Kral Oidipus
SophoklesYazar:
Sophokles
Çevirmen:
Cüneyt Çetinkaya
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 24 dk.
Sayfa Sayısı:
120
Basım Tarihi:
Mart 2012
İlk Yayın Tarihi:
430
Yayınevi:
Bordo-Siyah Yayınları
Orijinal Adı:
Οἰδίπους Τύραννος
Orijinal Dil:
Yunanca
Orijinal Ülke:
Yunanistan
ISBN:
9786054439072
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
14 diğer baskı · Tümünü Göster
Kral Oidipus
10,4bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 25 Ocak 2019 · 56 s.
Kral Oidipus
236 okunmaBordo-Siyah Yayınları · Mart 2012 · 120 s.
Kral Oidipus
113 okunmaKum Saati Yayınları · Ocak 2012 · 92 s.
Kral Oidipus
112 okunmaMitos Boyut Yayınları · 22 Eylül 2017 · 96 s.
Kral Oidipus
76 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 2001 · 124 s.
Kral Oidipus
83 okunmaKapra Yayıncılık · Nisan 2021 · 104 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Oidipus hikâyesi herkesçe bilinir; çocukken terk edilen Oidipus, Krala götürülür ve onun tarafından büyütülür. Delikanlı Oidipus büyür ve bir gün dağ yolunda at süren bir soyluya rastlar. Aralarında kavga çıkar ve Oidipus soyluyu öldürür. Sonra Kraliçe'nin kocası ve Thebai kentinin kralı olur. Oysa dağlarda öldürdüğü adamın babası, yatağına girdiği kadının ise annesi olduğundan haberi yoktur. Bu arada kader, halkına veba hastalığını musallat eder ve bu salgın hastalık nedeniyle onlara büyük acılar çektirir. Oidipus halkının çektiği acıların nedeninin kendisi olduğunu anlayınca gözlerini kör eder ve o kör haliyle Tebai'den çıkar gider.
Kundera burada şu soruyu sorar: İnsanların yaptığı kötülüklerden haberli ya da habersiz olması değildir asıl sorun. Asıl sorun, insanın habersiz olduğu için masum sayılıp sayılamayacağı. Tahta çıkmış bir budala, sırf
budala olduğu için bütün sorumluluklardan arınmış sayılır mı?
Kundera hikayeyi bu bağlamda görüyordu. Oidipus, annesinin yatağına girdiğini bilmiyordu ama olup bitenlerin farkına varınca, kendini suçsuz saymadı. 'Bilmeyerek' neden olduğu felaketleri görmeye dayanamadığı için kendini kör etti ve kentten çıkıp gitti.
Kundera romanında kendi kendini şu satırlarla
onaylatır okuyucuya: Yazdığın şeyin en iyi yanı neydi biliyor musun?
Uzlaşmayı reddetmen.
Kesinkes bu iyidir, şu kötüdür diyebilmen. Bu artık kaybetmeye başladığımız bir özellik. Kendini suçlu hissetmek ne demektir, bunu unuttuk kaç zamandır.
Siyasiler başkaları tarafından aldatıldıkları bahanesine sığınıyorlar, Katiller anaları tarafından sevilmedikleri
bahanesine. Ve birden sen ortaya çıkıp, ‘Özür mözür yok, diyorsun.
Kimse ruh ve vicdan olarak Oidipus'tan daha masum olamazdı. Ama gene de yaptığını anlayınca kalktı ve kendi kendini cezalandırdı
Oedipus Kompleksi'Edebiyat
Freud un Oedipus Kompleksi'nin isim babasıdır bu eser. Aynı şekilde Elektra Kopleksindeki Elektra da Oidipus un kızıdır. Eser trajedi türünün en bilindik eserlerindendir. Eserdeki karakter sayısı kısıtlı olduğu için kafanız karışmıyor. Diğer Sophokles eserleri gibi bu da okunmaya değer. En azından eğitimcilerin okuması gereken bir eser Oedipus ve Elektra komplekslerinin temelini bilmek açısından...
8/10
2019 41. kitabı
"YAZIK, İNSANIN DEĞİŞTİREMEYECEĞİ ŞEYLERİ BİLMESİ NE KORKUNÇ."
Mitolojinin, psikolojiye de konu olmuş ünlü ve de bahtsız karakteri Oidipus'un hikayesiyle karşı karşıyayız. Oidipus mitini daha evvelden, "Tanrıların Masalları" adlı kitapta okumuştum. Yanlış hatırlamıyorsam orada hikayeyi başından itibaren ele alan bir anlatım vardı fakat Sophokles, bazı olaylar olup bittikten sonraki kısımdan başlatmış hikayeyi. Anlatım içerisinde, bir nevi flashback'lerle de olayların evveline dair fikir sahibi oluyoruz okurken. Bu şekildeki anlatımı da beğendim doğrusu.
İçerikle alakalı konuşmak gerekirse, Oidipus'un ülkesi Thebai, veba salgınıyla boğuşurken Oidipus, kayınçosu Kreon'u "git de bir sor soruştur bakalım, bu veba ne diye bize tebelleş olmuş? İçinizde cenabet neyin var da benim mi haberim yok? Hanginiz yine çoluk çocuğa ya da hemcinsinize hallendiniz de başımıza bunlar geldi?" diyerek Pythik evlerine yollar. E malum, bugünkü İstanbul depremini dahi nelere nelere bağladık, o zamanlar da demek ki aynı bakış açısı... Akıllanmaz bu insanoğlu... E tabii Pythik evlerinin kahinleri, adlarında da meymenet olmamasından mütevellit, pek de hayırlı haberler yumurtlamaz. "İçinizde öyle musibet bir kişi var ki, bırakın gusletmeyi, yedi hamamda yedi tas su da dökünseniz, bu pisliği temizleyemezsiniz. Acilen o kişi kimse ondan kurtulun!" minvalinde bir kehanette bulunurlar. Tabii Kral Oidipus krallığını konuşturur, daha kim olduğunu bulmadan asıp keser, hükmü verir o kişi hakkında. Lakin işler öyle bir sarpa sarar ki... Vay yavrum vay... (yukarıya biraz kurgu kattım, ironiden anlamayan nesle aşina değiliz...)
Hikaye kısa olduğu için ve de Thebai Üçlemesi'nin ilk kitabı olduğu için (bunu ben de sonradan öğrendim) daha fazla detaya girmek istemiyorum. Lakin yine de söylemeden
Kral OidipusTiyatro
Bu yüzden, beklemeli en son günü, ve dememeli ölümlü kimseye bahtiyar
acılar çekmeden hayatın hedefine ulaşmadan önce o kimse.
Çağlar öncesinden gelen muhteşem tragedya. Üçlemenin ilk kitabı. Ben son kitapla başlamıştım oysa ki. İşte bilinçsiz okuma diye bu yaptığıma derim. Ama sorun değil. Hikayenin sonunu bilmek benim için kitaplardan heyecan eksiltmiyor.
Kral Oidipus, Zeus'a ne kötülük yaptı bilmiyorum. Böyle bir kader yaşamak için tanrıların gazabına uğramış olması lazım.
Odipus, babasını öldüren, annesiyle evlenen ve bu evlilikten dört çocuk sahibi olan bahtsız bir kral. Bütün bunların da bilincinde değil tabi ki. Gerçekler ortaya çıkınca yıkılır. Annesi (aynı zamanda karısı) intihar eder. Odipus da kendi gözlerini kör eder. Nasıl bir alınyazısıdır be.
BeklemiyordumKitap Alıntısı
Kitabı okumadan evvel çok sıkıcı olduğunu ve iyiki az sayfa diye düşündüm, hatta belki de sıkıcı olduğundan bilerek az sayfa yaptıklarını aklımdan geçirdim.
Ama içine girince öyle olmadığını anladım.
Bilakis çok beğendim ve tavsiye ediyorum.
Ön yargılı olmamak gerek.
Yunan Tragedyasında kader sorunu diyebilir miyim acaba bu oyuna? Öyle karmaşık bir konu ki içine düşen kurtulamıyor tıpkı Oidipus gibi.
Gayet sakin ve mutlu bir kralsınız. Oğlunuz oluyor ve onunla beraber bir kehanet de peyda oluyor. Kehanete göre kralın oğlu babasını öldürecek ve annesi ile evlenecek. Siz olsanız ne yapardınız?
Ya zamanın akışına bırakır Kehanete teslim olurdunuz ya da Laios'un yaptığı gibi oğlunuzu öldürmek isterdiniz. Zira Laios ayak bileklerinden delip iple bağlayıp oğlunu dağa bırakmıştır. İş bu, ve kader denilen olgu da tecelli edecektir ya oğlanı birisi alır kurtarır ayak bilekleri delik anlamında adını da Oidipus koyar. Kehanet yavaş yavaş işlemeye başlar.
Şimdi, babasını öldürüp bilmeden annesi ile evlenen Oidipus mu suçlu? Yoksa bu hükmü kendisi hakkında veren Tanrıları mi? SOPHOKLES kadere teslimiyeti Kahinin ağzından savunadursun, ben kaderine razı gelmeyip, kendisi için biçilen sondan imkanları dahilinde kaçan Oidipusu savunuyorum.
Ne acı.
Oyununu izlemek isterdim gerçekten.
İnsanın, düşünmeden iyiye kötü,
kötüye iyi demesi doğru değildir.
Çünkü iyi bir dostu kovmakla
çok sevdiğin bir yaşamı kaybetmek aynı şeydir kanımca.
Üçleme olan bu serinin ilkini bitirdim. Kısaca konusuna değişecek olursam, annesi ile evlenen ve annesinden çocukları olan kralın hikayesini okuyoruz. Ben Iokaste'nin Çocukları kitabını okuduktan sonra Sophokles'in bu uclemesi olduğunu öğrendim. Ve diğer kitapta kurgu olanı okurken bu eserde ise işin özünü öğrenmiş oldum açıkçası. Mitoloji okumayı çok seviyorum fakat Kral Oidipus hakkında pek de bilgim yoktu. Üçlemeyi bu yüzden hemen okumak istedim.
Tanrılar tarafından önceden bildiriliyor Oidipus'un neler yapacağı. Bu yüzden doğar doğmaz maalesef ki babası, ileride kendisini öldüreceğinden korktuğu için daha bebekken bir dağa bırakıyorlar. Sonrasında da olaylar cereyan etmeye başlıyor işte.
Çok çok beğendim ben açıkçası. Üçleme bitince de Ilyada ve Odessa'yı okumaya başlayacağım. Mitoloji okumayı seviyorsanız kesinlikle okuyun derim.
#parlakmeltemkitapligi
Sophokles'in okuduğum ilk eseri. Okurken 'Ahh Oidipus' dedim defalarca.. Tam bir trajedi.. Dili oldukça sade, okuması rahat ve akıcı. Kısa olması da okumayı kolaylaştırıyor. Bu kitabı İokaste'nin çocukları kitabını okumak için okudum aslında ve o kitabı aldığımda duydum. Öncesinde okumak iyi olacak gibi, hem sonrasında iki kitabı daha var.
Olmaz olsun böyle tragedya…
Kötü bir talih,bu kadar iyi anlatılabilir ancak.
İçerik hakkında bilgi vermeyeceğim çünkü “Oidipus Kompleksi” denilen kavramdan haberdar olan ancak Kral Oidipus’un bahtının karalığını tam olarak bilmeyen benim gibi okurların hevesi kırılmasın.
Kitap, Kral olan Oidipus'un tepetaklak olan hayatını anlatıyor. Oidipus, Sfenk'in bilmecelerini bilip kral olduğu ülkesinde kıtlık, hastalık gibi durumlar için kahine gönderdiği Kreon'un (karısı İokaste'nin kardeşi) dönüşü sonrasında başlıyor olaylar. Tabi karısı aynı zamanda da annesi fakat bunu henüz bilmiyor kral. Oidipus kompleksi olarak tıbbi literatürlere de girmiş olan kelimenin ''Oidipous = şiş ayak'' anlamına geldiğini de bu kitap sayesinde öğrenmiş oldum. Gayet güzel yazılmış, hem sıkmıyor hem de anlaşılıyor.
Yazar Hakkında
SophoklesYazar · 16 kitap
Sofokles (Grekçe: Σοφοκλῆς) (d. MÖ 495 - ö. MÖ 406), Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük tragedya yazarlarından biridir.
Sofokles, Atina dışında bulunan Kolonos'ta doğdu. Babası Sophillos zengin bir silah üreticisiydi. Atina şehir-devletinin hem gelişimini hem de çöküşünü gördü. Birçok resmi ve askeri görevlerde bulundu. MÖ 441'de birliğe bağlı site devletlerine katkıları yöneten Kolegiumun üyesiydi. MÖ 441-440'ta Perikles ile Sisam'da baş gösteren ayaklanmayı bastırmak üzere görev aldı. Salamis deniz zaferini kutlamak üzere düzenlenen gençler korosunu yönetti. Kendisinden 16-17 yaş küçük olan Euripides'in ölüm haberi üzerine tragedyalarına yas giysileriyle gelerek meslektaşına duyduğu saygıyı gösterdi.
Sofokles'in ilk birinciliği MÖ 468 yılındadır. İlk ödülünü Dionysia şenliğindeki (Dionysian Yonder) tiyatro oyunu yarışmalarında aldı. Yaşamı boyunca eserler yazmaya devam etti. Filoktetes adlı oyununu 88 yaşında kendisi sahneye koydu. MÖ 420 yılında Asklepios'un heykelini tapınağa yerleşinceye kadar evinde tuttu. Bu davranışıyla ölümünden sonra da Atinalılar tarafından onurlandırıldı. MÖ 413'te Peloponez Savaşı boyunca Sicilya'daki Atinalı kuvvetin yıkımına karşılık veren komutanlardan biri oldu.
Tragedyalarında bir yazarın seyircilerine söylediklerinden çok bir yurttaş olarak diğer yurttaşa söylemek istediklerini yazdı. Seyircileri düşünmeye yönelten bir uyarıcı ve danışmandı. Suda'ya göre Sofokles 123 oyun yazmış ancak 7 tanesi tam şekliyle günümüze ulaşmıştır. Bunlar Troyalı Kadınlar, Aias, Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta, Antigone, Elektra, ve Filoktetes'tir.
Sofokles'in sahneye getirdiği yenilik korodakilerin sayısını 12'den 15'e çıkarmıştır. Sanat yapıtının temel koşutu Şehir-devlet ilişkileri olmuştur.
Sofokles'in eserlerinin bize en iyi ulaşanları MS 950'de Bizans'taki el yazmalarıdır. Aiskhylos, Sofokles ve Rodoslu Apollonios'un Argonauticası'ndan meydana gelen bir metin destesi Giovanni Aurispa tarafından 1453'te İstanbul'dan İtalya'daki Floransa Medici kitaplığına getirildi. Bu elyazmalarının yanında Sofokles'e ait olduğu kesin olmayan elyazmaları vardır.
Eserleri ve konuları
Aias ve Antigone'yi, Oidipus Kolonos'ta ile Filoktetes'ten önce sahneye koydu. Aias adlı eserinde Arkaizm izlerine rastlanır. Bu eserde Truva Savaşı'ndaki bir olayı ele alır. Sofokles bu oyununda karakterden çok konuya ağırlık vermiştir. Antigone ile dünya edebiyatında ilk direniş oyununu yazdı. Antigone'nin yanında İsmene ve Kreon karakterleri de belirgin olarak gösterildi. Trakhisli Kadınlar'ın temelini oluşturan mitos Herakles'in mitosudur. Kral Oidipus Sophokles'in başyapıtı olarak görülür. Aristoteles'in Poetika adlı eserinde tragedya hakkında bilgi verirken özellikle Kral Oidipus üzerinde durmuştur.
Aristoteles ideal tragedyanın birincil etkisi olarak belirlediği birlikte acı çekme ve dehşete uğramanın ilk kez Sofokles ile tam anlamıyla biçimlendiği görülür. Kral Oidipus MÖ 430'lu yıllarda, Yunan aydınlanma hareketinin sofizm akımına doğru eriştiği dönemde ortaya gelmiştir. Elektra, Filoktetes ve Oidipus Kolonos'ta adlı oyunlarda ana karakterler baştan sona oyunu tek başına belirler. Aias, Antigone ve Deianeira intihar etmiş; Herakles öldürülmüş; Kreon ile Oidipus acı bir sonla tükenirken, Elektra, Filoktetes ve Oidipus yüceltilmiştir.
Elektra mitosunu daha önce Aiskhylos da işlemiştir. Aiskhylos'ta olayların akışı doğrusaldır. Sofokles'te ise olay akışı daha karmaşık bir haldedir. Filoktetes Sofokles'in sanatsal olarak en olgun oyunu ve dönemindeki akılcılık ve bilgicilikle olan kesin bir hesaplaşmadır. Bu oyunda ahlakı vurgulayarak kanıtlamıştır. Oidipus Kolonos'ta adlı eserinde insan aklını, kendini her değerin üstünde ve kendini sınırsız ve güçlü gören yapısıyla hesaplaşmadır. Sofokles'in asıl dile getirmek istediği akıl üstü değerlerin geçerliliğini kanıtlamak için kendi üstün aklını ortaya koymasıdır.
Oyunlar
- Ajaks
- Antigone
- Kral Oidipus
- Trakhisli Kadınlar
- Elektra
- Filoktetes
- Oidipus Kolonos'ta
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sofokles
