Yazar:
Prosper Mérimée
Çevirmen:
Hatice Baytak
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 7 dk.
Sayfa Sayısı:
110
Basım Tarihi:
2018
Yayınevi:
Lilith Yayınevi
Orijinal Adı:
Carmen
ISBN:
9789758631049
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
21 diğer baskı · Tümünü Göster
Carmen
1.520 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mayıs 2021 · 92 s.
Carmen
352 okunmaİlya Yayınevi · Aralık 2010 · 110 s.
Carmen
274 okunmaİmge Kitabevi · Temmuz 2014 · 95 s.
Carmen
165 okunmaLilith Yayınevi · 2018 · 110 s.
Carmen
73 okunmaVarlık Yayınları · Kasım 2019 · 80 s.
Carmen
52 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1990 · 94 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
2021’in okumuş olduğum ilk kitabı.
Bir dragon süvari alayında onbaşı olan Don Jose, Carmen adında bir çingeneye aşık ve bu aşk yüzünden başına gelen olaylar anlatılıyor.
Bu kitapla birlikte çingeneler hakkında çok fazla bilgi edinebiliyorsunuz.
Tavsiye edip etmemekte kararsızım .
Keyifli okumalar...
PROSPER MERİMEE & CARMEN
Önceden severek okuduğum bir dünya klasiği kitabının yorumuyla geldim.
•Siz aşık olduğunuz biri için sınırlarınızı ne kadar zorlarsınız?
Bu kitapta aşkın bir insana neler yaptırabileceğini, bir insanı adım adım nasıl karanlığa sürüklediğini okuyoruz.
Kısaca kitabın konusundan bahsetmek istiyorum;
•Bir Dragon süvari alayında onbaşı olan don José hapise götürmekle görevli olduğu Carmen'e aşık oluyor. Kaçmasına göz yumunca, rütbesi indiriliyor. Daha sonra Josè Bir subayı yaralayınca Carmen'e sığınıp kaçakçılık ve Haydutluk yapmaya başlıyor.
•Carmen, özgür ruhlu, tutkulu, cazibeli, hırçın bir çingenedir. Josè Carmen'e olan aşkından bütün ahlaki duygularını, kişiliğini hiçe sayıp Carmen'in yaptığı her şeye göz yumuyor.
•Tutkulu bir aşkın insana neler yaptırdığını, aşkın akıl mantık isi olmadigini bu romanda bir kez daha öğrendim... akıcı bir kitap hikayeye kendinizi kaptırıyorsunuz. Sıkılmadan ve merak içinde okuduğum bir eser oldu.
•Ayrıca Carmen "büyü" demekmiş. İspanya'da kadınların severek kullandıkları bir isimmiş.
Kitabın sonunda çingeneler hakkında bilgilendirme yapılmış.
"Sana dargınım ama yine de sevemeden edemiyorum seni."
"Bana bir şeyi yapma dediler mi hemen yaparım."
Kitapla kalın
Carmen, tutkuyu, arzuyu ve felaketi bir arada sunan, kısa bir eser. Prosper Mérimée’nin kaleminden çıkan bu hikâye, sıradan bir aşk hikâyesi gibi başlasa da zamanla sahiplenmenin, kıskançlığın ve kontrol arzusunun nelere yol açabileceğini çarpıcı şekilde gösteriyor.
Carmen karakteri baştan sona özgür, başına buyruk ve geleneklere sığmayan bir kadın. Onun bu özgür tavrı, erkek egemen bir dünyada tehdit gibi algılanıyor. Don José’nin ona olan tutkusu zamanla bir saplantıya dönüşüyor ve olaylar trajik bir sona evriliyor.
Bu yazara ait okuduğum ilk kitap. Severek okudum, tek solukta bitti diyebilirim. Zaten çok kalın olmayan bir kitap. İspanya'da bölgelere göre kültürün ayrılması ve konuşulan dilin de değişmesine dair güzel örnekler bulunmakta. Bununla beraber çingene/roman kültürüne ait bilgiler bulunmakta. Bir sosyolog gözüyle baktığımda bu bilgiler bize toplumsal ayrışma ve kapalı gruplardan örnekler sunmakta.Tüm bunlar bir aşk hikayesi olarak harmanlanmakta. Çingene atasözlerine yer verilmesi de ayrıca hoşuma giden noktadır. Okuyacaklara keyifli okumalar dilerim.
İsminden etkilenip okumaya başladım beğendimde keyifli, akıcı, kısa öykü niteliğinde bir kitap. Okuyun tavsiye ederim. Öyle unutulmaz etkilere sahip bi kitap beklemeyin ama kitabi bitirdikten sonra güzeldi dedirtiyor.
Bana hala kızgın mısınız?
Her şeye rağmen sizi seviyor olmalıyım.
Diyor kitabında Prosper Mérimée
Carmen
Özgürlük arayışı ve tutkunun yıkıcı etkisi üzerine bir trajedidir.
Carmen, özgür ruhlu, baştan çıkarıcı bir kadın olarak, Fransız subayı Don José’yi kendine aşık eder. Ancak Carmen, aşkı kısa sürede kaybolur ve sürekli bağımsızlığını arar, Don José ise ona duyduğu saplantılı aşkla, ahlaki ve toplumsal değerlerini sorgulamaya başlar. Bu ilişki, Don José'nin kıskançlık ve umutsuzluğuyla sona erer. Roman, aşkın yıkıcı gücünü, sahiplenme isteğini ve bireysel özgürlüğü sorgular.
Carmen'in karakteri, toplumsal normlara karşı bir başkaldırıyı simgelerken, Don José’nin dramı ise aşkın tutkulu ve tehlikeli yönünü gösterir.
Çok severek okudum. Herkese naçizane tavsiye ederim. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Değerli çevirisi için Berna Günen’e teşekkürler.
Prosper Mérimée
Carmen
Özgürlük arayışı ve tutkunun yıkıcı etkisi üzerine bir trajedidir.
Carmen, özgür ruhlu, baştan çıkarıcı bir kadın olarak, Fransız subayı Don José’yi kendine aşık eder. Ancak Carmen, aşkı kısa sürede kaybolur ve sürekli bağımsızlığını arar, Don José ise ona duyduğu saplantılı aşkla, ahlaki ve toplumsal değerlerini sorgulamaya başlar. Bu ilişki, Don José'nin kıskançlık ve umutsuzluğuyla sona erer. Roman, aşkın yıkıcı gücünü, sahiplenme isteğini ve bireysel özgürlüğü sorgular.
Carmen'in karakteri, toplumsal normlara karşı bir başkaldırıyı simgelerken, Don José’nin dramı ise aşkın tutkulu ve tehlikeli yönünü gösterir.
Çok severek okudum. Herkese naçizane tavsiye ederim. Şimdiden keyifli okumalar dilerim.
Değerli çevirisi için Berna Günen’e teşekkürler.
Aşkın Yıkıcı Etkisine Maruz Kalmak ve Özgür Kadın Teması Üzerine: CarmenEdebiyat
"Bana bir şey yasak edildi mi, o şeyi derhal yaparım." - Carmen (sayfa 59)
1. Prosper Merimee Kimdir?
Fransız yazar, arkeolog, tarihçi, çevirmen Prosper Mérimée, 1803’te Napolyon dönemi Paris’inde doğdu. Ressam anne baba ve entelektüel yakın çevresi sayesinde okumaya meraklıydı. Dil öğrenmeye yatkın olması sebebiyle küçük yaşlardan itibaren İspanyolca, İngilizce, Yunanca ve Latincenin yanı sıra, 
Nikolay Gogol ve 
Aleksandr Puşkin gibi yazarların eserlerini çevirebilmek için Rusça da öğrendi. Hukuk eğitimi de gören Merimee, arkeoloji ve tarih alanlarında ülkesi Fransa’da birçok çalışma yaptı. İspanya’ya dair özel bir ilgisi vardı ve oraya dair gezilerinden birinde gelecekte Montijo Kontu olacak bir aristokratla tanışarak sıkı bir dostluk kurdu. Bu durum, Merimee’yi ilerleyen yaşlarında Fransa’da senatörlüğe getirdi. Merimee, 67 yaşında Fransa’nın Cannes şehrinde aktif olarak çevirmenlik hayatına devam ettiği esnada öldü.
2. Eserleri Hakkında Kısaca:
Oyunlar, romanlar, deneme ve makale yazılarının yanı sıra, uzun öyküler de kaleme alan Merimee’nin birçok kez sinemaya da uyarlanan en meşhur novellası Carmen’dir. Tarihi konularda 
Walter Scott’tan, drama konusunda ise Aleksandr Puşkin’den etkilendiği bilinen Prosper Merimee’nin özgün ve yaratıcı bir dil yakaladığını söylemek mümkündür. Mistisizme dayalı eserler de kaleme almış olan yazarın kendi uzmanlık alanlarını eserlerinde kullandığını görürüz. Nitekim Carmen’de de buna yönelik bir kurgu çıkar karşımıza. Dünya tarihinin en ilginç halklarından biri olan “çingeneler”e değinilen öykü aynı zamanda garip bir aşk öyküsü de anlatır bize.
Carmen'in Türkçedeki ilk çevirisi 
Avni İnsel tarafından yapılmış ve 1936'da basılmıştır. O günden bugüne dek onlarca yayınevinden basılan kitap, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'nın Hasal Âli Yücel Klasikler Dizisi'nde de
Prosper Mérimée, 1803’te Napolyon dönemi Paris’inde doğdu. Ressam anne baba ve entelektüel yakın çevresi sayesinde okumaya meraklıydı. Dil öğrenmeye yatkın olması sebebiyle küçük yaşlardan itibaren İspanyolca, İngilizce, Yunanca ve Latincenin yanı sıra, Nikolay Gogol ve Aleksandr Puşkin gibi yazarların eserlerini çevirebilmek için Rusça da öğrendi. Hukuk eğitimi de gören Merimee, arkeoloji ve tarih alanlarında ülkesi Fransa’da birçok çalışma yaptı. İspanya’ya dair özel bir ilgisi vardı ve oraya dair gezilerinden birinde gelecekte Montijo Kontu olacak bir aristokratla tanışarak sıkı bir dostluk kurdu. Bu durum, Merimee’yi ilerleyen yaşlarında Fransa’da senatörlüğe getirdi. Merimee, 67 yaşında Fransa’nın Cannes şehrinde aktif olarak çevirmenlik hayatına devam ettiği esnada öldü.
2. Eserleri Hakkında Kısaca:
Oyunlar, romanlar, deneme ve makale yazılarının yanı sıra, uzun öyküler de kaleme alan Merimee’nin birçok kez sinemaya da uyarlanan en meşhur novellası Carmen’dir. Tarihi konularda Walter Scott’tan, drama konusunda ise Aleksandr Puşkin’den etkilendiği bilinen Prosper Merimee’nin özgün ve yaratıcı bir dil yakaladığını söylemek mümkündür. Mistisizme dayalı eserler de kaleme almış olan yazarın kendi uzmanlık alanlarını eserlerinde kullandığını görürüz. Nitekim Carmen’de de buna yönelik bir kurgu çıkar karşımıza. Dünya tarihinin en ilginç halklarından biri olan “çingeneler”e değinilen öykü aynı zamanda garip bir aşk öyküsü de anlatır bize.
Carmen'in Türkçedeki ilk çevirisi Avni İnsel tarafından yapılmış ve 1936'da basılmıştır. O günden bugüne dek onlarca yayınevinden basılan kitap, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'nın Hasal Âli Yücel Klasikler Dizisi'nde de
Hikâyenin Kalbi: Tutku, Özgürlük ve Yıkım
Carmen, bir çingene kadını olan Carmen ile ona delicesine âşık olan Don José’nin hikayesini anlatır. Ama bu, klasik bir aşk hikayesi değil. Tam tersine, tutkunun insanı nasıl esir alabileceğini, özgür ruhlu bir kadına âşık olmanın ne kadar “yakıcı” bir deneyim olduğunu gösterir.
Don José aslında iyi, düzgün bir asker. Ama Carmen’in çekiciliğiyle baş edemiyor. Onun uğruna hem görevini hem de ahlaki sınırlarını kaybediyor. Carmen ise özgür ruhlu, bağımsız ve kimseye boyun eğmek istemeyen bir kadın. José ona sahip olmaya çalıştıkça, Carmen ondan uzaklaşıyor.
Carmen Karakteri: Döneminin Ötesinde Bir Kadın
Carmen gerçekten ilginç bir karakter. Kadınların itaatkâr ve sessiz olması beklendiği bir dönemde, o son derece özgür, başına buyruk ve arzularının peşinden gidiyor. Bu yüzden bazı eleştirmenler onu bir “femme fatale” yani erkeği felakete sürükleyen kadın olarak görür. Ama aslında Carmen’in yaptığı tek şey, kendi hayatına sahip çıkmak. “Sevgi dayatma değildir” diyebilen bir kadın Carmen. Bu yanıyla hem cesur hem de trajik.
Don José’nin Dönüşümü: Sevgi mi, Takıntı mı?
Don José başta masum bir adam gibi görünse de zamanla Carmen’e olan aşkı bir tür saplantıya dönüşüyor. Kıskançlık, öfke ve güç arzusu arasında boğuluyor. Bu da Mérimée’nin, tutkunun nasıl bir insana zarar verebileceğini göstermek istediği kısımlardan biri. Yani burada aslında “sevgi” adı altında işlenen bir şiddetin hikayesini okuyoruz.
Anlatıcı: Meraklı Bir Gözlemci
Kitabın anlatıcısı da dikkat çekici. Bu kişi bir tür gezgin akademisyen gibi; tarih, kültür ve insan doğasıyla ilgileniyor. Carmen’i tanıdığında hem büyüleniyor hem de hayrete düşüyor. Onun gözünden Carmen’in egzotik, baştan çıkarıcı ve anlaşılması zor yönlerini izliyoruz. Bu da romanı biraz
Carmen güzel mi güzel bir çingene kızı. Baş kahramanımız da onun için eşkıya olmuş adam öldürmüş ne kadar istemesede karşı koyamadığı bu kadın için kaçakçılık , soygunculuk yapmış ama bu onursuz yaşamı asla kabullenememiştir.
Kitapla ilgili asıl soru şu; "Siz sevdiğiniz biri için ne kadar ileri gidebilirsiniz?"
Aslına bakılırsa çingenelik ilgi çekici bir kültürdür ama insanlar genelde inceleyecek mesafeye gelmemişlerdir.
Hayatımın bir on yılını harbi çingeneler arasında geçirdiğim için, hayatları, düşünce yapıları bana pek de yabancı değildir.
İlgi çekici, asla değişmeyecek olan bir huyları özellikle hoştur ki; gündelik yaşayan insanlardır. Çingene bakkallarında sigara tek tek, yağ-şeker-zeytin gibi yemeklikler de bardakla satılır. Yani o an, o gün ne kadar gerektiyse o kadar alırlar. Cebinde dünya kadar parası olan dahi sigarayı paketle değil taneyle alır. Fal gibi şeylere, gizeme merakları vardır. Ama bu fal olayı bulundukları ülkeye göre değişir. Türkiye'de kurşun döker, balkanlarda tarot açabilirler. Türkiye'de tarot bakanını da gördüm.
Kadın erkek ilişkileri de enteresandır, çingenenin duygusal manada çingene olmayanla pek işi olmaz. Kur yapması veya yakın davranması yanıltıcıdır, tuzaktır. Zaten bir insan da az bir saftiriklik gördüler mi, kaçışı yoktur. Ama tanıyor, biliyorsan, ters köşe yapman muhtemeldir. Hayatları, yakınlarına sadık ve cefakar, yabancılara karşı umursamazdır. Yani çingene mahallerinde asla komşu komşuyu soymaz desem sanırım anlaşılmış olur.
Genelde utanma sıkılma pek bilmezler. Yani fight club'a katılanlardan birisi çingene olsaydı tüm kitap güme giderdi.
Sanıldığının aksine, kavgadan pek haz etmezler. Genelde kadınlar kavga eder, bu kavgalar grup/mahalle olarak da gerçekleşebilir ve izlenmesi keyiflidir.
Eğlenceye, müziğe olan meraklarını sanırım bilmeyen yoktur. Klarnet, keman gibi enstrumanları mükemmel çalarlar. Kendilerine çalgıcı denmesinden nefret ederler. Sanatkar diyeceksin beyefendi! Bir de durduk yere vur patlasın çal oynasın olur, alışık olmayan düğün dernek var sanır, şaşırır. Bu eğlence merakına karşın gözlerinde genelde hüzün
Yazar Hakkında
Prosper MériméeYazar · 12 kitap
Prosper Mérimée (28 Eylül 1803 - 23 Eylül 1870), Fransız, drama ve kısa hikâye yazarı, arkeolog, tarihçi, çevirmen. Özellikle daha sonra Bizet'in aynı adlı, ünlü Carmen operasının temasını oluşturacak olan Carmen adlı kısa romanı ile bilinir.
Prosper Mérimée, 28 Eylül 1803'te, Napolyon döneminin başlarında, Birinci Fransız Cumhuriyeti olan Paris'te doğdu. Babası Léonor, Ecole Polytechnique'de tasarım profesörü ve yağlı boya kimyası üzerine bir çalışma yapan bir ressamdı. 1807 yılında babası Resim ve Heykel Akademisi Daimi Sekreteri seçildi. Annesi Anne, o doğduğunda 29 yaşındaydı ve o da bir ressamdı. Babasının kız kardeşi Augustine, fizikçi Augustin-Jean Fresnel ile oryantalist Fulgence Fresnel'in annesiydi. Sınıf arkadaşları, ünlü botanikçi Antoine Laurent de Jussieu'nun oğlu Adrien Jussieu ve fizik ve elektrodinamik araştırmalarıyla ünlü André-Marie Ampère'nin oğlu Jean-Jacques Ampère de dahil olmak üzere Restorasyon Fransa'nın seçkinlerinin çocuklarıydı. Her iki ebeveyni de iyi derecede İngilizce konuşuyor, sık sık İngiltere'ye gidiyor ve birçok İngiliz konuğu da ağırlıyorlardı. On beş yaşına geldiğinde akıcı seviyede İngilizce konuşuyordu. Yabancı diller konusunda bir yeteneği vardı ve İngilizcenin yanı sıra klasik Yunanca ve Latincede ustalaştı. Hayatının ilerleyen saatlerinde İspanyolcayı akıcı hale getirdi ve yeterli derecede Sırpça ve Rusça da konuşabiliyordu.
1820'de kraliyet idaresinde bir pozisyon planlayarak hukuk okumaya başladı. 1822'de hukuk sınavlarını geçti ve uygulama ruhsatını aldı. Hukuk eğitiminin yanında İngilizce, İspanyolca, Yunanca ve Rusça öğrenmiştir. Ancak asıl tutkusu Fransız ve yabancı edebiyattı. Puşkin ve Gogol dahil olmak üzere birçok önemli Rus yazarının eserlerini Fransızcaya çevirdi.
Ekim 1830'da, edebi ve tarihsel ilgi alanlarının ve siyasi görüşlerinin çoğunu paylaşan, gelecekteki Montijo Kontu olan İspanyol bir aristokratla tanıştı. Kont'u ziyaret etti ve karısı Montijo Kontesi ve o sırada dört yaşında olan genç kızları Eugénie ile tanıştı. Ocak 1831'de Paris'e döndü ve Revue de Paris'te Lettres d'Espagne başlığı altında İspanya'ya yaptığı gezinin canlı anlatımlarını yayınlamaya başladı. Bunlar, Montijo Kontesi tarafından kendisine anlatılan bir hikaye olan Carmen'in ilk taslaklarını içeriyordu.
1833'ten 1860'a kadar Fransız tarihi anıtlarının müfettişiydi ve Orta Çağ'dan kalma Carcassonne kalesi ile Notre-Dame de Paris katedralinin cephesinin restorasyonu da dahil olmak üzere birçok tarihi mekanın korunmasından sorumluydu. Yazar George Sand ile birlikte The Lady and the Unicorn adlı duvar halısı serisini keşfetti ve korunması için düzenleme yaptı. Paris'te şu anda duvar halılarının sergilendiği Musée National du Moyen Âge'nin yaratılmasında etkili oldu. Fransız anıtlarının resmi veritabanı olan Base Mérimée, onun adını taşır.
1840'ta, 934 kayıt içeren Fransa'daki ilk resmi Tarihi Anıtlar Listesini yayınladı. 1848'de bu sayı 2.800'e yükseldi. Restorasyon projelerine öncelik vermek için sistematik bir inceleme düzenledi ve her bölgede projeleri izleyen, yeni keşifler yapan ve herhangi bir vandalizm durumunu ihbar eden bir muhabir ağı kurdu.
Ateist olduğu teyit edilmiş olsa da, koruduğu ve restore ettiği binaların çoğu, sanat eserleri ile ulusal tarihin mabetleri olarak gördüğü kiliselerdi. Sonradan eklenen mimari değişikliklerin kaldırılması ve binaların orijinal görünümlerine geri döndürülmesi konusunda ısrar ederek yerel kilise yetkilileriyle sık sık tartıştı. Eski yapıları yıkmak veya dönüştürmek isteyen yerel yönetimlerle de karşı karşıya geldi. Arkasındaki kraliyet hükümetinin yetkisiyle, Dijon şehrinin ortaçağ Estates Sarayı'nı bir ofis binasına dönüştürmesini engelleyebildi. Benzer şekilde Avignon şehrinin Rhône Nehri boyunca orta çağdan kalma surları yıkmasını ve demiryolu raylarına yer açmasına mani olarak surları korudu.
Birçok anıtın restorasyonuna bizzat katıldı. Zevk ve yetenekleri arkeolojiye çok uygundu, alışılmadık bir dil yeteneği, doğru burs, dikkate değer tarihsel takdir ve tasarım ve inşaat sanatlarına samimi bir sevgiyi bir araya getirdi. Tasarımda bazı pratik becerileri vardı.
Mérimée, tarihi anıtları araştırırken en ünlü üç romanını yazdı; La Vénus d'Ille (1837), Colomba (1840) ve Carmen (1845).
1847'nin sonunda Mérimée, İspanyol tarihi üzerine önemli bir çalışmayı, Kastilya Kralı I. Don Pedro'nun biyografisini tamamladı. Altı yüz sayfa uzunluğundaydı ve Aralık 1847 ile Şubat 1848 arasında Journal des Deux Mondes'da beş bölüm halinde yayınlandı.
1852'de İspanya'ya eski dostlarına yaptığı bir ziyarette, Montijo Kontesi 'nin kızı Eugenie'nin büyümüş ve 3. Napoleon ile arkadaşlık etmeye başladığını öğrendi. 3. Napoleon ile evlenen Eugenie, İmparatoriçe Eugenie olarak adını duyurduğunda Mérimeé de Fransa'da senatörlüğe getirildi.
1870 yılında çevirilerle uğraştığı Cannes, Fransa'da, ölmüştür.
Mérimée, Rus edebiyatının Fransa'daki ilk çevirmenlerinden biridir. Tarihsel romanlar konusunda Walter Scott'tan ve dramaları konusunda Puşkin'den etkilenmesi dışında özgün bir üslup ve tema yakalama konusunda başarılı olduğu söylenebilir. Eserlerinde korku, dehşet temalarına eğilmiş, mistisizme bağlı kalmıştır.
