Örümcek Ağı
Joseph RothYazar:
Joseph Roth
Çevirmen:
Ahmet Arpad
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 58 dk.
Sayfa Sayısı:
140
Basım Tarihi:
Ağustos 2019
İlk Yayın Tarihi:
1923
Yayınevi:
Everest Yayınları
Orijinal Adı:
Das Spinnennetz
ISBN:
9786051854106
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Örümcek Ağı İncelemesi
"Korkak ve gaddar, beceriksiz ve sinsi, hırslı ve yeteneksiz, para sever ve hoppa, Tanrı’ya inanmayan, gururlu ve aşağılık, tekmelenen ve hırsını yitirmeyen Theodor Lohse’yi ne kadar sevdi! Tam Avrupalı genç bir adamdı, milliyetçi ve bencil, inançsız ve sevgisiz, kana susamış ve dar kafalı. O genç Avrupaydı."
1923 yılında yazılmış bu kitapta yukarıdaki metinde adı geçen Theodor Lohse ismi yerine Adolf Hitler ismini ile rahatlıkla değiştirebilirsiniz. 
Örümcek Ağı ’nı 1923 yılında okumuş olsaydınız yaklaşık 15-16 yıl sonra Avrupa’da olacakları önceden görmüş olurdunuz yok eğer benim gibi 2024’de okumuş olsanız, Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’na nasıl yuvarlandığını anlamış olurdunuz.
Şimdi bu kitap neden bu kadar gerçekçi? İncelemeye buradan giriş yapmam daha doğru olur diye düşünüyorum. Joseph Roth bir gazeteci. Bu sebeple Avrupa’da daha doğrusu Avusturya ve Almanya’da olan olaylara hâkim bir isim. Dahası gazetelerde yazılanlardan daha derin bilgilere sahip. Bu bilgilerin bir kısmı kanıtlanmış bir kısmı ise o zamanlar kanıtlanamamış. Kendi araştırmalarını toparlayıp bu kitapta romanlaştırmış. Muhtemelen 1923 yılında bu kitabı okuyan biri amma da abartmış derdi. Ancak tarih, bize bu kitabın aslında insanlığa özellikle de Avrupalılara bir uyarı yaptığını gösteriyor.
Kitaba geçecek olursak, Theodor Lohse savaştan dönmüş bir gençtir. Kötü giden her şeyin en başta yenilginin sebebini Yahudiler olarak görmektedir (Tıpkı Hitler gibi). Ancak kaderin bir cilvesi, zengin bir Yahudi ailesinin çocuğuna ders vererek geçimini sağlamak durumunda kalmıştır. Bir süre sonra gizli bir örgütle yolları kesişir. Bu örgütün fikirleri Theodor ile benzeşmektedir. Theodor kendini deyim yerindeyse bu örgüte ve ona biçilen rollere kaptırır. Bundan sonra tek amacı bu örgütte ne pahasına olursa olsun
Örümcek Ağı ’nı 1923 yılında okumuş olsaydınız yaklaşık 15-16 yıl sonra Avrupa’da olacakları önceden görmüş olurdunuz yok eğer benim gibi 2024’de okumuş olsanız, Avrupa’nın 2. Dünya Savaşı’na nasıl yuvarlandığını anlamış olurdunuz.
Şimdi bu kitap neden bu kadar gerçekçi? İncelemeye buradan giriş yapmam daha doğru olur diye düşünüyorum. Joseph Roth bir gazeteci. Bu sebeple Avrupa’da daha doğrusu Avusturya ve Almanya’da olan olaylara hâkim bir isim. Dahası gazetelerde yazılanlardan daha derin bilgilere sahip. Bu bilgilerin bir kısmı kanıtlanmış bir kısmı ise o zamanlar kanıtlanamamış. Kendi araştırmalarını toparlayıp bu kitapta romanlaştırmış. Muhtemelen 1923 yılında bu kitabı okuyan biri amma da abartmış derdi. Ancak tarih, bize bu kitabın aslında insanlığa özellikle de Avrupalılara bir uyarı yaptığını gösteriyor.
Kitaba geçecek olursak, Theodor Lohse savaştan dönmüş bir gençtir. Kötü giden her şeyin en başta yenilginin sebebini Yahudiler olarak görmektedir (Tıpkı Hitler gibi). Ancak kaderin bir cilvesi, zengin bir Yahudi ailesinin çocuğuna ders vererek geçimini sağlamak durumunda kalmıştır. Bir süre sonra gizli bir örgütle yolları kesişir. Bu örgütün fikirleri Theodor ile benzeşmektedir. Theodor kendini deyim yerindeyse bu örgüte ve ona biçilen rollere kaptırır. Bundan sonra tek amacı bu örgütte ne pahasına olursa olsun
Puan vermedi·140 syf.·
2026 39. kitabı
İnsanın yaşamında kimi akşamlar vardır, diye Theodor düşündü, ki böyle akşamlarda insan kendisini saran bütün büyülerden kurtulmak, iyi yürekli biri olmak zorundadır.
Çoğu zaman insanlara karşı gösterdiğimiz tavırlar onların kişilik oluşumlarını ve gelecekteki planlarını dönüştürebiliyor. Bu iyi de olabiliyor ve kötü de. Teğmen Theodor Lohse'nin yaşamı kötü olarak etkilenen yaşamlardan. Birinci Dünya Savaşında cepheden kahramanca dönemeyen Lohse, ilk once ailesi sonra da çevresi tarafından dışlanır. Bu olay onun içinde bir kırılma noktasına sebep olur. Sinik, içe dönük adam gitmiş yerine hırslı ve öfkeli bir adam gelmiştir. Yahudi bir ailenin çocuğuna özel öğretmenlik yaparken gizli bir grupla yolları kesişir. Bu grupla düşünceleri de aynı olunca, Lohse yükselmek için her yol mubah ilkesini benimser. Yazar Roth okuyucuya bu ilk romanında aslında 1939 ve 1945 yılında Avrupa'nın içine düştüğü kaotik Nazi Döneminin gelişini de haber verir. Avrupa sosyo-politik ve ekonomik yönden büyük bir değişim sürecine girer. Bu değişim süreci de iyi bir süreç değildir. Lohse, Joseph Roth'un yarattığı Adolf Hitler'in bir prototipidir. Hitler'in hayatına baktığımızda onun da Lohse karakteri gibi başarısızlıkları vardır Roth'un ilk romani olmasına rağmen, Örümcek Ağı oldukça başarılı bir metin. Joseph Roth benim sevdiğim bir yazar ve başka eserlerini de okudum. Özellikle "Sonsuz Kaçış"romanındaki Avrupa tespitine bayılmıştım. Tarih ve edebiyatın birleştiği metinleri seven arkadaşlara öneririm. İyi okumalar.
Joseph Roth'un Örümcek Ağı bir ilk roman için hayli zayıf. Boşluklarla dolu hikayesi yalnızca yazarın Alman halkına uyarısı için renkli bir broşür amacıyla hazırlanmış gibi. Yer yer karışık, daldan dala atlayan bir anlatım da var romanda. Ama bir yandan da henüz Birahane Darbesi sayesinde yeni yeni tanınan ve popülerliğine çok daha sonra kavuşacak olan Adolf Hitler'i, Nasyonal Sosyalizm'i ve Almanya'yı karıştıracak antisemitik havayı 1923 gibi bir tarihte imlemesiyle şaşırtıcı derecede öngörülü bir roman. Hitler'in babasının mesleği olan gümrük denetçiliğinin, kitabın baş kahramanının babasıyla aynı olmasından tutun da Kasım 1923'teki başarısız darbe girişiminin romanda yine kasım ayında gerçekleşmesine -romanda olaylar tersine işlese de- kadar önemli benzerlikler mevcut.
Son tahlilde bu romanı edebi arzuyla okumak isteyenler için yetersiz ama bir tarih tanıklığı için de bir o kadar elzem bir yapıt.
Örümcek Ağı
Savaştan dönen bir gencin ev halkıyla yaşadığı sorunlar, bunun peşine özel ders verirken yaşadığı sıkıntılar, askeri hayatla sivil hayatın içinde bocalaması… Savaşın dördüncü yılında ölen Wilhelm Lohse'nin oğlu Theodor'un yaşamından bir kesit sunuluyor.
Theodor, kendisini bulmak için 'teşkilata' katılır. Artık Yahudiler, komünistler onun için birer engeldir. Önce ihbar sonra da onları ortadan kaldırmak için planlar kurar… Almanya'da ekonomik gücü elinde bulunduran Yahudilere karşı bilinç altına yerleşen nefret dalgası burada kendini gösteriyor.
Bu roman çok hızlı koşuyor. Kısa cümlelerle atlaya atlaya gidiyor. O yüzden edebi bir şeyler okumak isteyenler çok haz almayabilir. Lakin seçilen konu anlamında güzel şeylere değiniyor. Roth, Theodor ile dönemi ve dönemin kıpırdanmalarını, sembollerle, dolaylı anlatımla ya da havaya yazarak oradan okunmasını ister gibi anlatıyor. Theodor ortadan yürürken, eteğindeki taşlar da sağlı sollu dökülüyor. Tarihin siyaset kısmı, onun da roman formunda yazıya dökülmüş halini okuyoruz.
Burada gelecekten bir anlatım var. O gelecek zaman, o geçmişin içinden geçtiği için yaşananlar iyi bir şekilde oturmuş. Gelecekte olacak ya da ihtimali yüksek durumları, yaşadığı zaman içinde anlatılıyor. Geleceği kendi zamanında gösteriyor.
Hızlı koşuyor demiştim. 400 - 500 sayfada anlatılacak şeyleri - belki de yazarın acelesi var- 140 sayfada anlatmış. Ben sizi gereksiz bilgilerden kurtarıyorum, doğrudan kuzu postunu giymiş kurtu gösteriyorum diyor. Ana ve yan karakterlerin derinliği, uzun uzun tasvirler, cümleler, süslemeler yok. Romancı Roth olarak değil de gazeteci Roth olarak karşımızda. Toplumda yaşanan ve alttan alta işlenen kötülük, korku, kin, intikam, büyük adam olgusu işleniyor. Bunlar Theodor Lohse'nin ya da Joseph Roth'un hayalleri
Birinci Dünya Savaşı'ndan Berlin'e aradığını bulamayarak dönen Theodor'un sonrasında gizli bir radikal sağ örgüte katılarak yaptıklarının, yaşadıklarının ve yaşattıklarının öyküsünü yalın bir dille okuyoruz.Kitap Nazilerin ayak seslerinin, hırsın,hırs uğruna harcanan canların da sert ve çarpıcı bir anlatısı.Dönemin siyasi yapısı,karmaşası da göz önüne serilmiş.İşçi,çiftçi ayaklanmaları,Yahudi göçmenler,siyasi komplolar,acımadan yok edilen hayatlar, çürümekte olan bir sistemin daha çürük bir sisteme dönüşmeden önceki hali satırlarda kendine yer bulmuş.Theodor'un fırsatı olsa Hitler'den daha zalim olma ihtimali insanların iktidar ve güç yolunda gözünü ne kadar karartabileceğini bize gösteriyor aslında.Kötülüğün,hırsın, komploların dönemin siyasi olayları ile harmanlanmış hâlini anlatan eseri politik kurgulardan hoşlanan herkesin sevebileceğini düşünüyorum.Okuması da insanı yormuyor. Kitap edebî kaygılarla değil derdini anlatmak üzere yazılmış,akıcı ve çarpıcı.
'Mutlak' Karanlığın ArifesindeTarihi Roman
Dönemin Musevi ilticacılarından olan yazar; daha 1923 yılında hayranlık derecesinde büyük bir ön görüyle yazdığı bu romanı Nazizm'in alacakaranlığındaki örümcek kafalılarla başlatıyor, dönemin ufkunda kara bir güneş gibi doğan asıl Hitler görüngüsü ile bitiriyor. Mesleği gazetecilik de olan yazarın, iki dünya savaşı arasındaki dönemi günün aktüalitesini sunar gibi yazması kitabı sürükleyici kılarken, sonunu zaten bildiğiniz tarihi bir hikayenin yarattığı 'en azından öznel bir yorum olur' beklentisini boşa çıkarıyor; nesnellik sığ bir tat bırakmıyor da değil çünkü hiç de alegorik olmayan ve sonu bilinen ucu açık bir hikaye örüntüsüyle sadece karakterlerin kurgusallığı edebi bir romanı, maalesef günümüzde, klişe gibi görünmekten kurtaramıyor. Yalnız başlangıcından gelişimine radikal bir kötülüğün tekinsizliğinin Musevi-Nazi diyalektiği bağlamında bu derece girift işlenmesi halen daha klişe sınırlarını tersine zorlamakta ki işte bu eseri okunmaya değer kılan en büyük ölçü budur çünkü bu giriftlik bayatlayan değil tam tersine yıllanmışlık kazanan ibretlik 'zamansız' bir olgudur.
İkinci en büyük ölçüsü ise -bu giriftlik ile oldukça kontrast oluşturan- arka plandaki tüm karanlığın dehşete düşüren bir monolitikliği. Öyle ki bu karanlığın parça bütün ilişkisi ancak bir 'Mutlak'ta görünebilecek derecede bir özdeşlik içermekte: İşlenen karanlık örgütün aslında herhangi bir bireyinin (Theodor Lohse), asıl liderliğin (Hitler) adeta bir prototipi olması gibi mesela. Theodor Lohse tüm sosyopatlığına rağmen kavgasını artık geride bırakmaya çalışmaktadır çünkü semtinde üst mertebe saygınlık kazanmış hatta bir asilzade ile dünya evine bile girmiştir. Böylelerinin ufkunda yükselen 'Mutlak' karanlığın; tüm bir hikaye boyunca ırkçı pogromlara, vandalizm ve dost-düşman kanlı komplolara yol
size 
Alfa Kitap 'dan bir klasikle geldim bugün. Roman Birinci Dünya Savaşı Almanya'sınında geçiyor. Kendine güveni olmayan, içine kapanık, karşı cinsle konuşmayı bile beceremeyen, zengin yahudi ailenin çocuğuna özel ders veren bir öğretmenin bir örgüte katılıp o örgüt için muhbirlik yapmaya başlamasıyla hayatında ve karakterinde meydana gelen değişimleri okuyoruz. Kitabın yazım dilini biraz ağır buldum. Açıkçası biraz da karışık buldum. Keyifli okumalar dilerim
Alfa Kitap 'dan bir klasikle geldim bugün. Roman Birinci Dünya Savaşı Almanya'sınında geçiyor. Kendine güveni olmayan, içine kapanık, karşı cinsle konuşmayı bile beceremeyen, zengin yahudi ailenin çocuğuna özel ders veren bir öğretmenin bir örgüte katılıp o örgüt için muhbirlik yapmaya başlamasıyla hayatında ve karakterinde meydana gelen değişimleri okuyoruz. Kitabın yazım dilini biraz ağır buldum. Açıkçası biraz da karışık buldum. Keyifli okumalar dilerim
Puan vermedi·124 syf.··
Beğendi
·2023 40. kitabı
·21 saatte okudu
·Okunma: 22 Kasım 2023 18:10
Roth'un bu ilk romanını yazıldığı tarihte, 1923 yılında okumuş olsaydık distopya olarak nitelendirirdik bence. O kadar gerçeküstü ve aslında o kadar gerçek çünkü. Almanya'da iki dünya savaşı arasında faşizmin yükseldiği korkunç dönemi ele alıyor. Ama Hitler bile kitabı okusa yazara ''Kafanda kuruyorsun, yok öyle bir şey.'' derdi sanırım :')
Birinci dünya savaşından yenik ayrılan, aşağılık kompleksiyle birlikte kendini büyük de gören ezik ve cahil asker Lohse, bir antikahraman. Savaştan sonra öğretmenlik yapmaya başlıyor ama kendisini o kadar bilgili, yetenekli ve herkesten üstün biri olarak görüyor ki işini küçümsüyor. Sonrasında yalanlarla, spekülasyonlarla, çarpıtılmış bir ''düşman var!'' algısı yaratarak, ikili oynayarak ve elini çekinmeden kana bulayarak faşist bir siyasetçiye dönüşüyor. Aslında hiçbir partiyi veya ideolojiyi benimsemeyen, kendisi dışında herkesten nefret eden bir karakter Lohse. Hitler'in bir prototipi. Gencecik bir yazarın geleceği bu kadar erken sezmesi hayranlık verici. Kitabın dili son derece akıcı ve şiirseldi. Yazarın bütün kitaplarını okumaya niyetliyim.
Maalesef güncelliğini hala koruyan konular bunlar. Mutlaka okunmalı.
Puan vermedi·112 syf.··
Beğendi
·2018 157. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 15 Eylül 2018 14:50
Örümcek Ağı, Aziz Ayyaşın Efsanesi kitabından sonra okuduğum ikinci Joseph Roth kitabı.
Birinci Dünya Savaşı sonunda hayal kırıklığı içinde ülkesine dönen Teğmen Theodor Lohse Yahudilerden nefret eder.Radikal sağ görüşlü gizli bir örgüte katılır.Örgüt içinde yükselir.1920'lerin başında yazılmış olan Örümcek Ağı Hitler'in ve Nazizmin dünyanın başına ne işler açacağını göstermiş aslında.Bir tür kâhinlik yapmış Joseph Roth.️
"Şurada lider Rahel Lipschitz oturuyor.Tutuklayın! Yarın pasifist Stock konuşacak.Tutuklayın! Sosyalist üniversite öğrencileri uluslararası akşamlar düzenliyor.Konuşmacılar İngiltere'den geliyor.Tren garında tutuklayın!
Theodor tutukluyordu.Bizzat sorguya çekiyordu.Küçük suçlar onun elinin altında büyüyüp devlete karşı işlenmiş suçlara dönüşüyordu." syf 100
İncelemeDuygu ve Düşünce
Joseph Roth, 1923 yılında tefrika hâlinde yayımlamaya başladığı ama tamamlayamadığı Örümcek Ağı romanında, I. Dünya Savaşı sonrasının paramparça olmuş Almanya’sında yükselen faşizmin ve yozlaşan insan ruhunun karanlık tablosunu çizer.
Başkarakter Theodor Lohse, cephede alçaltılmış bir subay olarak döndüğü hayatında, intikam ve yükselme arzusuyla karanlık güçlerin içine çekilir. Bir yandan kimliğini kaybederken diğer yandan toplumun değerlerini örümcek sabrı ile çökertecek ağlar örmeye başlar.
Bu roman, yalnızca bireyin hikâyesi değildir; aynı zamanda bir toplumun, bir sistemin, hatta bir kıtanın düşüşüne yazılmış sessiz bir ağıttır. Roth’un kalemi, savaş sonrası Almanya’nın puslu sokaklarında yankılanan bir çığlık gibidir: İnsanlık değerlerini kaybettiğinde geriye sadece güç ve korku kalır.
Örümcek Ağı, yarım kalmış olmasına rağmen Roth’un politik sezgisini ve edebi ustalığını tüm açıklığıyla gösteriyor. Tarihin tekerrür etmemesi için bakılması gereken en keskin aynalardan biri…
Yazar Hakkında
Joseph RothYazar · 19 kitap
Joseph Roth, Avusturya-Macaristan Monarşisine bağlı ve nüfusunun ağırlığı Yahudi olan Galiçya'da Lemberg yakınlarındaki Brody kasabasında doğdu.
Viyana ve Lemberg'de edebiyat ve felsefe öğrenimi gördü.
I. Dünya Savaşı'na katıldı. Avusturya-Macaristan'ın çöküşü Roth'un hayatında belirleyici bir rol oynadı.
1918 yılından itibaren Viyana'da, sonra Berlin'de muhabirlik yaptı. Neue Berliner Zeitung, Berliner Börsen-Courier Frankfurter Zeitung gibi gazetelerde çalıştı. 1928'de karısı şizofreniye yakalandı ve hem maddi hem psikolojik bir kriz yaşadı.
Joseph Roth, önce Viyana'ya gitti, sonra bütün Avrupa'yı dolaştı. 1933 yılında Fransa'ya yerleşti. 1936-1938 arasında yine yazar olan Irmgard Keun ile birlikte yaşadı. 1939'da Paris'te yoksulluk ve borç içinde öldü.
Mezarı Güney Fransa'da Delirium Tremens'dedir.
