Yazar:
Jerzy Kosinski
Çevirmen:
Aydın Emeç
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
239
Basım Tarihi:
1991
İlk Yayın Tarihi:
1965
Yayınevi:
E Yayınları
Orijinal Adı:
The Painted Bird
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Boyalı Kuş
4.518 okunmaE Yayınları · Kasım 2018 · 264 s.
Boyalı Kuş
455 okunmaE Yayınları · 1991 · 239 s.
Boyalı Kuş
275 okunmaE Yayınları · 2011 · 239 s.
Boyalı Kuş
200 okunmaE Yayınları · Nisan 1980 · 243 s.
Boyalı Kuş
44 okunmaE Yayınları · Mayıs 2023 · 264 s.
Boyalı Quş
62 okunmaTeas Press Nəşriyyatı · 2020 · 336 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Savaşın kazananı olmaz. Orduları mağlup edebilir, ülkeleri fethedebilir, zenginlikleri ganimet diye ele geçirebilirisiniz ama hem bunları elde ederken bıraktığınız izler, hem de ilerlerken geride kalanların yaşamlarını alt üst eden izler kaybetmenin daima önde olduğunu gösterir.
Son yüzyılın en büyük kıyımına neden plan İkinci Dünya Savaşı yılları. Almanlar her yönden saldırı gerçekleştirir. Kendinden olmayanları akıl almaz, iğrenç şekillerle katlederler. Bu katliam, cinayetler sadece askerlerin düşman askerlere uyguladıkları yöntem değildir. Ayrıca askerlerin hiçbir kıstas gözetmeksizin sivil halka da uyguladığı, yine sivil halkın da kendilerinden olmayan diğer sivillere uyguladığı katliamlar ve cinayetlerdir.
Savaşın yaşattıkları ve bıraktığı izleri altı yaşında bir çocuğun gözünden anlatan Kosinski, bu yaştaki bir çocuğun savaş sona erene kadar oradan oraya savrulurken çektiği acıları, insanların vahşi doğalarını ve bu yaştaki bir çocuğun imkansız derecede direnme, hayata tutunma gücünü ele alıyor. Bu çocuk hayatı, en vahşi anlarda ve yine en vahşi örneklerle tecrübe ediyor. İnsanları tanıyor, doğayı keşfediyor ve sadece kaçışın bir yaşam olduğunu öğreniyor. Bunun getirisinin de haliyle şiddet dolu bir gelecek olduğu aşikar olur. Savaşın yaralarının saracak olanların bir büyüyle her şeyi silebileceği inancı masal dünyası için geçerli olur.
Verdiği hayatta kalma mücadelesi yıllarında bu çocuk oradan oraya savrulurken her defasında insana olan inancını yeniden ele alıyor. Her defasında sıfırdan başlıyor yaşama ama yine her defasında bu insanların onun için umut aşılayamadığı bir sonuca varıyor. Bu sonuca ulaşana dek elindeki tek silahı psikolojik ve fiziksel dayanma gücü. Karşısına çıkan insanlar bu yıllarda bencillikten, yobazlıktan, faşistlikten beslenen kişiler.
Bir sözle başlamak istiyorum evvelinde, kitabi incelemeye almadan henüz, kime aittir anonim mi bilmem ama bütün kitabin özeti gibidir. " Savaşın galibi yoktur aslında , kimi insanını kaybeder, kimi insanlığını!"
Kitap ikinci dünya savaşı yıllarında ailesi tarafından, savaştan zarar görmemesi umuduyla bir köye gönderilen yedi yaşında küçük bir çocuğun yaşam mücadelesini, bu mücadele içinde başka insanların mücadelesini, savaşını, işkencesini, zulmü, her bölümde başka bir acıyı başka bir kahroluşu, bütün çıplaklığı ve vahşetiyle, ve o çocuğun gözünden, bakışından, kalbinden ve dünyasından nasıl göründüğünü hikayelestirerek anlatıyor bizlere. Satır aralarında bir adamı gözleri yuvalarından çıkarken gören bir çocuğun yere eğilirken gözlerini kaybetme korkusunu, bir Yahudinin tren raylarına atlarken henuz parçalanmamis vücuduyla daha düşmeden yaşama nasıl da tutunmaya çalıştığını, insanlardaki öldürme katletme zevkinin nasıl da ayyuka çıktığını, bir çocuğun bütün bunları anlamayan o küçük kalbinin ve ruhunun onda bıraktığı yaşamına yansıttığı bomba etkisini ve nasıl da hayatın içinden kulaklarda kalan derin çınlama gibi geçtiğini, peşlerini hiç bırakmadığını görebiliyoruz. Aslında okurken izlediğim cüceler ülkesinde olanlara olanca gücümle isyan ettim bağırdım ağladım ama duyan olmadı. Zulmü engelleyemedim. İnsanların iyi ve kötü kavramını düşündüm. Milgram deneyini ( Elektrik şoku verdiklerini zannettikleri bir adama, bir grup insanın acımasızca çığlıkları artmasına paralel sürekli dozunu artırmaları deneyinde ortaya çıkan vahşeti seven insan modeli deneyi) düşündüm... Mesele sadece yahudi soykırımı da değildi kitap bunun çerçevesinde ilerlemiyor o biraz tuz baharat olmuş biraz eleştirmiş eğitimsizliği cehaleti.. Ve cehaletin insanların kalbinde filizlendirdiği vahşeti,
Buluşma etkinliği için okumaya başlayıp vakitsizlikten biraz geç bitirdiğim Boyalı Kuş, anlattığı dehşet verici olaylarla kanınızı dondurabilir. İkinci Dünya Savaşı söz konusu olduğunda vahşet kaçınılmaz olmakla beraber, kitabın yazarı Polonyalı Jerzy Kosinski hadiseleri bütün çıplaklığıyla anlatmaktan geri durmamış. Yazıldığı döneme göre sade ve akıcı bir dil kullandığını deneyimledim. Savaşta anne ve babasını kaybeden bir çocuğun fiziksel görünüşü yüzünden Yahudi ve çingeneye benzeyişi üzerine yaşadığı maceraları okurken, insanlığı sorgulandığımız zamanlar oldukça fazla. Irkçılığın, ayrımcılığın, sınıfçılığın tavan yaptığı bir dönemi anlatan önemli eserlerden biri bana göre, zira yazarın en bilinen kitabı. İyi kötü demeden her olayın ayrıntılarla bezenmesi bana yeraltı edebiyatı çağrışımı yaptı. İşkencelerin, tecavüzlerin, katliamların, ahlaksızlıkların ve aşağılamaların bir çocuğun gözünden sansürsüz olarak anlatılması bize farklı bir bakış açısı kazandırıyor. Yalnız hoşuma gitmeyen bir şey var; İnsanlara bulaştırdığı pislikler yüzünden Almanları eleştirirken, Sovyetleri böyle çok cici, çok tatlı ve sevgi pıtırcığı olarak göstermesi yazarın tarafsızlığına gölge düşürmüştür. Naziler kötülüklerin binbir çeşidini insanlara uygulamıştır yazarımız bunlardan zaten bahsediyor doğrudur, ancak Kızılordu sanki melekmiş gibi komünizm propagandası yapılması biraz zoruma gitti. Hiçbir yazarı siyasi görüşünden dolayı yargılayıp ölüsünün arkasından konuşacak değilim ama keşke böyle olmasaydı. İkinci Dünya Savaşı dönemiyle ilgili yazılmış güzel eserlerden biri bana göre. Boyalı kuş ismi ilginç bir olaydan geliyor, ne olduğunu ben söylemeyeyim en iyisi siz okuyun ve görün.
Boyalı Kuş
Henüz bağlantı kuramadığın bir güç tarafından yönetiliyor olmalıydı benim kaderim. Ben bu gücün Tanrı ya da onun azizlerinden biri olduğundan şüphelenmeye başlamıştım. Okuduğum sayısız duanın bana bağışlamış olması gereken şeyler vardı,
Tanrı'nın beni böylesine korkunç bir şekilde cezalandırması için bir sebep yoktu..
Küçüklüğümü yaşıyorum resmen… Nasıl bir projeksiyona tabi tutuluyorum ben böyle… Sahile iner açıp okurdum. Bibliyoman abim elime tutuşturmuştu oku diye bir de. :-)) Tebessüm böylesi zamanlarda, yüzümde eskimeyen bir dost gibi…
Savaş... büyük küçük herkesi etkileyen bir dehşet... Kitabı okurken ruhumda hissettim çocuğun yaşadığı psikolojik ve fiziksel acıları, çaresizliği... Boyalı Kuş'un yaşadığı ve şahit olduğu bu vahşet hayatı boyunca onu etkileyecek bir kimlik oluşturmasına yol açtı...
Uçurtmayı vurmasınlar kitabını etkileyici bulurken bu kitap beni daha da sarstı. Okuyup da rahatsız olmayan yoktur diye düşünüyorum.
Dine, siyasete, askeri yapıya, zülumlere dokundurmaları var. Her seferinde umut edip eli boş dönüş var.
Şükür ki kitabın sonu umutlu bitiyor.
Uzun zaman önce hangi tatil bile olduğunu hatırlamadığım bir tatilde bitirdiğim ama paylaşamadığım, okurken tüylerimi diken diken eden bir kitaptı Boyalı Kuş.
"Savaşın galibi yoktur aslında, kimi insanını kaybeder kimi insanlığını."
Kitap 6 yaşında bir çocuğun İkinci Dünya savaşı sırasında zarar görmemesi için bir köye yollanmasıyla başlıyor. Köyde yanında kaldığı kadın ölünce köy köy dolaşıp yanlarında kalacağı birilerini arar çocuk. Ancak çok ciddi bir sorun vardır ortada: Sarışın ve mavi gözlü köylülere zıt olarak çocuk siyah saçlı ve kara gözlüdür. Köylüler tarafından Yahudi veya çingene sanılmaktadır ve bu köylerde ikisi de sevilmez. Köylüler o kadar cahildir ki bu farklılık sebebiyle çocuğa büyücü derler, dışlarlar, hırpalarlar.
Ufacık bedeni ve çocuk aklıyla aslında kaldıramayacağı şeylere şahit olur roman boyunca çocuk. Hatta bazı yerlerde "yeter artık, daha kötüsü gelmesin." diye düşündüğüm noktada daha da beteri geldi. Özellikle çocuğun, bir adamın gözlerinin oyulduğunu ve yere düştüğünü gördükten sonra kaçarken eğildiğinde kendi gözleri düşmesin diye onları tutacak kadar saf olması kitabın en etkilendiğim bölümlerindendi.
Lekh isimli kuş satan adamın yanında yaşarken kitaba adını veren boyalı kuş olayını da anlatır. Rengarenk boyanan kuş türdeşlerinin yanına salınır ancak rengi sebebiyle dışlanır ve öldürülür. Kitap boyunca çocuk da öyledir aslında rengi sebebiyle dışlanır, dövülür, işkence görür, öldürülmek istenir.
Boyalı Kuş rahatsız edici ne varsa barındıran bir romandı: vampirler, büyücüler, Naziler, savaş, saldırgan köpekler... Çeviri harikaydı bence, dili çok etkileyiciydi.
Okurken Agata Kristof'un Büyük Defter kitabını anımsattı bu roman. Fazlasıyla iç karartıcı bir kitaptı, keyifle okudum diyemeyeceğim hatta -bence- okuması zor bir romandı.
Hani hep deriz ya bu kitabı bir kez daha okumalıyım.Bunu geçmişte okuduğumuz kitaplar için söylüyorum.Okuyup bitirdikten sonra, bir kez daha okumalıyım tam olarak algılayamadım, tekrar okumalıyım bu kitabı anlamında söylemiyorum.Benim de bu kitabı tekrar okumalıyım dediğim bir sürü kitabım var.Dönüp okuyabilecek miyim bilmiyorum bu kitapları.Geçen yıl Elias Canetti'nin Körleşme'sini okumayı başardım.Okuma atölyesi için Haziran'da tekrar okumalıyım aslında.Üç olacak, okursam.Düşünüyorum başka hangi kitapları okumalıyım diye.İlk aklıma gelenler Dostoyevski'nin Karamazov Kardeşler'i ve Tolstoy'un Anna Karenina'sı...
Bir de asla tekrar okumayı istemediğim kitaplar var.Boris Vian'ın Mezarlarınıza Tüküreceğim'i , Yann Queffelec'in Barbar Düğünler'i ( bulursanız yine de okuyun siz, çok iyidir!), Jerzy Kosinski'nin Boyalı Kuş'u mesela.
Okumayı istememe rağmen tekrar okudum Boyalı Kuş'u grupça inceleyeceğimiz için.İlk okumamın üstünden 23 yıl geçmiş.Bazı kitapları niteliği nedeniyle ne zaman, nasıl okuduğumu hatırlıyorum.1995 yazında yüreğime taş gibi oturmuştu Boyalı Kuş.Uzun süre etkisinden kurtulamamıştım.
İkinci okumamda beni neyin beklediğini bildiğimden mi, edebiyat zevkim değiştiğinden mi bilinmez, aynı etkiyi yaratmadı bende.
Bu kadar da olur mu, dedim.İnsanın sonsuz kötü olabileceğini biliyorum.Yanlış anlaşılmasın.Küçücük bir çocuğun, farklılığı nedeniyle gördüğü korkunç işkencelerden sağ çıkabilmesi sanırım inandırıcı gelmedi bana.Ve kitabın sonunda verilen hızlı hızlı geçiştirilmiş, savaş sonrası çocuğun psikolojisi ile ilgili durum tespiti.Ne bileyim belki de bazı kitaplar tekrar okunmamalı.
Okumadıysanız okuyun, ama sağlam bir mideniz ve güçlü sinirleriniz olsun derim.
Boyalı Kuş1000Kitap
2. Dünya Savaşı sırasında, zarar görmemesi için ailesi tarafından başka bir yere gönderilen bir çocuğun dilinden anlatılıyor kitap. Zarar görmesin diye gönderildiği yerden Bi oraya Bi buraya acımasızca savrulması, savrulurken hem şahit olduğu hem maruz kaldığı işkenceler ve sapkınlıklar okurken tüylerinizi ürpertecek.
Reklam
Yazar Hakkında
Jerzy KosinskiYazar · 9 kitap
Jerzy Kosiński, Polonya'nın ikinci büyük şehri Łódź'da doğdu. II. Dünya Savaşı sırasındaki bir çocukken, Doğu Polonya'da Katolik bir Polonyalı ailenin yanına sahte bir kimlikle sığındı. Bir Katolik rahibi sahte bir vaftiz sertifikası çıkarmıştı, savaş sırasında Polonya Katolik Kilisesi'nin yaptığı olağan bir uygulamaydı. Kosiński ailesi, Yahudi Polonyalılara büyük bir risk altında (Nazi işgali altındaki Polonya'daki Yahudilere yardım etmenin cezası ölümdü) yardım eden yerel köylüler sayesinde Holokost'tan sağ çıktı.
II. Dünya Savaşı'ndan sonra, Kosiński Polonya'da ailesiyle birlikte kaldı, Jelenia Góra'ya taşındı ve Łódź Üniversitesi'nde tarih ve siyaset bilimi diplomaları aldı. Polonya Bilimler Akademisi Tarih ve Sosyoloji Enstitüsü'nde asistan olarak çalıştı. 1957'de bazı sahte referanslar kullanarak Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti.
Kamyon sürmek gibi ufak tefek işler yaptıktan sonra, Kosiński 1962'de, kendisinden 10 yaş büyük olan Mary Hayward Weir ile evlendi. 1966'da boşandılar. Weir, 1968'de beyin kanserinden öldü. Kosiński'ye vasiyetinde hiçbir şey bırakılmadı. Daha sonra bu evliliği, Mary-Jane Kirkland takma adı altında Weir'den bahseden Blind Date adlı romanında kurguladı. Bu arada Columbia Üniversitesi'nde Psikoloji doktorası yaptı ve 1965'te Amerikan vatandaşı oldu. Amerika'da Yale, Princeton, Davenport Üniversitesi ve Wesleyan'da öğretim görevlisi olarak görev yaptı.
İlk yazılarını 1960 yılında Joseph Novak takma adıyla yayımladı. Kosiński'nin en bilinen romanları arasında 1965 tarihli Boyalı Kuş ve 1971 tarihli Orada Olmak sayılabilir. Baş rolde Peter Sellers'ın ve filmin yönetmeni Hal Ashby 1979 yılında Orada Olmak romanından bir film çevirdi. Senaryosu Kosiński tarafından yazılmış ve 1980 yılında British Academy of Film and Television Arts (İngiliz Film ve Televizyon Sanatları Akademisi) tarafından en iyi senaryo ödülüne layık görülüp, Amerika Yazarlar Derneği tarafından en iyi Another Medium'dan uyarlanmış komedi ödülünü de aldı.
Kosiński 3 Mayıs 1991 günü intihar etti. İntihar öncesi yazdığı ayrılma notunda "Her zamankinden daha uzun bir süre uyuyacağım. Buna sonsuzluk deyin."
