Yazar:
Panait Istrati
Çevirmen:
E. Murat Cengiz
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 21 dk.
Sayfa Sayısı:
224
Basım Tarihi:
30 Kasım 2004
Yayınevi:
Oda Yayınları
Orijinal Adı:
Méditerranée (Lever de soleil)
ISBN:
9789753853408
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
27 diğer baskı · Tümünü Göster
Akdeniz
682 okunmaAraf Yayınları · Mart 2013 · 300 s.
Akdeniz
252 okunmaVarlık Yayınları · Nisan 1995 · 174 s.
Akdeniz
171 okunmaArkadaş Yayıncılık · 2018 · 96 s.
Akdeniz
107 okunmaElips Kitap · 5 Kasım 2012 · 224 s.
Akdeniz
89 okunmaKarbon Kitaplar · Nisan 2020 · 233 s.
Akdeniz
76 okunmaOda Yayınları · 30 Kasım 2004 · 224 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitap dünya klasikleri arasında yer alıp fazla tanınmamış bir kitaptır. Kitapta kahramanlar sürekli manasızca dolandırılıyor. Sonunda da ana karakter devrimci olup Paris’e kaçıyor. Bu kitap üzerine kurulacak fazla bir analiz yok gibi :)
Akdeniz kitap yorumu
Yazardan okuduğum üçüncü eser. İlk Mihail'i sonra ise Kira Kiralina'yı okumuştum. Sonrasında ise bu kitabın okunması gerektiği söylenmişti. Sırasıyla siz de bu şekilde okuyabilirsiniz. İlk kitap kesinlikle hepsinden daha güzeldi. Bu kitabımızda Adrien'in Mısır'a gitmek istemesini ve yolculuğunu okuyoruz. Osmanlı zamanındaki İstanbul'a da geliyor Adrien kitabın sevdiğim ve okumaktan zevk aldığım yanlardan birisi de bu oldu benim için. Diğer bir sevdiğim yönü ise Shakespeare kısmı oldu okuyanlar beni çok iyi anlayacaktır verilen mesaj çok güzeldi. Yine Adrien ile Mihail'in dostluğunu okuduk ama ilk kitaptaki o samimiyet nedense bu kitapta bana işlemedi. Kitabın sonu ise çok güzel ve anlamlıydı.
Kitap, su gibi akıyor. Sıkmadan ve sohbet eder gibi. Akdeniz çevresini, İstanbul'u, Mısır, Suriye, Lübnan, Romanya... O tarihlerdeki olayları ve isimsiz kahramanları okuyorsunuz. Babasına bar sahibi olduğu yalanını söyleyen fahişe Sara, yazarın kadim dostu Mihail, Müslüman, Hristiyan ve Yahudiler. Dinlere ve milletlere getirilen vurucu yorumlar. Sevdim ve yazarın diğer eserleri de okumayı düşünüyorum.
Tüm benliğini insan sevgisi kaplamış olan, arkadaş canlısı , paradan ve paranın insan üzerindeki etkisinden nefret eden , sürekli gezmek , öğrenmek isteyen karnını doyuracak kadar parası olmadığı zamanlarda bile gökyüzünün maviliğine, Akdeniz'in ihtişamına bakarak içini umutla dolduran , yaşamaktan umut etmekten ve minnettar olmaktan vazgeçmeyen Adrien ...
Adrien'in tanıdığı , hayran olduğu dostu Mihail ; insanların onun hakkında düşüncelerini umursamayan , aristokrat ailesinden ayrılıp kendi yolunda yürümek isteyen, vakit buldukça kendini geliştiren, erdemli ,kalbinde kötülük bulunmayan bir insan...
Her şey Adrien'in çocukluğundan beri gitmeyi hayal ettiği Mısır'a yolculuğuyla başlar . Adrien ; İstanbul , Kahire , Beyrut ve Şam da yeni insanlarla tanışır, onların hayatına konuk olur ,yeni dostlar edinir . Bunlar olurken bizler onun aslında insanlardan kaçtığı halde insanlara ihtiyaç duyan ve yalnızlığa tahammülü olmayan biri olduğu ,kendisinden kaçıp ve kendisiyle muhabbeti pek de iyi olmayan bir insan olduğunu anlarız.
Adrien insanları ve hayatı çok sevmesine , Mihail gibi bir dostu olduğu için mutlu olmasına rağmen : Mihail eski Mihail değildir ve insanlar sürekli rekabetin ve paranın peşinde koşarken hayatı kaçırırlar. Adrien, kendisini anlayan birini bulamaz . Etrafında Musa , Mihail veya bir başka dost bildiği insan olsa bile kendini hep yalnız hisseder. Yazar, gerçek hayatta da yalnızlığına dayanamayıp intihar girişiminde bulunmuştur .
Adrien ile Mihail arasındaki dostluk, Mihail çok değişse bile yine eskisi gibi çok kuvvetli kalır ve okurken bu dostluğa imreniriz . Kitap bizde gezme isteği uyandırır . Baş karakter Adrien, kendime pekçok yönden benzettiğim, çok yakın bulduğum , ortak dertlerimiz olan bir karakter . Bende gezme isteği uyandıran
Hoşgörünün ve Ahlakın ÖnemiEdebiyat
Kitabın ilk baskısı 1934, bendeki baskısı da sahaftan aldim : 1965.Eski kitaplari seviyorum.100 temel eserden biri ayrica Akdeniz.
Osmanlı Devleti yılları, 1900 ün başları, İskenderiye, Kahire, Beyrut, Şam illerinde yaşanan yani Akdeniz kıyılarında yaşanan bir Romanyalı gencin başından geçerleri anlatıyor kitap.Gencin adı Adriyen. İçki, uyuşturucu, fuhuş, kumar, ahlaksızlık gibi temel bazı kötülüklerin olumsuz neticelerini gözler önüne serer kitap.Basit bir anlatımı vardır.Olayları Adriyen in gözünden anlatır. Hoşgörünün kıymeti vurgusu kitabın aslında amacıdır.
Adriyen in en büyük amacı yazarında doğduğu yer olan İbrail den kurtulmak ve Akdeniz kıyısında bir ülkeye gidip orada yaşayıp hayatını orada idame ettirmektir.Ama bu fakir gencin çıkmış olduğu Akdeniz yolculuğunda hiçbir zaman işleri yolunda gitmemiştir.Adriyen saflığın örnegi gibidir.Tüm kötülükler onu bu iyilik yolundan döndürmez.
Gemi yolculuğunda Musa adından bir Yahudi ile arkadaş olmuştur.Musa, güzel kızı Sara yı kurtarmak için bu yolculuğa çıkmıştır.Kızı kötü insanların elinde masum bir genç kızdır.Güvendiği insanlar tarafından kötü yola düşmüş bir kadındır.Saflığın ve aşk sarhoşluğunun kitapta karşılığıdır.
Kitap, mesajlarını kurşun atar gibi çok net bir şekilde bizlere göndermiştir.Kazanan en neticesinde saflık, temizlik, iyilik olmuştur. Panait Istrati nin amacı da budur.Musa isimli Yahudi babaya çok üzüleceksiniz.Memleket özlemi de kitapta vurgulanan başka bir konudur.
Panait Istrati ile ilgili de birkaç kelime söyleyerek kitabı incelemeye son vermek istiyorum : Balkanların 
Maksim Gorki si diye anılır.Fransızca bilir.Eğitimini bu ülkede almıştır.Kitaplarını Fransızca yazar.Elif Şafak geldi aklıma.O da bildigim kadarıyla Ingilizce yazıyor.Politikayı değil, insanı değerleri önemli görür yazar.Bu kitapta ki baş
Panait Istrati nin amacı da budur.Musa isimli Yahudi babaya çok üzüleceksiniz.Memleket özlemi de kitapta vurgulanan başka bir konudur.
Panait Istrati ile ilgili de birkaç kelime söyleyerek kitabı incelemeye son vermek istiyorum : Balkanların Maksim Gorki si diye anılır.Fransızca bilir.Eğitimini bu ülkede almıştır.Kitaplarını Fransızca yazar.Elif Şafak geldi aklıma.O da bildigim kadarıyla Ingilizce yazıyor.Politikayı değil, insanı değerleri önemli görür yazar.Bu kitapta ki baş
AKDENİZ-PANAİT ISTRATİ,232 sayfa
Yoksul ama cesur,insanların ikiyüzlülüğüne rağmen saflığını her zaman korumuş olan Adrien Zograffi’nin Doğu Akdeniz ülkelerini kapsayan seyahatini anlatan kitapta zengin olma hayali ile Mısır’daki arkadaşı Mihail’in yanına giden Adrien’in bu seyahat sırasında tanıştığı kişileri ve başından geçen olayları okuyoruz.
Romanya’dan ayrılıp Akdeniz’de refah içinde yaşamak için İskenderiye’ye doğru çıktığı yolculuk sırasında Musa ile tanışır.Musa da kendisi gibi badanacılık yapan yaşlı bir adamdır.Musa’nın hayat hikayesini öğrendiğinde Adrien’in tüm planları değişir ve Musa’ya yardım etmek üzere birlikte,Kahire’den Beyrut’a kadar pek çok yer görerek türlü maceralara atılırlar.
Adrien’in Akdeniz seyahatini okurken o yıllarda Osmanlı’nın toprakları olan Doğu Akdeniz ülkeleri nasıldı,nasıl yönetiliyordu şu sözler bize çok iyi anlatıyor;
“Bu kahvede hemen hemen hepimiz arkadaşız.Yahudiler de var,Hıristiyanlar da.Fakirler de var,zenginler de.Hiç fark etmez.Aynı fes başımızı koruyor ve karnımızı doyuruyor.”
Yazarın dostluk,din,hayat,sosyal yaşam hakkında verdiği mesajlarının içinde bunu çok beğendim;
“Hiçbir ırka kin beslemiyorsun ha…Bunu çok ender duyuyorum çünkü insanlar budala.”Pis Yahudi! Pis Yunanlı! Pis Türk!” diye bağırmayı marifet sanıyorlar.Bir insan bir milleti yok etmeden dünyada mutluluk olmayacağını ilan edecekse okul sıralarında ömür tüketmesine hiç gerek yok.”
Balkanların Gorkisi diye tanımlanan Panait Istrati ile “Baraganın Dikenleri” ile tanışmış ve hayranı olmuştum.Kitabı okurken Yaşar Kemal İnce Memed okuyormuşum gibi hissetmiş müthiş bir haz almıştım ama çoğu kitabını okumama rağmen bu kitabı bana biraz yavan geldi .Buna rağmen yine de bir Istrati hayranı olarak diğer kitaplarını okumaya devam edeceğim.
Merhaba kitap dostları Seyahat etmeyi sevip sürekli erteliyorsanız, dünyayı keşfetmeyi tahayyül ediyorsanız bu eser aradığınız kitaplardan birisi olabilir.
Edebiyat dünyasında bir yazar düşünün ki; dostluğu kutsal sayan, hiçbir yere kök salamayan ve kalbi tüm dünya için atan bir serüvenci olun. Yazar bu duygularını Akdeniz kitabında Adriyen Zografi karakteriyle bizlerle buluşturuyor.
Kitapta Adriyen’in Osmanlı Devleti sınırları içerisinde bulunan ülkelerdeki yaşadığı olaylar ve bu topraklardaki sosyal ekonomik durumlar anlatılır.
Ülkesi Romanya’dan ayrılıp Akdeniz ülkelerine doğru serüvene atılan Adriyen ile tanışmanız dileğiyle keyifli okumalar..
10/10
2025 13. kitabı
Bu kitapta neler var? Dostluk var, sevgi var, aldatma var, ihanet var, güneş var masmavi denizler var, o çalışmak zorunda olmanın verdiği pis baskı var. İnsanın ruhuna yabancı olmayan tüm duygular ve o ruhu en çok etkileyen doğa var.
Baş kahramanımız Andrey Romanya’da doğup büyümüş ama hani o hepimizin içinde bir yerlerde olan ‘her şeyi bırakıp gitme isteği’ var onda da, köksüzlük hissi, aidiyetsizlik, e tabii bir de sıcak iklimlere duyduğu derin özlem. Evet soğuktan bezmiş artık yazarımız, dünyadaki en zor şey başını sokacak bir damının olmayışı ve açlıktır diyor. Ama siz akdenizlilerin bilmediği insanın içine işleyen bir şeytan ‘’soğuk’’ var diyor. Aç kalacaksam da güneş kemiklerimi ısıtırken denizin kokusuyla huzur bulurken aç kalayım diyor. Belki de karnım tok olsa, bir evim evim de beni bekleyen karım ve çocuklarım olsa güneşi bu kadar önemsemezdim o gün havanın nasıl olduğu umrumda olmazdı ama insanın elinde hiçbir şey yoksa açsa o gün güneşi görünce bugün üşümeyeceğim en azından diyor. Sıcaklıkta teselli buluyor. Böylece Akdeniz’e yolculuğumuz başlıyor. Bir geminin üzerinde onunla beraber yolculuk ediyorsunuz siz de, karakterler o kadar bizden kii onlarla gülüp onlarla ağlıyorsunuz. Andrey’in gezdiği yerlerde tanıştıkları farklı dinlerden farklı milletlerden insanların hikayesini okuyorsunuz.Mihail ile olan o büyük dostluğunu okuyorsunuz, peki bu dostluğun arasına herhangi bir şey girebilir mi? Mesela para ? Verem olan sürünerek ölmek istemeyen Mihal’in erdemlerinden vazgeçişini , bir dostluğun nelerin üstesinden gelebileceğini okuyorsunuz. Kah Andrey’in yerine geçip ‘’Mihail nasıl böyle oldu?’’ diye hayıflanıyorsunuz Kah Mihal’in yerine geçip ‘’başka çarem mi vardı?’’ diyorsunuz. Musa var bir de, kızını aramaya yollara düşmüş, bir babanın dayatılan namus
Panait Istrati 51 yıllık yaşamında özgürlüğünün peşinden koşan, hatta belki daha doğru bir ifadeyle “kafasının dikine giden” bir işçi sınıfı yazarı. Yoksul bir aileden gelen, babasını hiç tanımayan, çamaşırcılıkla evi geçindiren annesinin kazandığı ile bir yandan okumaya çalışırken diğer taraftan kendini bekleyen kaderinden; bir eş, bir dolu çocuk, kıt kanaat geçinen bir aileden son sürat kaçan bir yazar.
Serseri bir hayat süren ve kalıplara girmeyi reddeden yazar bir dönem Bolşevizm’e ilgi duymasına ve çeşitli eserlerinde bu sevgisini ve Bolşevik propagandayı okurları ile paylaşmasına rağmen, artan zulüm ve nüfuz kullanımı sonucu eski arkadaşları ile bağlarını da aynı cesaretle atmış ve “Troçkist”, hatta “Faşist” olarak suçlanmasına rağmen geri adım atmamış.
“Balkanların Maxim Gorki’si” olarak adlandırılan; “serseri dahi” olarak da bilinen Panait Istrati tüm eserlerinde kendi yaşamından kesitler sunmuş. “Akdeniz” de yazarın kahramanlarının ağzından 1906-1909 yılları arası Akdeniz’indeki yaşamı aktarıyor bize.
Romanın baş kahramanı Adrian Zografi Panait Istrati’nin kendisi, hatta bir nevi alter ego’su. Romanda Adrian ve arkadaşı Mihail ile Mısır’da, Beyrut’ta, Şam’da, Aynaroz’da ve nihayetinde vatanları Romanya’da geziyoruz. Gördüğümüz, 1900lerin başında, Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmadan önceki son günlerinde, bu diyarlardaki günlük yaşamın yanında açlık ve sefalet içindeki küçük insanların hayata tutunma savaşı aynı zamanda. Yazarın kitabın sonunda tariflediği şekli ile “Musa gibi insan artıkları, Sara gibi kokotlar, Klein gibi sevda tellalları, Moldovan gibi dolandırıcılar ve Akdeniz’de kaynaşan bütün o serseri takımı”nın romanı.
Dönemin atmosferini ve iki büyük dünya savaşına ramak kalmışken aşağı sınıfların hayat mücadelesini birebir tanıkların dilinden
KARMAKARIŞIK BİR DÜNYAEdebiyat
YARIM KALAN BİR ŞEYLER VAR, AKLIMDAN HİC ÇIKMIYORLAR...
İki defa yarım bıraktıktan sonra, tamam bu sefer okuyacağım dediğim kitabın artık sonuna gelmiş buldum kendimi.. Çok uzatmicam.
Akdeniz akşamları kadar sıcak, nemli ve boğucu olmasa da, karmakarışık bı olay örgüsüne sahip olan bu güzelim kitap, bazen kendimle kavga etmeme neden oldu. Nasıl mı? Çok basit; zincir koptu, koptuğu yerden bağlamak için aradığım o halkayı bir türlü bulamadım. Kısa aralar verdim, ince belli bardaklardan çaylar içtim yine de kafayı resetleyip odaklamadım. Kafamda bambaşka şeyler vardı çünkü. Atamıyordum bir türlü...
Neydi? Kimdi o dikkatimi dağıtan? Soylicem ama kimseye söylemek yok. Tamam mı? [Not: spoiler içerebilir, dikkatli tüketin (; ]
Mihail . Hep onun suçu. Bir zamanlar maddiyata hiç önem vermeyen, ilim peşinden koşan, kendi halindeki bu "arkadaş", Akdeniz'de bambaşka biri olmuştur. Gözünü para hırsı bürümüştür. Kadın düşkünü adi birine dönüşmüştür. Öyle ki, 
Dönüşüm deki Gregor Samsa'nin fiziksel dönüşümü gibi bir değişim olmuştur Mihail'in ruhunda :(
Bu durum beni gerçekten etkiledi desem çoğunuz " hadi beee, o kadar da değil" diyebilir. Ancak, durum bildiğiniz gibi değil. Kitaptaki karakterler sadece birer sembol. Bu semboller gerçek hayatta, birilerini cagristiriyorsa işte o zaman anlamını buluyor, okuma yolculuğunuza bir heyecan katıyor. Heyecan mı dedim ben :/ Kahretmesin, o hayal kırıklığı olacaktı. Neyse, Mihail değişiyorsa değişsin. Bana yüreği güzel bir Adrien Zagrofi yeter. Evet, adam gibi adam, madde için kişiliğinden taviz vermeyen, saflığını, ruhunun güzelliğini koruyan Adrien.
Adrein,hayatının monotonluğundan bıkar ve daha güzel bir hayat gayesiyle Mısır'a gitmeye karar verir. Ve Yola çıkar. Yolda yoldaş edinir, adı Musa.
Bu Musa Nil'in musasi değildir. Elinde
Mihail . Hep onun suçu. Bir zamanlar maddiyata hiç önem vermeyen, ilim peşinden koşan, kendi halindeki bu "arkadaş", Akdeniz'de bambaşka biri olmuştur. Gözünü para hırsı bürümüştür. Kadın düşkünü adi birine dönüşmüştür. Öyle ki, Dönüşüm deki Gregor Samsa'nin fiziksel dönüşümü gibi bir değişim olmuştur Mihail'in ruhunda :(
Bu durum beni gerçekten etkiledi desem çoğunuz " hadi beee, o kadar da değil" diyebilir. Ancak, durum bildiğiniz gibi değil. Kitaptaki karakterler sadece birer sembol. Bu semboller gerçek hayatta, birilerini cagristiriyorsa işte o zaman anlamını buluyor, okuma yolculuğunuza bir heyecan katıyor. Heyecan mı dedim ben :/ Kahretmesin, o hayal kırıklığı olacaktı. Neyse, Mihail değişiyorsa değişsin. Bana yüreği güzel bir Adrien Zagrofi yeter. Evet, adam gibi adam, madde için kişiliğinden taviz vermeyen, saflığını, ruhunun güzelliğini koruyan Adrien.
Adrein,hayatının monotonluğundan bıkar ve daha güzel bir hayat gayesiyle Mısır'a gitmeye karar verir. Ve Yola çıkar. Yolda yoldaş edinir, adı Musa.
Bu Musa Nil'in musasi değildir. ElindeYazar Hakkında
Panait IstratiYazar · 23 kitap
Romanya'nın bir liman kenti olan İbrail'de doğan yazar, gençliğini, aralarında İstanbul'un da olduğu pek çok Osmanlı kentinde geçirdi. Babası Yunandır. Mısır'ı, Lübnan'ı, Suriye'yi gezdi. Bu dönemde, bulduğu bir sözlük sayesinde Fransızca öğrendi. 1921 yılında, Fransa'nın Nice kentine giderken, yalnızlığı dolayısıyla intihar girişiminde bulundu. O sırada üzerinde Romain Rolland'a yazılmış fakat henüz göndermemiş olduğu bir mektup bulunuyordu.
İlk romanı Kira Kiralina (Yaşar Nabi Nayır tarafından Türkçeye çevrilmiştir) 1923 yılında Romain Rolland'ın yazdığı önsözüyle birlikte basılmıştır. Panait Istrati tüm eserlerini anadili olan Rumence değil, Fransızca olarak yazmıştır. Türkçeye de çevrilmiş önemli eserleri arasında, Arkadaş (Mihail), Akdeniz, Sokak Kızı (Nerantsula), Angel Dayı, Kodin, Baragan'ın Devedikenleri, Uşak (Méditerranée) ve Sünger Avcıları gelir.
Gençlik yıllarında devrimci hareketlerin etkisine kapılmış olan Istrati, 1929'da Komünist Partinin daveti üzerine Sovyetler Birliği'ni gezdikten sonra umutsuzluğa kapılmış ve politik mücadelenin dünyada bir şeyleri değiştirmek için yetersiz olduğu fikrini edinmiştir. Pek çok romanında da politikadan, politik mücadeleden çok insanı insan yapan değerler üzerinde durması bu yüzdendir. Panait Istrati romanlarının çoğunda yaptığı yolculukları anlatır. Fakat gezdiği ülkeler değil, tanıdığı insanlar ön plandadır. Istrati'nin eserlerinde gerçek bir insan sevgisi hissedilir. Bu karşılıksız ve koşulsuz sevginin hikâyesindeki kahramanların başına getirdiği belalar kadar, onlara yaptığı katkı da nesnel bir biçimde anlatılır.
Panait Istrati'nin şaheseri olarak Arkadaş (Mihail) adlı kitabı gösterilebilir. Bu kitapta, Panait Istrati'nin pek çok başka romanındaki başkahramanı da olan Adrian Zografi ile Mihail'in arkadaşlığı anlatılır. Bu arkadaşlık, ideal bir sevgi görüşünü simgelemek için kullanılmıştır. Istrati birçok başka eserinde de arkadaşlık temasını kullanmıştır. Hatta bu eserlerin çoğunda büyük, efsanevi aşklar bile arkadaşlıklar uğruna feda edilmişlerdir.
