Yazar:
Molière
Çevirmen:
Yaşar Nabi Nayır
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 51 dk.
Sayfa Sayısı:
171
Basım Tarihi:
1991
İlk Yayın Tarihi:
1668
Yayınevi:
MEB Yayınları
Orijinal Adı:
L`Avare
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
49 diğer baskı · Tümünü Göster
Cimri
21,1bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2022 · 104 s.
Cimri
3.321 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2006 · 120 s.
Cimri
530 okunmaKarbon Kitap · Ağustos 2018 · 110 s.
Cimri
292 okunmaRemzi Kitapevi · 5 Eylül 2017 · 120 s.
Cimri
231 okunmaİskele Yayıncılık · 2011 · 118 s.
Cimri
219 okunmaBordo-Siyah Yayınları · 2005 · 120 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·171 syf.·
2022 3. kitabı
Efendim, uzun zamandır doğruluğundan pek de şüphe duymadığım bir varsayımla yaşamaktayım: Cimrilik, bütün kötülüklere gebedir. Kitabı okurken bu varsayımı doğrulamak için birçok neden buldum. Sevgili Harpagon; seni unutmayacağım. Ve âşık gönlü lâf dinleyecek halde olmayan Cléante; seni de öyle.
Sayfaları çevirdikçe nasıl bu denli hızlı ilerlediğime şaştım doğrusu, gerçekten akıcıydı. Okuduğum ilk komedya oldu, yanılmıyorsam. Çok sevdim, umarım ki devamı gelir.
Cimri-Moliere
Kitap ile ilgili düşüncelerimi yazmadan önce belirtmek isterim ki bu incelemeyi sahip olduğum bilgiler ışığında, amatörce yazıyorum. Genel olarak çoğu şahsi fikrimdir. Ortaya attığım hiçbir iddia
İlk defa bir tiyatro eseri okudum. Sadece diyaloglar olduğu için kitap sanki bir tiyatro oyunu izliyormuş gibi akıyor. Cimrilerin en cimrisi Harpagon baş karakterimiz. Bir oğlu ve bir kızı var. İkisi de gönlünü birer gence kaptırmışlar. Fakat Harpagon’un başka planları var. Onları yaşlı birileri ile evlendirip kendisi de genç bir hatun alacak. Alacağı kız da oğlunun sevdiği kız. Tabi bundan haberi yok. Ortaya çok komik diyaloglar çıkıyor. Biraz da dönemin özelliklerini okudum. Moliere tiyatroya gönül vermiş bir yazar ve oyuncu aynı zamanda. Eserlerinde kullandığı hiciv yüzünden zor zamanlar da geçirmiş, eleştirilmiş. Çünkü kendisi eleştirmeyi seviyor. Bu eserinde de burjuva sınıfını eleştiriyor. Komedi kısmına takılıp aradaki eleştirel ayrıntıları göremeyebiliriz ama dikkat edersek gayet anlaşılır. Baba ve oğul arasındaki çekişme de komediyle birleşmiş olsa bile yine de beni biraz üzdü. Moliere Hastalık Hastası adlı oyununu oynarken rahatsızlanıp sonrasında da vefat etmiş. O kitabı da elimde ve okumak istiyorum.
Cimri - Moliere (Ne kolay, ne kolay inanıyor insan sevdiğine!)Tiyatro
Ah, ne için okur insan?
Öğrenmek, yalnızlığından kurtulmak, insanlardan uzaklaşmak vesaire birçok nedeni var. Eğlenmek de bunlardan biri olmalı sanırım. Oldukça eğlendim okurken.
Güzel bir kurgusu
Kitap bir tiyatro metni olduğu için çok akıcı ilerliyor asla sıkılmıyorsunuz hemen bitsin de istemiyorsunuz. Konusu ; Zengin ama aşırı cimri bir baba eşi hayatta değil bir erkek bir kız iki çocuğu ve uşakları ile birlikte yaşıyorlar. İki çocuk da aşık oldukları kişi ile evlenmek istiyor ve bunu nasıl babalarına söyleyeceklerini düşünüyorlar. Bu sırada babaları da onlara hem kendinin evleneceğini hem de onları kendi belirlediği kişiler ile evlendireceğini söylüyor. Tabi babanın seçtiği kişi de oğlunun sevdiği kız olunca olaylar gelişiyor.
Bir cimri için parası her şeyden daha önce gelir kısaca anlatılan konu buydu ne olursa olsun asla parasından vazgeçmiyor onun yaşama amacı parası oluyor.
Sonu gerçekten çok hoştu özellikle bütün belirsizlikler bitip her şey açıklığa kavuşulduğunda bir tiyatro metni olduğu için kitabın başında zaten karakterlerin kim olduğu ve isimleri yazılsa bile sona kadar asla sürprizinin kaçtığını düşünmüyorum. Umarım bir gün tiyatrosunu da izleme fırsat bulurum iyi okumalar
AçgözlüEdebiyat
Moliere, bildiğiniz üzere gelmiş geçmiş en meşhur ve önde gelen oyun yazarlarından bir tanesi. Fransız. Aynı zamanda da oyuncu.
Moliere, sarayın çok içinden birisi idi. Annesi asilzade idi, zengin
CİMRİ - MoliereMolière’in Cimri adlı eseri, parayı canından çok seven Harpagon adlı bir adamın hikayesini anlatıyor. Harpagon o kadar cimri ki, parayı oğlu(Cleante) ve kızının(__
Ne zaman bir klasik eser okusam “boşuna klasik olmamış” diyorum bitirdiğimde. Okuması o kadar keyifliydi ki bir oturuşta okuyup bitirdim. Her sahnesini gözümde keyifle canlandırabildim.
Konusundan ve mesajından bahsetmeye gerek duymuyorum. Bu oyun 17. yüzyılda yazılmış ama hepimizin hayatında böyle cimriler vardır muhakkak. Parayı evlatlarından, aşktan ve hatta kendi canından bile fazla sevenler, tapanlar… Gelmiş geçmiş tüm cimrilere yapılmış harika bir eleştiri.
Tiyatro türünün başyapıtlarından biri. Shakespeare okumamış olsam 10 yıldız verirdim. Onunla denk tutamayacağım için 9 verdim. Yine de bu tam puanı hak edecek bir başyapıt.
İyi okumalar.
Moliere’nin Cimri oyunu, aşırı cimriliğiyle tanınan Harpagon'un etrafında döner. Harpagon, tüm varlığını paraya adamış birisi ve bu tutumu, ailesiyle olan ilişkilerini de olumsuz bir şekilde etkiler. Oğul Cleante, bir yandan kendi aşkı Mariane’yi kazanmak isterken, diğer yandan babasının da Mariane’yi istemesiyle zor bir durumda kalır. Kız Elise ise Harpagon’un istemediği bir adamla evlenmek istemektedir.
Harpagon, para hırsı yüzünden çocuklarının mutluluğunu hiçe sayar ve onlara evliliklerinde baskı yapar. Tüm bu karmaşa içinde, Harpagon’un sakladığı büyük bir altın hazine de ortaya çıkar ve durum daha da karmaşık hale gelir. Eserin sonunda, Harpagon’un cimriliği ve hırsları yüzünden kaybettiği değerler, karakterler arasında gülünç ve trajik anlara yol açar.
Sonuç olarak, Harpagon'un paraya olan bağımlılığı, onu yalnızlığa ve mutsuzluğa sürükler.
Yazar Hakkında
MolièreYazar · 35 kitap
Molière, sarayın döşemelerini yapan bir mobilyacı olan Jean Poquelin ile bir zengin burjuva ailesinin kızı olan Marie Cresse'nin oğluydu. Moliere annesini 10 yaşındayken yitirdi ve babası ile bağlantıları hiç sıkı değildi. Annesinin ölümünden sonra babası ile Paris'de o zaman yukarı burjuva sınıfından kişilerin evlerinin bulunduğu Rue Saint-Honoré'de yaşadılar. İlk okul eğitimini Paris'te yaptı ve sonra Paris'in en iyi okullarından Cizvit'lerin idaresinde olan "Collège de Clermont"'da öğrenim gördü. 1641'de bu okuldan ayrıldı. Babası 1531'de bir imtiyaz satın almıştı ve Moliere babasının işini devam ettirmeye başladı ve bu arada hukukçu olmak için çalışmalara başladığı da bildirilir.
Haziran 1643'te Moliere 23 yaşında iken birden babasının işini bırakmaya ve Paris'ten ayrılmaya karar verdi. Daha önce tanışmış olduğu tiyatrocu güzel aktrist Madelaine Bejart ile birleşip kendisi 630 livre sermaye katarak ile Bejart'la birlikte Illustre Théâtre adlı bir tiyatro topluluğu kurdu. Böylece bağlı oldugu sosyal sınıf ilişkilerini geride bıraktı. Sahne adı olarak Fransa'nin Midi bölgesinde Vigan şehri civarında bir köy olan Molière ismini kullanmaya başladı. Bundan hemen sonra bu topluğa Madelaine'nin erkek ve kız kardeşleri de katıldı. Moliere hem iyi aktörlük gücü hem de eğitimi dolayısıyla bu gezici tiyatro trupunun idarecisi oldu. 1645'te bu gezici tiyatro trupu, çoğu pansiyon masrafları olmak üzere, 2000 livre borçlanmıştı. Moliere bu borçlar dolayısıyla hapse atıldı ama ya babası ya da topluluk mensupları borcu ödeyerek 24 saat sonra hapisten kurtarıldı.
Bundan sonra Moliere ve Madelaine Bejart 12 yıl sürecek bir gezici tiyatro hayatına başladılar. Önceleri "Charle Dufresne"'nin trupuna katıldılar ve sonra kendi truplarını kurdular. Bu topluluk biraz başarı kazanarak Orleans Dükü I. Filip'in koruması ve desteği altında çalışmaya başladı. Bu gezginci tiyatroculuk döneminden Moliere'in ancak iki eseri elimize geçmiştir: "L'Étourdi" ve "Le Docteur amoureux". Bu eserlerde Moliere'in gezginci tiyatroların alışılagelen İtalyan asıllı ve yarı tuluat şeklindeki Comedia del Arte konu ve stilinden ayrılıp kendine has bir oyun uslubu geliştirmeye başladığı gorülmektedir. Bu arada Moliere Languedoc Eyaleti valisi Conti Dükü ile iyi arkadaş olmuş ve onun mali desteğini almıştır. Fakat bu kişi bir zuhrevi hastalığa tutulunca dinsel baskılar dolayısıyla tiyatroculara mali desteğini kesmiş ve şahsi ilişkilerden bile uzaklaşmıştır. 1650 - 1953'te tiyatroyla Lyon'da kaldı ve Lyons'da iken Moliere'in trubuna Markiz sahne adlı Mademoiselle Duparc katıldı. Bu aktrist tanınmış oyun yazarları olan Pierre Corneille, sonra da Jean Racine ile ilişki kurdu ve hatta bir müddet Racine'in metresliğini yaptı. Racine hazırladığı ilk eserini Moliere'in sahnelemesini istemiştir ama Moliere bunu kabul etmemiştir.
Paris'te "Rue de Richelieu" ve "Rue Molière" kavşağındaki Moliere anıtı
1658'de Moliere ve trupu en sonunda Paris'e geldiler. Kral XIV. Louis'nin kardeşinin koruması altında, 1658'de eski Louvre'da Kral'a Corneille'in "Nicomedes" adlı trajedisini ve "Le Docteur amoureux (Aşık doktor)" adlı fars oyunun oynadılar. Moliere'in trupu Kral'ın kardeşi Orleans Dükü I. Filip'in mali desteğini kazanarak "Mösyö'nun Trupu" olarak anılmaya başladılar. Yine Orleans Dükü desteği ile bu trup ve Fiorelli'nin (Scaramouche) rolünü benimsediği İtalyan Commedia dell'Arte trubu birleşip Paris'te tanınan yeni bir tiyatro topluluğu oluşturdular. Bu topluluk Louvre Sarayı yakınlarındaki "Petit Bourbon Tiyatrosu"'nda merkezlendi.
Bu toplulukla 18 Kasım 1659da "Les Précieuses ridicules (Gülünç Kibarlar)" eserini sahnediler. Bu oyunla Moliere çok dikkat çekti ise de Paris'in tiyatro seyircileri bu oyundan özellikle hoşlanmadılar. Bu sefer Moliere toplulukta arkadaşı olan ve Scaramouche karekteri ile ün yapan Italyan Tiberio Fiorelli'den Commedia dell'Arte hakkında epey ders alıp bunları uygulamaya koyuldu. 1660'da temsile koyduğu "Sganarelle, ou Le Cocu imaginaire (Hayalde Aldatılmış Koca)" adlı oyunu cok tutuldu. Bu trup 1660'da Kral huzurunda birkaç kez oyunlar oynadı. 1661'de Kardinal Richelieu'nün bir tiyatro binası olarak yaptırdığı yeni "Theatre du Palais-Royal"de topluluğuyla oyunlar sahnelemeye başladı. Moliere'in bundan sonra bütün "Paris" oyunları burada sahnelendi.
1662'de trupunun kurucularından olan arkadaşı Madeleine Bejart'ın Comte de Modene'den olan kızı Armande Bejart'la evlendi. Üç çocukları oldu; ama bunlardan yalnızca tek biri yaşadı. Kral tarafından 1.000 livre yıllık maaş bağlandı. 1664'te Kral, Moliere'in oğlunun vaftiz babası oldu. Aynı yıl Kral'ın bağladığı yıllık maaş 7.000 livreye çıkartıldı.
Bu dönemde Moliere drama kuramcısı Boileau, La Fontaine ve Racine ile dostluk kurdu. "Kadınlar Okulu" ve "Tartuffe" oyunları yüzünden Cizvit Jansenitlerle arası bozuldu ve onların ve diğer koyu dindarların öfkesi üzerine çekildi. Sağlığı bozuldu. Başrolünü oynadığı "Le malade imaginaire (Hastalık Hastası)" oyununun oynandığı 17 Şubat 1673'teki oyunun dördüncü sahnesinde, Molière sahnede fenalaşıp yere düştü. Verem hastası olan yazar kanlı öksürük krizini atlattıktan sonra, tüm ısrarlara rağmen rolünü tamamladı. Oyundan birkaç saat sonra evinde yeniden fenalaşan yazar, bu ikinci krizi atlatamayarak vefat etti.
Zamanının Katolik kilisesi aktörlerden ve tiyatrodan hoşlanmamaktaydı ve kilisenin israrıyla çıkartılan devlet kanunlarına göre de aktörlerin kilise töreni ile kiliselerin takdis ettiği mezarlıklara gömülmeleri yasaktı. Moliere ölmekte iken Katolikler için geleneksel olan bir rahip tarafından son nefeste takdis edilmesi imkânı olmamıştı ve Katolik kilisesi ona dinsel cenaze töreni yapmaktan ve mezarlıkta bir kabir temin etmekten kaçındı. Fakat Moliere'in karısı Armand Krala'a başvurarak eğer kocasının cenazesi töreninin tamamiyle geleneklere uzak olarak geceleyin yapılması ve normal bir kilise cenaze törenine benzemesi için ondan özel izin aldı. Moliere'in ceseti takdis edilmiş bir kilise mezarlığının duvarla ayrılmış bir köşesinde bulunan ve vaftiz edilmeden, yani Katolik mezhebine kabul edilmeden, ölen bebeklerin mezarlığına gömüldü. 1792'de Fransız Devrimi idaresi sırasında Moliere'in ceseti bu mezarlıktan çıkartılarak o zaman kurulan "Fransız Anıtlar Müzesi"ne geçirildi; 1816'de ise Paris'te tanınmış kişiler için bir mezarlık olan Pere Laschaisee şair Lafontain mezarı yakınında bulunan bir mezara konuldu.
Molière'in bilinen ilk yapıtları, Paris dışında gezgin tiyatroculuk yapmakta iken 1655'te Lyon'da sahnelenen "L'Etourdi ou contretemps" (Türkçe olarak ilk sahnelenme adı "Savruk", 1876; Dünya Edebiyatından Tercümeler serisinde yayımlanma adı "Şaşkın yahut Beklenmedik Engeller", 1944) ve "Le Docteur amoureux (Aşık Doktor)" idi. Bu eserlerle Moliere bu dönemde gezginci tiyatroların uydukları İtalyan ve yarı tuluat şeklindeki Comedia del Arte tiyatro konu ve stilinden ayrılıp kendine has bir oyun uslubu geliştirmeye başlamıştır.
Moliere, 1656'da ilk önemli komedisi sayılan ve Paris'te sahnelenen ilk oyunu olan "Les Precieuses Ridicules"'ü (ilk Türkçe sahnelenme adı "Dudukuşları", 1876; yayımlama adı Gülünç Kibarlar , 1943) yazdı. Sosyetenin kibar davranışlarına özenen iki taşralı genç kızı konu alan bu oyun, Moliere'in bütün yapıtlarında öne çıkan bir temanın ilk işlenişiydi. Moliere burada, toplumsal kuralların gerektirdiği yüzeysel kibarlıkla altta yatan içgüdüsel davranış arasındaki uyumsuzluğun yarattığı gülünçlüğü ele alıyordu. Bu oyunla Moliere çok dikkat çekti ise de Paris'in tiyatro seyircileri bu oyundan özellikle hoşlanmadılar ve çok tenkide uğradı. Bu sefer Moliere toplulukta arkadaşı olan ve "Scaramouche" karekteri ile ün yapan İtalyan aktör Tiberio Fiorell'den Commedia dell'arte hakkında epey ders alıp bunları uygulamaya koyuldu. 1660'da temsile koyduğu "Sganarelle, ou Le Cocu imaginaire (Hayalde Aldatılmış Koca)" adlı oyunu çok tutuldu. Bu eserin aile içi ilişkiler teması Moliere'in insan ilişkilerinin yapmacıklığa dayandığı hakkındaki pesimist dünya görüşünü dramatik olarak ifade etmektedir.
Moliere'in topluluğu 1661'de, Kardinal Richelieu'nün bir tiyatro binası olarak yaptırdığı Palais Royal'deki (Kraliyet Sarayı) bir salona taşındı. Moliere'in bütün "Paris" oyunları burada sahnelendi.
1662'de sahneye konan ünlü oyunu "L'Ecole des femmes" (Türkçe'de ilk sahnelenme adı "Kadınlar Mektebi, 1876; yayımlanma adı Kadınlar Mektebi", 1941) daha ilk gecesinde skandal yarattı. Seyirciler ve yetkililer, artık hiçbir değere saygısı kalmamış bir komedyenle karşı karşıya olduklarını düşünüyorlardı. Oyun, kadınlardan çekinen ve bu yüzden de saf, gözü açılmamış bir genç kızla evlenerek onu kendi ilkeleri doğrultusunda yönetmek isteyen bir erkeği konu alıyordu. Oyunun sonunda adam genç eşine aşık oluyor, ama aşkı dile getirmesini ve kadınlara bir sevgili gibi yaklaşmasını bilmediği için gülünç durumlara düşüyordu.
Moliere oyuna gelen eleştirilere 1663'te La Critique de L'Ecole des femmes ("Kadınlar Mektebinin Tenkidi, 1944) ve L'Impromptu de Versailles (Versailles Tulûatı, 1944) adlı tek perdelik oyunlarıyla karşılık verdi. Bunlardan ilkinde komedi anlayışını yansıtıyor, ikincisinde ise oyuncuların dinlenme odasını ve prova sırasında sahne arkasındaki konuşmaları çok gerçekçi bir bakışla anlatıyordu.
