Yazar:
Voltaire
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 19 dk.
Sayfa Sayısı:
117
Basım Tarihi:
4 Ağustos 2018
İlk Yayın Tarihi:
1759
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
Orijinal Adı:
Candide, ou l'Optimisme
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
ISBN:
9786052194966
Ülke:
Türkiye
Dil:
İngilizce
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
47 diğer baskı · Tümünü Göster
Candide
2.209 okunmaAlfa Yayıncılık · Temmuz 2020 · 170 s.
Candide
794 okunmaİthaki Yayınları · Mart 2018 · 200 s.
Candide ya da İyimserlik
436 okunmaCan Yayınları · Mart 2023 · 151 s.
Candide ya da İyimserlik
326 okunmaCem Yayınevi · 17 Temmuz 2020 · 224 s.
Candide
261 okunmaKarbon Kitaplar · Mart 2017 · 131 s.
Candide ya da İyimserlik
258 okunmaAdam Yayıncılık · 30 Nisan 2000 · 256 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
İyimser Candide·117 syf.·1000Kitap
7/10
2020 10. kitabı
SPOILER VARDIR.
Trajikomik bir felsefi roman olan Candide kitabının orijinal adında the optimist yani iyimser ibaresi de bulunmaktadır. Başına ne gelirse gelsin iyiyi umut ederek herhalde bir sebebi vardır diyen kahramanımız gerçek mutluluğu Japonların ikigai olarak tanımladığına benzer bir hayatta bulur, bunu da bir Türkiye'de yaşayan köylüden feyzalır. Kitapta Türkiye diye bahsediyor ancak 1800 yılından önce yazılmış aslında Osmanlı imparatorluğu döneminde geçen bir kitap, sanırım çevirisinde hata oldu. Felsefeye ilgi duyanların ara ara gülerek 1 günde okuyabileceği edebiyat tarihini kökten etkileyen 100 eserden biri olarak kabul edilen kitabı okumanızı tavsiye ederim.
Leibniz saçmalıktır.1000Kitap
Türkiye’de yasaklanmıştı ve cumhuriyet kitaplarından çıkartılmıştı. Aşırı derecede mesaj veren bir kitap her yeri ironilerle dolu. Kitap tamamen Leibniz ve Rousseau eleştirisi. Söylenene göre Voltare'in tek amacı Leibniz ile dalga geçmek. Kitabı o yüzden yazmış.
Bir yıl önce bugünlerde çarşı iznimde Kadıköy Sahaflar Çarşısında geziniyordum. Cebimde 20 lira vardı. 3er liralık üç tane ince ve eski kitap aldım. Biri Candide idi. Bir yıldır 80'den fazla kitap okudum ama bunlardan biri Candide değildi. Cuma günü şöyle bi incelemek için elime aldım. Elimden bıraktığımda içimde müthiş hisler uyandırmış ve en beğendiğim kitap olma özelliğini kazanmıştı. Voltaire, Leibniz'in "yaşadığımız dünya dünyaların en iyisidir" sözüyle alay ettiği bir eser yazmış, iyi ki de yazmış. Candide'in ve arkadaşlarının macerası Almanya'da başlayıp Bulgar topraklarında, Hollanda'da, Portakiz'de, İspanya'da, Güney Amerika'da, Surinam'da, Fransa'da, Venedik'te devam ediyor. 3. Ahmet dahil birçok kral ve prens ile konuşuyor. Candide bütün bu topraklarda bulamadığı hayatın anlamını son olarak geldiği İstanbul'da karşısına çıkan bir bahçıvanda buluyor. Milli Eğitim Bakanı olsam bütün öğrencilerin okumasını sağlardım.
"Bunlar güzel sözler ama bahçemizi
yeşertmek gerek"
Okuduğum en en iyi kitaplardan biri kesinlikle. Voltaire çok güzel bir kalemle her şeye pozitif bakma ya da bu dünyada her ne oluyorsa olmasının sebebinin pozitif bir şey olduğuna inanma düşüncesini eleştiriyor. Ki ayrıca kitap Voltaire'nin hayatından izler de taşıyor. (Örneğin en sonunda herkes kendine bir uğraş buluyor ve bahçe yetiştirmeye karar veriyorlar. Bu durum Voltaire'in hayatında da bu şekilde. Voltaire bir yerden sonra sorgulamayı bırakıp kendisini bir bahçe yetiştirmeye adıyor. En başta alıntıladığım söz de bu konuyla alakalı.)
Herkesin mutlaka okuması gereken bir kitap olduğunu düşünmüyorum ama benim okuduğum sırada bana çok zevk vermişti o yuzden güzel vakit için okumak tercih edilebilir.
Romanın baş kahramanı Candide, Almanya'da bir baronun şatosunda yaşamaktadır. Burada, hocası Pangloss'un etkisiyle, "bu dünyanın en iyi dünya" olduğuna inanır. Ancak şatodan kovulmasıyla başlayan maceralarında, dünya üzerinde başına gelen çeşitli felaketler ve tanık olduğu insanlık trajedileri bu iyimser görüşünü sarsar. Candide, sevgilisi Cunégonde'u ararken birçok farklı ülkeye seyahat eder ve çeşitli kültürler, dinler ve düşünce sistemleri ile karşılaşır. Sonunda Candide, iyimserliğin yerini pragmatizme bırakır ve "kendi bahçemizi ekmeliyiz" sonucuna varır.
"Candide", Voltaire'in Aydınlanma düşüncesine katkı sağlayan önemli bir eserdir. Felsefi, dini ve toplumsal eleştirileriyle, dönemin entelektüel tartışmalarına derinlik kazandırır. Voltaire, iyimserlik maskesi altında yatan gerçekleri ustalıkla ortaya çıkarır ve okuyucuyu kendi hayatını ve inançlarını sorgulamaya davet eder. "Candide", hem felsefi derinliği hem de edebi değeri ile zamanının ötesine geçen, evrensel bir klasik olarak kabul edilmektedir.
Klasikleri küçük yaşlarda okudum ama Candide'yi okuduğumu hatırlamıyorum. Okusaydım hatırlardım diye düşünüyorum. Çünkü dili, kurgusu, karakterleri, düşünceyi aktarış şekli, felsefesi çok zayıftı. Klasik olarak nitelendirilebilecek bir şey okumadım. İlkokul seviyesinde. Dönemi için önemli eleştiriler taşıyor olabilir ama Dünya Klasiği olarak isimlendirilmek farklı bir olgu. Bittiğinde "Kral Çıplak" gibi hissettim.
Voltaire ile ilk tanışmam!Felsefe
Voltaire ile ilk tanışmam 117 sayfada dünyayı gezdirdi bana, özellikle El Dorado şehri belki de medeniyetin ulaşması gerektiği seviyedir. 18.yy’da böyle bir eser ile karşılaşmak çok ilgimi çekti. Kitapta ki tüm karakterler özenle seçilmiş, hayatınızda mutlaka öyle birine denk gelmişsinizdir yada o kişi sizsinizdir :)
İnanılmaz saf ve iyi Candide'in yaşadığı en mükemmel dünyadan kovulmasıyla çıktığı yolculuğu anlatır. Yolculuğu boyunca Candide farklı kişilerle birlikte şehir şehir gezerek hocası Pangloss'un "Yaşadığımız dünya dünyaların en iyisidir." öğretisini sorgular.
Felsefe okumaya yeni yeni başlamış biri olarak gayet akıcı ve anlaşılır bir kitap olduğunu düşünüyorum. Masalsı bir anlatıma sahip olsa da okuyucuya aktarmak istediği soruları sağlam bir felsefe metni olarak sunar.
Voltaire Candide aracılığı ile Leibniz'in öğretisini, ki bunu Candide'in hocası Pangloss temsil eder, yolculuk boyunca eleştirir. Bütün kötülüklerin, işkencelerin, sefaletin hüküm sürdüğü dünyada Candide'in iyilik bulduğu tek yer Eldorado'dur. Mesela Eldorado'da hükümdara şehrin işleyişi hakkında soru sorarlarken hükümdarın cevaplarındaki siz öyle yapmıyor musunuz edası beni oldukça etkiledi.
Kitap boyunca başka da mutlu insan görmeyiz ve herkes en kötü hayatı kendisinin yaşadığını düşünüp sağlam hikayelerle de bu argümanlarını destekler.
Yolculuk sonunda İstanbul'a varırlar ve önemli olanın çalışmak olduğunda karar kılarlar.
Bazı isimlerin büyüklüğü , büyük beklentiler oluşturuyor , candide bir kölenin dünyanın bir çok yerinde yaptığı seyahatlerden oluşan bir eser ,eseri çeviriden olsa gerek pek etkileyici bulmadım, üstelik yeniçerileri bir yamyam gibi gösteren kısmı objektif olmamakla beraber, Fransız Düşünürünün gözünde Türklere karşı Batının ön yargılarını yansıtıyor
Fransız Edebiyatı - 3Edebiyat
Almanya'da bir manastırda başlayıp, Türkiye'de bir Anadolu köylüsünün öğüdü ile biten macera ve edebi öğelerle dolu bir kitap.
Pangloss ismindeki optimist bilginin, yaşanılan hayatın en iyi hayat ve yaşanan zorlukların hep daha iyiye götürdüğü öğretisi ile büyümüş Candide, kitabın baş karakteri.
Bir sebeple manastırdan çıkar ve ortaçağın karanlık Avrupa'sı ile baş başa kalır. Başına bin bir olay gelir, Portekiz'den Bulgaristan'a savrulur, köle olur, cinayet işler....
Ortaçağ Avrupa'sının durumunu, sosyal ve toplumsal halini gözlemlememizi sağlayan bir macera romanı...
Diğer Fransız Edebiyatı Kitap İncelemelerimiz için;
#155391378 Bir İdam Mahkumunun Son Günü - Victor Hugo
#155484731 Marie Antoinette - Stefan Zweig
#155667283 Candide - Voltaire
#155668130 Nasıl Ölünür - Emile Zola
#155669019 Beğeni Üzerine Bir Deneme - Montesquieu
#155669665 Toplum Sözleşmesi - Jean-Jacques Rousseau
#155670678 Yabancı - Albert Camus
#155720689 Düşüş - Albert Camus
#156070340 Denemeler - Montaigne
Yazar Hakkında
VoltaireYazar · 37 kitap
François Marie Arouet (21 Kasım 1694 - 30 Mayıs 1778), Voltaire takma adıyla tanınan Fransız yazar ve filozof. Fransız Devrimi ve Aydınlanma hareketine büyük katkısı olmuştur.
Din ve ifade özgürlüklerinin yanı sıra, insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazıları ile ünlenmiştir. Eserlerinde Kilise dogmaları ve döneminin Fransız müesseselerini yoğun olarak hicvetmiştir. Zamanın en etkili isimlerinden biri olarak tanınır.
Voltaire Paris'te, 1694'te doğmuştur. Sekiz yıl boyunca sanat eğitiminin başladığı Collège Louis-le-Grand'da okumuştur. Fakat orada "Latince ve aptallıklar" dışında bir şey öğrenmediğini iddia etmiştir.
Mezun olduktan sonra Voltaire edebiyatta kariyer yapmaya başladı. Babası ise oğlunun hukuk eğitimi almasını istiyordu. Bu nedenle Voltaire, Paris'te bir avukatın asistanı olarak çalışıyormuş gibi gözüküp, zamanının büyük bir kısmını hicivsel şiirler yazmaya adamıştır. Babası bunu öğrendiğinde Voltaire'i yine hukuk okumaya göndermiştir; yine de Voltaire yazmayı sürdürmüştür. Sivri dili ile aristokratik ailelerin beğenisini toplamıştır. Kral XV. Louis'nin naibi, Orléans Dükü, II. Philippe'i konu alan bir yazısı nedeniyle Bastille'de hapsedilmiştir. Oradayken çıkış yaptığı piyesi Oedipe'yi kaleme almış ve Voltaire ismini almıştır. Oedipe'nin başarısı Voltaire'i etkili bir isim yapmakla beraber onu Fransız Aydınlanmasına dahil etmiştir.
İngiltere'ye sürgün
Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına bela olmayı sürdürdü. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan sürgün edilmesine yol açtı. Voltaire'in İngiltere'ye sürgünü, İngiltere'deki düşünsel durum ve yaşadıkları düşüncelerini büyük oranda etkilemiştir. İngiliz monarşisinden ve ülkenin din ve ifade özgürlüğüne verdiği değerden etkilenen genç yazar, ülkenin yazar ve düşünürlerinden de etkilenmiştir, Shakespeare gibi. Gençlik yıllarından Shakespeare'i Fransız yazarlarına bir örnek olarak görse de, daha sonraları kendini ondan daha büyük bir yazar olarak görmüştür.
3 yıllık sürgünden sonra Paris'e dönmüş ve fikirlerini İngiliz hükümetini konu alan kurgusal bir metinde toplayarak bastırmıştır; Lettres philosophiques sur les Anglais ("İngiliz(ler) hakkında felsefi mektuplar"). İngiliz monarşisini daha gelişmiş ve insan haklarına daha saygılı görmesi nedeniyle yazınları Fransa'da büyük bir tartışmaya yol açmış ve sonunda öyle bir noktaya gelinmiştir ki evrakın kopyaları yakılmış Voltaire ise Paris'i terk etmeye zorlanmıştır.
Château de Cirey ve sonrası
Bundan sonra sınırdaki Château de Cirey'e yerleşen Voltaire burada Marquise (Markiz) du Châtelet, Gabrielle Émilie le Tonnelier de Breteuil ile de bir ilişkiye başladı. Voltaire ile Marquise 21.000'den fazla kitap toplamışlardır. Kuşkusuz Voltaire'in 15 yıl süren bu ilişkisi entelektüel gelişimine yardımcı olmuştur. Yazmaya devam eden Voltaire Mérope gibi oyunları ve bazı kısa öyküleri yayımlamıştır. İngiltere'de geçirdiği zamanda onu en çok etkileyen şeylerden birisi Isaac Newton'un çalışmalarıdır. Eser ve düşüncelerinde bunun etkileri görülebilir.
Marquise'in ölümünden sonra Voltaire Berlin'e, yakın arkadaşı ve hayranı olan Büyük Friedrich'e gitmiştir. Kral zaten onu daha önce ısrarla saraya davet etmişti. Her ne kadar ilk zamanlarda buradaki yaşamı iyi gitse de, zamanla çeşitli zorluklarla karşılaşmaya başlamıştır. Sivri dili ile burada da haksız bulduğu durumları eleştirmiştir. Sonunda kızdırdığı Friedrich, Voltaire'in tüm evrakının kopyalarını yakmış, Voltaire'i de tutuklatmıştır. Voltaire Paris'e doğru yola çıkmış fakat XV. Louis onun kente girmesini yasaklayınca, Cenevre'ye gitmiştir. Her ne kadar iyi karşılansa da tiyatral performansları yasaklayan Cenevre yasaları Voltaire'in Candide, ou l'Optimisme ("Candide, veya İyimserlik") isimli eserini yazmasına ve kenti terk etmesine neden olmuştur. Bu eser Gottfried Leibniz'in felsefesinin hicvidir. Bugün Voltaire'in en tanınmış eseri Candide'dir. Ferney'de malikâne almış ve 1778'deki ölümüne kadar burada yaşamıştır.
Çalışmaları
Çok üretken bir yazar olan Voltaire neredeyse tüm edebi şekillerde eser vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır:
Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
Zadig (1747)
Micromegas (1752)
Candide (1759)
Dictionnaire philosophique (1764)
Épître à l'Auteur du Livre des Trois Imposteurs (1770)
Oyunlar
Voltaire, tamamlanamamışlar dahil, 50-60 arası oyun kaleme almıştır. Bunlardan bazıları:
Ecossaise
Eriphile
Mahomet
Mérope
Nanine
Zaire
Şiir
Voltaire'in ilk basılan çalışması şiirdir. İki uzun şiir kaleme almıştır: Henriade ve Pucelle. Bunların yanında birçok kısa şiir de yazmış ve genellikle kısa şiirleri bu iki uzun şiirinden daha fazla beğeni toplamıştır.
Mektup
2. Katerina ile yapmış olduğu 26 mektuplaşması vardır. Bu mektuplardan 30 Ekim 1768 tarihlisinde Volter (Voltaire) "İmparator Majesteleri, Türkleri öldürerek beni hayata döndürüyor. [...] Yani haklıydım, ben Muhammed'den daha peygamberim: Ben şarkı söylediğimde Tanrı ve yengili birlikleriniz duymuştu." [...]
Felsefe
Voltaire'in en tanınmış ve büyük felsefi eseri Dictionnaire philosophique yani "Felsefe Sözlüğü"dür. Dönemin Fransız siyasi müesseselerine yoğun eleştiri içeren yazınlar içeren sözlük, aynı zamanda o dönemlerde popülerleşmiş düşünceler ve Voltaire'in rakip ve düşmanları hakkında da yazınlar içerir. Bunun dışında eserde din eleştirisi de bulunmaktadır.
Diğer çalışmaları
Voltaire bunların dışında tarihi ve düzyazı eserler kaleme almıştır. Düzyazı eserlerine şunlar örnek verilebilir: L'Homme aux quarante ecus, Zadig, dini ve felsefi optimizme saldıran ünlü Candide. Ayrıca yaşamı boyunca yaklaşık 20.000'den fazla mektup yazmıştır ve bu mektuplar gerek kişiliği gerekse düşünce tarzı açısından büyük önem taşır. 1740 yılında basılan Anti-Machiavel isimli eseri Prusya kralı II. Friedrich için Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı başyapıtına yanıt olarak kaleme almıştır.
Düşüncesi
Her ne kadar ömrü boyunca yurttaşlık hakları ve din özgürlüğü gibi kavramları savunmuş olsa ve var olan Fransız rejimini eleştirse de Voltaire demokrasiden yana değildi. Onun gözünde en iyi yönetim biçimi 'aydın' bir monarşi veya 'aydınlanmacı mutlakiyet'ti. Nitekim hayatının sonuna kadar "aydınlanmış bir monark'ın yönetimini ideal bir yönetim tarzı olarak savundu."
Bunun dışında sınıfların varlığını da bir zorunluluk olarak görmüş ve ne teorik ne de pratik açıdan bunu eleştirmiştir. Din açısından ise Voltaire'in tutumları biraz karışıktır. Philosophes'den olan Voltaire genelde, diğerleri gibi, bir deist olarak tanımlanmıştır. Fakat çeşitli söylemleri nedeniyle ateist olduğu da düşünülmüştür. Ünlü felsefi eseri Felsefe Sözlüğü'nde (Dictionnaire philosophique) Voltaire ateizmi ve ateistleri eleştirir. Ortaya koyduğu dini fikir ve söylemler deist çerçevededir. Bazı araştırmacılara göre Voltaire'in deist çizgide kalmasının, kişisel nedenler bir yana, fikri nedeni onun yönetim biçimi konusundaki fikirleridir. Voltaire'e göre din halkın uygun biçimde yönetimi için neredeyse şarttır. Nitekim Voltaire'in tanınmış aforizmalarından birisi Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer yani "Eğer tanrı var olmasaydı, onu icat etmek gerekirdi" onun dini fikirlerini anlamak açısından önemlidir. Bunların dışında Voltaire, var olan dinî inanç ve yapıyı eleştirmiştir. Her açıdan Voltaire'in dini dogmatizme karşı olduğu aşikardır. Özellikle dini bağnazlığa sert biçimde karşı çıkmış, Hristiyanlığı ve Musevileri yermiştir. Bu tutumları da yine "Felsefe Sözlüğü"nde görülebilir.
Voltaire'in düşünce tarihi açısından önemli biri sayılır. Zaten tarihsel planda çok büyük önem taşıyan Fransız Devrimi'nin de babası sayılmıştır.
2020 yılındaki George Floyd eylemleri sırasında; servetinin bir kısmını sömürge ticaretine borçlu olduğu iddia edilen Voltaire'in Paris'te bulunan heykeline protestocular tarafından kırmızı boya döküldü.
Masonluğu
Voltaire, ölümünden kısa bir süre önce 4 Nisan 1778 tarihinde, Paris'te bulunan Dokuz Kız Kardeş Locası'nda (Les Neuf Sœurs Locası) Masonluğa alınmıştır. Yaşamı boyunca Masonlarla yakın temas içinde bulunan ve Fransız aydınlanma düşüncesini birlikte oluşturdukları Masonların geç davetine icabet etmiş, tekris töreni büyük bir ihtişam içinde gerçekleşmiştir. Benjamin Franklin gibi birçok isim, ABD'den sadece Voltaire'in tekrisinde bulunmak için Paris'e gelmiştir. Kendisine gösterilen bir saygı ve ihtimamın örneği olarak, Voltaire'e farklı bir tekris prosedürü uygulanmış, mabet kapısına gerilen siyah bir örtünün arkasından gerçekleştirilmiştir. Gözleri bağlanmamış ve Masonların kabulü esnasında uygulanan testler yaptırılmamıştır. Her üç derece de aynı gün içerisinde kendisine tevcih edilmiş, tekrisin ardından Loca başkanı tarafından yanına davet edilmiş ve orada oturmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Voltaire
