Yarımlara…
Murat Eken’i yıllar önce daha çok Çok Güzel Hareketler ve BKM dönemindeki işleriyle tanıdım. Oyunculuğunu sevdiğim kadar yazdığı skeçleri de hayranlıkla takip ediyordum. Olaylara bakışı, yaptığı durum tespitleri ve günlük hayatın içinden çıkardığı detaylar her zaman dikkatimi çekmiştir.
Daha sonra farklı bir alana yöneldi ve kitap seslendirmeye başladı. Bana göre bugün kitap seslendirme konusunda Türkiye’deki en başarılı isimlerden biri. Onlarca kitap okudu, binlerce sayfaya ses verdi. Her dinlediğim eserde aklımdan aynı düşünce geçiyordu: Böyle güçlü skeçler yazan, hikâye anlatmayı bu kadar iyi bilen biri neden kendi kitabını yazmıyor?
Neyse ki sonunda beklediğim oldu ve Murat Eken kendi hikâyelerini kaleme aldı. 
Yarım Kalanlar, dokuz farklı öyküden oluşuyor. Ortak noktaları ise yarım kalan insanlar, eksik kalan duygular ve tamamlanamayan hayatlar.
Kitap boyunca en çok dikkatimi çeken şey anlatımdaki tasvirler, benzetmeler ve yerinde kullanılan ifadeler oldu. Özellikle üçüncü öykü olan “Noksan”, içerdiği toplumsal eleştiriyle ayrı bir yerde duruyor. Bazı satırlarda “Buradan oraya nasıl bağladın?” diye durup düşündüğüm oldu. İnce bir zekâ ve güçlü bir gözlem gücü hissediliyor.
Murat Eken sevenlere ayrıca duyurmak gerekir ki kitap şu an yalnızca Storytel’de yer alıyor ve yazarın kendi sesinden dinlenebiliyor. Açıkçası böyle bir çalışmanın neden sadece Storytel’de kaldığını ben de merak ettim. Umarım ileride büyük yayınevleri de Murat Eken’in yazarlığına kapılarını açar ve kendisinden daha çok öykü, hatta roman okuma fırsatı buluruz.
Murat Eken’i yıllar önce daha çok Çok Güzel Hareketler ve BKM dönemindeki işleriyle tanıdım. Oyunculuğunu sevdiğim kadar yazdığı skeçleri de hayranlıkla takip ediyordum. Olaylara bakışı, yaptığı durum tespitleri ve günlük hayatın içinden çıkardığı detaylar her zaman dikkatimi çekmiştir.
Daha sonra farklı bir alana yöneldi ve kitap seslendirmeye başladı. Bana göre bugün kitap seslendirme konusunda Türkiye’deki en başarılı isimlerden biri. Onlarca kitap okudu, binlerce sayfaya ses verdi. Her dinlediğim eserde aklımdan aynı düşünce geçiyordu: Böyle güçlü skeçler yazan, hikâye anlatmayı bu kadar iyi bilen biri neden kendi kitabını yazmıyor?
Neyse ki sonunda beklediğim oldu ve Murat Eken kendi hikâyelerini kaleme aldı. Yarım Kalanlar, dokuz farklı öyküden oluşuyor. Ortak noktaları ise yarım kalan insanlar, eksik kalan duygular ve tamamlanamayan hayatlar.
Kitap boyunca en çok dikkatimi çeken şey anlatımdaki tasvirler, benzetmeler ve yerinde kullanılan ifadeler oldu. Özellikle üçüncü öykü olan “Noksan”, içerdiği toplumsal eleştiriyle ayrı bir yerde duruyor. Bazı satırlarda “Buradan oraya nasıl bağladın?” diye durup düşündüğüm oldu. İnce bir zekâ ve güçlü bir gözlem gücü hissediliyor.
Murat Eken sevenlere ayrıca duyurmak gerekir ki kitap şu an yalnızca Storytel’de yer alıyor ve yazarın kendi sesinden dinlenebiliyor. Açıkçası böyle bir çalışmanın neden sadece Storytel’de kaldığını ben de merak ettim. Umarım ileride büyük yayınevleri de Murat Eken’in yazarlığına kapılarını açar ve kendisinden daha çok öykü, hatta roman okuma fırsatı buluruz.
Bu Hikaye Senden Uzun sadece bir ayrılığı anlatmıyor aslında.
Bir insanın kendisiyle yeniden temas kurmaya çalışmasını, iyileşmenin inişli çıkışlı hâlini anlatıyor.
Ayrılık sonrası yaşanan gelgitleri o kadar samimi ve filtresiz işliyor ki okurken duygu doğrudan sana geçiyor.
Yer yer verdiği bilimsel bilgiler, kitaplardan ve filmlerden yaptığı alıntılar da hikâyenin içine öyle doğal yerleşiyor ki hiç yormuyor, aksine daha gerçek hissettiriyor.
Kitabı bitirdiğim günün akşamında tiyatro uyarlamasını izlemek de benim için bambaşka bir deneyimdi.
Şenay Gürler karakteri tek başına canlandırırken sadece oynamıyor, sanki karakterin ruhuna gerçekten hayat veriyordu. Kitabı okurken hissedilen o kırılgan iç ses sahnede daha da görünür hâle gelmişti.
Ve bence kitabın en güçlü tarafı şu:
İyileşmenin doğrusal olmadığını çok gerçek bir yerden anlatması.
Çünkü iyileşmek dediğimiz şey bir sabah uyanıp
“tamam geçti” demek değil.
Bazen çok iyi hissedip ertesi gün en başa dönmüş gibi olmak…
Bazen küçücük bir şeyle yeniden tetiklenmek ama buna rağmen yavaş yavaş dönüşmek.
Bu yüzden kitap bana sadece bir ayrılık sonrası iyileşmeyi değil, herhangi bir iyileşmenin de tam olarak böyle olduğunu hissettirdi.
Reklam
Bu kitap beni resmen ikiye böldü, bir yandan büyüledi bir yandan kafamı allak bullak etti, ama yazmadan duramadım. (İncelemem ucundan azıcık spoiler içeriyor, uyarıyorum…)
Şunu en baştan söyleyeyim, Vişnenin Cinsiyeti tarif etmesi zor kitaplardan. Ne tam roman, ne masal kitabı, ne de oturup akıcı akıcı okuduğun klasik bir "şey". 17. yüzyıl Londra'sında geçiyor sözde -iç savaş, kralın idamı, veba- ama Winterson bu tarihsel taslağı masal, fantezi ve felsefeyle öyle bir örtüyor ki kitap hiçbir zaman gerçekten 17. yüzyıla "ait" olmuyor. Daha çok zamanın, bedenin ve kimliğin sınırlarında gezen bir hayal gücü güzellemesi çıktı önüme.
Kitapta iki ses var, Winterson bunları bilerek birbirinin tam zıttı gibi kurmuş ve sonra o zıtlığı usulca bulandırmış.
Köpekli Kadın... işte bu karakter beni fena yaptı. Devasa, çirkin, şiddet dolu, toplumun kıyısına itilmiş bir "canavar". Bir fili sektirebilecek ağırlıkta, dişlerini söktüğü adamları çuvala dolduran, sevgiyi bilen ama nasıl ifade edeceğini bilemeyen bir kadın. Ama dikkat etmemiz gereken şey bence şu, Winterson onu canavar yapıp bir kenara atmıyor, tam tersine onun sesi kitabın en komik, en sahici, en sarsıcı sesi. Bedeni "kadın nasıl olmalı" beklentilerine o kadar uymuyor ki, kadınlığın aslında doğal bir şey değil, dayatılan bir ölçü olduğunu resmen bedeniyle ispatlıyor. Onun grotesk bedeni başlı başına bir başkaldırı bence.
Bir de Jordan var, bulup evlat edindiği çocuk. Hayalperest, ufka ve "bulunmayan" şeylere aşık biri. Gerçek yolculuklar da yapıyor ama asıl yolculukları içsel ve hayali. Ve burada Winterson'ın asıl numarası şu: dev bir kadın ve kırılgan, romantik bir erkek. Cinsiyet rollerini öyle bir tersine çeviriyor ki…
Başlığın sırrını çözdüğüm an ise kitap bende bambaşka bir yere oturdu. En çok atlanan ama bence en
Hayatın kadına biçtiği rol çoğu zaman gölgede kalmış bir figüranlıktan öteye geçemiyor ne yazık ki. İnsan kendi hayatının başrolü olması gerekirken, bazen sadece sahneyi tamamlayan bir silüete dönüşebiliyor. Tıpkı bu kitabın isimsiz kahramanı gibi... Onun bir isminin olmayışı o kadar manidar ki; bu hikâyeye sığan, farklı coğrafyalarda yaşayan tüm kadınların ortak sesi o çünkü.
Küçücük bir evin içinde çocukların ihtiyaçları, geçim derdi ve sürekli Kanada’ya gitmenin hayalini kuran hayalperest bir koca... Günbegün o rutinin içinde eriyen, kendi sesine ve varlığına dahi yabancılaşan bir kadının hikâyesi bu.
Olaylar çok sıradan aslında, tamamen günlük hayata dair. Ama sürekli tüketilen, hep vermek zorunda bırakılan bir kadının iç dünyasındaki o yük çok ağır. Kafasının içindeki sesler o kadar gürültülü ki, okurken oturduğum yerde "yeter artık" diye bağırmak, o uğultuyu susturmak istedim.
Bir yerde, “Kader bana her şeyi yapabilir artık,” diyor. Bir kadının tükenmişliği daha nasıl anlatılabilir ki?
Kısa ama etkisi çok uzun süren, güçlü bir roman. Yayımlandığında İran’da büyük ses getirmesine ve aldığı ödüllere şaşmamalı.
Lale Javanshir çevirisi
Çıplak Kalabiliriz
“Pencereler açık.
Yapraklar hışırdıyor.
Cırcır böcekleri hiç susmuyor. Duvarlarda ışık çisentileri.
Burası neresi, bilmiyorum.
Buraya nasıl geldiğimi de.
Taş, toprak, ağaç.
Fısıltılar.
İnce, serin, sakin.”
Melike Koçak, bazen bir gölgeye bazen sessizliğe dönüşen hikâyeler anlatıyor. Görünenin, aşikâr olanın yerine sezilenin peşine düşüyor. Başa ve sona hapsolmak yerine, boşluğun belirsizliğinde salınıyor. Öykülerinin gücü de buradan geliyor; okurunu metnin içine katıyor, sisi aralamak için çabalamasını istiyor.
Çıplak Kalabiliriz, çağımıza, çağımızın hayatı vasatlaştıran kabullerine itirazlardan oluşan bir ses.
(Tanıtım bülteninden )
Cuma, 3 Ağustos, sabah 10.25
"Alo... buyrun ben Dedektif Hunter."
"Merhaba Robert, senin için bir sürprizim var,"
Hunter neredeyse kahve fincanını düşürecekti, donakaldı.
Bu metalik sesi çok iyi tanıyordu. Bu sesin aramasının tek bir şey ifade ettiğini biliyordu- parçalanmış yeni bir ölü beden.
"Son zamanlarda ortağından haber aldın mı?"
Hunter bir kere daha sessiz tuşuna bastı.
"Ona ne yaptın?"
"Şimdi dikkatini çekebildim mi?"
Söylediğim gibi bu bir sürpriz Robert.
Ama fark yaratman için sana bir şans daha vereceğim. Belki bir kez daha çaba harcarsın.
Bir saat içinde Güney Passadena'daki Pasifik yolunda, eski numarası 122 numaralı binanın bodrum katındaki çamaşırhanede ol. Destek getirirsen Garcia ölür. Bir saat içinde gelmezsen de ölür ve bana güven Robert, bu çok yavaş ve acılı bir ölüm olur."
Telefon kapandı.
Dedektif Robert Hunter Haçlı katilini bulabilecek mi ?
Neden Haçlı katili lakabını almıştır?
Kurbanlarını rastgele seçen biri mi?
Haçlı katili yıllar önce yakalanıp cezaevine atılmıştı. Cezaevinde intihar ederek hayatına son vermişti.
Dedektif Hunter ve ortağı Garcia bu cinayetlerin ortak bağlantısını bulabilecekler mi?
Bu yeni metalik ses her şeyin en başta başlamasına sebep olur.
Hunter ve ortağı Garcia Haçlı Katili 'nin işleyeceği cinayetlere engel olabilecekler mi?
Haçlı Katili sürpriz biri çıkar!
Reklam
Reklam