Herhangi bir davranışın temeline baktığımızda o davranışın kültürümüzden, aile yapımızdan, çevresel faktörlerden ve coğrafi konumumuzdan etkilendiğini görürüz. Özgür iradeye müdahale eden bu kadar erken varken hâlâ tamamiyle özgür kararlar verdiğimizi söyleyebilir miyiz?
Bundan yaklaşık elli yıl önce, Richard Dawkins'in ortaya attığı bencil gen teorisi insanın elinde kalan cüz'i miktardaki iradeye ket vurduğu için bir çok tartışmanın ana konusu olmuştur. Dawkins tüm canlılardan genlerin hayatta kalmak için oluşturduğu bir makine olarak bahseder. Evrime bambaşka bir bakış açısı sunar bu görüşüyle.
Şuan bile gen bencildir kitabı adam akıllı bir bilim kitabı olarak görülmüyor, ki bence de görülmemeli. Richard Dawkins çoğu zaman, teorisini anlatmak yerine diğer yazarlara ve fikirlere gönderme yaparak insanlara cevap yetiştirme peşindeydi. Bazı kısımları o kadar mala anlatır gibi anlatmış ki, kimi zaman anlamadım mı acaba neden bu kadar uzatıyor diye düşünmemek elde değil. Bazı bölümlerde konuyu yarıda kesip, başka bölümde devam ediyor. Bazense direkt başka bir kitabına yönlendiriyordu okuyucuyu. Herkesin anlayacağı bir dille yazılmak istenmiş ama sıçıp sıvamışlar cidden. Evrimsel biyoloji/psikolojiye o kadar ilgi beslememe rağmen okurken çok zorlandım.
"Canlıların nasıl evrildiğini anlatıyorum. Biz insanların ahlaki yönden nasıl davranması gerektiğini anlatmıyorum."
Kitap bu görüşü benimseyip, canlıların davranışlarının sebebine yeni bir bakış açısı sunuyor ve sonucu okuyucuya bırakıyor diyebilsem keşke. Adam sürekli kendini savunma ve açıklama peşindeydi, o kadar kinliyim ki bir türlü kitabın anlattıklarına geçemiyorum.
Her neyse; ebeveyn-çocuk dinamiğini, cinsiyetler arasındaki farkları, sürü psikolojisini, çocuk yapmak ile yetiştirmek arasındaki farkı evrimsel