Micromegas
VoltaireYazar:
Voltaire
Çevirmen:
Hasan Fehmi Nemli
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 55 dk.
Sayfa Sayısı:
103
Basım Tarihi:
2015
İlk Yayın Tarihi:
1752
Yayınevi:
Alfa Yayıncılık
Orijinal Adı:
Fransızca: Le Micromégas
ISBN:
9786051711812
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Micromegas
255 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · Ocak 2017 · 208 s.
Micromegas
153 okunmaAlfa Yayıncılık · 2015 · 103 s.
Micromegas
37 okunmaDost Kitabevi Yayınları · 15 Kasım 2002 · 187 s.
Micromégas ve Diğer Öyküler
31 okunmaKapra Yayıncılık · Mart 2021 · 87 s.
Micromegas ve Diğer Hikayeler
20 okunmaHelikopter Yayınları · 2012 · 251 s.
Micromegas
11 okunmaDorlion Yayınevi · 11 Mart 2023 · 48 s.
Yorumlar ve İncelemeler
İNSANOĞLU, MICROMÉGAS VE VOLTAIRE
"Neden böbürlenir ki insanoğlu?
Dünyaya çıplak geldiği için mi,
Ömrünün kısalığından mı,
Güçsüz doğduğu, güçsüz öleceği için mi?"
(Puşkin, Seviyordum Sizi, s. 31)
18. yüzyıl ünlü Fransız düşünürü ve yazarı Voltaire, yaşamı boyunca deneyimlediği duygu ve düşüncelerini yazınsal alana da taşımıştır. Şiir ve tragedya yazarı ünlü düşünür, yaşadığı kimi olaylar ve karşılaştığı insanlarca etkilenmiştir. Kendine özgü üslubu ve felsefi yaklaşımıyla, yaşadığı devre ve topluma getirdiği eleştiri çağdaşlarını olduğu kadar kendinden sonraki düşünürleri de etkisi altına almıştır.
Voltaire’in Micromégas adlı felsefi hikâyesi 18. yüzyıl Fransa’sındaki felsefe ve bilim çatışmasını konu edinmektedir. Yüzyılın bilim adamlarının, elde ettikleri bilimsel verileri kesin geçerli ilkeler olarak değerlendirmeleri ve tartışma kabul etmez yaklaşımları, düşünürün görelilik yaklaşımı çerçevesinde eleştirilmiştir. Katı bilimsel verilerin karşısına felsefi sorgulamaları koyan Voltaire, devrinin gerçekliğinin, gelecek yüzyılların yanılgısı olabileceğini işaret etmektedir.
Voltaire, kelimenin modern karşılığı itibari ile sıradan bir filozof olmanın ötesindedir. Ünlü düşünür aynı zamanda yetkin bir yazın insanıdır. Şiirler kaleme alan ve tiyatro oyunları sahneye koyan düşünür, felsefi yaklaşımı ile de farklı düşünürler üzerinde etkisini hissettirir. Leibniz, Malebranche ve Descartes gibi kabul görmüş filozoflar için eleştirel yazılar kaleme alır. Bununla birlikte boş ve faydasız felsefi sorgulamanın panzehiri olarak doğa bilimi anlayışının sıkı bir savunucusudur. Bilim ve felsefe arasındaki bu ayrımı netleştirmede ve özellikle bağnazlık ve batıl inanca karşı yürütülen mücadelede Voltaire, modern felsefede takip edilen kimi yöntemleri öncelemiştir.*
Voltaire felsefi hikâyenin babası addedilmesine
Bütün felsefe türlerinde mini hikayelerin (daha çok abartılı halk hikayeleri) yer aldığı çerezlik bir kitap. Özellikle kitabın ikinci bölümü birçok felsefik ironi barındırıyor.
İçinde yedi tane hikaye bulan Voltaire'nin bu kitabında en beğendiğim iki hikayenin kısaca konusundan bahsedeceğim.
Micromégas hikayesi aslında bir bilim kurgudur. Satürn ve Sirius'tan gelen iki gezgin dünyaya gelir ve dünyanın çevresini birkaç adımda bitirerek insanlar ve onlar hakkında bilgi edinirler. İlk başta bu kadar küçük varlık olabileceğini kabul edemezler sonra akılları olduğunu sonraysa ruhları olduğunu kabul edemezken konuştukça varlığa şaşırırlar. Bilim ve felsefe üzerine sorular da sorarlar ve aldığı cevaplar oldukça şaşırtıcıdır. Voltaire bu kitapta bilimle olduğu kadar bilimci ve felsefecilerle de oldukça dalga geçmektedir. Bunun yanı sıra kendimizi çok büyük görmemiz ve hiçbir şeyin bize yetmeyip, tatmin etmeyeceğini daha büyük varlıklar üzerinden oldukça iğneleyici bir şekilde anlatır.
Akla Kara hikayesi ise; İyilik ve Kötülük meleği, kader üzerine yazılan ve kaderimiz belli olmasına rağmen aslında onu değiştirecek çok fazla önümüze fırsat geldiğinden ama bunu bizim fark etmediğimizden bahseder yazar. Kısa, güzel ve sorgulayıcı bir hikaye.
Diğer hikayeleri de gerçekten çok güzeldi. Hem kısa hem düşündürücü olması beni daha çok içine çekti. Okursanız size çok şey katacak kitaplardan biri bence.
Giriş seviyesi felsefe bilgisi olup da okumaya başlayanların zevkle okuyacağı, masalsı anlatımıyla bir çırpıda okuyabileceğiniz çok tatlı bi kitap. Beğendim tavsiye ederimmmm. İyi okumalaaar
Kitapta biri uzun, diğerleri kısa hikayeler bulunmaktadır. Kitabın hacimi küçük ama çok dikkatli okumak gerekli dili ağır ve çeşitli ironi içeriyor. Bence felsefik düşünceler bakımından önemli bir eser.
Bilimkurgu edebiyatının ilk örneklerinden olmasıyla kıymetli bir öykü Micromegas. Voltaire'in keskin bir şekilde alaycı mizahı da öyküyü güçlendirmiş. Sagan'ın o meşhur "Soluk Mavi Nokta"sında değindiği düşüncelerin izlerini bu öyküde bulmak mümkün. Diğer öykülerde de Voltaire mizahı mevcut. Akla Kara öyküsü de güzel bir masal adeta.
Voltaire nin dr ilk kitabını okudum bu yazar da kitabında çok eksantratik konu ile bilim kurgu tarzı bir kitap yazmış bence gayet güzel olmuş okunması gereken bir kitap
Dünyanın Durduğu GünEdebiyat & Roman
Nereden başlamalı? Kara mizaha bayılıyorum. Voltaire asırlar önce yazdığı bu kitabıyla farsın, incelikli alayın, kıssanın, nüktenin, retoriğin hasını vermiş, beşeri ve ahlaki kalıpların sabun kalıbı gibi elimizde eriyekaldığı yaşantımızı tüm çıplaklığıyla (daha çok filozofların) yüzümüze vurmuş ve dahi -bana göre- "Dünyanın Durduğu Gün" (The Day The Earth Stood Still, 1951) gibi bir klasiğin çıkış noktasını bizlere kazandırmıştır: Yukarıdan, dış (geniş) pencerede (çerçevede) insanlığa, dünyamıza baktığımızda çoğumuzun bugün düşündüklerini ustalıkla kaleme almış bu düşünüre minnetimizi ne kadar sunsak azdır, tabii kifayet dolabımız elverdiğince.
Kitapta yer alan hiçbir öykü boş geçmiyor, her biri ana öykü olan Micromegas'ın etkisini perçinlemekle kalmıyor, tek başına esere ve bizlere değer katıyorlar. Her evde bulunması gerektiğini düşündüğüm bu kitabın çevirmenlerinden de bahsetmek istiyorum:
Alfa'da Lovecraft ve Poe çevirileri ile tanıdığımız Hasan Fehmi Nemli var. Kırmızı Kedi'nin Babil Kitaplığı serisinden çıkan edisyonda ise İş Bankası için Moliere ve yine Voltaire çevirmiş Berna Günen var. Not aldığım kimi pasajları hangi tercüman daha iyi çevirmiş diye baktım: Kiminde Nemli daha leziz bir çeviri sunarken kimindeyse Günen'in direkt "doğru" çevirisi Nemli'yi nakavt etmiş. İlgili bölümleri vaktim olduğunda ekleyeceğim. Ardından okumaya giriştiğim Düzülke'yi yarım bırakmama sebep olan huşunun sarhoşluğunda övgüden ibaret kritiğimi -şimdilik- noktalıyorum.
Felsefe
Felsefe okuyamam çok ağır geliyor diyenler okumalı.. hikaye üzerinden çok güzel bir şekilde fikirlerini anlatıyor ve sıkmıyor.
İnsanların davranışlarını, sorgulamalarını,olaylara yaklaşımını ve yaşadıkları ortamı çok güzel anlatmış.
Keyifle ve doyumla okudugum bir kitap ve uzerine soylemlerimin cahil cesareti oldugunu da belirteyim.
Yedi bolumden olusan felsefi oykulerimiz var.ben ozellikle birinci oykuyu cok keyifle okudum.Micromegas karakteri ile sorguladigi ve elestirigi tum dusunceleri okuyoruz.
Yazilariyla donemin tum aydin cevresine ve cogu ulkelere hicivle saldiriyor.yer yer gulumsedigim ve gozumde sarkastik halini canlandirdigim anlar oldu.bilim kurgu olan oykulerinde bile ben voltaire ve kendi gibi bir filozof arkadasiyla karsilikli konusmalarini fransizlara has o muhtesem gorkemli ev ve salon icinde aristokrat tavirlariyla karsilikli sohbetlerini izler gibi yasadim.
Bu kitap sayesinde voltaire hakkinda siralayabilecegim kendimce maddeler olustu.
*dinlerin tutucu tavirlari en elestiritigi yanlar
*kuskuculugun ve sorgulamanin onemini vurgulamasi
*siradan vatandaslara degil tum elestirilerini yonetici ve aydin kesime yoneltmesi
*somurgeciligi akla yatkin bulmamasi fakat buna bir ozdeyis ya da cozumde bulamadigi ya da bulmak istemedigi
*kusursuz bilgeligin kusursuz hicbirseyin olmadigi fakat insanin yine akli ile ustunluge yaklasabilecegini vurguluyor.
(Not:alfa yayinlari dipnot icin kullandigi simgeler ilgimi cekti fakat bir anlam buladim ya da yoktu oylesine bir basim)
Reklam
Yazar Hakkında
VoltaireYazar · 37 kitap
François Marie Arouet (21 Kasım 1694 - 30 Mayıs 1778), Voltaire takma adıyla tanınan Fransız yazar ve filozof. Fransız Devrimi ve Aydınlanma hareketine büyük katkısı olmuştur.
Din ve ifade özgürlüklerinin yanı sıra, insan hakları konusundaki düşünceleri ve felsefi yazıları ile ünlenmiştir. Eserlerinde Kilise dogmaları ve döneminin Fransız müesseselerini yoğun olarak hicvetmiştir. Zamanın en etkili isimlerinden biri olarak tanınır.
Voltaire Paris'te, 1694'te doğmuştur. Sekiz yıl boyunca sanat eğitiminin başladığı Collège Louis-le-Grand'da okumuştur. Fakat orada "Latince ve aptallıklar" dışında bir şey öğrenmediğini iddia etmiştir.
Mezun olduktan sonra Voltaire edebiyatta kariyer yapmaya başladı. Babası ise oğlunun hukuk eğitimi almasını istiyordu. Bu nedenle Voltaire, Paris'te bir avukatın asistanı olarak çalışıyormuş gibi gözüküp, zamanının büyük bir kısmını hicivsel şiirler yazmaya adamıştır. Babası bunu öğrendiğinde Voltaire'i yine hukuk okumaya göndermiştir; yine de Voltaire yazmayı sürdürmüştür. Sivri dili ile aristokratik ailelerin beğenisini toplamıştır. Kral XV. Louis'nin naibi, Orléans Dükü, II. Philippe'i konu alan bir yazısı nedeniyle Bastille'de hapsedilmiştir. Oradayken çıkış yaptığı piyesi Oedipe'yi kaleme almış ve Voltaire ismini almıştır. Oedipe'nin başarısı Voltaire'i etkili bir isim yapmakla beraber onu Fransız Aydınlanmasına dahil etmiştir.
İngiltere'ye sürgün
Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına bela olmayı sürdürdü. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan sürgün edilmesine yol açtı. Voltaire'in İngiltere'ye sürgünü, İngiltere'deki düşünsel durum ve yaşadıkları düşüncelerini büyük oranda etkilemiştir. İngiliz monarşisinden ve ülkenin din ve ifade özgürlüğüne verdiği değerden etkilenen genç yazar, ülkenin yazar ve düşünürlerinden de etkilenmiştir, Shakespeare gibi. Gençlik yıllarından Shakespeare'i Fransız yazarlarına bir örnek olarak görse de, daha sonraları kendini ondan daha büyük bir yazar olarak görmüştür.
3 yıllık sürgünden sonra Paris'e dönmüş ve fikirlerini İngiliz hükümetini konu alan kurgusal bir metinde toplayarak bastırmıştır; Lettres philosophiques sur les Anglais ("İngiliz(ler) hakkında felsefi mektuplar"). İngiliz monarşisini daha gelişmiş ve insan haklarına daha saygılı görmesi nedeniyle yazınları Fransa'da büyük bir tartışmaya yol açmış ve sonunda öyle bir noktaya gelinmiştir ki evrakın kopyaları yakılmış Voltaire ise Paris'i terk etmeye zorlanmıştır.
Château de Cirey ve sonrası
Bundan sonra sınırdaki Château de Cirey'e yerleşen Voltaire burada Marquise (Markiz) du Châtelet, Gabrielle Émilie le Tonnelier de Breteuil ile de bir ilişkiye başladı. Voltaire ile Marquise 21.000'den fazla kitap toplamışlardır. Kuşkusuz Voltaire'in 15 yıl süren bu ilişkisi entelektüel gelişimine yardımcı olmuştur. Yazmaya devam eden Voltaire Mérope gibi oyunları ve bazı kısa öyküleri yayımlamıştır. İngiltere'de geçirdiği zamanda onu en çok etkileyen şeylerden birisi Isaac Newton'un çalışmalarıdır. Eser ve düşüncelerinde bunun etkileri görülebilir.
Marquise'in ölümünden sonra Voltaire Berlin'e, yakın arkadaşı ve hayranı olan Büyük Friedrich'e gitmiştir. Kral zaten onu daha önce ısrarla saraya davet etmişti. Her ne kadar ilk zamanlarda buradaki yaşamı iyi gitse de, zamanla çeşitli zorluklarla karşılaşmaya başlamıştır. Sivri dili ile burada da haksız bulduğu durumları eleştirmiştir. Sonunda kızdırdığı Friedrich, Voltaire'in tüm evrakının kopyalarını yakmış, Voltaire'i de tutuklatmıştır. Voltaire Paris'e doğru yola çıkmış fakat XV. Louis onun kente girmesini yasaklayınca, Cenevre'ye gitmiştir. Her ne kadar iyi karşılansa da tiyatral performansları yasaklayan Cenevre yasaları Voltaire'in Candide, ou l'Optimisme ("Candide, veya İyimserlik") isimli eserini yazmasına ve kenti terk etmesine neden olmuştur. Bu eser Gottfried Leibniz'in felsefesinin hicvidir. Bugün Voltaire'in en tanınmış eseri Candide'dir. Ferney'de malikâne almış ve 1778'deki ölümüne kadar burada yaşamıştır.
Çalışmaları
Çok üretken bir yazar olan Voltaire neredeyse tüm edebi şekillerde eser vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır:
Oedipe (1718)
Zaire (1732)
Lettres philosophiques sur les Anglais (1733)
Le Mondain (1736)
Sept Discours en Vers sur l'Homme (1738)
Zadig (1747)
Micromegas (1752)
Candide (1759)
Dictionnaire philosophique (1764)
Épître à l'Auteur du Livre des Trois Imposteurs (1770)
Oyunlar
Voltaire, tamamlanamamışlar dahil, 50-60 arası oyun kaleme almıştır. Bunlardan bazıları:
Ecossaise
Eriphile
Mahomet
Mérope
Nanine
Zaire
Şiir
Voltaire'in ilk basılan çalışması şiirdir. İki uzun şiir kaleme almıştır: Henriade ve Pucelle. Bunların yanında birçok kısa şiir de yazmış ve genellikle kısa şiirleri bu iki uzun şiirinden daha fazla beğeni toplamıştır.
Mektup
2. Katerina ile yapmış olduğu 26 mektuplaşması vardır. Bu mektuplardan 30 Ekim 1768 tarihlisinde Volter (Voltaire) "İmparator Majesteleri, Türkleri öldürerek beni hayata döndürüyor. [...] Yani haklıydım, ben Muhammed'den daha peygamberim: Ben şarkı söylediğimde Tanrı ve yengili birlikleriniz duymuştu." [...]
Felsefe
Voltaire'in en tanınmış ve büyük felsefi eseri Dictionnaire philosophique yani "Felsefe Sözlüğü"dür. Dönemin Fransız siyasi müesseselerine yoğun eleştiri içeren yazınlar içeren sözlük, aynı zamanda o dönemlerde popülerleşmiş düşünceler ve Voltaire'in rakip ve düşmanları hakkında da yazınlar içerir. Bunun dışında eserde din eleştirisi de bulunmaktadır.
Diğer çalışmaları
Voltaire bunların dışında tarihi ve düzyazı eserler kaleme almıştır. Düzyazı eserlerine şunlar örnek verilebilir: L'Homme aux quarante ecus, Zadig, dini ve felsefi optimizme saldıran ünlü Candide. Ayrıca yaşamı boyunca yaklaşık 20.000'den fazla mektup yazmıştır ve bu mektuplar gerek kişiliği gerekse düşünce tarzı açısından büyük önem taşır. 1740 yılında basılan Anti-Machiavel isimli eseri Prusya kralı II. Friedrich için Niccolò Machiavelli'nin Prens adlı başyapıtına yanıt olarak kaleme almıştır.
Düşüncesi
Her ne kadar ömrü boyunca yurttaşlık hakları ve din özgürlüğü gibi kavramları savunmuş olsa ve var olan Fransız rejimini eleştirse de Voltaire demokrasiden yana değildi. Onun gözünde en iyi yönetim biçimi 'aydın' bir monarşi veya 'aydınlanmacı mutlakiyet'ti. Nitekim hayatının sonuna kadar "aydınlanmış bir monark'ın yönetimini ideal bir yönetim tarzı olarak savundu."
Bunun dışında sınıfların varlığını da bir zorunluluk olarak görmüş ve ne teorik ne de pratik açıdan bunu eleştirmiştir. Din açısından ise Voltaire'in tutumları biraz karışıktır. Philosophes'den olan Voltaire genelde, diğerleri gibi, bir deist olarak tanımlanmıştır. Fakat çeşitli söylemleri nedeniyle ateist olduğu da düşünülmüştür. Ünlü felsefi eseri Felsefe Sözlüğü'nde (Dictionnaire philosophique) Voltaire ateizmi ve ateistleri eleştirir. Ortaya koyduğu dini fikir ve söylemler deist çerçevededir. Bazı araştırmacılara göre Voltaire'in deist çizgide kalmasının, kişisel nedenler bir yana, fikri nedeni onun yönetim biçimi konusundaki fikirleridir. Voltaire'e göre din halkın uygun biçimde yönetimi için neredeyse şarttır. Nitekim Voltaire'in tanınmış aforizmalarından birisi Si Dieu n'existait pas, il faudrait l'inventer yani "Eğer tanrı var olmasaydı, onu icat etmek gerekirdi" onun dini fikirlerini anlamak açısından önemlidir. Bunların dışında Voltaire, var olan dinî inanç ve yapıyı eleştirmiştir. Her açıdan Voltaire'in dini dogmatizme karşı olduğu aşikardır. Özellikle dini bağnazlığa sert biçimde karşı çıkmış, Hristiyanlığı ve Musevileri yermiştir. Bu tutumları da yine "Felsefe Sözlüğü"nde görülebilir.
Voltaire'in düşünce tarihi açısından önemli biri sayılır. Zaten tarihsel planda çok büyük önem taşıyan Fransız Devrimi'nin de babası sayılmıştır.
2020 yılındaki George Floyd eylemleri sırasında; servetinin bir kısmını sömürge ticaretine borçlu olduğu iddia edilen Voltaire'in Paris'te bulunan heykeline protestocular tarafından kırmızı boya döküldü.
Masonluğu
Voltaire, ölümünden kısa bir süre önce 4 Nisan 1778 tarihinde, Paris'te bulunan Dokuz Kız Kardeş Locası'nda (Les Neuf Sœurs Locası) Masonluğa alınmıştır. Yaşamı boyunca Masonlarla yakın temas içinde bulunan ve Fransız aydınlanma düşüncesini birlikte oluşturdukları Masonların geç davetine icabet etmiş, tekris töreni büyük bir ihtişam içinde gerçekleşmiştir. Benjamin Franklin gibi birçok isim, ABD'den sadece Voltaire'in tekrisinde bulunmak için Paris'e gelmiştir. Kendisine gösterilen bir saygı ve ihtimamın örneği olarak, Voltaire'e farklı bir tekris prosedürü uygulanmış, mabet kapısına gerilen siyah bir örtünün arkasından gerçekleştirilmiştir. Gözleri bağlanmamış ve Masonların kabulü esnasında uygulanan testler yaptırılmamıştır. Her üç derece de aynı gün içerisinde kendisine tevcih edilmiş, tekrisin ardından Loca başkanı tarafından yanına davet edilmiş ve orada oturmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Voltaire
