Edebiyat Üzerine
George Orwell
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 32 dk.
Sayfa Sayısı:
160
Basım Tarihi:
Mart 2021
İlk Yayın Tarihi:
1941
Yayınevi:
İthaki Yayınları
Orijinal Adı:
A Collection of Essays
ISBN:
9786257650397
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Orwell Gözünden Edebiyat: Bir SeçkiEdebiyat
Edebiyat olmasaydı ne olurdu? Hiç düşündünüz mü? Şiirin, romanın, öykünün, tiyatronun, mektubun, makalenin olmadığı bir dünya hayal edin.
İngiliz romancı ve felsefeci 
Lars Iyer "Edebiyat olmadığında Trajedi'yi de Devrim'i de kaybederiz." diyor. Bu düşünceye katılmadan edemiyorum. Girişte sorduğum soruya benim cevabım ise şöyle olurdu: "Yaşayamazdık." Evet, tek bir kelime. Tabii ki içi boş bir "yaşayamazdık" değil bu. Aksine içi fazlasıyla dolu. Edebiyat olmasaydı, hissedemezdik, sevemezdik, kendimizi tanıyamazdık, sorgulayamazdık. Ve bunlar olmasaydı ben "yaşayamazdım", yaptığım eyleme yaşamak diyemezdim.
Tam da bu konuda Perulu yazar ve eleştirmen 
Mario Vargas Llosa'nın "Edebiyat Ne İşe Yarar?" adlı bir makalesi var, büyük üstat 
Celal Üster'in çevirisi ile bu makalenin bir kısmını (özellikle en çok katıldığım kısmı) sizinle paylaşıyorum:
"Kitap okumayan, edebiyata el sürmemiş bir insanlık, kaba ve ilkel dili yüzünden ürkütücü iletişim sorunları yaşayan bir sağır-dilsizler topluluğuna döner. Aynı şey bireyler için de geçerlidir. Hiç okumayan, az okuyan ya da yalnız süprüntü okuyan insan, engelli bir insandır."
(Sağır-dilsiz ve engelli kelimelerinin mecazi anlamda kullanıldığı konusunda hemfikirizdir umarım. Edebiyatsız bir dünya konusunda da daha fazla açıklamaya gerek kaldığını düşünmüyorum. ^^)
Nedir bu edebiyat? Edebiyat en bilindik tabirle; olay, düşünce, duygu ve hayalleri dil aracılığıyla estetik bir biçimde ifade etme sanatıdır. Peki gerçekten ne işe yarar bu edebiyat?
Edebiyat penceresinden dışarıya baktığımızda, binlerce yıllık insanlık tarihi ve sonsuz bir duygu-düşünce evreni önümüze seriliyor. Kimi zaman Samim, Raskolnikov ve Zebercet ile iç dünyamızın karanlık çıkmazlarını keşfediyoruz, kimi zaman Shevek, Winston, D-530, Ernest Everhard ile yozlaşmış devlet ve
Lars Iyer "Edebiyat olmadığında Trajedi'yi de Devrim'i de kaybederiz." diyor. Bu düşünceye katılmadan edemiyorum. Girişte sorduğum soruya benim cevabım ise şöyle olurdu: "Yaşayamazdık." Evet, tek bir kelime. Tabii ki içi boş bir "yaşayamazdık" değil bu. Aksine içi fazlasıyla dolu. Edebiyat olmasaydı, hissedemezdik, sevemezdik, kendimizi tanıyamazdık, sorgulayamazdık. Ve bunlar olmasaydı ben "yaşayamazdım", yaptığım eyleme yaşamak diyemezdim.
Tam da bu konuda Perulu yazar ve eleştirmen Mario Vargas Llosa'nın "Edebiyat Ne İşe Yarar?" adlı bir makalesi var, büyük üstat Celal Üster'in çevirisi ile bu makalenin bir kısmını (özellikle en çok katıldığım kısmı) sizinle paylaşıyorum:
"Kitap okumayan, edebiyata el sürmemiş bir insanlık, kaba ve ilkel dili yüzünden ürkütücü iletişim sorunları yaşayan bir sağır-dilsizler topluluğuna döner. Aynı şey bireyler için de geçerlidir. Hiç okumayan, az okuyan ya da yalnız süprüntü okuyan insan, engelli bir insandır."
(Sağır-dilsiz ve engelli kelimelerinin mecazi anlamda kullanıldığı konusunda hemfikirizdir umarım. Edebiyatsız bir dünya konusunda da daha fazla açıklamaya gerek kaldığını düşünmüyorum. ^^)
Nedir bu edebiyat? Edebiyat en bilindik tabirle; olay, düşünce, duygu ve hayalleri dil aracılığıyla estetik bir biçimde ifade etme sanatıdır. Peki gerçekten ne işe yarar bu edebiyat?
Edebiyat penceresinden dışarıya baktığımızda, binlerce yıllık insanlık tarihi ve sonsuz bir duygu-düşünce evreni önümüze seriliyor. Kimi zaman Samim, Raskolnikov ve Zebercet ile iç dünyamızın karanlık çıkmazlarını keşfediyoruz, kimi zaman Shevek, Winston, D-530, Ernest Everhard ile yozlaşmış devlet ve
#kitapyorumum
#edebiyatüzerine
"Edebiyat nedir?" sorusuna pek çok farklı cevap verilebilir. Muharrem Ergin'in en klasik tanımından tutun da "iletişim aracıdır" gibi basit bir ifadeye kadar...Bu soruya kitap yazarak cevap vermiş Orwell ve bence en iyi tanımlamayı da yapmış. Edebiyat, hayatın içindeki, kenarındaki, gölgesindeki her şeydir. O yüzden kitapta her konuya değinilmiş. Kitabı sevdim, tavsiye ederim.
George Orwell, gerçek ismiyle Eric Arthur Blair, edebiyatın iç dünyasına denemeleriyle girdiği kitabı “Edebiyat Üzerine”nin yorumu ile geldim bugün. Hepimizin “1984” ve “Hayvan Çiftliği” adlarındaki eserleriyle tanıdığımız yazar bu sefer farklı türde kaleme aldığı eseriyle karşımıza çıkıyor.
Aslına detaylı inceleme yaparsak Orwell, okuyucuyu bu kitabında dünyanın gerçekleriyle değil edebiyatın gerçekleriyle yüzleştiriyor diyebiliriz.
Kitap; başlıklar altında ele aldığı konuları alaycı uslüpla anlatırken dönemin siyasi devrine göz kırpan kitapları da sert bir dille eleştiriyor.
Aslında ele aldığı konuların çoğunluğunda haklılık payı çok yüksek ama konuların birbirine bağlanması açısından kopukluklar sağlıyor.
Vaizlerin değil de piskoposların suratına turtayı yapıştıran mizahı kalemler, edebiyat metinleri hatta müzik güfteleri yazanların olduğundan bahsettiği konu ve bunu dile aldığı alaycı üslubu, günümüz şartlarında da varlığını sürdüren bir durum değil mi aslında? Kendimiz için kaide değer görmediğim her konuyu, eleştiriyi bizde bu şekilde dile getirmiyor muyuz?
Diğer konuları dile getirirsek yazarların tutunmaları için eserlerinin bir süre daha dile getirilmesi için yaptığı kabul görmez durumları anlatmıyor. Ahlaki, dini, siyasi, entelektüel vb. gibi konularda hiçbir tekere çomak sokmamanın bir eğilimin haline geldiğinden bahsediyor.
Orwell bu eleştirisinin yanı sıra kitabında yazılı eserlere yapılan zulmü de değinir. Örneğin Rus Devrimi’nin ilk günlerini birinci ağızdan aktaran ‘Dünyayı Sarsan On Gün’ün yazarı John Reed öldükten sonra kitabının telifi gibi..
Kalemi ağır olmamasının yanında, işlediği konular bakımından ağır olan esere okumak isteyenlerin tüm dikkatini vermesi gerektiğini düşünüyorum. Çeviriden kaynaklı mı bilmiyorum ama konular arasındaki
George Orwell’in "Edebiyat Üzerine" kitabı, yazarın çeşitli deneme, makale ve eleştirilerini içerir. Bu yazılarda Orwell, edebiyatın toplum üzerindeki etkisi, yazarların sorumluluğu ve sanatın ideolojiyle ilişkisini tartışır. Kitap, hem edebi eleştiriler hem de Orwell'in yazılarını şekillendiren düşünceler hakkında derin bir anlayış sunar.
Kitap, Orwell’in yalnızca bir romancı değil, aynı zamanda düşünce dünyasında derin bir iz bırakan bir entelektüel olduğunu gösterir. Yazılar, Orwell’in ideolojik dürüstlüğünü ve toplumsal eleştiriye olan bağlılığını yansıtır...
George Orwell'ın herkes gibi ben de en bilinen kitaplarını okudum:
Hayvan Çiftliği(üzerine yazılan kitapları okuduğum bir kitap)
1984(distopya'ya beni ikna eden kitap)
Kitaplar ve Sigaralar(sigaraya harcanan para vs kitaba harcanan para)
Neden Yazıyorum?(bu bilinmiyor olabilir, pdf okumuştum, tekrar okuyacağım)
Ve şimdi de bu kitap:
Edebiyat Üzerine.
Edebiyatı sadece yazmak ve okumak olarak nitelendirmediği bir derleme olmuş. Bir çok konuda fikir beyan etmiş ve bunların hepsi de edebiyata bağlanmış. Livaneli'nin Edebiyat Mutluluktur söylemini Edebiyat Hayattır'a taşımış. Orwell'ın yazdığı tek kitap Hayvan Çiftliği zannedenler var. Ya da 1984. Onun ne tür bir yetenek olduğunu daha çözemedim, bir iki kitapla da olmaz. Elimde 4 5 kitabı daha var. Önce onları da okuyup öyle belki yorum yapabilirim hakkında. Şimdi Edebiyat Üzerine'nin kapağını kapatırken, onun şu sözüne istinaden,
"Savaş ve Barış'ı ilk okuduğumda herhalde yirmi yaşındaydım ki insanın hacimli romanlar karşısında gözünün korkmadığı bu yaşta, Tolstoy'un kitabına getirdiğim tek eleştiri yeterince uzun olmamasıydı."
Savaş ve Barış'a başlıyorum.
Herkese merhaba!
Bu kitapta Orwell'in kaleme aldığı toplam 22 deneme/ düz yazı yer alıyor. Bunlar, edebiyattan siyasete, Hayvan Çiftliği'nin yazım sürecinden karşılaştığı sansüre, basın özgürlüğünden kitap fiyatlarına kadar geniş görünen ama aslında birbiri ile grift yapıda bir yelpazede yer alıyor.
Bu kitapla Orwell'in düşünce yapısını daha yakından inceleme fırsatı ediniyoruz. Döneminin ötesindeki keskin görüşü ve parlak zekasıyla Orwell yine Orwellvari bir anlatıyla kendini, dünyayı, düzeni ve insanları anlatıyor.
Okumanızı tavsiye ederim.
Keyifli okumalar!
Kitaplarla kalın!
5/10
2022 27. kitabı
George Orwell'in kendi döneminde ki bazı edebi eserlere yaptığı yorumlar ve kendi fikirlerini içeren çok sayıda denemeyi içeren bir eser. Çoğu deneme o döneme ait olduğu için günümüz okuruna bir anlamda dönem dışı kalıyor bence. Kitabın bir yerinde otobiyografik bir kısım vardı. 
Hayvan Çiftliği eserinin fikrinin nereden geldiğine dair. Edebiyat üzerine bu şekilde yazarın tecrübelerini içeren bir eser daha iyi olabilir ve ilgi çekebilirdi. Gene de yazara ilgiliyseniz ve görüşlerini ve hayata bakış açısını daha detaylı olarak merak ediyorsanız, bu kitabı tavsiye edebilirim.
Hayvan Çiftliği eserinin fikrinin nereden geldiğine dair. Edebiyat üzerine bu şekilde yazarın tecrübelerini içeren bir eser daha iyi olabilir ve ilgi çekebilirdi. Gene de yazara ilgiliyseniz ve görüşlerini ve hayata bakış açısını daha detaylı olarak merak ediyorsanız, bu kitabı tavsiye edebilirim.Orwell’in Edebiyat AnlayışıDüşünce
Puan vermedi·208 syf.·
2025 96. kitabı
Edebiyat,
susanların yerine konuşmak.
görünmeyeni göstermek,
unutulanı hatırlatmaktır.
George Orwell yalnızca kalemini değil, vicdanını da mürekkebe batırarak yazıyor. Orwell için edebiyat, estetik bir uğraş olmanın ötesinde bir hakikat meselesi, yazdığı satırlarının arasında, bir yazarın yalnızca kelimelerle değil, dünyayla da hesaplaştığını hissettiriyor. Sözcüklerin gücüne inanıyor ve onları ideolojilerden ziyade insana adıyor. Denemelerindeki edebiyat anlayışıyla, kimi zaman bir direniş, kimi zaman yüzleşme, kimi zaman da toplumun aynası olarak okuyucusunun karşısına çıkarıyor. Samimiyetle ve sarsıcı bir açıklıkla yazıyor. Edebiyatın sorumluluk ve özgürlük alanı olduğunu okuyana hatırlatıyor.
Edebiyat Üzerine, Orwell’in farklı dönemlerde kaleme aldığı denemelerini bir araya getiriyor. Yirmi yıl süresince “edebiyat üzerine” yazdığı denemelerde Orwell‘in 1928’deki ilk gözlemlerinden, 1949’daki metinlerine kadar, edebiyata, dile, politikaya ve insana dair düşüncelerinin bir seçkisini oluşturuyor. Bu yazılarında bazen bir kitapçıda geçirdiği zamanı anlatıyor, bazen dilin nasıl yozlaştığını tartışıyor, bazen de çağdaşlarını eleştirirken aslında kendi duruşunu da belirtiyor. Hepsi bir araya geldiğinde Orwell’in sadece büyük romanların yazarı değil, aynı zamanda çağını kelimelerle kaydeden bir edebiyat tarihçisi edasıyla okurlara aktarıyor…
Orwell kitaplarıyla hâla konuşuyor, yazıyor, uyarıyor. Bir yazarın ne düşündüğünü değil, nasıl düşündüğünü de anlatıyor. Orwell yazarken arkasında bombalanmış şehirleri, sansürlenmiş kitapları, susturulmuş yazarları ve konuşamayan halkları bir araya getiriyor. Edebiyatın sadece bir sanat değil, aynı zamanda bir sorumluluk ve özgürlük alanı olduğunu hatırlatıyor…
Orwell’in kelimeleriyle yürürken fark ettirdiği edebiyat sadece
George Orwell yalnızca kalemini değil, vicdanını da mürekkebe batırarak yazıyor. Orwell için edebiyat, estetik bir uğraş olmanın ötesinde bir hakikat meselesi, yazdığı satırlarının arasında, bir yazarın yalnızca kelimelerle değil, dünyayla da hesaplaştığını hissettiriyor. Sözcüklerin gücüne inanıyor ve onları ideolojilerden ziyade insana adıyor. Denemelerindeki edebiyat anlayışıyla, kimi zaman bir direniş, kimi zaman yüzleşme, kimi zaman da toplumun aynası olarak okuyucusunun karşısına çıkarıyor. Samimiyetle ve sarsıcı bir açıklıkla yazıyor. Edebiyatın sorumluluk ve özgürlük alanı olduğunu okuyana hatırlatıyor.
Edebiyat Üzerine, Orwell’in farklı dönemlerde kaleme aldığı denemelerini bir araya getiriyor. Yirmi yıl süresince “edebiyat üzerine” yazdığı denemelerde Orwell‘in 1928’deki ilk gözlemlerinden, 1949’daki metinlerine kadar, edebiyata, dile, politikaya ve insana dair düşüncelerinin bir seçkisini oluşturuyor. Bu yazılarında bazen bir kitapçıda geçirdiği zamanı anlatıyor, bazen dilin nasıl yozlaştığını tartışıyor, bazen de çağdaşlarını eleştirirken aslında kendi duruşunu da belirtiyor. Hepsi bir araya geldiğinde Orwell’in sadece büyük romanların yazarı değil, aynı zamanda çağını kelimelerle kaydeden bir edebiyat tarihçisi edasıyla okurlara aktarıyor…
Orwell kitaplarıyla hâla konuşuyor, yazıyor, uyarıyor. Bir yazarın ne düşündüğünü değil, nasıl düşündüğünü de anlatıyor. Orwell yazarken arkasında bombalanmış şehirleri, sansürlenmiş kitapları, susturulmuş yazarları ve konuşamayan halkları bir araya getiriyor. Edebiyatın sadece bir sanat değil, aynı zamanda bir sorumluluk ve özgürlük alanı olduğunu hatırlatıyor…
Orwell’in kelimeleriyle yürürken fark ettirdiği edebiyat sadece
Sel Yayınları, George Orwell’ın denemelerini birçok kitapta toplayıp basmış. Edebiyat Üzerine de yazarın zamanında gazetelerde ve dergilerde yayınlanan yazılarından oluşuyor.
Deneme benim en sevdiğim türlerden biridir. George Orwell ise en sevdiğim yazarlardan biri ama maalesef yazarın ülkemizde çıkan deneme türündeki kitaplarını bir türlü çok sevemedim. Bence bunun nedeni kitaplarda toplanan denemelerin çok farklı konuları içermesi. Yazarın anılarından oluşsa ya da edebiyat alanındaki fikirlerini içeren yazıları olsa bayılarak okuyacağıma eminim ama siyasetle ilgili fikirleri de var kitaplarında. Siyasetle hiç alakası olmayan biri olarak bu yazılarda maalesef sıkılıyorum. Konuyla ilgili olanlar beğeniyle okuyabilirler belki.
Yine de kitapta hoşuma giden yazılar oldu tabii. Ancak yazarla tanışmak isteyenler mutlaka önce romanlarından başlamalı.
suleuzundere.blogspot.com/2022/07/george-...
George Orwell "Edebiyat Üzerine" isimli bu deneme kitabında bizlere edebiyat dünyasının içyüzünü anlatıyor.
"Romanı Savunmak,
Edebiyat ve Sol,
Yeni Kelimeler,
Kitaplar Çok mu Pahalı,
Basın Özgürlüğü..."
gibi kitaptan dikkat çeken bazı konular güncelliğini yitirmemiş olarak karşımıza çıkıyor.
Orwell severlerin ve edebiyata ilgisi olanların gözden kaçırmaması gereken bir kitap...
Yazar Hakkında
George OrwellYazar · 77 kitap
1903'te Hindistan'ın Bengal eyaletinin Montihari kentinde doğdu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye döndükten sonra, öğrenimini Eton College'de tamamladı. Gerçek adı Eric Arthur olan Orwell, 1922-27 yılları arasında Hindistan İmparatorluk Polisi olarak görev yaptı. Ancak, İmparatorluk yönetiminin içyüzünü görünce istifa etti. 1950'de yayımladığı Bir Fili Vurmak adlı kitabı, sömürge memurlarının davranışlarını eleştiren makalelerin derlemesidir. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru yazdığı Hayvan Çiftliği, Stalin rejimine karşı sert bir taşlamadır. Orwell'in en çok tanınan yapıtlarından Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, bilim-kurgu türünün klasik örneklerinden biri olmanın yanı sıra, modern dünyayı protesto eden bir romandır. Burma Günleri ise, Orwell'in Burma'daki (bugünkü Myanmar) İngiliz sömürgeciliğini dile getirdiği ilk kitabıdır. Orwell, 1950'de Londra'da öldü.
