Ruh: İnsan, Sanat, EdebiyatCarl Gustav Jung

·
Okunma
·
Beğeni
·
116
Gösterim
Adı:
Ruh: İnsan, Sanat, Edebiyat
Baskı tarihi:
Ocak 2017
Sayfa sayısı:
208
ISBN:
9786059460071
Çeviri:
İsmail Hakkı Yılmaz
Yayınevi:
Pinhan Yayıncılık
Paracelsus, Sigmund Freud, Richard Wilhelm, Pablo Picasso, ve James Joyce’un şaheseri Ulysses üzerine yazılan denemeler… Jung, bu olağanüstü kişilikleri ve sanat yaratımının kökenlerini kendi psikoloji kuramları vasıtasıyla keşfediyor.
İnsan,sanat ve edebiyat..hepsi ruhta birleşiyor. Carl Gustav Jung Paracelsus,Freud,Richard Wilhelm,Picasso ve Ulysses üzerine denemelerini sunuyor. Özellikle bir dönem öğrencisi olduğu Freud üzerine düşüncelerini okumak keyifliydi. ⭕️Kapak tasarımının sadeliği ve dokusu da gayet başarılı
Kısa zaman icinde zevk alarak okuyup bitirdigim kitap 208 sayfa ve beş bölümden oluşuyor. Bir bölüm hariç diğer bölümler düşün ve sanat alanında önemli yere sahip beş kişinin eserlerinden yola çıkarak psikolojik portrelerinin çizildiği denemelerden oluşuyor. Tıp, psikanaliz, şarkiyat, resim ve edebiyat gibi çok farklı alanlarda öncü kişiler üzerine yazılmış bu denemeler editörün belirttiğine göre "yaratıcı ruh" teması etrafında bir araya getirilerek bu kitap oluşturulmuş. Böylece Jung'un da birçok farklı sahaya yönelen ilgi alanının genişliği ortaya konmuş.

Birinci bölümde ünlü bir hekim olan Paracelsus'un günümüzdekinden oldukça farklı ve metafiziğe oldukça açık tıp anlayışı irdeleniyor. Tıbbın astroloji, simya ve sihirden oldukça yararlandığı hatta onlara dayandığı bu modern öncesi yorumu psikoloji açısından da Jung'un oldukça ilgisini çekiyor.

İkinci bölümde Jung ustası olan Sigmund Freud ve onun psikanaliz yaklaşımı hakkında görüşlerini ortaya koyuyor. Freud'un özellikle dönemin materyalist felsefesinin etkisine girerek dar bir bakış açısı ile olgulara yaklaşımı ve indirgemeciliği eleştirilirken onun yine de psikiyatri alanında yaptığı devrimden övgü ile bahsediliyor.

Üçüncü bölümde ünlü bir şarkiyatcı olan Richard Wilhelm özellikle yaptığı muhteşem I-Ching çevirisi ile Jung'un büyük övgüsünü kazanıyor. Onu doğudan yeni bir ışık getiren bir kişi olarak tanımlıyor ve belki Batı için sonsuza kadar yok olacak binlerce yıllık bir kültür mirasını kazandırdığı için ona şükranlarını iletiyor. Aslında bir fal kitabı olan I-Ching, Jung'a göre Çin'in eşzamanlılık ilkesine dayalı düşünme biçiminin ve genel olarak Çin düşüncesinin en saf biçimde ifade edildiği bir bilim kitabıdır da ve Jung, düşünce dünyasına da büyük katkıda bulunan bu kitabın ilk eksiksiz ve mükemmel çevirisini yapan Richard Wilhelm'e bu yüzden büyük minnet duymaktadır.

Dördüncü bölüm edebiyat-psikoloji ilişkisi üzerine yazılmış olup tek bir kişi üzerine odaklanmıyor ve bence kitabın en uyumsuz ve sıkıcı bölümü olmuş. Bu bölüm bence okumak için sona bırakılabilir.

Beşinci bolüm James Joyce'un Ulyses romanı ile Picasso uzerine iki denemeden olusuyor. Jung, Joyce'un ünlü romanı Ulyses'i cok detaylı bir şekilde tahlil ediyor ve ilkin oldukca sert eleştiriler yapıyor. Kitabı oldukca kötümser, karanlık ve sıkıcı buluyor. Okurken nasıl sıkıldığından ve uyuyakaldığından bahsediyor. Onu romanın aslında bir sey anlatıyormuş gibi görünüp hicbir sey anlatmayışı öfkelendiriyor. Aldatılmış hissediyor ve hatta bir anlam çıkarma cabası icindeki her okur gibi yazar tarafından kasıtlı olarak budala yerine konduğunu düşünerek yazara kin bile duyuyor. Ama yine de kitaba gösterilen büyük ilgi Jung'un dikkatini çektigi için kitaptan yüz çeviremiyor. Daha sonra oldukça ilginc bir biçimde kendisini ofkelendiren aynı sebepler dolayısıyla romanı övüyor. Romanın bu zamana kadar kabul gören güzellik ve anlam kıstasını ortadan kaldırarak harikalar yarattığından bahsediyor. Ekte ilk hali çok daha sert elestiriler iceren bu yazının zaman içinde Jung'un kendisi tarafından yumusatıldığını ögreniyoruz ve yazıdaki çelişkilerin sebebini bu olabilecegini tahmin ediyoruz.

Picasso ile ilgili denemesinde yazarın tablolarına estetik değil ama psikolojik bir bakış açısıyla yaklaşacağını açıkladıktan sonra onun resimleri ile şizofren hastalarının cizdigi resimler arasında gerek resimlerdeki tema, duygu, renk kullanımı ve simetri yönünden parcalanmıslıklar, uyumsuzluklar ve zıtlıklar değerlendirildiginde benzerlikler bulundugunu belirtiyor.

Kitap dördüncü bölüm hariç oldukça ilgi çekici ve akıcı. Jung'un çeşitli alanlarla ve bu alanlarda eser vermis kisilerle ilgili düşüncelerini öğrenmek bu kişiler hakkında sizi okuma yapmaya ve onlara daha farklı bir açıdan yaklaşmaya yönlendiriyor. Okumanızı tavsiye ediyorum.
"Ruh, İnsan, Sanat, Edebiyat" kitabı qismən bioqrafik kitabdır. Qismən dedim, çünki insanların həyatından çox onların elm və sənətə verdiyi töhfələrdən və bunlara Yunqun şəxsi münasibət və düşüncələrindən ibarətdir. Kitabda olan mündəricat belədir:
Parasels
Həkim Parasels
Tarixi bağlantı içində Sigmund Freyd
Sigmund Freydin xatirəsinə
Richard Wilhemin xatirəsinə
Analitik psixologiya və şeir əlaqəsi
Psixologiya və ədəbiyyat
"Ulysses": Bir Monolog
Pikasso
Başlıqda dili çox çətin gəldi. Amma sonra asanlaşdı. Bəlkə də ilk bölmələrdə bəhs edilən həkimi tanımadığım üçün də çətinlik çəkmiş ola bilərəm
Bu kitab sayəsində heç tanımadığım Həkim Paraselslə tanış oldum. İstər-istəməz tanımadığım biri olduğu üçün axtarışa verib müəyyən məlumatlar oxudum haqqında. İlk dəfə " Qadın xəstəlikləri" adlı kitabı yazan ilk təbibdir. Təbabətə "təbiət işarələri" adlı baxışı ilk o gətirmişdir. Bu haqda kitabda məlumat var. İnsan orqanizminin fəaliyyətini ulduzlarla da əlaqələndirirdi. İnsanın daxili aləmini də bir səma adlandırırdı. Və yaxşı həkimin iki səmadan da anlamalı olduğunu qeyd edirdi. Burda Yunqun konferans zamanı dedikləri yer almışdır.
Sigmun Freyd bölməsi daha çox diqqətimi cəlb etdi. Bundan əvvəl oxuduğum Alfred Adlerin "Yaşamaq Sənəti" adlı kitabında da Freydlə bağlı bir- iki cümləyə rast gəlmişdim. Burda da qismən Yunqun Freydlə bağlı olan düşüncəsi Adlerlə üst-üstə düşür. Freydi dövrünün zəncir qıranı adlandırır. Freydin bəzi düşüncələrinə qarşı olsa da, onun düşüncələrinin dövrünün cahillik pərdəsinə vurulan zərbə olduğunu qeyd edir. İnsanların saxta "müqqədəslik" anlayışının ortan qaldıran fikirlər ortaya atdığını qeyd edir. Freydin düşüncələrin nə ilə əlaqəli olduğunu və tarixlə, yaşadığı dövrlə bağlı olduğunu izah edir. Freyddən danışarkən bəzən Fridrix Nitsşedən də bəhs edir. Onların düşüncələrini yaşadığı mühitlə əlaqələndirir.
Richard Wilhemlə də ilk dəfə bu kitabda tanış oldum. Yunqun yaxın dostu olub. Richard Wilhem çinşünas, teoloqdur." I Ching" ( Yi Çing)- Çin klassik mətnlərdən hesab edilən ən qədim kitabı tərcümə etmişdir. Yunqun onun tərcüməsini çox qiymətləndirir. Ondan əvvəl edilmiş tərcümə ilə işləyərkən müəyyən çətinliklərlə qarşılaşdığını deyir. Həmçinin, bu bölmədə Çin haqqında da müəyyən fikirlərini bölüşür. Çinin bu əsərini öz dövrü üçün elmi əsər adlandırır. Və Çindən heç bir elmi əsər çıxmayıb fikrinə qarşı çıxır.
James Joyce-in "Ulysses" əsəri haqqında təhlil yazmışdır. Bu bölməni sırf bir redaktorun bu əsər haqqında ondan fikrini soruşması ilə yazmışdır. Kitab haqqında olan maraqlı fikirləri ilə bu bölmədə tanış oldum. Onsuz bu əsəri oxumaq fikrim var idi və Yunqun təhlilini oxumaq yaxşı oldu. Kitab haqqqında nə dediyini yazmıram, çox dərin analizlər edib. Əsərin qəhrəmanının psixologiyasını analiz edir. Bu bölmənin sonunda bu məqaləni yazmaq səbəbləri və yazdıqdan sonra məqalənin başına gələnlər barədə redaktorların əlavəsi olan bir yazı var.
Picasso haqqında olan bölmədə Yunqun rəssamın əsərləri və əsərlərin psixologiyasından söz açır. Həmçinin əsərlərə baxaraq müəllif haqqında diaqnoz qoymağa qarşı olduğunu deyir. Bu bölmədə şizofreniklər və nevrotiklərdən bəhs edir.
Ən sevdiyim bölmə isə "Psixologiya və Ədəbiyyat" oldu. Bu bölmədə Yunq yazıçılar və yazarkən keçirdikləri hislər, psixologiya haqqında çox gözəl izahlar verib. Bu bölmədən götürdüyüm bəzi hissələri qeyd etmək istəyirəm.

" Sənət insanı ələ keçirən və onu öz aləti halına salan bir növ daxili çağırışdır."

"Yazıçının əli zəbt edilir, qələmi zehninin təəccüblə tamaşa etdiyi şeylər yazır. Əsər, yanında öz formasını gətirir; yazıçı bir şey əlavə etmək istərsə rədd edilir, rədd etmək istədiyi isə ona geri dönər. Bilincli zehni bu fenomendən əvvəl boş və təəccüblü şəkildə gözləyərkən, yazıçı əsla yaratmaq niyyətində olmadığı və yaratmayacağı düşüncə və obrazların axınına uğrayar. Və yazıçı özünə rəğmən, danışanın özü olduğunu, daxili aləminin xaricə vurduğunu və dilinin istəmədiyi sözlər söylədiyini qəbul etməyə çətinlik çəkər."

"Sənətkarı açıqlayanın, şəxsi həyatındakı çatışmazlıqlar və ziddiyyətlər deyil də, sənəti olduğundan necə şübhələnə bilərik ki? Bunlar, çiyinlərinə adi fani insanlarda daha çox yük yüklənən sənətkar olmağı can sıxıcı nəticələrindən başqa heç nə deyildir. Xüsusi istedad böyük enerji xərcləməyi tələb edir, bu da həyatın digər tərəfini yarımçıq saxlayır."
"Cehennemde şeytanın ruhlara nasıl işkence ettiğini biliyor musun?"
Hayır, deyince, şöyle bir yanıt verdi:
"Onları bekletir"
Sembol, mevcut kavrama gücümüzün sınırlarının dışında kalan bir anlamın üstü kapalı olarak anlatılmasıdır.
Canlı dünya büyük bir dairedir, insan "limbus minör" yani küçük dairedir. Mikrokozmozdur. Dolayısıyla dışarıda olan her şey içerde, yukarda olan her şey aşağıdadır.

Kitabın basım bilgileri

Adı:
Ruh: İnsan, Sanat, Edebiyat
Baskı tarihi:
Ocak 2017
Sayfa sayısı:
208
ISBN:
9786059460071
Çeviri:
İsmail Hakkı Yılmaz
Yayınevi:
Pinhan Yayıncılık
Paracelsus, Sigmund Freud, Richard Wilhelm, Pablo Picasso, ve James Joyce’un şaheseri Ulysses üzerine yazılan denemeler… Jung, bu olağanüstü kişilikleri ve sanat yaratımının kökenlerini kendi psikoloji kuramları vasıtasıyla keşfediyor.

Kitabı okuyanlar 7 okur

  • cnzs
  • Hülya Açılan
  • Yusuf
  • Aysenur
  • Gökhan Aktaş
  • RefusenikAdam
  • Ustaclı

Kitap istatistikleri

Okur puanlamaları

10
%16.7 (1)
9
%50 (3)
8
%33.3 (2)
7
%0
6
%0
5
%0
4
%0
3
%0
2
%0
1
%0