileştirici gücü, adaletin terazisi, kontrolü olmayan şeylerin bir gün zarar dönmesi gibi bizleri derinden sarsan olaylara şahit oluyoruz.
Okunmadan anlanmayacak duygularla bezeli bir derleme bizleri beklemekte.
Kitap altı öyküden oluşuyor ama ben özel olarak Mumu'dan bahsedeceğim.
Öykünün adı pekala "Gerasim" de olabilirdi, öykünün kahramanı o sonuçta. Hem öyle bir öykü kahramanı ki sağır-dilsiz. Fareler ve İnsanlar'da Lenny, sanki bu öyküdeki Gerasim'in yansımasıdır. Gerasim akıllıdır, sezgileri kuvvetlidir, içlidir, sevgi doludur, kuvvetlidir. Herkes ondan çekinir, işini çok iyi yapar.
Bundan sonrasını anlatırken insanın boğazı düğümleniyor. Hİç konuşmayan, düşünceleri yazar tarafından bile dile getirilmeyen Gerasim acaba tam olarak neler hisseder? Hiçbir şey duymadan köyüne kadar yürüdüğü yollarda neler düşünür, ne kararlar alır?
(Bundan sonrası içeriğe dair bilgi içerir)
Madem ki gideceksin, neden yine de gönlünün istediğini yapmazsın? Kalmak için çare aramaz, kimseyle savaşmazsın? Nasıl bir vazgeçme hali bu?
Eşref vaktinize denk geldiğinde sizi darmadağın edebilecek bir öykü.
Üzücü ve trajik bir öykü...
Konuşamayan ve duyamayan kocaman, küçük bir adamın Mumu adını verdiği bir köpekle olan arkadaşlığını ve insanların kötülükten gözlerinin nasıl döndüğünü gösteren kısacık bir kitap.
Spoiler vardır.
Bu eseri okuduğumda 11 yaşındaydım. Bende öyle bir etki yarattı ki, defalarca okudum. Yıllarca etkisinde kaldım. Masal kitaplarından sıyrılıp daha yaşıma uygun kitaplar okumaya başladığım zamanlarda elime aldım bu kitabı. İlk okuduğum kitaplardan biri olduğu için midir, bilmem, etkisi hala sürüyor. Mumunun ölümüne nasıl gözyaşı dökmüştüm. Bunu hatırladıkça duygusallaşıyorum. O yaşta okumak için harika bir kitap.
Birbirinden farklı 6 hikayeyi içinde barındırmaktadır. Ben tavsiye üzerine okuduğum için pek araştırmadım. Bana süpriz oldu farklı hikayeler olması.
Genel olarak gayet keyifli ve okunası kitap ancak beklentiyi yüksek tuttuğum için olsa gerek umduğumu bulamadım.
Yazar Hakkında
Ivan TurgenyevYazar · 57 kitap
Ivan Sergeyeviç Turgenyev, 9 Kasım 1818 tarihinde Orel şehrinde varlıklı bir ailede doğmuştur. Annesi Varvara Petrovna Lutovina, babası Süvari albayı Sergei Nikoleviç Turgenyev’dir. Aile 1827'de Moskova'ya taşınır. Babası 1836 yılında vefat eder. Ivan Sergeyeviç Turgenyev, özel okullarda eğitim görüp, özel öğretmenlerden dersler alır. Henüz bir çocukken; Almanca, İngilizce ve Fransızca'yı anadili gibi konuşmaya başlar.
Yüksek öğrenimi için önce Moskova’ya oradan da St. Petersburg’a geçen İvan, Rus dili ve edebiyatı eğitimini kendi ülkesinde tamamladıktan sonra Almanya’ya gider ve 1838-1841 yılları arasında Berlin Üniversitesi’nde felsefe okur.
Daha sonra St. Petersburg’a geri dönüp iki yıl kadar bir devlet kurumunda çalışır.
Ivan Sergeyeviç Turgenyev, Fransa’da tanıştığı “Gustave Flaubert” ile sıkı bir dostluk kurarak, daha sonraki yıllarda gerçekçilik akımının öncülerinden biri olmuştur.
Ivan, ilk olarak 1850 yılında “Lüzumsuz bir Adamın Günlüğü” adını verdiği novellasıyla, ölümünden birkaç gün önce zihninden geçenleri not defterine aktaran bir yazarın hikâyesini anlatarak, yakın çevresine adını duyurur. Şöhretini ise 1852 yılında “Bir Avcının Notları” ile pekiştirir. İvan gençlik yıllarında özel eğitiminden geri kalan zamanları avcılıkla geçirmiştir.
Yapıtlarındaki ince duygulu karakter çizimleri, lirik-müziksel dil onu Rus gerçekçiliğinin temsilcisi yapmakla kalmaz, dünya edebiyatının büyükleri arasına da sokar. Turgenyev, eserlerinde serflik ilişkilerinin insana aykırılığını, feodal-aristokrat Rusya'nın yıkılışını, yeni burjuva-demokratik güçlerin yükselişini gerçekçi biçimde yansıtmıştır.
Batıyla Doğu arasında kendini sıkışmış hisseden yazarın Çarlık Dönemi’nin Rus entelektüellerini irdelediği “Asilzade Yuvası" adlı romanı 1859 yılında yayınlanır.
1859 yılında annesi de ölünce, geriye kalan topraklar serfler ( toprak ağası adına çalışan köylü) arasında dağıtılırken Turgenyev’e de tüm hayatını rahatça idame ettirebileceği yüklü bir miras kalmıştır. Böylece dünyevi sorunlardan kurtulan yazar başyapıtı, “Babalar ve Oğullar” üzerinde çalışmaya başlar.
Gençliğinde köylü kızlara duyduğu ilgiyi ve bu ilişkilerden doğan bir gayrı meşru kızını saymazsak Turgenyev hiç evlenmemiş, babalığını üstlendiği bir çocuk sahibi olmamıştır.
Özel hayatı, gönül maceraları pek bilinmeyen Turgenyev’in otuzlu yaşlarda tanıştığı Pauline Viardot ise umutsuz bir aşk macerası olarak yaşamına damga vurmuştur. Altı farklı dili konuşabilen, iyi bir piyanist ve şarkıcı olan sevgilisi evli olduğu için bu çiftin yarı fiziksel, yarı duygusal beraberliği kısa süreli ilişkiler şeklinde uzun yıllar devam eder.
Bozkırda Bir Kral Lear (1870), Ham Toprak (1877) gibi eserleri eleştirmenlerden beklediği tepkiyi alamadı ve kendini mutsuz hisseden Turgenyev, son kez ülkesini terk edip hayatının son dönemini bir türlü vazgeçemediği kadının, Pauline Viardot’nun yakınlarında, Paris’te geçirdi.
Ivan Sergeyeviç Turgenyev, 3 Eylül 1883 tarihinde Fransa'da Paris yakınlarındaki Bougival kasabasında öldü. Ölmeden önceki arzusu uyarınca naaşı Rusya'ya getirildi ve Belinski'nin mezarının yanına gömüldü.
