“Xoşbəxtliyi nə uzatmaq nə qısaltmaq olar. Xoşbəxtsən vəssalam.Hətta ölümdə xoşbəxtliyə əngəl deyil, o sadəcə oyunun qaydalarına daxil olan bir təsadüfdür.” Cümlə kitabın məğzini o qədər dərindən ifadə edir ki, sadəcə heyranlıqla baxıram. Kitab insanı o qədər düşünməyə vadar edir ki. Xoşbəxtlik nədir? Xoşbəxtliyin nə olduğundan xəbərdarıqmı ya da həqiqətən dərk edirikmi? Azadlıq, təklik, qayğısızlıq, istədiyin şəkildə yaşamaq bunlar bizi xoşbəxtliyə çıxararmı? Ölümdə xoşbəxtliyin bir parçasıdırmı? Və bunun kimi yüzlərlə sual və bunlara cavabları Albert Camusun perspektivindən, xoşbəxtliyi axtaran, şüurlu tənhalığı seçən və hətta bunun üçün cinayəti belə gözə alan Patris Mersonun qəribə həyatı vasitəsilə aldığımız möhtəşəm kitab…
Stefan Zweig-in “Die Mondscheingasse” kitabı insan psixologiyasını incəliklə araşdıran, qısa, lakin təsirli hekayələr toplusudur. Kitabda ölüm və təklik motivləri ön plandadır, bu da əsərlərə dərin emosional və dramatik ton verir. Zweig-in ustalıqla yaratdığı atmosfer və xarakterlərin daxili dünyası oxucunu düşündürür və duyğulandırır. Ümumilikdə, dərin düşüncələrə açıq, oxumağa dəyər bir əsərdir.
Kitabda Geçtan, insanın özünü tanıma yolunda yaşadığı qorxular, ehtiyaclar, münasibət nümunələri və həyatın mənasını axtarma prosesi kimi mövzuları böyük bir səmimiyyətlə araşdırır. O, insanın həm öz güclü, həm də zəif tərəflərini qəbul etməsinin inkişaf üçün əsas şərt olduğunu vurğulayır.
Əsər boyunca müəllif, oxucunu gündəlik avtomatik davranışlardan çıxmağa, özünü müşahidə etməyə və daxili aləmini dürüst şəkildə dəyərləndirməyə çağırır. “İnsan Olmak” yalnız nəzəri bilgilərdən ibarət deyil — kitab, oxucunu emosional və düşüncəvi olaraq dəyişməyə təşviq edən, həyatın müxtəlif mərhələlərində özünü yenidən qurmağa kömək edən bir bələdçidir.
Sonda, Geçtanın yanaşması insanın təklik, sevgi, məsuliyyət, seçimlər və azadlıq kimi universal mövzularla necə ünsiyyətdə olduğunu göstərərək oxucuya dərin bir özünüanlama təcrübəsi bəxş edir.
Təklik-məşəqqətdir1000Kitap
*Spoiler var
Yazıçının bu əsəri Amerikan ədəbiyyatının incilərindən sayılır, lakin məndə o izi buraxmadı. Səbəbini özüm də tam aydınlaşdıra bilmədim. Məncə həyəcanlı dalğalanma üzrə deyil də, bir xətt üzrə yazılmış ssenari idi deyə. Nəysə ki, gözləntim çox idi, amma 6/10 bal verirəm.
Analizlərə baxıram hər kəs Lenni obrazına fokuslanıb - onun məsumluğuna, Corcla dostluq münasibətinə və s. Amma nədənsə məni ən çox üzən Qozbelin və qadının (Qıvrımsaçın arvadı) tənhalığı oldu. Qozbel zənci olmasına görə qoyulmuş qadağaları artıq qəbullanmışdı və həyatını tək yaşamağı seçmişdi, ta ki Lenniyə qədər. Qadın isə ərinin qısqanclığından və ondan sevgi görmədiyindən yalnızlıq hiss edirdi. Hər ikisinin də söhbət etməyə, dərdləşməyə kimsələri yox idi. Hər ikisi də tənhalıqlarını Lenninin yanında etiraf etdilər. Bəs niyə Lenni? Çünki onlar üçün sadəcə dinləyici lazım idi, qarşısındakının ağıllı olub-olmaması yox. Çünki Lenni təhlükəsiz dinləyici idi, heç bir halda onları mühakimə etməyəcəkdi. Sadəcə dinləyirdi, saf və təmiz formada. Lenni isə ən uyğun biri idi. Sonda Lenninin ölümü məni o qədər üzməsə də, qadının bir saç sığalına ölümü, Qozbelin yenə də tək qalması-bunlar bir o qədər çox üzdü..
Romandakı Kirke (Madeline Miller-in “Circe” romanındakı) obrazını tək kəlmə ilə izah etsəm, məncə ən uyğun söz “tənhalıq” olar.
Çünki o, gücünə və sehrinə baxmayaraq, daim insanlardan və tanrılardan kənarda, öz dünyasında, həm məcburi, həm də seçilmiş bir təklik içində yaşayır.
Eugénie'nin hekayəsi həyatı əlindən alınmış bir qadının hekayəsidir. Sevmək üçün yaranmış, amma sevgisi geri qaytarılmamış birinin səssiz çöküşüdür.
Həyatı da yaşadığı ev kimi daş divarlar qədər soyuq, səssizliyi qədər ağır. Var-dövlət içində yoxsulluq, insanlar arasında təklik. Hər şeyi var, amma əslində heç nəyi yoxdur.
O, uzun müddət duyğusuz və monoton həyata alışmışdı. Ümidin nə olduğunu, sevginin nə olduğunu çox bilmədən böyüdü. Belə bir həyatın içində insan zamanla səssizliyə razı olur. Amma bir dəfə ümidləndisə… o zaman hər şey dəyişir. Çarlzla birlikdə ilk dəfə ürəyində bir istilik hiss etdi, ilk dəfə yaşadığını düşündü. Amma o ümid bir gün əlindən çıxdıqda, səssizlik ona artıq rahatlıq deyil, ağrı verməyə başladı. Çünki insan bir dəfə ümid etdikdən sonra, köhnə qaranlığa qayıtmaq daha ağır olur.
Mənim üçün əsarın ən vurucu hissəsi, Eugenie Charles'ın əmanəti üçün min dəfə ölməyə hazır ikən, onun üçün atasına qarşı çıxıb özünə bıçaq doğrultmuşkən, Charles'ın həmin o əmanəti "poçtla göndərərsən" deyiərək göstərdiyi biganə yanaşması oldu.
