Yazar:
Voltaire
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
131
Basım Tarihi:
Mart 2017
İlk Yayın Tarihi:
1759
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
Orijinal Adı:
Candide, ou l`Optimisme
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
ISBN:
9786059489577
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
47 diğer baskı · Tümünü Göster
Candide
2.209 okunmaAlfa Yayıncılık · Temmuz 2020 · 170 s.
Candide
794 okunmaİthaki Yayınları · Mart 2018 · 200 s.
Candide ya da İyimserlik
436 okunmaCan Yayınları · Mart 2023 · 151 s.
Candide ya da İyimserlik
326 okunmaCem Yayınevi · 17 Temmuz 2020 · 224 s.
Candide
261 okunmaKarbon Kitaplar · Mart 2017 · 131 s.
Candide ya da İyimserlik
258 okunmaAdam Yayıncılık · 30 Nisan 2000 · 256 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
VoltaireEdebiyat
Basit hatlarıyla Westfalya kalesinde başlayıp İstanbul da biten maceralar zinciri olarak görünüyor bu eser. Fakat bunun yanı sıra eserde çok büyük eleştiriler mevcut. Voltaire in en büyük eleştirisi aynı zamanda kendi hocası olan felsefeci Leibnize karşı. Eserde Leibnizin fikirlerine Pangloss karakteri ile can vermiş. Buna karşın eleştirilerini ise Martin adındaki Mani dinine inanan bir felsefecinin ağzından dile getirmiş. Felfesi olarak büyük bir derinliğe sahip olan eserde yaşamın ve insanların her türlüsününe hatta yeri geldiğinde hayvanlara bile yer verilmiş. Eser dil ve akış olarak çok güzel ilerliyor. Zaten bu eser başyapıtlardan biri olarak kabul edilir. Okumanızı tavsiye ederim...
Hem güldüm hem düşündüm :)Felsefe
İyimserliğin sorgulandığı bir yolculuk aracılığıyla felsefi düşünceyi hicivle harmanlayarak bize unutulmaz bir deneyim sunuyor desem yeridir. Her trajik olayda bile mantığın ve sorgulamanın gücünü öne çıkarma hasebiyle, dönemin düşünsel yapısına sert ama zekice eleştiriler yöneltiyor diyebilirim :)
Voltaire “Candide”. İkinci okumamı yaptığım eser, aslında yine bir ustaya, saygı duruşumdur. Aynı kitabı kolay kolay tekrar etmek gibi bi alışkanlığım yok, fakat; başka eserlerini de okuyup
Voltaire de olsanız Fransızlığınız ağır basıyormuş
Araya girip bölmeler de olsa tam bir romantizm eseri diyecektim. Ama bana kalırsa romanın bu kadar tesadüflerle dolu olması ironi amaçlı. Voltaire o dönemdeki başta Leibniz olmak üzere aşırı iyimser filozoflara verip veriştirmiş. Hatta Leibniz’in bir teziyle dalga geçmek için özel karakter oluşturmuş.
Candide ana karakterimiz, başına gelmeyen kalmıyor. Bu durumdaki felsefik değerlendirmelere bakıyoruz aslında. Kitabı alt metniyle okuduğunuz zaman o kadar zevk alıyorsunuz ki... Ayrıca Candide’nin çocuksu masumluğunun yanında aklı başında biri olduğunu görmek de keyifliydi. Candide’ le tanışmayı isterdim
Voltaire’ in okuduğum ilk kitabıydı ve devamını da getirmeyi planlıyorum.
Öncelikle iki sene önce kendimi yoğun bir şekilde Leibniz’e verdiğim için mutluyum. Anlatının tümü Leibniz’in felsefesi üzerinden işliyor. Nüktedan bir dille yererek bunu yapan Voltaire, beni güldürmeyi başardı. Candide, büyük filozof olarak gördüğü Pangloss’un “olası dünyaların en iyisinde yaşıyoruz” felsefesini yaşam biçimi hâline getirmeye çalışıyor. İyi bir şey yaşanacak dediğimiz an kötü bir olay oluyor; fakat peşi sıra rahata eriliyor. Tabii ardından tekrar kötü bir olay… Kitabın sonuna kadar bu döngünün içinde oluyoruz. Hâliyle Leibniz’in felsefesi sorgulanmaya başlanıyor.
Martin’in nihilist ve kötücül söylemlerinin bize el sallamaya başladığı yerler, en keyif aldığım kısımlar diyebilirim. Ahlaki bir sorgulamaya götürüyor insanı. Bu sorgulama içerisinde doğanın nasıl işlediği ve insan doğasının niteliğine dair düşünüşler de yer alıyor. Okuması kolay değildi, hatta yorucu diyebilirim. Sadece Leibniz değil; Platon’un, Aristoteles’in ve Descartes’ın da adı geçiyor. Felsefe öğrencisi olarak okuduğum için kendimi şanslı hissettim. Voltaire’in kimin hangi fikirlerini alaya aldığını rahatça görebilmek hoşuma gitti.
Kitabı bitirdiğinizde Voltaire’in iğneleyici dilini özleyeceğinizi fark ediyorsunuz!
Kısa ama uzun bir serüvenEdebiyat
Puan vermedi
Tüm muhteşem hikayeler iki şekilde başlar. Ya bir insan bir yolculuğa çıkar, ya da şehre bir yabancı gelir. Bu söz aslında bu kitaba söylenmiş gibi. Oradan oraya maceralar varken düşünsellik de işin içine giriyor ve her şeyin aslında olabileceği en iyi halinde olduğu felsefesiyle yola çıkıyor karakterimiz. Başına iyi şeyler de gelse, kötü şeyler de gelse bunu iyimserlikle bir şekilde bağdaştırıyor. Dünya yüzyıllardır değişse de kötülük aynı kötülük aslında. Bizim iyimser bakmaya çalışmamız onun kötü olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Ki genellikle bunları yumuşatmamamız gerekiyor. Ana karakter bunu o kadar farklı şekillerde yapıyor ki, kötülüğe bakış açısı, yorumlama şekli en az iyimserlik kadar ilginç. Çünkü vaziyetler çok kötüyken bile “her şeyin en iyi halinde olması” durumunu sadece sorguluyor, direkt zıt düşünceye inanmıyor. Bu da aslında iyimserlikle kendi arasında kurduğu bağın ne denli güçlü olduğunu gösteriyor bize.
Hikayenin diğer tarafında ise yolculuğun geldiği son nokta var, adeta tiyatro sahnesinde oyuncuların en son birleşmesi gibi karakterler de birleşiyor. Burada hayat amaçlarını buluyorlar aslında. Yaşamın ne olduğu neye değdiğini öğrenip ellerinden geleni yapıyorlar. Ve yaşadıkları o kötü ve iyi olayların sonucunda, bunca şeyi yaşamasaydık, şu anın kıymeti olmazdı sözüyle bitiriyorlar. Kısmen doğru, ama dünya o kadar adaletsiz bir yer ki, bazı insanlar bu kadar kötü olay yaşamadan bile çok mutlu hayat sürdürebiliyorlar. Neyse, biz her şeyin en iyi halinde olduğunu düşünelim, kötü düşünmek bizi ileri taşımayacak belli ki. 
Candide Voltaire
Kitap bana biraz “Küçük Prens”i anımsattı, Candide’nin diyar diyar gezmesi vs. Okurken güzel vakit geçireceğiniz bir kitap, tavsiye ederim. Başından geçen olaylara çoğu zaman yok artık desem de
Puan vermedi·131 syf.·
2025 46. kitabı
Fransız filozof Voltaire, bu eserinde Leibniz'e eleştirilerde bulunup onun dünya hakkındaki tezine anti-tezle karşılık veriyor. Şöyle ki; "Bu dünya, mümkün dünyaların en
CandideFelsefe
Alman filozof Gottfreid Leibniz'in "Yaşadığımız dünya dünyaların en iyisidir" mantığına karşı çıkarak 1759 yılında yazılmış mükemmel bir hicivdir "Candide". Ve aklıma Huxley'in şu sözü gelir: "Belki de bu dünya başka bir dünyanın cehennemidir."
《☆》
Voltaire'in yarattığı iyimser ve saf karakterin başına gelmeyen kalmaz. Huzurlu ve rahat yaşamından kovulur. Adem ve Havva kıssasına bir dokundurma vardır. Amerika'nın keşfine, cahil ve barbar misyonerlere, köleliğe, Almanya ve Fransa arasındaki yedi yıl savaşlarına, güven içinde yaşayamayan insanlığa, tecavüz ve yağmacılığın eksik olmadığı bir dünyaya Candide ve ustası Pangloss'un gözünden bakıyorsunuz. Beterin beteri varmış dediğiniz dünyada, elinizdekilere şükretmeyi öğreniyorsunuz...
《☆》
Eldorado'yu keşfeden her yeri altın kaplı Latin Amerika'yı geçen Candide Kral'a merakla şunu sorar:
"Öğreten, tartışan, hükmeden, entrika çeviren, onların görüşlerini paylaşmadıklarında insanları yakan rakipleriniz yok mu?"
《☆》
"Komşu şehrin iflasını arzulamayan bir tek şehir, başka aileleri yok etmek istemeyen bir tek aile görmedim. Her yerde zayıflar önünde süründükleri güçlülerden nefret ediyorlar ve güçlüler de onlara yünü ve eti satılan sürü gibi davranıyorlar."
《☆》
250 yıl önce yazılan bu müthiş hiciv sizce de hâlâ güncelliğini korumuyor mu?
VOLTAIRE VE ESERLERİ ÜZERİNE
”Uzun yaşamı boyunca aklın her silahını kullanarak bitmek bilmez bir heves, tutkulu bir adanmışlık, hepsinden de öte korkunç alay etme yeteneğiyle uğruna savaş verdiği ideal kazanımları; hoşgörüyü,
Yazar Hakkında
VoltaireYazar · 37 kitap
François Marie Arouet (21 Kasım 1694 - 30 Mayıs 1778), Voltaire takma adıyla tanınan Fransız yazar ve filozof. Fransız Devrimi ve Aydınlanma hareketine büyük katkısı olmuştur.
Din ve ifade özgürlüklerinin yanı sıra, insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazıları ile ünlenmiştir. Eserlerinde Kilise dogmaları ve döneminin Fransız müesseselerini yoğun olarak hicvetmiştir. Zamanın en etkili isimlerinden biri olarak tanınır.
Voltaire Paris'te, 1694'te doğmuştur. Sekiz yıl boyunca sanat eğitiminin başladığı Collège Louis-le-Grand'da okumuştur. Fakat orada "Latince ve aptallıklar" dışında bir şey öğrenmediğini iddia etmiştir.
Mezun olduktan sonra Voltaire edebiyatta kariyer yapmaya başladı. Babası ise oğlunun hukuk eğitimi almasını istiyordu. Bu nedenle Voltaire, Paris'te bir avukatın asistanı olarak çalışıyormuş gibi gözüküp, zamanının büyük bir kısmını hicivsel şiirler yazmaya adamıştır. Babası bunu öğrendiğinde Voltaire'i yine hukuk okumaya göndermiştir; yine de Voltaire yazmayı sürdürmüştür. Sivri dili ile aristokratik ailelerin beğenisini toplamıştır. Kral XV. Louis'nin naibi, Orléans Dükü, II. Philippe'i konu alan bir yazısı nedeniyle Bastille'de hapsedilmiştir. Oradayken çıkış yaptığı piyesi Oedipe'yi kaleme almış ve Voltaire ismini almıştır. Oedipe'nin başarısı Voltaire'i etkili bir isim yapmakla beraber onu Fransız Aydınlanmasına dahil etmiştir.
İngiltere'ye sürgün
Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına bela olmayı sürdürdü. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan sürgün edilmesine yol açtı. Voltaire'in İngiltere'ye sürgünü, İngiltere'deki düşünsel durum ve yaşadıkları düşüncelerini büyük oranda etkilemiştir. İngiliz monarşisinden ve ülkenin din ve ifade özgürlüğüne verdiği değerden etkilenen genç yazar, ülkenin yazar ve düşünürlerinden de etkilenmiştir, Shakespeare gibi. Gençlik yıllarından Shakespeare'i Fransız yazarlarına bir örnek olarak görse de, daha sonraları kendini ondan daha büyük bir yazar olarak görmüştür.
3 yıllık sürgünden sonra Paris'e dönmüş ve fikirlerini İngiliz hükümetini konu alan kurgusal bir metinde toplayarak bastırmıştır; Lettres philosophiques sur les Anglais ("İngiliz(ler) hakkında felsefi mektuplar"). İngiliz monarşisini daha gelişmiş ve insan haklarına daha saygılı görmesi nedeniyle yazınları Fransa'da büyük bir tartışmaya yol açmış ve sonunda öyle bir noktaya gelinmiştir ki evrakın kopyaları yakılmış Voltaire ise Paris'i terk etmeye zorlanmıştır.
Château de Cirey ve sonrası
Bundan sonra sınırdaki Château de Cirey'e yerleşen Voltaire burada Marquise (Markiz) du Châtelet, Gabrielle Émilie le Tonnelier de Breteuil ile de bir ilişkiye başladı. Voltaire ile Marquise 21.000'den fazla kitap toplamışlardır. Kuşkusuz Voltaire'in 15 yıl süren bu ilişkisi entelektüel gelişimine yardımcı olmuştur. Yazmaya devam eden Voltaire Mérope gibi oyunları ve bazı kısa öyküleri yayımlamıştır. İngiltere'de geçirdiği zamanda onu en çok etkileyen şeylerden birisi Isaac Newton'un çalışmalarıdır. Eser ve düşüncelerinde bunun etkileri görülebilir.
Marquise'in ölümünden sonra Voltaire Berlin'e, yakın arkadaşı ve hayranı olan Büyük Friedrich'e gitmiştir. Kral zaten onu daha önce ısrarla saraya davet etmişti. Her ne kadar ilk zamanlarda buradaki yaşamı iyi gitse de, zamanla çeşitli zorluklarla karşılaşmaya başlamıştır. Sivri dili ile burada da haksız bulduğu durumları eleştirmiştir. Sonunda kızdırdığı Friedrich, Voltaire'in tüm evrakının kopyalarını yakmış, Voltaire'i de tutuklatmıştır. Voltaire Paris'e doğru yola çıkmış fakat XV. Louis onun kente girmesini yasaklayınca, Cenevre'ye gitmiştir. Her ne kadar iyi karşılansa da tiyatral performansları yasaklayan Cenevre yasaları Voltaire'in Candide, ou l'Optimisme ("Candide, veya İyimserlik") isimli eserini yazmasına ve kenti terk etmesine neden olmuştur. Bu eser Gottfried Leibniz'in felsefesinin hicvidir. Bugün Voltaire'in en tanınmış eseri Candide'dir. Ferney'de malikâne almış ve 1778'deki ölümüne kadar burada yaşamıştır.
Çalışmaları
Çok üretken bir yazar olan Voltaire neredeyse tüm edebi şekillerde eser vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır:
Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
Zadig (1747)
Micromegas (1752)
Candide (1759)
Dictionnaire philosophique (1764)
Épître à l'Auteur du Livre des Trois Imposteurs (1770)
Oyunlar
Voltaire, tamamlanamamışlar dahil, 50-60 arası oyun kaleme almıştır. Bunlardan bazıları:
Ecossaise
Eriphile
Mahomet
Mérope
Nanine
Zaire
Şiir
Voltaire'in ilk basılan çalışması şiirdir. İki uzun şiir kaleme almıştır: Henriade ve Pucelle. Bunların yanında birçok kısa şiir de yazmış ve genellikle kısa şiirleri bu iki uzun şiirinden daha fazla beğeni toplamıştır.
Mektup
2. Katerina ile yapmış olduğu 26 mektuplaşması vardır. Bu mektuplardan 30 Ekim 1768 tarihlisinde Volter (Voltaire) "İmparator Majesteleri, Türkleri öldürerek beni hayata döndürüyor. [...] Yani haklıydım, ben Muhammed'den daha peygamberim: Ben şarkı söylediğimde Tanrı ve yengili birlikleriniz duymuştu." [...]
Felsefe
Voltaire'in en tanınmış ve büyük felsefi eseri Dictionnaire philosophique yani "Felsefe Sözlüğü"dür. Dönemin Fransız siyasi müesseselerine yoğun eleştiri içeren yazınlar içeren sözlük, aynı zamanda o dönemlerde popülerleşmiş düşünceler ve Voltaire'in rakip ve düşmanları hakkında da yazınlar içerir. Bunun dışında eserde din eleştirisi de bulunmaktadır.
Diğer çalışmaları
Voltaire bunların dışında tarihi ve düzyazı eserler kaleme almıştır. Düzyazı eserlerine şunlar örnek verilebilir: L'Homme aux quarante ecus, Zadig, dini ve felsefi optimizme saldıran ünlü Candide. Ayrıca yaşamı boyunca yaklaşık 20.000'den fazla mektup yazmıştır ve bu mektuplar gerek kişiliği gerekse düşünce tarzı açısından büyük önem taşır. 1740 yılında basılan Anti-Machiavel isimli eseri Prusya kralı II. Friedrich için Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı başyapıtına yanıt olarak kaleme almıştır.
Düşüncesi
Her ne kadar ömrü boyunca yurttaşlık hakları ve din özgürlüğü gibi kavramları savunmuş olsa ve var olan Fransız rejimini eleştirse de Voltaire demokrasiden yana değildi. Onun gözünde en iyi yönetim biçimi 'aydın' bir monarşi veya 'aydınlanmacı mutlakiyet'ti. Nitekim hayatının sonuna kadar "aydınlanmış bir monark'ın yönetimini ideal bir yönetim tarzı olarak savundu."
Bunun dışında sınıfların varlığını da bir zorunluluk olarak görmüş ve ne teorik ne de pratik açıdan bunu eleştirmiştir. Din açısından ise Voltaire'in tutumları biraz karışıktır. Philosophes'den olan Voltaire genelde, diğerleri gibi, bir deist olarak tanımlanmıştır. Fakat çeşitli söylemleri nedeniyle ateist olduğu da düşünülmüştür. Ünlü felsefi eseri Felsefe Sözlüğü'nde (Dictionnaire philosophique) Voltaire ateizmi ve ateistleri eleştirir. Ortaya koyduğu dini fikir ve söylemler deist çerçevededir. Bazı araştırmacılara göre Voltaire'in deist çizgide kalmasının, kişisel nedenler bir yana, fikri nedeni onun yönetim biçimi konusundaki fikirleridir. Voltaire'e göre din halkın uygun biçimde yönetimi için neredeyse şarttır. Nitekim Voltaire'in tanınmış aforizmalarından birisi Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer yani "Eğer tanrı var olmasaydı, onu icat etmek gerekirdi" onun dini fikirlerini anlamak açısından önemlidir. Bunların dışında Voltaire, var olan dinî inanç ve yapıyı eleştirmiştir. Her açıdan Voltaire'in dini dogmatizme karşı olduğu aşikardır. Özellikle dini bağnazlığa sert biçimde karşı çıkmış, Hristiyanlığı ve Musevileri yermiştir. Bu tutumları da yine "Felsefe Sözlüğü"nde görülebilir.
Voltaire'in düşünce tarihi açısından önemli biri sayılır. Zaten tarihsel planda çok büyük önem taşıyan Fransız Devrimi'nin de babası sayılmıştır.
2020 yılındaki George Floyd eylemleri sırasında; servetinin bir kısmını sömürge ticaretine borçlu olduğu iddia edilen Voltaire'in Paris'te bulunan heykeline protestocular tarafından kırmızı boya döküldü.
Masonluğu
Voltaire, ölümünden kısa bir süre önce 4 Nisan 1778 tarihinde, Paris'te bulunan Dokuz Kız Kardeş Locası'nda (Les Neuf Sœurs Locası) Masonluğa alınmıştır. Yaşamı boyunca Masonlarla yakın temas içinde bulunan ve Fransız aydınlanma düşüncesini birlikte oluşturdukları Masonların geç davetine icabet etmiş, tekris töreni büyük bir ihtişam içinde gerçekleşmiştir. Benjamin Franklin gibi birçok isim, ABD'den sadece Voltaire'in tekrisinde bulunmak için Paris'e gelmiştir. Kendisine gösterilen bir saygı ve ihtimamın örneği olarak, Voltaire'e farklı bir tekris prosedürü uygulanmış, mabet kapısına gerilen siyah bir örtünün arkasından gerçekleştirilmiştir. Gözleri bağlanmamış ve Masonların kabulü esnasında uygulanan testler yaptırılmamıştır. Her üç derece de aynı gün içerisinde kendisine tevcih edilmiş, tekrisin ardından Loca başkanı tarafından yanına davet edilmiş ve orada oturmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Voltaire
