Yazar:
Stefan Zweig
Çevirmen:
Ogün Duman
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
120
Basım Tarihi:
Ağustos 2017
İlk Yayın Tarihi:
2014
Yayınevi:
Can Yayınları
Orijinal Adı:
Die Geshichte Eines Historischen Irrtums
ISBN:
9750735318
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yazarımız bu kitapta her zaman bildiğimiz romantik ve dram konularının dışında tarihsel bir yanlışlığa değiniyor. Amerika’nın keşfinin kimin yaptığının ve doğrusunu bildiğimiz yanlışı kanıtlamaya çalışan bir makale okur gibiydim. Eğer tarihi ve sömürgecilik dönemini biraz merak eden biriyseniz kitabı hemen bitirirsiniz. Ama tarih sevmiyorsanız okumanızı tavsiye etmemem daha doğru olacaktır.
“Okyanusun öte yanındaki yeni toprakların onun ilk adıyla anılacağını tahmin etmiş olabilir mi?”
Bir kaşif mi yoksa düzenbaz mı? Tarihin derinlikleri oldukça tozlu...
Hem kurgusal hem de tarihî kişiler üstüne yorumlarıyla tanıdığımız Stefan Zweig’ı derin karakter incelemelerine yönelten, psikolojiye ve Freud öğretisine duyduğu ilgidir. İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar, Joseph Fouché, Marie Antoinette, Rotterdamlı Erasmus gibi #k:6552da, Zweig’ın nesnellikten çok sezgiye dayanan yaşamöykülerinin en başarılı olanlarından biridir. Stefan Zweıg, bu eserinde, bugün Amerika olarak bilinen kıtanın bu adı almasını ardındaki inanılması güç rastlantılarla örülü “yanlışlıklar komedyası”nı anlatır.
Dönüp olanları düzeltme şansı tanımayan tarih, amerika’nın kâşifi olarak Kolomb’u değil, Vespucci’yi seçmiştir ve tarihin kararları, ne denli saçma ve adaletsiz de olsa, katidir. Vespucci’nin Adını insanlığın en muzaffer defterinden silmek mümkün değildir artık; belki de onun dünyamızın keşif tarihi içindeki başarısını en iyi tarif eden çelişki, Kolomb’un Amerika’yı keşfetmiş ama tanıyamamış, Vespucci’nin ise orayı keşfetmediği halde bunun yeni bir kıta olduğunu anlamış olmasıdır. Bu başarısı her daim adıyla beraber anılacaktır.
Stefan Zweig’ı derin karakter incelemelerine yönelten, psikolojiye ve Freud öğretisine duyduğu ilgidir. İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar, Joseph Fouché, Marie Antoinette, Rotterdamlı Erasmus gibi #k:6552da, Zweig’ın nesnellikten çok sezgiye dayanan yaşamöykülerinin en başarılı olanlarından biridir. Stefan Zweıg, bu eserinde, bugün Amerika olarak bilinen kıtanın bu adı almasını ardındaki inanılması güç rastlantılarla örülü “yanlışlıklar komedyası”nı anlatır.
Dönüp olanları düzeltme şansı tanımayan tarih, amerika’nın kâşifi olarak Kolomb’u değil, Vespucci’yi seçmiştir ve tarihin kararları, ne denli saçma ve adaletsiz de olsa, katidir. Vespucci’nin Adını insanlığın en muzaffer defterinden silmek mümkün değildir artık; belki de onun dünyamızın keşif tarihi içindeki başarısını en iyi tarif eden çelişki, Kolomb’un Amerika’yı keşfetmiş ama tanıyamamış, Vespucci’nin ise orayı keşfetmediği halde bunun yeni bir kıta olduğunu anlamış olmasıdır. Bu başarısı her daim adıyla beraber anılacaktır.Amerigo - Ameriga - Amerika
-Amerika'yı kim keşfetti?
-Christopher Columbus
-Peki adı neden KOLOMB ya da KOLOMBİYA değil de AMERİKA?
Bir düzine yanlışlıklar ve karmaşıklıklar sislileri...
Neler olup bittiğinden habersiz mezara giren bir adam olan Amerigo.
Kristof Kolomb ile Amerigo Vespucci'nin hayatlarından kesitler ve Amerika kıtasından ziyade Amerika adı üzerine neden-sonuç açıklamalarından oluşan bir biyografi.
Kitapta yer almayan ama nereden öğrendiğimi unuttuğum bir bilgiyi paylaşmak istiyorum.
Gemilerle çok uzun yolculuk yapan insanların geri döndüklerinde çok çeşitli hastalıklardan öldükleri, derilerinin pul pul olup etlerinin döküldükleri bir dönemde insanların tanrılar tarafından cezalandırıldığına ve tanrıların gazabına uğradıklarına inanılıyordu. Bir gün bir kaşif bu hastalıkların C vitamini eksikliğinden olabileceğini keşfetti , zira o dönemde uzun gemi yolculuklarında kurutulmuş et, kuru baklagil harici gıda tüketilmiyordu. Bir deney yaptı ve uzun bir sefere çıkacak olan gemiyi bol turunçgillerle, lahana salamuraları ve turşularla doldurdu. Sefer sonunda gemi geri döndüğünde bu gıdalarla beslenen insanların gayet sağlıklı oldukları görüldü ve meyve sebze yemenin vücut için çok gerekli olduğu öğrenilmiş oldu. Bu bağlamda yeme içme üzerine olan keşif, uzun gemi seferleri yapabilmenin önünü açan en önemli unsurlardan biri oldu. Amerika kıtası da uzun bir sefer sonucu keşfedildi çünkü.
Puan vermedi·120 syf.·
2021 48. kitabı
keşke tarih zweig ustanın anlattığı şekilde anlatılsa; kısa, öz ve tarafsız. neden sonuç ilişkisi çerçevesinde detaylar özden kopmadan verilse; ve tarihte herşeyin sanıldığının aksine siyah beyaz olmadığını belirterek.
7/10
2018 31. kitabı
En sevdiğim öykü yazarlarından biri olan Stefan Zweig, bu kitabında tarihi bir olayı, yani Amerika'nın keşfini, konu almış. Bilindiği üzere Amerika'yı ilk bulan Avrupalıyı Kristof Colomb olarak bilirken, bu kıtanın yeni kıta olduğunu ilk fark edenin de Americo Vespuci olduğunu biliyoruz. Ancak gerçek o kadar da basit değil. Stefan Zweig de tam da bunun üzerinde duruyor: Amerikayı kim keşfetti? Ve neden bu isimle anıldı? Bu isimle anılmasını sağlayan kim? Americo Vespuci hiçbir zaman birinci kaptan konumunda olamazken nasıl oldu da dünyanın en iyi denizcileri arasına girmeyi başardı? Amerika'nın keşfi ile ilgili çarpıcı gerçekler bu kitapta... İyi okumalar sevgili okur.
Macera dolu Amerigo !
"Tarih, üzerine uzlaşılmış yalanlar silsilesidir"
Kitabı okurken aklıma Napolyo'nun bu harika sözü geldi. Uzlaşılmış bir yalan! Peki nasıl olması gerekirdi ki? Çoğunlukla sözlü tanıkların olduğu tarihlerin ( bilhassa XV. Yy öncesi dönemin ) keskin kılıcını elinde bulunduran adalet dağıtıcı zümreleri "dönüm noktalarını" kendilerine zeval vermeyecek şekilde nasıl hizaya çekilecekti? Boş mu kalsaydı o güzelim enginizasyonlar? Malum merciler nasıl elinde tutacaktı menfaatten doğan gücü? Tabiki görece mantığa en uygun olması durumuyla değil mi? Mantıktan kasıt her neyse artık. Kısacası tarih, olanın değil de yazanın olduğu dönemlerde objektifliğini ufak tefek sızıntılar hariç, çoğunlukla dini mabetlere ve merkezi otoritelerin insafına bırakmıştır. Tıpkı eline hiç kılıç almamış hükümdarların, elde edilen başarıdan sonra "göğüs göğüse" savaştığını dillendirmesi gibi. Kaldı ki kim buna karşı çıkabilecekti?
Belki ruhunda az biraz Sancho Panza'lık olan biri :
-Hayır hükümdarım, devletlim, yüce kralım, siz o bahsettiğiniz savaşa katılmadınız bile, hatta o savaş hiç yapılmadan kazanıldı! diyebilme cesaretini gösterip kalan ömrünün son birkaç saniyesi süresince dürüstlüğün ve erdemin taşlarını şimdikinden daha sağlam atacağı kesindi.
Kim bilir? Belki de tarihin bilinmeyen sahnelerinde öyle gafiller, öyle hadsizler (!) çıkmış olabilir.
Bırakalım XV. Yy'lı dünyamızın yakın tarihi bile (bunca yazı, bunca tanığa rağmen) çelişkilerden geçilmiyor. En iyisi mi uzlaşalım. Hem neyi değiştirecek ki toprakla bütünleşmiş yalanların perde arkasındaki gerçekliği? Olsa olsa en çok bir "iade-i itibar" olur. Mağdur kişinin mezarı başında (ki varsa) bir anma bir de karanfil işlem tamamdır...
Bu kitapta da, tarihi bir yanlışlığı düzeltme gayreti içerisinde çırpınan belgelerin ve
Amerika'nın adı niye Amerika? Peki Amerika diye anılmaya başlandıktan sonra ne tür itirazlar, tartışmalar yaşandı?
Kitapta buna ilişkin Stefan Zweig'ın tarihsel sürece ilişkin tespitlerini ve değerlendirmelerini merak ediyorsanız okuyabilirsiniz.
"Dönüp olanları düzeltme şansı tanımayan tarih, Amerika'nın kaşifi olarak Kolomb'u değil ve Vespucci'yi seçmiştir ve tarihin kararları nedenli saçma ve adaletsiz de olsa, katidir. Vespucci'nin adını insanlığın en muzaffer defterinden silmek mümkün değildir artık; belki de onun dünyamızın keşif tarihi içindeki başarısını en iyi tarif eden çelişki Kolomb'un Amerika'yı keşfetmiş ama tanıyamamış ve Vespucci"nin ise oraya keşfetmediği halde bunun yeni bir katı olduğunu anlamış olmasıdır. Bu başarısı her daim adıyla beraber anılacaktır."
Alıntımız
"Yıl 1300. Avrupa dünyaya özgürce bakmasını olanaksızlaştıran teolojinin kukuletasını kafasından çekip atar. Salt Tanrı üzerine kafa yormanın, eski metinleri tekrar tekrar ele alıp dogmatik biçimde yeniden yorumlamanın, tartışmanın anlamı yoktur."
AMERİGO
Tarihsel bir yanlışlığın hikayesi.
STEFAN ZWEİG
....
Amerigo Vespucci, 9 Mayıs 1451 de, Dante'nin ölümünden 330 yıl sonra Floransa'da doğmuştur.
Yoksul düşmüş saygın bir ailenin oğludur. Erken Rönesans dönemine özgü hümanist bir eğitim almıştır. Latince öğrenmiştir.Matematik ve gök bilimi konusunda bilimsel sayılabilecek bilgiler edinmiştir.
Hayatı boyunca herkes üzerinde dürüst ve güvenilir bir etki bırakmıştır.
Medici işletmesinin şubesi olan Juanoto Beraldi işletmesine çalışmak üzere 14 Mayıs 1491 tarihinde İspanya gönderilir.
Çalışkan ve akıllı Vespucci hayatının 20/30 yılını başkaları için çalıştıktan sonra elinde avucunda birşey olmadığını görür... Hiçbir yerde güven ,huzur bulamaz.
....
Nihayetinde 1499 mayısında Kardinal Fonseca emrinde bir keşif gezisine katılır.
Zeki bir adam iyi bir gözlemcidir . Yıldız uzaklığını hesaplamayı, enlem ve boylam sapmalarında kullanılan yöntemleri bilmekte ,astronomi ile ilgilenmektedir...Bu seyahatte kılavuz veya gök bilimci olarak katılmış olması muhtemeldir.
.....
Vespucci sıradan bir adamdı!
İtham edildiği gibi yalancı ya da sahtekar değildi...
Keşfedilen yeni kıtaya Amerika isminin verilmesi onun çabası veya sahtekarlığı nedeniyle olmamıştı bu tamamen; KADER'di.
Zweig bu eser de Kolomb tarafından keşfedilen kıtaya nasıl olup da "Amerika" isminin verildiğini ,yaşanan "yanlış anlaşılmalar komedyasını" işlemektedir.
Kitaptan alıntılar:
Yıl 1000.Batı dünyasının üzerinde uyuşturucu bir uyku ağırlığı vardır.
Yıl 1100.Hayır dünya yok olmamıştır.
Yıl 1200.Kutsal kabir fethedilmiş sonra yeniden kaybedilmiştir.
Yıl 1300.Avrupa dünyaya özgürce bakmasını olanaksızlaştıran teolojinin kukuletasını kafasından çekip atar.
Yıl 1400. Hindistan'a varmak,işte bu yüzyılın büyük düşü budur.
Yıl 1500.Yeni bir gelişme. Cabral,
Başarmak Nedir?Edebiyat
Doğduğumuz andan beri yarışın içine sokuluyoruz. Erken konuşmamız, erken yürümemiz bekleniyor, akranlarımıza göre. Okula gidiyoruz büyük bir yarışın içine atılıyoruz. Hiçbir şeyden haberi olmayan küçük birer çocuk olarak birbirimizle rekabete zorlanıyoruz. Büyüdükçe rekabet ettiğimiz kişiler de çoğalıyor. Önce iyi bir lise için sonra iyi bir üniversite için yüz binlerce kişiyle mücadeleye ediyoruz. İyi bir işe girmek için yine bir mücadele. Bitiyor mu? Hayır! Yakışıklı, güzel, zengin vb. birini bulmak zorunluluğu hissediyoruz. Arabanın en yenisi evin en iyisi için çabalıyoruz. Sonra çocuklarımızı bizimle aynı kaderi yaşamaya zorluyoruz. Bunlardan birisini bile önemsemesek çevremiz tarafından ya dışlanıyor ya da dışlandığımızı hissediyoruz. Kendimizi sahip olduğumuz özelliklerle değil de sahip olduğumuz eşyalarla tanımlıyoruz. Bizi bu cenderenin içine hem toplum hem de ne yazık ki en yakın çevremiz, ailemiz atıyor. Sanki hayata geliş amacımız başarmak hep başarmak oluyor. Birbirimizi başarılarımıza(!) göre değerlendirir oluyoruz.
Amerigo Vespucci’nin hikayesi bana biraz da bu ‘başarma’ oyununu sorgulattı. Zweig onun ne kadar güvenilir bir kişi olduğunu ortaya çıkarıyor. Her ne kadar Amerika’yı o keşfetmese de yeni dünya onun adıyla anılıyor. Peki bu başarısı nereden kaynaklanıyor? Tamamiyle kendi inisiyatifi dışında gelişen olaylarla. O hayatını yaşamaya çabalarken bir şey başaramıyor gerçekte. Yaşadığı devirde tanınmadığı gibi ölümünden sonra da sahtekarlıkla suçlanıyor. Yukarıda bahsettiğim ‘başarma yarışında’ kaybedenlerden biri olarak görünüyor. Ama tarih hakkını veriyor. Belki ilki başaran birisi olmuyor ama medeniyetimiz sürdüğü sürece adı unutulmayacaklar biri oluyor.
Nedir başarmak? İç huzuru bulmak mı, yoksa yaşanılan devrin değişmeye mahkum anlayışları
Yazar Hakkında
Stefan ZweigYazar · 187 kitap
Stefan Zweig, Avusturyalı yazar ve gazeteciydi. Edebi kariyerinin zirvesinde olduğu 1920'li ve 1930'lu yıllarda, dünyanın en çok çevrilen ve en popüler yazarlarından biriydi.
Zweig, Viyana, Avusturya-Macaristan'da büyüdü. Honoré de Balzac, Charles Dickens ve Fyodor Dostoyevski gibi ünlü edebiyatçılar hakkında Üç Büyük Usta (1920) ve belirleyici tarihsel olaylar hakkında Yıldızın Parladığı Anlar (1927) adlı tarihsel incelemeler yazdı. Ayrıca Joseph Fouché (1929), Mary Stuart (1935) ve Marie Antoinette'nin biyografilerini yazdı. Zweig'ın en bilinen kurgu eserleri arasında Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu (1922), Amok Koşucusu (1922), Korku (1925), Karışık Duygular (1927), Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat (1927), psikolojik roman Sabırsız Yürek (1939) ve Satranç (1941) yer almaktadır.
1934 yılında Almanya'da Nazi Partisi'nin yükselişi ve Avusturya'da Ständestaat rejiminin kurulmasının bir sonucu olarak Zweig, İngiltere'ye göç etti ve 1940 yılında kısa bir süre New York'a ve daha sonra yerleştiği Brezilya'ya taşındı. Son yıllarında bu ülkeye aşık olduğunu ilan edecek ve Brezilya, Geleceğin Ülkesi adlı kitabında bu ülke hakkında yazacaktı. Yıllar geçtikçe Zweig, Avrupa'nın geleceği konusunda giderek daha fazla hayal kırıklığına uğradı ve umutsuzluğa kapıldı. 23 Şubat 1942'de Petrópolis'teki evlerinde eşi Lotte ile birlikte aşırı dozda barbitürattan ölü bulundu. Eserleri birçok film uyarlamasına temel oldu. Zweig'ın anı kitabı Dünün Dünyası (1942), I. Franz Joseph yönetimindeki Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun çöküş yıllarındaki yaşamı betimlemesiyle dikkat çeker ve Habsburg İmparatorluğu hakkındaki en ünlü kitap olarak anılır.
