Yazar:
Ahmet Altan
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 29 dk.
Sayfa Sayısı:
264
Basım Tarihi:
1 Ocak 2004
Yayınevi:
Can Yayınları
ISBN:
9789755103433
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabı beğendiniz mi? Diğer okuyuculara tavsiye eder misiniz? Kitabın konusu neydi?
1000k'nın inceleme çerçevesinde üç beş kelam etmeye çalışacağım. Kitabın konusundan baslayalım; Kitapta birçok başkarakter var diyebiliriz. Dördü de erkek ve sol bir örgütün içerisinde Suatı da sayarsak. Çünkü Suat en erken ayrılanlardan aslında. Ufak boyundan dolayı kompleks yaşayan, hafızlıktan inançsızlığa terfi eden ve daha sonra meşhur bir şair olup hayatına bir anlam katmaya kazanan genç bir arkadaş.
Necip tam kan bir örgüt elemanı. Örgüt içerisindeki teslimiyetiyle biraz terfi etmiş. Emirlerini bölgelerinin en üst makamından alan ve hayatı örgütle eşitlenmiş bir kişi. Bülent biraz daha yüksek bir mertebede. Örgütün propogandası için örgüt evi kurmak ve halk içinde propaganda yapmak ve sempatizan kazanmak ile görevlendirilmiş zamanında. Zamanında diyorum çünkü kitapta bir şimdiki zaman yok. Bölümler kişiden kişiye ve yaşadıkları anılardan başka bir anıya zıplayarak ilerliyor. Mesela dördüncü şahıs olan kavgacı ve gözü kara Ömer'i ya denizci olarak gemide veya kara izninde, ya da gerilla olarak savaşta, veya örgütten ayrılmış olarak sevgilisinin kollarında buluyoruz. Kitap baştan sona bu şahıslar ve birbirleriyle yaşadıkları anılar arasında gelip giderek ilerliyor. Ve geldik kilit kişiye: Fazıla. Dört erkek arasında bir bayan. Fazılayı ile de ya Necip'le örgüt evinde, ya Suat'ın evinde kahve içerken, ya sevgilisi ve çocukluk aşkı Ömer'le buluşup sevişirken, ya da kocası Bülent'le evinde çocuklarının yanında karşılaşıyoruz. Fazıla aralarında belki de en yüksek tabakadan katılmış örgüte ve Ömer ve Bülent arasında, hayatındaki her konuda oldugu gibi gel gitler yaşıyor. Kitap sağ sol davalarından, tarihsel olayları anlatmaktan çok bu beş eski militanın inanç, sadakat, hayat
Türkiye’de yayınlandıktan kısa bir süre sonra bazı kitapçılardan toplatılan ve resmi olarak yasaklanan Sudaki İz eserinin yorumuyla geldim. Kitabın bu kadar tepki almasının ve yasaklanmasının başlıca nedenleri, kitabın içerdiğindeki bazı politik, toplumsal eleştiriler ve erotik sahneler. Altan, eserinde bireylerin özgürlük arayışını ve toplumdaki baskıyı işlerken, mevcut düzenle örtüşmeyen mesajlar vermiş. Ancak yasaklanma, kitabın daha geniş kitleler tarafından merak edilmesine ve tartışılmasına yol açmış. Kitabın girişinde bulunan mahkeme kararı ve yazarın önsözü beni çok etkiledi.
Kitapta bir grup gencin hayatlarını nasıl mahvettiklerini ve inandıkları değerlerden nasıl uzaklaştıklarını okuyoruz.
Her bir karakterin iç dünyasına sızan Altan, cesur anlatımıyla epey dikkatimi çekti. Karakterler, sadece kendi iç dünyalarıyla değil, çevrelerindeki toplumsal ve siyasi olaylarla da hesaplaşıyor. Siyasete ilgileri, onların hayata, adalete ve özgürlüğe bakış açılarını şekillendiriyor. Bazı karakterler, bireysel çıkarların ötesinde toplumsal değişim için mücadele ediyor. Zaten hayatlarını mahvettikleri kısım bu başlıktan sonra yaşananlardan sonra oluyor.
Yazardan okuduğum ilk eser ve son olmayacak. İçerisindeki cinsel sahneleri sevmeyenleriniz olacaktır ancak beni hiç rahatsız etmedi. Aksine ben böyle gerçek, zaman zaman da absürtlükleri severim.
Ahmet Altan’ın kendine özgü akıcı, şiirsel ve düşündürücü bir üslubu var. Karakterin İç monologları ve zihinsel yolculukları ön planda. Olay örgüsü daha çok karakterlerin psikolojik ve duygusal yolculukları üzerine kurulu. Hızlı aksiyon yerine derinlikli bir gözlem ve ruhsal çözümleme var. Severek okudum. Bu baskısını özellikle almak istedim. Okuyanların yorumlarını bekliyorum
Aşkı, sevdayı, kavgayı, korkaklığı, cesareti bütün derinliğiyle kaleme alınmış muhteşem ötesi bir kitaptır.
Ve en muhteşem sözün özü şu kelimede saklıdır. ( Ben… ben kendi yaşamımdan başka bir yaşam yaratmaya çalışmadım,) cümlesi her birimizin hayat gerçekliğin özetidir.
Okuması kolay anlaması zor bir kitap Sudaki İz. Acaba ben mi böyle düşünüyorum diye başka incelemeleri de okudum .Çoğu kişi benim gibi düşünüyor .Olaylar arasında bağlantı kurmak ta biraz zorlandım .Bir ara bırakmayı düşündüm ama bir işi yarım bırakmayı sevmediğim için kitabı bitirdim.
Başta da söylediğim gibi okuması kolay, akıcı ama olaylar aradı bağı yakalamak zor.....
Sudaki İz
Gerçekleşmemiş istekler mezarlığı gibi içim. Gerçekleşmeden ölen isteklerin mezartaşları var içimde. Ne zaman kendi içimde yürüyüşe çıksam ayaklarım bu mezartaşlarına takılıyor, tökezliyorum.
Sudaki İz
İlk kez Ahmet Altan kitabı okudum. Sanırım Sudaki İz ilk kitap okuması için doğru tercih değildi. Çok fazla karakter vardı ve her bölümde hangi karakterden bahsediliyor diye anlamaya çalıştım.
Sudaki İz'de fikirlerinin peşinden giden ya da gidemeyen insanların, bunların sonucunda yaşadıkları anlatılıyor. Bazı karakterler öyle yapmasaydım ne olurdu diye de düşünerek aldıkları kararları sorguluyor. Aynı fikre sahip kadınlarla erkeklerin bile aralarında bazen farkların olabileceğini okuyoruz.
Ruhların içinde ki dalgalanmaların hesaba sığmaz şekilde sahile vurduğu, düşüncelerin med cezirlere maruz bir kayık gibi fütursuzca sallandığı, imgelemelerle bezeli lezzetli bir yolculuk. Yeryüzünde 2 tip insan varmış. Biri normal insanlar diğeri, kadınlar.
Ahmet Altan'ı ilk defa okuyacak olanlar için tavsiye edeceğim bir kitap değil. Kalabalık karakter kadrosu ve bölümler arasında ani geçişler yapması kitabı kısa süreliğine elinizden bırakmanıza sebep oluyor. 80'li yıllarda devrimci gençlerin çatışmaları, aşkları,ideolojileri, her türlü yüzleşmeleri ve davaları uğruna verdikleri mücadeleyi okutmuyor adeta yaşatıyor.Kitap 3.basımından sonra müstehcen bölümler için degil de işkence sahneleri sebebiyle toplatılsaydı belki daha yerinde olurdu.İşgence sahnelerini atladığım için üzgünüm Ahmet Altan@Toplatıldıktan sonra 2 yıl yoğun bakımda kalan kitap,Can Yayınevinin edebi savunmasına müteakip suç teşkil eden sayfalara siyah bant çekilerek yeniden hayata döndürülüyor.Mahkeme kararı,kitabın yeni basımlarının ilk sayfalarında, sansürsüz bir şekilde yer alması da ayrıca keyif verdi. :)
Keyifli okumalar.
Ahmet Altan@Toplatıldıktan sonra 2 yıl yoğun bakımda kalan kitap,Can Yayınevinin edebi savunmasına müteakip suç teşkil eden sayfalara siyah bant çekilerek yeniden hayata döndürülüyor.Mahkeme kararı,kitabın yeni basımlarının ilk sayfalarında, sansürsüz bir şekilde yer alması da ayrıca keyif verdi. :)
Keyifli okumalar.
İşkence sahneleri ile dolu filmleri bile zorla izlerim. Evet itiraf ediyorum Testere serisini izlemedim hiç! İzleyemedim. İzleyemem. Kitabı okurken de ayni hislerle zorla okudum bazı sayfalarını. Karnımda garip bir karıncalanma hissi yaratacak derece canlı bir anlatımı vardı Altan'ın.
"Siz gençsiniz, bilmezsiniz bir dönemler sağcılar solcular birbirlerini döverdi sebepsiz yere." minvalinde çok cümleler duymuşuzdur hepimiz. Evet bilmeyiz o günleri. Ama okuyoruz. Sudaki İz de o günleri çok güzel bir şekilde okuyucuya yansıtan bir hikayeye sahip. O garip günlerin içinde kahramanların kendi serüvenleri içinde kaybolup gidiyorsunuz adeta. Üzüntüler ve şaşkınlıklar içinde...
Sağ-sol. Rengi ve kokusu bol memleketimizin birbirini en geç tanıyan (belki hala tanıyamayan) iki kolu, iki düşüncesi, iki dünya bakışı ve nihayet iki düşmanı. "Bu insanları birbirine düşman eden şey neydi?" diye uzun uzun düşündüm. Açıkçası bir cevap bulamadım. Bulan gelsin beri!
Sağ-sol dedik. Neden insanlar karşısındaki kardeşini solcu/sağcı diye işkenceye maruz bırakır. Fiziksel ve ruhsal her türlü işkenceye. Mesela neden bıyıklı abiler kızıl saçlı, makyajlı kızların yurdunu basıp döverler kızları. Neden ilerici, açık görüşlü ve duygusal olduklarını iddia eden solcu abiler mahallenin kedisini karşı taraftakilere kendini okşattığı için boynundan asar? Anlamak zor. Zor değil imkansız. O günlerin ruhunu yaşamayan bizler sanırım bilemeyeceğiz. Gerçi şu günlerde de pek aşşağı kalır bir Türkiye'de yaşamıyoruz ya neyse. Gün gelir bu puslu boğuk günleri de çocuklarımız torunlarımız okuduğunda "vah be ne ahmaklıklar yaşanmış" derler, kim bilir?
****
Hikayeden çok fazla bahsetmeyeceğim. Okunmasını tavsiye ediyorum. Akış ve edebi yön olarak bakacak olursak zaman zaman hikayeler arası geçişler yordu beni.
Suda Kalan İz
Sudaki İz bir dönem kitabı olmakla birlikte anlattıklarıyla hem birey hem de toplum bazlı sanki günümüzünde belli eklentilerine seslenmektedir. Kendi yazıldığı dönmeden hareketle sağ-sol çatışmaları, toplum-devlet karşılaşmaları, öğrenci hareketleri ve kahramanların kendi iç çatışmalarını da ele almaktadır. Bu bağlamda hareketle Ahmet Altan çatışmalarla bir dönem ve ülke resmi çizmeye çalışmıştır. Diğer bir konuysa bazı noktalar aşırı derece de açık bir dille anlatılmıştır. Bunlar cinsellik ve işkence sahneleri yazarın kendi sansürüne uğramadan yazıya geçirilmiştir. Hatta bir işkence sahnesini okurken o kadar içselleştirmeye izin veriyor ki yazar; acıyı iliklerimde hissederek yüzüm ekşimişti. Buradan hareketle Ahmet Altan okuyucuya hem irite olabileceği hem de içselleştirebileceği bir eser ortaya koymuştur. Belki kitabın eleştiren noktalarından biri aşırı cinsellik sahneleri ve geçişlerdeki kopukluklar olabilir. Lakin bu da yazarın eser üzerindeki kendi özgürlüğü olduğunu düşündüğümden beni çok etkilemedi. Kısacası bir dönemi cüzzi miktarda da öğrenilmek istenirse göz atılabilecek bir kitap diyebilirim.Duygu ve Düşünce
Sudaki İz bir dönem kitabı olmakla birlikte anlattıklarıyla hem birey hem de toplum bazlı sanki günümüzünde belli eklentilerine seslenmektedir. Kendi yazıldığı dönmeden hareketle sağ-sol çatışmaları, toplum-devlet karşılaşmaları, öğrenci hareketleri ve kahramanların kendi iç çatışmalarını da ele almaktadır. Bu bağlamda hareketle Ahmet Altan çatışmalarla bir dönem ve ülke resmi çizmeye çalışmıştır. Diğer bir konuysa bazı noktalar aşırı derece de açık bir dille anlatılmıştır. Bunlar cinsellik ve işkence sahneleri yazarın kendi sansürüne uğramadan yazıya geçirilmiştir. Hatta bir işkence sahnesini okurken o kadar içselleştirmeye izin veriyor ki yazar; acıyı iliklerimde hissederek yüzüm ekşimişti. Buradan hareketle Ahmet Altan okuyucuya hem irite olabileceği hem de içselleştirebileceği bir eser ortaya koymuştur. Belki kitabın eleştiren noktalarından biri aşırı cinsellik sahneleri ve geçişlerdeki kopukluklar olabilir. Lakin bu da yazarın eser üzerindeki kendi özgürlüğü olduğunu düşündüğümden beni çok etkilemedi. Kısacası bir dönemi cüzzi miktarda da öğrenilmek istenirse göz atılabilecek bir kitap diyebilirim.Reklam
Yazar Hakkında
Ahmet AltanYazar · 23 kitap
1950 yılında Ankara'da doğdu. Annesi Kerime Altan, babası gazeteci Çetin Altan'dır. 1959 yılında ailecek İstanbul'a geldiler. Altan, ortaöğrenimini değişik okullarda devam etti. Bir süre Robert Kolej'e devam ettikten sonra Ankara Koleji'nde yatılı olarak okudu. Lise öğrenimini 1970 yılında İstanbul Kültür Koleji'nde tamamladı. 18 yaşında, lise öğrencisi iken evlendi. 1972 yılında bir kızı, 1980 yılında bir oğlu oldu. Bir süre Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne devam etti. 1981 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'nden mezun oldu ve gazeteciliğe başladı.
Gazetecilik yaşamı
Gazeteciliğe Hürriyet gazetesinde gece muhabiri olarak başladı. Aynı gazetede şef muhabirliği, şeflik, dış haberler editörlüğü, köşe yazarlığı yaptı. Güneş, Milliyet ve Yeni Yüzyıl gazetelerinde uzun yıllar köşe yazarlığı yaptı. Milliyet gazetesinde çalıştığı dönemde, gazetede Kürtlerin çoğunluğu oluşturduğu kurgusal bir “Kürdiye” ülkesinden bahseden yazısı nedeniyle gazetedeki işine son verildi.
2007 yılında Taraf gazetesinin kurucusu olan Altan, Alev Er ile birlikte Genel Yayın Yönetmenliğini üstlendi. Daha sonra Er'in ayrılmasıyla gazetenin Genel Yayın Yönetmenliği görevini tek başına yürütmeye devam etti. Gazetenin "Kum Saati" adlı köşesinde, köşe yazarı olarak yazılar yazdı. Eylül 2008'de Ermeni Kırımı’nın kurbanlarına adadığı bir köşe yazısı nedeniyle Türklüğe hakaretle suçlandı. Taraf gazetesi 2009 yılında Leipzig Bankası Medya Vakfı tarafından verilen dünyanın prestijli basın ödüllerinden biri olan Özgürlük ve Medyanın Geleceği Ödülü'ne, 2011'de e Uluslararası Hrant Dink Vakfı tarafından özgür ve adil bir dünya için çalışan, ilham ve umut ışığı kişilere verilen Hrant Dink Barış Ödülü'ne layık görüldü. Altan, Aralık 2012'de Yasemin Çongar ile birlikte Taraf gazetesindeki görevinden istifa etti.
Taraf'taki yazılarına son vermesinin ardından 2015'e dek roman yazdı. 7 Ekim 2015'te gazeteciliğe geri döndü ve Haberdar'da yazmaya başladı.
TV programcılığı
Doksanlı yılların ortalarında Neşe Düzel ile birlikte Star TV'de Kırmızı Koltuk isimli tartışma programını hazırladı ve sundu.
Romancılığı
İlk edebî eseri "Paltolu Donkişot" adlı iki kişilik piyes idi. 1982 yılından itibaren romanlar ve deneme kitapları yayımladı. İlk romanı Dört Mevsim Sonbahar'da post modernist ögeleri kullandı ve romanın kendisini romanın konusu haline getiren üstkurmaca tarzı ile kaleme aldı. Bu romanı ile Akademi Kitabevi Roman Büyük Ödülü'ne değer görüldü.
1985 yılında ikinci romanı Sudaki İz yayımlandı. Çok satan ve çok eleştirilen bu roman, yayımlanmasından dokuz ay sonra müstehcenlikle suçlanarak toplatıldı. İki yıl süren yargılamadan sonra içindeki iki buçuk sayfalık bir bölümün müstehcen içerik olduğuna ve imhasına karar verildi. Kitap, müstehcen olduğuna karar verilen kısımları siyah bantla kapatılıp, mahkemenin sakıncalı bulduğu cümleleri içeren kararı da kitabın başına eklenerek yeniden yayımlandı.
1991'de üçüncü romanı Yalnızlığın Özel Tarihi yayımlandı. İlk romanında kullandığı üstkurmacanın çeşitli alt tekniklerini dördüncü romanı Tehlikeli Masallar'da uyguladı.[9] Bir türlü vazgeçilmeyen eski sevgilisiyle yeni bir sevgili arasında duyguları gidip gelen yalnız bir ini anlattığı bu roman, yılın en çok okunan romanlarından biri oldu.
1998 yılında yayımlanan beşinci romanı Kılıç Yarası Gibi, Yunus Nadi Roman Ödülü'ne değer görüldü. Kılıç Yarası Gibi'nin devamı sayılabilecek altıncı romanı İsyan Günlerinde Aşk, 2001 yılında yayımlandı. Bu iki romanda II. Abdülhamid dönemindeki yönetim anlayışına, İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin faaliyetlerine geniş yer verdi. Bu romandan sonra "Kristal Denizaltı", "Ve Kırar Göğsüne Bastırırken" adlı deneme kitaplarını "Aldatmak" ve "En Uzun Gece" romanlarını yayımladı. Bir kadının kocasını aldatırken, neredeyse an be an hissettiklerini anlattığı Aldatmak, beş günde yüz bin adet satıldı.
Ara verdiği romancılığa 2012'de Taraf gazetesindeki görevinden istifa ettikten sonra yeniden döndü. Son romanı En Uzun Gece'den sekiz yıl sonra 2015 yılında Son Oyun adlı romanını yayımladı. Bu romanın kahramanı da uzun süredir roman yazamamış bir romancı idi. İki yıl sonra yayımladığı Ölmek Kolaydır Sevmekten adlı romanda 1912-1913 yıllarında toplam altı aylık bir sürede Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşanan olayları bir ailenin fertlerinin hatırladıklarına dayanarak anlattı. Kılıç Yarası Gibi ve İsyan Günlerinde Aşk romanlarındaki ailenin bireyleri bu romanda günümüzde yaşayan torunları Osman’la konuşarak tekrar okuyucuyla buluştular.
Davalar
Altan, 17 Nisan 1995'te Milliyet gazetesinde yayımlanan “Atakürt” başlıklı köşe yazısı nedeniyle Devlet Güvenlik Mahkemesi'nde yargılanıp 1 yıl 8 ay hapis cezası aldı, gazetedeki işinden de kovuldu.
4 Ocak 2012'de Roboski katliamı ile ilgili kaleme aldığı “Devlet Yardakçılığı ve Ahlak” başlıklı yazısıyla Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'a basın yoluyla hakaret ettiği gerekçesiyle 1 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı. Mahkeme hapis cezasını 7 bin lira adli para cezasına çevirdi.
2 Eylül 2015'te Samanyolu Haber kanalında katıldığı bir programdaki konuşmalarından dolayı Altan hakkında ‘Cumhurbaşkanı’na, hükûmete, kamu görevlilerine hakaret ve halkı kin ve düşmanlığa sevk etmek’ iddiasıyla soruşturma başlatıldı.
2016 Türkiye askerî darbe girişiminin ardından başlatılan soruşturma kapsamında Ahmet Altan ile kardeşi Mehmet Altan, 10 Eylül 2016 sabahında gözaltına alındı. Altan kardeşlerin, Nazlı Ilıcak ile beraber 14 Temmuz 2016'da (darbeden bir gün önce) çıktıkları TV programında “sübliminal darbe mesajı” verdikleri nedeniyle haklarında gözaltı işlemi uyguladığı belirtildi. Bu bağlamda Ahmet Altan, aynı zamanda darbeyi önceden bilmekle de suçlandı.
Gözaltına alındıktan 12 gün sonra ifadesi alındı ancak savcılıkta açıklama yapacağını belirterek Emniyet'te yöneltilen hiçbir soruyu yanıtlamadı. Bu sırada Altan kardeşlerin avukatlarıyla Adliyede beraber bulunan HDP Milletvekili Garo Paylan, Altanlar hakkında verilen kararın daha avukatlara bile bildirilmeden önce, Sabah gazetesinin internet sayfasında yayınlanmasına tepki gösterdi. Kararın ardından Ahmet Altan tutuksuz yargılanmak üzere adlî kontrol şartıyla serbest bırakıldı ancak kardeşi Mehmet Altan tutuklandı.
Serbest bırakılmasının üstünden 24 saat geçmeden Başsavcılığın itirazı üzerine nöbetçi 1. Sulh Ceza Hakimliğince hakkında yakalama kararı çıkartıldı. ‘FETÖ üyesi olmak’ ve ‘hükûmeti ortadan kaldırmaya teşebbüs etmek’ suçlamasıyla tutuklandı.
İstanbul 6. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 4 Kasım 2019 tarihli kararıyla “FETÖ terör örgütüne yardım etmek” suçundan 10 yıl 6 ay hapis cezasına çarptırıldı ve adli kontrol şartıyla tahliye edildi. 12 Kasım 2019 tarihinde tekrar tutuklandı. 14 Nisan 2021 tarihinde 4 yıl 7 ay kaldığı Silivri Cezaevi'nden tahliye edildi.
