d
Din Felsefesi
23 üyeTakip
Yetersiz Argümanlarla Tanrıyı Akla Dayandırarak Kanıtlama ÇabasıDin Felsefesi
Yazarın ana gayesi tanrıyı akılla temellendirmek. Argümanın temeli tanrının "basit" bir varlık olduğu ön kabulüne dayanıyor.
Kabaca "En fazla şeyi en az varsayımla açıklama" ilkesi diyebileceğimiz occam'ın usturasını bu varsayımı ile birleştirerek tanrıyı akılla (Bilimsel kriterlere göre) temellendirmeye çalışmış.
Sonsuz özelliklerle bezendirilmiş teizmin tanrısının "basit" bir varlık ve açıklama olduğunu söylemek için basitlik kavramını bayağı bir eğip bükmesi gerekmiş olsa gerek. Nitekim bu basitliği temellendirmeden "Tanrı basit bir varlıktır" diyip bırakmış.
Burada ayrıca basitliği neyle ölçtüğümüzü sorgulamamız gerekir. Basitlikten kastımız niceliksel sadelik midir, yoksa niteliksel sadelik mi? Öyle anlaşılıyor ki yazar basitliği niceliksel bir perspektiften okumuş ve tanrı tek bir varlık olmasından ötürü basittir sonucuna ulaşmış.
Argümanını destekleyici unsurlar olarak "düzen vardır çünkü güzeldir, kaos çirkindir" gibi subjektif şeylere yaslanması da ayrı bir konu.
Yazarın çabası iyi bir deneme olsa da yeterli eleştirel perspektif ile okursanız siz de görebilirsiniz ki argümandaki gedikler rahatsız edici derecede fazla.
David Hume'un söylediği gibi;
"Bizim bu en Mukaddes dinimiz akla değil imana dayanır ve onu hiçbir şekilde geçirmeyeceği bir sınava sokmak tehlikeye atmanın kesin bir yoludur."
Yazar da farkında olmadan teizmin tanrısını bu "tehlike" içine sokmaktan kaçınamamış.
Bil ki, varlığın zorunluluk kazanmasını sağlayan şey, yokluğun da imkansızlık kazanmasını sağlayan şeydir. Yokluk durumunun mümkün olup sonrasında varlık durumunun zorunlu olarak var olması imkansızdır. Bilakis bir şey özü itibariyle mümkündür. (Buna göre) yok olur ve var olur.
Reklam
Varlığı, kendi varlığından özsel olarak sonra var olan bir şeye bağlı olan şeyin var olması imkansızdır
Sayfa 108
Bir zamanda mümkün olan her bir özün, sonsuza kadar uzanacak şekilde özü mümkün bir sebebin olması mümkün değildir.
Sayfa 107
Reklam
Reklam