Gen Bencildir
Richard DawkinsYazar:
Richard Dawkins
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
352
Basım Tarihi:
Nisan 2017
İlk Yayın Tarihi:
Ağustos 2016
Yayınevi:
Kuzey Yayınları
Orijinal Adı:
The Selfish Gene
ISBN:
9789944315791
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Gen Bencildir
1.605 okunmaKuzey Yayınları · Nisan 2017 · 352 s.
Gen Bencildir
232 okunmaTübitak Yayınları · · 329 s.
Gen Bencildir
152 okunmaKuzey Yayınları · Aralık 2020 · 544 s.
Gen Bencildir
50 okunmaKuzey Yayınları · Şubat 2021 · 544 s.
The Selfish Gene
21 okunmaOxford University Press · Ağustos 2016 · 456 s.
Eqoist Gen
9 okunmaQanun Nəşriyyatı · 2021 · 456 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
DawkinsBilim
Dawkins, her zamanki carpici ve sivri kapak tasarimlari ile karsima cikmayi basardi. Biyoloji ile harmanlanan felsefe, psikoloji bizi hep birlikte bilim yoluna yoneltiyor. Gen bencildir herkesin okumasi gereken kült bir eser.
Tek kelime ile ufuk açıcı. Hayatımda okuduğum en iyi 3 kitap arasında ve herkesin okuması gerektiği düşüncesindeyim. Eğer iyi seviyede ingilizce biliyorsanız ingilizce versiyonu olan ‘the selfish gene’ i okumanızı öneririm.
Gen Bencil Midir?Evrim
10/10
Gen Bencildir-Richard Dawkins
/Sizce her tür bencil midir? Bencil olmayan bir ırk var mıdır? Örneğin; savaş ve barışı düşünelim. Hem savaşın hem de barışın ana nedeni çıkar ilişkisidir. En azından bir taraf için bu böyledir. Bu durum bize sadece kendi ailemize, akrabalarımıza değil ırkımıza karşı da bir bencilliğimiz olduğunu gösteriyor. Kitabı okurken Richard’ın şu sözü söylediklerimi açıklar nitelikte duruyor: ‘_Her bencil gen sadakatini farklı bedenler arasında bölüştürmüş durumdadır’ _(Richard, 2021, s.187).
/Richard hayattaki tüm canlıların ‘bencil bir güdüye sahip olduğunu; okura doğal seçilim ile anlatmak istiyor. Her canlıyı bir ‘hayatta kalım makinesi’ olarak nitelendiriyor. ‘_Hayatta kalım makineleri genlerini korumak için hiçbir şeyi esirgemezler. Kendi hayatta kalım makineleri için diğer hayatta kalım makinelerinden faydalanırlar’_ (Dawkins, 2021, s.159).
/Canlıların her biri kendi ırklarını korumaya yönelik hareket ediyor. Bu kitabı okuduktan sonra ister istemez canlıları gözlemlemeye başlıyorsunuz. Davranışlarının sebebini; Richard Dawkins sayesinde daha iyi anladığınızı görüyorsunuz. Kesinlikle okunması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. 1976 yılından bu yana kitabın değiştirilmemiş olması ve hala ilgiyle okunması da verilen bilgilerin ne kadar doğru olduğunu kanıtlar nitelikte. Şimdiden keyifli okumalar diliyorum.. :) ️
/Kitabın arka kapağından bir alıntı yaparak yazımı tamamlamak istiyorum:
‘_Gen Bencildir, ilk yayınlandığı zaman 1976 yılında biyologlar ve halk arasında büyük bir heyecan dalgasına yol açmıştı. Genin gözünden hayata bakışı parlak bir şekilde ve sade bir yazımla sunuşu, doğal seçilimin doğasıyla ilgili düşünce dizeleri ile birleşerek evrimi anlayışımızla ilgili geniş kapsamlı imalarda bulunmuştu. Zaman, kitaptaki fikirlerin önemini
Richard Dawkins'den "Gen Bencildir"i okudum. Popüler bilim kitapları ilgimi her daim çekmiştir; lakin okurken almayı umduğum keyfin esamesi okunmaz oluyor hatta zaman zaman sıkıntı basıyor. Tüm be meşakkat nitelikli bir öğrenmenin önünü açıyor. Şimdi bu kitaptan öğrendiğim ilk şey Dawkins'in ilksel çorba dediği karışımın içindeki bazı kararlı moleküllerin yan yana gelmeleri, ardından genlerin oluşumu ve trilyonlarcasının bir araya gelerek formlara, bizlere, "hayatta kalma araçlarına" dönmesi. Anladığım kadarıyla doğal seçimlimde mesele formun değil genin bir sonraki nesle aktarılması. Vay arkadaş gen bizi bayağı bayağı kullanıyor. Yani neden seksi bu kadar seviyoruz ya da neden bazılarımız biraz daha bencil veya neden bazı bacaklar diğerlerinden daha hızlı koşar vb. davranışların altında genlerin bir sonraki nesle kendilerini aktarma gayretlerinden kaynaklanıyor olması fikri ilginç. "Gen Bencildir" derken de aslında genin yaşamının ebediliği konusunda ne kadar kararlı olduğu vurgulanıyor. Şimdi bu başlığa bakan bazı dingil dombalak tayfa "Abiiii insan bencildir, doğası böyledir, bırakalım yapsınlar, bırakalım geçsinler..." diyebilir. Bilakis formlar, hayatta kalma makineleri yani bizler işte, her zaman bencil değiliz zaman zaman da özgeciyiz. Dawkins bu kitapta özgeciyiz ama bir sor neden, demiş elbette. Kapitalist dünyada bir şekilde özgeciliği bencilliğin bir kolu gibi göstermeye çalışan birçok insan var. Benciliz çünkü genler... diye başlayıp eeee işte hayvanız başgannn diye biten. Ama bugün görüyoruz ki tüm hayatta kalma makinelerinin "ortak çıkarları" gereği, dünya bizim konağımız, biz virüslerin ve bakterilerin konağıyız, birbirimizle iyi geçinmemiz gerektiği gün be daha iyi görmeye başlıyoruz. Dawkins yeni bir kavram yaratmış adı da "MEM". Düşünce geni gibi
Puan vermedi·352 syf.··
Beğendi
·2019 16. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 25 Nisan 2019 21:24
Richard Dawkins.. Her daim sivri, cüretkar ve eğlenceli.. Bilimi en yalın hali ile bizlerle buluşturan bir usta.. Bu sefer ki maceramızda Genlerimize bir yolculuk yapıyoruz. Onların karmaşık ve değişken dünyasında hayatta kalmaya çalışıyoruz.. Ben çok sevdim.. Zaten Dawkins sevmeden okunacak bir adam da değil hani :)))
“Evrimin itici gücü genlerdir” diyen Dawkins’e göre bizler genlerin aktarımı için birer aracız. Kendi çıkarlarıyla ilgilenmeyen bir gen hayatta kalamayacaktır. Bencil genin anlamı budur.
Kitap 13 bölümden oluşuyor. En fazla üzerinde durduğum bölüm, ölümsüz sarmallar oldu; doğal seçilim, gen havuzu, ölümcül genler üzerine detaylı bilgiler vermiş.
Bir hayvan davranışları bilimcisi olan Richard Dawkins kitabının hayvan davranışlarıyla ilgili olduğunu söylese de “insan” ı konunun dışında tutmamış. Evrim, gen aktarımı gibi konulara meraklıysanız okumanızı tavsiye ederim.
Gen BencildirDüşünce
“Hayatta kalmak isteyen bir molekülün hikâyesi.”
Richard Dawkins, bu kitapla birlikte bakış açımızı kökten değiştiriyor:
Evrim, bireylerin ya da türlerin değil, genlerin hikâyesidir.
İlk bakışta kulağa soğuk ve mekanik gelen bu fikir, sayfalar ilerledikçe insana dair duyguları bile içine alıyor. Çünkü genler, hayatta kalmak için bencilce ama zaman zaman işbirlikçi, hatta özverili stratejiler geliştiriyor.
Bu kitapta;
– Karıncaların neden kendilerini feda ettiğini,
– Akraba yardımlaşmasının ardındaki genetik stratejileri,
– Ve hatta fikirlerin (memlerin) nasıl evrim geçirdiğini
hayranlıkla okuyorsunuz.
Dawkins’in dili bilimsel ama anlatımı şaşırtıcı derecede akıcı. Zorlayıcı kavramları basit örneklerle açıklıyor, yer yer provokatif ama hiçbir zaman boş değil. “Bencil” kelimesi sizi yanıltmasın; burada anlatılan bencillik, genlerin kendi varlığını sürdürme arzusudur, bireyin değil.
“Bizler sadece genlerin hayatta kalmak için kullandığı geçici makineleriz.”
Bu cümleyle insan, hem küçülüyor hem büyüyor. Evrendeki yerimizi yeniden düşünmemiz için güçlü bir çağrı gibi…
⸻
Kimler okumalı?
• Evrim kuramına farklı bir perspektiften bakmak isteyenler
• Davranış bilimi, biyoloji ve felsefeyle ilgilenenler
• “Ben kimim?” sorusunu moleküller düzeyinde sorgulamaktan çekinmeyenler
⸻
Kısa Not:
Bu kitap, bilimsel bilginin edebî güce ulaşabileceğini kanıtlıyor. Bittiğinde bir şeyleri anladığınızdan değil, bir şeyleri artık eskisi gibi anlayamayacağınızdan eminsiniz.
Richard Dawkins ahh mükemmel bir insan etolog evrimsel biyolog ve yazar tam bir idol tanrı yanılgısı kitabını da en yakın zaman da okumak istiyorum kitaba gelecek olursak bencil gen teorisini çok basit ve güzel bir dilde anlatıyor her ne kadar bana daha mantıklı gelen başka evrim teorileri olsada bencil gen teorisi de baya güçlü bir teoridir
7/10
Beğendi
·2022 11. kitabı
Herkese merhaba,Richard Dawkins’in Gen Bencildir isimli kitabından bahsetmek istiyorum.Kitap evrimsel düşünce konusunda yazarın temel yorumlarını içeriyor. bazı konular hakkında detaylı fikirler edinmenizi sağlıyor ve evrim hakkında eğitim hayatımız boyunca ele alınan temel yargılar yerine daha detaylı ve alana yönelik bilgi almanızı sağlıyor.Yazarın diğer kitapları da okunduğu takdirde kendisinin konu hakkındaki fikirlerini tamamıyla anlamış oluyorsunuz ki kendisi biyoloji bilimi ve evrim dalı için gerçekten önemli bir bilim insanı.Tabi ki bu noktada sadece kendisinin kitaplarını okumayıp diğer yazarların da kitaplarını okumak çok önemli tarafsız bir düşünce oluşturmak için.
Basite indirgendiğinde tüm canlıların sadece genlerimizi korumak adına birer makine olduğu ve genlerimizin ilerleyen nesillere aktarılabilmesi için zaman içerisinde şekillenmiş/evrimleşmiş "bencil" davranışlarla kodlandığı canlılar dünyasından birçok örnek ve atıflarla anlatılmaktadır.
Gen gözünden dünyaya bakışı çok güzel anlatan bir kitap, hem roman gibi okunabiliyor hem de bilimsel kanıtlara dayandırılıyor bazı yerleri tartışmaya açık olsa da insana hayatı sorgulatan bir kitap.
Ana yazarın bazı yerlerdeki kesinlikçi tavırları hoşuma gitmedi, bir bilim insanının tanrının varlığını veya yokluğunu kesin laflarla kestirip atması bana doğru gelmiyor, her ne kadar tatmin edici cevaplara ulaşılsa da bilim yerinde durmuyor ve eski bilinenler her zaman yeniyle çürütülmenin tehlikesi altında, üstelik kesin fikirler yeni ufuklar açılmasına engel teşkil ediyor.Bu türden kitaplar hoşunuza gidiyorsa tavsiyemdir
Kitap bizim genlerimiz tarafından nasıl bir hayatta kalma makinesi haline geldiğimizi anlatıyor. Dawkin tüm canlıların birer hayatta kalma makinesi olduğunu savunuyor. Tüm canlıların asılda kendi genlerini hayatta tutmak, kendi genini geleceğe taşımak uğruna neler yapabileceğine değiniyor. Bencil kelimesi buradan geliyor. Aile planlaması yaparken, eş seçiminde, üremede vb. canlıların ne gibi çıkarları olduğu işleniyor.
Dawkin bir evrim biyoloğudur. Kitabında da daha çok hayvanlar ve bitkiler üzerinde durmuş. İnsanları çok fazla detaylandırmadan, hatta onları da hayvanlar üzerinden örneklendirerek anlatmıştır. Biyolojiyle profesyonel ilgilenenler için çok geliştirici bir kitap.
Dawkin önsözünde her ne kadar çok fazla terim kullanmamaya çalıştığını, basite indirgediğini söylese de ben öyle düşünmüyorum. Benim açımdan dili basit değildi. Ve kitap bir bilim kitabı niteliğinde olduğu için öyle roman gibi akıcı okuyamıyorsunuz. Verdiği örnekleri anlamak için biraz kafa yormak gerekiyor. Kitap bölümler halinde verilmiş. Bir bölümü okumadan diğerine atlamamanızı tavsiye ederim çünkü birbirleriyle bağlantı kuruyor yazar. Ve bir bölümün başında -genelde hayvanlar üzerinden- örnekler vererek başlıyor, o örnekleri dikkatli okumanızı tavsiye ederim. Aksi takdirde tüm bölümü kaybedersiniz.
Anlayarak okuduğunuzda kitap gerçekten çok zevkli ve çok eğitici bir kitap. Ben vaktim kısıtlı olduğu için hızlı geçmek zorunda kaldım. O yüzden bir çok şey havada kaldı. Ama örnekleri başından yakaladığım konulardan çok zevk alarak okudum. Size de yavaş yavaş okumanızı tavsiye ederim aksi takdirde başından anlamayınca sıkıcı olabiliyor.
Yazar Hakkında
Richard DawkinsYazar · 23 kitap
Clinton Richard Dawkin, Britanyalı etolog, evrimci biyolog ve yazardır. Oxford Üniversitesi bünyesinde 1995 yılında onun için Charles Simonyi tarafından oluşturulmuş Simonyi Professorship for the Public Understanding of Science kürsüsünde 2008 yılında emekli oluncaya kadar görev yapmıştır.
Dawkins ateist ve hümanisttir, British Humanist Association Başkan Yardımcılığını yürütmektedir. Evrenin oluşumuna dair yaradılışçı inanışlara karşı çıkışıyla bilinir. Çok sayıda popüler bilim kitabı yazmış, televizyon ve radyo programları yapmıştır. Kitapları 31 dile çevrilmiş ve milyonlarca satmıştır.
Dawkins 1976 yılında yayınlanan Gen Bencildir adlı eseriyle gündeme gelmiştir. Eserde genlere dayanan evrim merkeze alınmış ve mem adında bir terim ortaya atılmıştır. 1982 yılında kaleme aldığı The Extended Phenotype adlı eserde evrimsel biyolojiye katkıda bulunarak genlerdeki fenotip etkisine bağlı değişmelerin sadece organizmanın gövdesiyle sınırlı kalmadığını, diğer organizmayı ve çevreyi değiştirdiğini belirtmiştir.
