Yazar:
Platon (Eflatun)
Çevirmen:
Furkan Akderin
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 59 dk.
Sayfa Sayısı:
176
Basım Tarihi:
18 Ekim 2016
İlk Yayın Tarihi:
1989
Yayınevi:
Say Yayınları
ISBN:
9786050200409
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
Gorgias
1.642 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Haziran 2024 · 136 s.
Gorgias
129 okunmaSay Yayınları · 18 Ekim 2016 · 176 s.
Gorgias
62 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1997 · 135 s.
Gorgias
31 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2021 · 136 s.
Gorgias ya da Retorik Üstüne
8 okunmaKaf Yayınları · 6 Ocak 2017 · 176 s.
Gorgias
6 okunmaMİLLİ EĞİTİM BASIMEVİ · 1989 · 135 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bunu ve dahi okuyacak olduğum Platon serisini incelemek haddim değil. Felsefe okuyan kardeşimin kitaplarına dadandım. Platon serisini seçtim. Tartışmadaki nezakete hoşgörüye baktım da, sonra bizimkilerin "Eyyy.... Müfterisin!" diye bağrışmaları geldi aklıma. Malum, ortadoğu cehennemi.. Coğrafya işte, lanet bir şey.
Platon’un şimdiye kadar okuduğum, Devlet’ten sonraki en akıcı ve ufuk açıcı diyaloğuydu. Diyalog; belagatın mahiyeti çevresinde temel olarak disiplinleri, sanatları ve hukuku sorguluyor.
*sorgulanmış bir hayat*
Sokrates’in yer yer sözü uzatması ve yöntemleri yorsa da diyaloglar aralarındaymış gibi okutuyor. Kallikles ise “Sırf sus diye sözünü kabul ediyorum Sokrat.” modundaki alaylarıyla lisedeki felsefe hocama ne çok benziyor!
Kısaca Sokrates, doğru yaşayanın bu dünyada da manevi bir lezzet alması, kötülükle yaşayanın yine manen dünyada fenalıklar görmesini izah ederek; “Öyleyse doğruluk için kullanılmayan, iyiliğe hizmet etmeyen bir retoriğe ihtiyacımız yok.” diyor.
Birtakım notlar:
[Yaşamın amaçları]
“Ve de insan eğer mutlu olmak istiyorsa, kendisinin ve devletin bütün gücünü doğruluk ve ılımlılık üstünde toplamalı, her işini bu amaç uğrunda yapmalı, tutkularının dizginini serbest bırakıp onları tatmin etme peşinde koşmamalı, zaten böyle bir şey dermanı olmayan bir hastalıktır, ve dolayısıyla bir haydut gibi yaşamaktan kaçınmalıdır.”
[Keyfi kanunlar ve hukuk]
“Haksızlık etmektense haksızlığa uğramayı” yeğliyor. O zamanlarda dahi fikri ve yaşamı sebebiyle malına el koyulmak, sürgün edilmek veya öldürülmekle tehdit edilmesi düşündürücü. Fakat Sokrates, kanunları kafalarına göre yaptıkça kralların azap içinde olduklarını ve en ağır cezaları alacaklarını söylerken gayet rahat.
“Çünkü keyfî iktidarları sayesinde, en ağır ve en dinsizce suçları işlemişlerdir.”
[Mevcudattaki uyum, nizam, sanat]
“Ama, herhangi bir şeye, sözgelimi, eşyaya, bedene, ruha ya da hayvana özgü bir nitelik, ona bir rastlantı olarak ve eksiksiz bir biçimde gelmez; her birinin yapısına uyan bir düzenlemeden, bir doğruluktan ve bir sanattan gelir.”
Fark etmek için filozof olmaya gerek de yok.
[Ölümü görüşü]
“İnsanın kendisi akılsız ve korkak olmadıktan sonra, ölümün kendisi korkunç değildir.”
[Bir konuda ilim sahibi
Retorik sanatına tariz, hakikate acil inişFelsefe-Düşünce
İlk olarak cümlelerime başlamadan önce öznel bir incelemeye yer vereceğimi bildirmek isterim. Gorgias, kitabın ismi olmasının yanı sıra sofist düşünürlerin halifesi konumunda yer alan bir düşünürdür. Retorik sanatının inceliklerini ve öğreti gücünü baş kahramanımız olan Sokrates karşısında açıklama görevini de seve seve yanında bulunan öğrencileri ile beraber üstlenmiştir. Okuduğum ilk bölümlerde Sokrates karşısında cephe aldığımı itiraf etmeliyim. Bende uyandırdığı ilk düşünce, her olayı retorik (!) Sanatını ifa eden ama inkar eden Sokrates'in sorularla karşı tarafı yönlendirmesi gibi gelmişti. Sonraki kısımda suç ve suçun faili arasında edinmiş olduğu izlenim ve buna karşı argüman olarak hasta-doktor örneği benim için oldukça cezbedici ve doğruluğu yüksek bir örnekti. Kavram karmaşası bitince devlet ve doğru yönetim kısmında açıkladığı "iyi yönetici" vasfını da gayet yerinde buldum. Şunu da ayrıca ifade etmek isterim baskın bir karakter olduğu gerçeği insanlarda Sokrates'in haksız ama zoraki doğru olduğu yanılgısına düşürüyor okurları. Bence bir adım ötesine geçip arayışta olan biri gibi dinlemeyi, okumayı tercih edersek aslında kabul edilebilir argümanı ile karşı tarafa aktarılmaya çalışılan bir düşünce sistematiği olduğunu görürüz. Bundan mütevellit ben kitabı gayet olumlu ve okunmaya değer buldum.
Görüntü ve Hakikat·176 syf.·Felsefe
9/10
2020 261. kitabı
Eski Yunanca’dan Furkan Akderin oldukça akıcı bir üslupla çevirmiş. Ahmet Cevizci’nin neredeyse kitabın tümünü özetlediği giriş yazısı da oldukça öğretici.
Günümüzde sanal ortamlar ve imajlarla yaşanılan hayatı da kapsayacak bir şekilde (ki bence ucu Kant’a da dokunuyor) görüntüyü kurtarma ve hakikat ikilemi enine boyuna tartışılıyor.
Gorgias Platon'un gençlik döneminde yazdığı kitaplardan bir tanesi. Kitap akıcı ve okuması kolay. Ahmet Cevizci'nin kitabın başında kitapla ve Platon'la ilgili verdiği bilgiler okumayı daha anlaşılır kılıyor. Kitapta Sokrates'ten öğrenecek çok şey olduğunu bir kez daha görüyoruz. Sokrates'in nahif tartışma üslubu ve mantık ilmine olan hakimiyeti beni etkiledi.
Puan vermedi·176 syf.··
Beğendi
·2018 13. kitabı
·20 saatte okudu
·Okunma: 03 Ekim 2018 15:25
Ben kitabı Say Yayınlarından okudum.Kitap, diğer yayınlara göre gayet bilgilendirici bir önsöze sahip. Felsefeye ilgi duyanların severek okuyacağı bir kitap.
Retorik Üstüne alt başlığını taşıyan Gorgias'da, Kallikles, Khairephon, Gorgias, Polos ve Sokrates, halka söylev verme ve sözü bir yönetim biçimi haline getirme sanatı olarak da tanımlanan retoriği hemen her açıdan, ama özellikle de siyasal ve ahlaksal değeri açısından ele alıp tartışırlar; bu tartışmalarda Sokrates'in retorik konusundaki öğretisinin, sofistlerin retorik hakkındaki görüşleriyle çatıştığı görülür.
Gorgias, içinde taşıdığı konuların zenginliği, çeşitliliği, önemi bakımından da dikkati çeker. Ama, diyalogda ana eksen, o dönemdeki retorik sanatına, anlayışına getirilen eleştiridir. Dolayısıyla bu diyalog, Platon'un kurmuş olduğu yeni okulun bir bildirgesi olarak kabul edilir.
5/10
-Kötülük yapmak, kötülüğe uğramaktan bence de vicdani bakımdan daha kötüdür. Kötülüğe uğrayanın hayatı çok daha kötü bir hale girdiğinde ve berbat şeyler yaşadığında, hatta ölüme gittiğinde ortada kötülük yapanın vicdanı kalır ve bu diğer durumun yanında pişmanlık gibi hiçbir işe yaramayan ajitasyon bir duygudur. Sokrates’e göre mutlu insanın ruhunda kötülük olmaması, işlediği kötülüğün de cezasını çekmesi gerekir. Verilen cezalar suçun tekrar işlenmemesine yol açması için yapılsa da; Sokrates’e göre verilmeyen suçla kötü hissedecek olan kötülüğü yapan kişi, bu dünyada ceza almasa bile kötü bir ruh haliyle yaşamı acıyla sürdürür ve ölümden sonra cezasını kesinlikle çekeceğine dair de kitabın sonunda bir mit anlatır. Etrafındaki herkes de buna güler tabi.
-Retoriği bir sanat olarak değil de düzenbazlık ve yalancılık olarak gören Sokrates, sanki retoriğin bir alanı varmışçasına “Dokumacının konusu kumaş dokumaktır. Retorik dediğimizde konusu nedir” gibi saçma bir sorularla kitabı dolduruyor.
"Hiçbir şey yoktur, varsa bile kavranılamaz, kavranılır olsa da öteki insanlara bildirilemez ve anlatılamaz.
Gorgias
Sokrates'in retorik sanatını savunan Gorgias, Polos ve Kallikles ile yaptığı diyaloglardan oluşan bir kitap.
Gorgias retorik dersleri verir ve bundan da para kazanır. Polos ve Kallikles ise onun öğrencileridir. Sokrates retorik konusunda farklı düşüncelere sahip ve kendi fikirlerini öne sürerek, karşıt görüşü alaşağı etmek için elinden geleni yapıyor.
Peki nedir retorik?
Hitap etme sanatı. Kökeni Antik Yunan dönemine dayanır. Sofistler siteleri dolaşarak retorik eğitimi verirler. Aristo retoriği inandırma yollarını kullanma yetisi olarak tanımlamıştır. Kimine göre de iyi yalan söyleyebilmek için bir yoldur.
Sokrates için retorik:
Bir sanat değildir, görenektir,
Güvenilir bilgi vermez,
Amacı sadece tartışmada galip çıkmaktır,
Dalkavukluktur.
Sokrates'in sabrını, ahlakını ve adilliğini okumak oldukça zevkli. Platon'un illa okunması gereken eserlerinden değilse de okuduğunuzda iyi ki okudum diyeceğiniz eserlerinden. İyi okumalar.
Yazar Hakkında
Platon (Eflatun)Yazar · 59 kitap
Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu
Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u pek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.
Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.
Platon olan isminin neden Türkçede "Eflatun" olduğu:
- Arapçada [p] sesi yoktur. Yabancı dillerden alınan [p] Arapçada daima [f] oluyor.
- Arapçada [o] sesi de yok. Bu da daima [u]ya dönüşüyor.
- Arapçada kelime başında çift sessizi telaffuz etmek imkânsız. Türkçe ispor veya siteyşın gibi, ya başına ya arasına mutlaka bir sesli katıyorlar. Dolayısıyla filozofun Arapça adı "Felâtûn" veya "Eflâtûn". Türkçeye Arapçadan Eflatun olarak aktarılmış.
