Siya
@Paltosuzlar
Ji bo Dînozoran
Helbestkarekê li gorî dil û kirina xwe
Li ser rêça Xanî û Hecî qadirê Koyî
Stirner kendi ezilişimize ne şekilde katıldığımızı incelemek ve iktidarın yalnızca ekonomik veya siyasal sorunlarla ilgili olmayıp -aynı zamanda psikolojik ihtiyaçlardan da kaynaklandığını- göstermek ister. İktidar, kendisini devlet, insan özü ve ahlâk türünden sabit fikirler biçiminde bilinçlerimizin derinliklerine gömer. Stirner, örneğin devlet tahakkümünün, devletin bize hâ-kim olmasına kendi rızamızla izin vermemize dayandığını savunur:
Devlet, efendilik ve kölelik (tabi olma) olmaksızın düşünülemez; çünkü Devlet bütün bağrına bastıklarının efendisi olma iradesi göstermelidir ve bu irade 'Devlet iradesi' olarak adlandırılır'... Kendi iradesine sahip olmak için başkalarındaki irade yokluğuna dayanması gereken, bu başkaları tarafından yapılmış bir şeydir, aynı bir efendinin hizmet-kâr tarafından yapılması gibi. Eğer itaatkârlık sona erseydi, bu tamamen efendiliğin de hepten sonu olurdu.S
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
İdeolojik tahakkümün önemli bir mevkii ahlaktır. Stimer, ahlakın
bir sabit fikir olduğunu, Hıristiyan idealizminden devralınmış,
bireyi ezen bir kurgu olduğunu savunur. Ahlak sadece yeni bir hümanist kılıktaki Hıristiyanlığın artığıdır ve Stimer'in savunduğu
gibi: "Ahlak inancı dini inanç kadar fanatiktir.” Stirner'in karşı
çıktığı şey, ahlakın kendisi değil, fakat onun kutsal, ihlal edilemez
bir yasa olmasıdır. Stirner, ahlaki ideallerin ardındaki güç istencini,
zulüm ve tahakkümü açığa çıkarır: "Ahlaki etki, aşağılamanın
meydana geldiği yerde başlar; evet, bu aşağılamanın kendisinden
başka bir şey değildir, mizacın boyun eğmek için eğilip bükülmesidir.
Bireysel iradenin -benliğin- kirletilmesine, kırılmasına dayanır.
Ahlak bireyi sakatlar: birey egemen ahlak kurallarına uymalıdır,
yoksa kendi "özüne" yabancılaşacaktır. Stirner'e göre, ahlaki
zorlama, devletin gerçekleştirdiği zorlama kadar kötüdür, ancak
daha sinsi ve kurnazdır -fiziksel zor kullanmayı gerektirmez. Ahlak
muhafızı zaten bireyin bilincine yerleştirilmiştir. Ahlak, polis
devletinin sürmekte olan varlığını meşrulaştırarak siyasal tahakküme
temelden bağlanır. Stirner 'in ahlak eleştirisinin anarşizm açısından
sonuçları vardır, çünkü gördüğümüz gibi, anarşizm insanı,
onu ezen iktidardan ayıran bir ahlaki söyleme bel bağlar: insan öznelliği
özünde ahlakidir, oysa siyasal iktidar temelde ahlakdışıdır.
Ne var ki, Stimer, ahlak söyleminin bireyi yalnızca ezmekle kalmayıp
aynı zamanda karşı koymaya niyetlendiği iktidarın ta kendisiyle
içinden çıkılmaz şekilde ilişkili olduğunu da göstermiştir.
Diğer antropologlar devletsiz toplumların yaygınlığını seve
seve kabul ettiler, hatta bazıları bunları “işleyen anarşiler” olarak
bile niteledi. Onlar, böyle toplumların varlığını zaten veri kabul
edip, daha önemli problemlere doğru yol almamız gerektiğine
inanıyorlardı. Mamafih, ben 30 yılı aşkın antropoloji öğretme tec-
rübem sırasında, öğrenciler arasında, hiçbir toplumun yönetimsiz
var olamayacağı –ve buna bağlı olarak her toplumun bir başının
olması gerektiği– mitinin çok köklü bir şekilde yerleşmiş olduğu-
nu gördüm. Günümüz öğrencileri kilisenin dininden vazgeçmiş
olsalar bile, milliyetçilik ve devletçilik dinlerinden vazgeçmediler.
Çağdaş “çoğulcu” toplumlarda birliğin kaynağı olan, tutkal işlevi
gören şey bu ikisidir. Demek ki, tıpkı ortaçağ toplumunun birli-
ği için Tanrı inancının gerekli olması gibi, devletin ve yönetimin
gerekliliği miti bu birlik için şart ve belirleyicidir. Üniversitelerde
siyaset “bilimi” bölümleri bu mitin resmen neşredildiği ana mer-
kezlerdir.
O günlerde televizyon ekranındaki politikacılar her zamankinden
daha yabancıydılar. Birbirlerini arıyorlardı; şaşkındılar.
Bir kayığın kenarındaki yusufçuklar gibi oturuyorlardı masaların
kenarında.
Masalar yalpalıyordu. Politikacılar telaş içindeydi. Ama yine
de alınlarında iktidarın karanlığı vardı. Gözleri parlıyordu çaresizlikten.
Ve tırnak dipleri gittikçe beyazlaşıyordu riyakarlıktan.
Sayfa 46
Öpücükler kısaydı. Gözler açık kalıyordu. Dudaklar kuru.
Öpücüklerde tutku yoktu. Oyunda olduğu gibi hafiflik de.
Öpücüklerde bir kasavet vardı.
Aktarma vardı öpücüklerde. Bir sonraki trenin bekleyişi.