Yazar:
Nikolay Gogol
Çevirmen:
Cafer Bater
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 1 dk.
Sayfa Sayısı:
71
Basım Tarihi:
1968
Yayınevi:
Ankara sanat yayınları
Orijinal Adı:
Портрет
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Diğer Baskılar
9 diğer baskı · Tümünü Göster
Portre
1.142 okunmaRemzi Kitabevi · Nisan 2019 · 96 s.
Portre
285 okunmaYordam Kitap Yayınları · Ekim 2020 · 96 s.
Portre
31 okunmaDorlion Yayınevi · Haziran 2020 · 80 s.
Portre
12 okunmaHiv Yayınları · Şubat 2000 · 94 s.
Portre
7 okunmaToplumsal Dönüşüm Yayınları · 1995 · 108 s.
Portre
6 okunmaAnkara sanat yayınları · 1968 · 71 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bak Gogol çok yol aldık seninle
Gogol efendim
Yazarın güç meselesi …
sabır yerine hız, derinlik yerine gösteriş,
sanat yerine piyasa beklentisi…
Çatrov Baba yeteneğini sattın geriye ne kaldı..
Herkesin hikâyeye kilitlendiği o anı fırsat bilen biri, portreyi asılı olduğu yerden indirip ortadan kaybolmuştu. Salondakiler, donup kalmış bir şaşkınlık içinde yerlerinden kıpırdayamadılar. O olağanüstü canlı, insanın içine işleyen bakışları gerçekten görmüşler miydi? Yoksa eski tabloları uzun süre incelemekten yorulmuş gözlerinin önünde bir an belirip kaybolan bir hayal miydi o gözler? Hiç kimse buna kesin bir yanıt veremedi.”
Puan vermedi·96 syf.·
2024 45. kitabı
Bir Gogol Şaheseri
Spoiler İçerir!
"Portre" Gogol'un diğer eserleri arasında oldukça dikkat çekici temalardan birine sahiptir. Gelecek vaat eden yetenekli bir ressam dünyanın geçici nimetleriyle baştan çıkar ve maddiyatın yaratıcılıktan daha önemli olduğunu düşünür. Gerçek sanata ihanet edip yeteneğini kaybettiğinde de önce ahlaken sonra da fiziksel olarak ölür. İki bölüme ayrılan "Portrede" bağlantı unsuru uğursuz tefecinin portresidir. Gogol bu eserinde sanat görüşünü de dile getirmiştir. Ona göre, sanatçı çoğunluğun zevklerine, modaya, insanlara özellikle de yüksek topluma boyun eğmemeli, sahte başarının, ucuz popülerliğin peşinde koşmamalıdır. Böyle yapan biri er ya da geç, şöhretin bütün boşluğunu ve sahteliklerini hissedecek, nihayetinde de bir "hayaletin" peşinden sürüklendiğini anlayacaktır. Doyuma ulaştığında kendisine fayda sağlayan durumun gelip geçici ve en büyük mutluluğu vaat edenin yaratıcılık olduğunu dehşetle fark edecektir. Sanatın hakiki görevini yerine getirebilmesi bütün cezbedici şeylerden, kişisel çıkarlardan, dünyevi arzulardan arınmış "gerçek" bir sanat olmasına bağlıdır. Fantastik bir özellik taşıyan bu eserinde Gogol "kötü ruhun" bir ürünü olan tutkuya, istikrarsızlığıyla şeytani ruhun tuzağına oldukça meyyal olan Rus insanının özelliklerine de değinir. Kötülük "Portrede" mistik bir unsur olarak karşımızı çıkar. Gogol'un baş karakter için Çartkov ismini seçmiş olması da pek yerindedir. Zira kelimenin kökenine bakıldığında bu ismin iblis anlamına geldiği, bununla şeytana çağrışım yapıldığı görülmektedir. Kasvetli renkleriyle pek çok mizahi dokunuşun olduğu "Portre" Çartkov'un düşüşünün, geç gelen pişmanlıklarının, her şeyi yiyip bitiren, ruhuna hakim olan kıskançlığının ve tutkusunun trajedisidir. Gogol'a göre Çartkov'un psikolojisinin
Bir Gogol ŞaheseriEdebiyat
Spoiler İçerir!
"Portre" Gogol'un diğer eserleri arasında oldukça dikkat çekici temalardan birine sahiptir. Gelecek vaat eden yetenekli bir ressam dünyanın geçici nimetleriyle baştan çıkar ve maddiyatın yaratıcılıktan daha önemli olduğunu düşünür. Gerçek sanata ihanet edip yeteneğini kaybettiğinde de önce ahlaken sonra da fiziksel olarak ölür. İki bölüme ayrılan "Portrede" bağlantı unsuru uğursuz tefecinin portresidir. Gogol bu eserinde sanat görüşünü de dile getirmiştir. Ona göre, sanatçı çoğunluğun zevklerine, modaya, insanlara özellikle de yüksek topluma boyun eğmemeli, sahte başarının, ucuz popülerliğin peşinde koşmamalıdır. Böyle yapan biri er ya da geç, şöhretin bütün boşluğunu ve sahteliklerini hissedecek, nihayetinde de bir "hayaletin" peşinden sürüklendiğini anlayacaktır. Doyuma ulaştığında kendisine fayda sağlayan durumun gelip geçici ve en büyük mutluluğu vaat edenin yaratıcılık olduğunu dehşetle fark edecektir. Sanatın hakiki görevini yerine getirebilmesi bütün cezbedici şeylerden, kişisel çıkarlardan, dünyevi arzulardan arınmış "gerçek" bir sanat olmasına bağlıdır. Fantastik bir özellik taşıyan bu eserinde Gogol "kötü ruhun" bir ürünü olan tutkuya, istikrarsızlığıyla şeytani ruhun tuzağına oldukça meyyal olan Rus insanının özelliklerine de değinir. Kötülük "Portrede" mistik bir unsur olarak karşımızı çıkar. Gogol'un baş karakter için Çartkov ismini seçmiş olması da pek yerindedir. Zira kelimenin kökenine bakıldığında bu ismin iblis anlamına geldiği, bununla şeytana çağrışım yapıldığı görülmektedir. Kasvetli renkleriyle pek çok mizahi dokunuşun olduğu "Portre" Çartkov'un düşüşünün, geç gelen pişmanlıklarının, her şeyi yiyip bitiren, ruhuna hakim olan kıskançlığının ve tutkusunun trajedisidir. Gogol'a göre Çartkov'un psikolojisinin temelinde yatan ve
Gogol'un , okurken sıkmayan insanı mantık ve güçlü duygulara sürükleyen yapıtlardan biridir. Çartkov adlı ressamın bir tabloyla hayatını nasıl zenginleşip, fakirleştiğini hatta nasıl yaşamına son verdiğini anlatıyor.
Kendi halinde bir ressam, (o kadar da ün salmamış bir ressam) bir gün resim yaparken Tefeci gelir ve onunla ilgilenmesini, kendisinin yakında öleceğini ve ben öldükten sonra dünya da yaşayan bir resmim olsun diyip ikazla karışık bir rica da bulunur.
Tefeci o kadar kötüdür ki, sanki Şeytan. Hiçbir iyilik yok yüzünde, tavrında.
Ve ressam yapmaya başlasa da resmi ressamın içini sıkan bunaltan bir şeyler vardır bu adama karşı ve aniden kaldırıp atar tuvali, fırçayı bi kenara ve yapmayacağını söyler.
Ve sevgili okurlarım,
Her şey bu tablo yüzünden çıkar. Ün kazanmak isterken Un'a dönüşmek.
Bir resim ruhuyla , tutku içinde resmedilmeli, hiçbir kötüğe rol verilmemeli tabloya.
İnsanı tazelemeli tabloya bakınca..
Okumalısınız ve görmelisiniz.
Sanata dair merakınız varsa mutlaka okumalısınız.
Dostoyevski'nin "Hepimiz Gogol'un Palto'sundan çıktık" cümlesinden kastı eminim ki, Portre için de geçerlidir. Gogol'un kara mizah ve fantastik eleştiri tarzı ile eserlerindeki harikulade betimlemelerini okuyup, anladıkca kendinden sonrakilere nasıl bir ilham kaynağı olduğununu görmek mümkün.
Kara mizahını ustalıkla kullanması itiraf edeyim ki, bazı yerlerde bana kahkaha bile attırdı. İlginçtir ki, paralel olarak Dostoyevski'nin kara mizahla dolu yapıtlarından biri olan "Stepançikovo Köyü ve Sakinler"i romanını da aynı şevkle okuyorum.
Gogol'dan çok güzel bir öykü okudum. Yetenekli bir ressamın yolundan şaşarak paraya yönelmesiyle birlikte hayatının nasıl kötüye gittiği işlenmiş. Çok anlamlı ve düşündürücü idi. Bir solukta okunabilecek, çevirisi başarılı bir eserdi.
Kısa ama etkileyici !2023 Okuma Raporları
Puan vermedi·96 syf.·
2023 5. kitabı
~ Çok başarılı buldum. İnce bir kitap ama gayet güzel. Sadece başrol kitap bitmeden ölünce bi garipsedim. Başka bir konuya atladı sandım yazarı. Kalan sayfalar önceki hikayenin devamı gibi durmadı. Ressam öldü. Sonra müzayede gezen insanlar. Resimlerde açık arttırma satırları derken kitabın sonuna geleyim de bi ne olacak diyor insan. Bitirince nereden nereye bu muhteşem bağlantı. İstemsizce kitabın konusu olan, ressamın çizdiği portreden ben de etkilendim görmesem de, betimlemelerle insanın hayal gücünü destekliyor.
️!!! Spoiler vermekten hoşlanmıyorum ama başka türlü de inceleme nasıl yazılır bilemedim. Üstü kapalı bişeler yazayım :) bir ressam bir portre çiziyor ve portre de bir takım gizli güç mü desem manevi boyuttan kaynaklı mı desem neyse işte kötü bir ruhu oluyor. İnsanın gözünün içine bakan bir portre ve kime giderse hayatını altüst ediyor. Etrafından uzaklaştığında da kişi eski haline dönüyor. İşte tam olarak bu portrenin altında yatan hikayeyi ve portreyi çizen ressamın her şeyi fark ettikten sonraki yolculuğunu okuyoruz.
> Şimdi gelelim kendimce hayatımda yorumladığım alana :)) Bazı insanlar vardır. Görüşmek istemesek te mecbur olduğumuz evimize misafir ettiğimiz bayram da seyranda karşılaştığımız kişi ya da kişiler. İnsanın hayat enerjisini alan kanını emen :)) tamam daha fazla abartmayayım. Yarım saat muhabbetten bile insanı yaşadığı hayattan soğuturlar ya öyle bir insan havası kattı bana bu eser :)
Özetle tavsiye ederim bence çok başarılı bir hikayesi var kitabın…
Bir ressamın bir portreyi almasıyla başlayan hikaye, sanat ve sanatçılarla ilgili bilgi verirken hayatta farketmediğimiz yol ayrımlarımızın nelere sebep olabileceğinden bahsediyor
Başlarda aktı gitti görgüsüzlüğü hırsların paraların bir yeteneği nasıl köreltebileceğini açıkca anlatmış ben karakterimiz ressamın kendini bu kadar kaybettiğini hiç farketmeyecek diye umuyordum 20 sayfa kadar okuduğum kısım sıkıcı geldi bi türlü keşfedemedi kedini sinirimi bozmuştu ama sonrasıda aktı gitti güzeldi sıkıldığım için atladığım noktalar oldu o yüzden tam anlayamadım sonunu sonuç olarak bitti ve güzeldi :)
PortreHikaye (Öykü) Edebiyat
Rus edebiyatını hep severek okumuşumdur. Çünkü adamlar gerçekten yazıyor. Tek solukta okunabilecek harika bir Gogol öyküsü. Klasikler arasında okunması gereken güzel bir kitap...
Andrey Petroviç Çartkov gelecek vaat eden yetenekli genç bir ressamdır. Günün birinde bir resim dükkanında oldukça gerçekçi bir şekilde resmedilmiş tuhaf bir portreyle karşılaşır. Bu tabloyu satın almasıyla hayatı büsbütün değişmeye başlıyor. Kitap, İki kısımdan oluşan mistik bir gogol hikayesidir. İkinci bölümde: Kitap sondan başa doğru yazılmış.Olaylar sondan basa dogru anlatiliyor. Bir ressamin hayata bakışı, özlemleri, hırsları ve dönemin sosyo ekonomik dokusuyla beraber verilmiş. Kitabı bayağı beğendim. Kitaptan sanata olan bakışımı şöyle şekillenirdim : Sanatçı esasında para da kazanmalı ama para kazanmak için eser yapmamalı. Sanatçı bütün ruhunu sanata adamalı ve çıkarcı yaşanamalı. Sanat aslında şan şöhret için bir merdiven değil aksine özgürce eserler ortaya koymak için bir muazzam olay veya yapıt veya nerdesiniz bilemem ama sanat aslında sanat içindir. İnsanların bakış açılara göre şekil verilecek ve ticari olacak bir alan değildir. Diye düşünüyorum. Yani kitap Sanatçının sanat yaparken asıl amacının ne olması gerektiğini gözler önüne seriyor.
Keyifli ve anlamlı okumalar diliyorum.
Yazar Hakkında
Nikolay GogolYazar · 73 kitap
Nikolay Vasilyeviç Gogol (Rusça: Николай Васильевич Гоголь) (31 Mart 1809 - 4 Mart 1852), Ukrayna asıllı Rus roman ve oyun yazarı. En çok tanınan eserleri Palto, Bir Delinin Hatıra Defteri ve Ölü Canlar’dır.
Gogol orta hâlli toprak sahibi bir ailenin çocuğu olarak Ukrayna’da Soroçinski köyünde dünyaya gelir. Gogol’ün çocukluğu köy hayatı ile ve yoğun Kazak kültürü etkisinde geçer. Bu hayatın etkisi ileride yazacağı eserlere de yansıyacaktır.
Gogol, gençlik yıllarında şiir ve edebiyata ilgi duyar. 1828'de Petersburg’a gider. Orada memur olmayı ve bir şekilde geçinmeyi umar ancak işler umduğu gibi gitmez. Gogol, Petersburg’dan Almanya’ya gider ancak orada da parası bitene kadar kalabilir. Tekrar Petersburg’a dönüp iş arayan Gogol bu sefer çok düşük bir maaşla da olsa devlet memuru olarak çalışmaya başlar. Bu görevden de bir sene sonra ayrılır.
1809 yılında günümüz Ukrayna topraklarında yer alan Veliki Soroçintsi’de doğmuştur. Gogol, 1836’da Puşkin’in çıkardığı Sovremennik adlı dergide, yergili öykülerinin en neşelilerinden biri olan Araba’yı ve eğlenceli ve iğneleyici bir üslûpla yazılmış gerçeküstücü öyküsü Burun’u yayınlar.
Yazar, yazı sanatında büyük ölçüde Puşkin’in etkisi altındadır. Öyle ki, onun eleştirileri ve telkinleri olmadan yazamayacağını düşünür. Yazarın Puşkin’le olan arkadaşlığı, onu aldığı acımasız eleştirilerden de koruyan en büyük güçtür.
Gogol’un ilk ciddi ve dikkat çeken eserleri Ukrayna hayatı ile, halk deyişleri ile süslü halk hikâyeleridir.
Gogol 1831 – 1832 yıllarında yazdığı bu hikâyeleri, Dilanka Yakınlarındaki Çiftlikte Akşam Toplantıları adlı kitapta toplar. Bu öyküler Rus edebiyat dünyasında Gogol’ün bir anda parlamasına yol açar. 1835 yılında Mirgorod ve Arabeski adlı eserlerini de yayımladı. Bu kitaplarında da halk hikâyeleri, özellikle Kazak geçmişi işlenmiştir.
Hikâyelerinde günlük hayatı ve bayağı kişilikleri zaman zaman mizahi zaman zaman öfkeye varan bir şekilde yeriyordu.
Eski Zaman Beyleri, Arabeski bu yergi kitaplarının ilkleridir. Arabeski kitabındaki hikâyelerinden biri olan Bir Delinin Hatıra Defteri bir memurun rutin hayatını ve işi yüzünden nasıl sıkıldığını anlatır. Hikayenin sonunda memur akıl hastanesine yatırılır. Portre adlı eseri ise dünyanın kötülüklerden kurtulamayacağı vurgusu ile sonlanır.
Büyük komedisi Müfettiş adlı eseri ile bürokrasiyi alay derecesinde yeren Gogol, eserinin sahnelenmesi ile tüm şimşekleri üzerine çeker. Tepkiler yüzünden Rusya’dan ayrılmak zorunda kalır. Roma’da Puşkin’in tavsiyesi ile en büyük eseri olan Ölü Canlar’ı yazarken Puşkin’in öldüğü haberini alır. Bu haber onun için “Rusya’dan gelebilecek en kötü haber”dir. O zamana kadar Puşkin’i düşünmeden dikkate almadan hiçbir şey yazmayan Gogol için bu haber gerçekten bir yıkım olmuştur. Puşkin’in ölümünün yıkıcı etkisine karşın 1842 yılında iki önemli eseri olan Ölü Canlar’ın 1. cildi ve uzun hikâyesi Palto’yu bitirir ve yayınlar. Ölü Canlar dönemin Rusya’sının çürümüşlüğünü gerçekçi bir biçimde gözler önüne sererken Palto’da sıradan insanların yaşadıkları acılar, maruz kaldıkları haksızlıklar, ve yaşadıkları yoksulluk tüm gerçeklikleriyle, okuyucuyu sarsacak bir ustalıkla gözler önüne serilmektedir. Bu eser de dönemin en büyük eserlerinden biri olarak nitelendirilecektir. Rus edebiyatına sıradan insanların gerçekçi bir girişi olarak da nitelendirilebilir Palto. Öyle ki Dostoyevski hikâyeye hitaben “Hepimiz Gogol’ün Palto’sundan çıktık.” diyecektir. Ancak öykü yayınlaması ile soylu kesimin tepkisini tekrar Gogol üzerine çeker. Dönem aydınlar üzerinde büyük baskıların uygulandığı karanlık I.Nikola dönemidir. Gogol düzen savunucuları tarafından Rus insanını aşağılamakla onun kötü yönlerini göstermekle, halkına ihanetle suçlanır. Ancak onun yapmak istediği halkını aşağılamak değil onu bu hale sokan yozlaşmış düzeni tüm gerçekliği ile gözler önüne sermektir. Maruz kaldığı bu suçlamalar yazarın ruhsal sağlığına da ciddi zararlar vermiştir.
Puşkin’in ölümünden sonra Gogol’ün popülaritesi daha da artar. Bu ilgi Gogol’da bir öncülük hissi yaratır ve kendine toplumu değiştirmek, insanlara yol göstermek gibi misyonlar edinir. Bu dönemde eski yaratıcılığını kaybettiği söylenebilir. Dine karşı ilgisi artar ve daha önce eleştirdiği kiliseyi dahi övmeye başlar. Bu davranış hayranlarının tepkisini çeker ancak o bu tepkilere dinsel yorumlar katar ve Tanrı’nın gönlünü almak için ona daha da yakınlaşır. 1848’de kutsal toprakları ziyaret etmek için Filistin'e gider. Moskova’ya geri dönen Gogol, orada Matvey Konstantinovski adlı gerici bir rahibin etkisi ile 1852 yılında Ölü Canlar romanının ikinci bölümünün el yazmalarını yakarak imha eder. Bu davranışından 10 gün sonra 42 yaşında Moskova’da ölür.
Eserleri
İki Soylu Kişinin Öyküsü
Masallar
Müfettiş
Palto
Ölü Canlar
Burun
Bir Delinin Hatıra Defteri
Portre
Eski Zaman Beyleri
Taras Bulba
Fayton
Kumarbazlar
Dava
Evlenme
Petersburg Hikayeleri
Dikanka Yakınlarındaki Bir Çiftlikte Akşam Toplantıları
