Reading Hapishanesi Baladı

8,5/10  (15 Oy) · 
42 okunma  · 
9 beğeni  · 
801 gösterim
İki yılını hapishanede geçiren Oscar Wilde, mahkumiyeti sırasında, karısını öldüren 30 yaşındaki Kraliyet Muhafız Alayı süvarisi Charles Thomas Wooldridge'in idamına tanık olur. Bu idam, tüm mahkumları olduğu gibi Wilde'ı da çok etkiler ve ortaya, Wilde'ın önceki yapıtlarının hiçbirine benzemeyen, özgün bir şiir çıkar. "Sanat sanat içindir" kuramının ateşli savunucusu, güzel söz avcısı Oscar Wilde, "Reading Hapishanesi Baladı"nda ilk kez şiddeti, dehşeti, korkuyu, açlığı, yalnızlığı, dayanışmayı; yani hapishane gerçeğini dile getirmektedir.

"Reading kentinin hapishanesinde
Yüz karası bir utanç çukuru var
Zavallı bir adam yatıyor orda
Alevin dişleri kemirmiş onu
Kavurucu bir örtüye sarmışlar
Adı bile yazmıyor mezarında."
(Arka Kapak)
  • Baskı Tarihi:
    2005
  • Sayfa Sayısı:
    100
  • ISBN:
    9789758688463
  • Çeviri:
    Tozan Alkan
  • Yayınevi:
    Bordo Siyah Yayınları
  • Kitabın Türü:
mustafa adıgüzel 
15 Şub 14:49 · Kitabı okudu · 10/10 puan

farklı bir kitaptı. öyle bir anlatmış ki, bütün yaşananların ortasında buluyorsunuz adeta kendinizi mutlaka okunmalı bu muhteşem eser. bir diğer kitaplarına da mutlaka göz atacağım.

NigRa 
 24 Ara 2016 · Kitabı okudu · 2 günde · Beğendi · 8/10 puan

Bu kitap hakkında başarılı bir inceleme yazabilir miyim emin olmamakla birlikte eserden biraz bahsetmek istiyorum. Çünkü doğru düzgün hiçbir bilgi yok eser ile ilgili.

"Reading Zindanı Baladı’nın o meşhur "Oysa herkes öldürür sevdiğini... " ile başlayan dizelerini Tuncel Kurtiz'in canlandırdığı Ramiz Dayı karakteri sonrasında bilmeyen az kişi kalmıştır diye tahmin ediyorum. Şiire ilham kaynağı olan sevdiğini öldüren adam idam mahkumu Charles Thomas Wooldridge'dir.Karısının başka birisiyle ilişki yaşadığı dedikoduları sebebiyle, usturayla boğazını kesip onu öldürdükten sonra idam cezasına çarptırılmış, infazına kadar olan üç haftalık süreyi geçirmek üzere Reading Hapishanesi’ne gönderilmiş. Bu sırada Wilde da homoseksüellik ve ahlaksızlık suçu nedeniyle iki yıl kürek cezasına çarptırılmış bu sebepten yaklaşık bir yıldır Reading Hapishanesi'nde bulunmaktadır. Wooldridge'in azap çeken halinden etkilenerek bu şiiri idam cezası alan bu mahkuma ithafen yazar.

""“Bu adam öldürmüştü sevdiğini,
Ve bu yüzden de ölecekti.”"""

Şiir Wilde’ın kendi adı yerine C.3.3. adıyla yayınlanır. C.3.3. mahlası, Wilde’ın Reading Hapishanesi’nde C blok, 3. kat, 3 numaralı hücrede kalmış olmasından gelmektedir.

İşte biz de şiirde Wilde'in gözünden idam mahkumunun hapishaneye gelişinden asılmasına kadar olan süreci izliyoruz. Bir yandan da mahkumiyet hayatının Wilde'ı nasıl etkilediğini okuyabiliriz. Zannımca şan,şöhret,popülerite dolu yılların sonunda düştüğü durum ve hapishane şartları kendisini derinden etkilemiştir. Bunu da şiire yansıtmış zaten.

"Sonra seyrettik onu gün be gün,
Meraklı gözlerle, iç kemiren şüpheyle,
Ve düşündük acaba yolun sonu
Bizim için de aynı yere çıkar mı diye,
Çünkü kim bilir, kimin kör ruhu
Savrulacaktı Cehennemin dibine."

Sevdiği kadını öldüren adamın asılarak idam edilmesiyle sonuçlanan olay zamanın İngiltere kamuoyunda geniş yankı uyandırmış ve Wilde’ın eserinin yayınlanmasıyla İngiltere’de cezaevlerinin ve ceza uygulama sistemlerinin düzenlenmesini sağlayan kanunların çıkmasına öncü olmuştur. Kendisi de bu şiiri yazdıktan 3 yıl sonra ölmüştür. :( :( 46 yıllık yaşamında hapse girmeden önceki hayatı ne kadar hareketli, neşeli, kalabalık ve başarılıysa; hapis dönemi ve çıkışı sonrası da bir o kadar durağan, kederli, yalnız ve düşkün olmuştur.

"Onu böylesine sarsan her şeyi,
Böyle feryat ettiren bütün elemi,
Sonsuz pişmanlıklarını, döktüğü onca teri,
Kimse bilemez benim bildiğim gibi: çünkü
Birden fazla hayat yaşayanı
Birden fazla ölüm bekler."

Şiirde pek çok sembolik anlatım varmış Örneğin; şiirdeki, korkaklar öpücük ile öldürür, dizesi; Havari Yahuda'nın İsa'yı yanağından öperek işaret ederek, romalı askerlere yakalatması olayına hitaben yazılmış. Bunun gibi şarapla ilgili bir sembol daha vardı ama başında da belirttiğim gibi şiirle ilgili güzel bir inceleme maalesef bulamadım.Hiç bir şey için değilse bile Oscar Wilde’in son eseri olduğundan ve kitabın sonunda yer alan mektuplaşmalar için okunur diye düşünüyorum.

Kitaptan 25 Alıntı

Oysa herkes öldürür sevdiğini,
Kulak verin bu dediklerime
Kimi bir bakışıyla yapar bunu,
Kimi dalkavukça sözlerle.
Korkaklar öpücükle öldürür
Yürekliler kılıç darbeleriyle.
Kimi gençken öldürür sevdiğini
Kimi yaşlıyken.
Şehvetli ellerle boğar kimi
Kimi altından ellerle.
Merhametli kişi bıçak kullanır
Çünkü bıçakla ölen çabuk soğur
Kimi yeterince sevmez kimi fazla sever.
Kimi satar
Kimide satın alır
Kimi göz yaşı döker öldürürken
Kimi kılı kıpırdamadan.
Çünkü herkes öldürür sevdiğini
Ama herkes öldürdü diye ölmez...

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Küçük kara balık 
10 Oca 02:50 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Oysa herkes öldürür sevdiğini,
Bunu böyle bilin,
Kimi hazin bir bakışla öldürür,
Kimi latif bir sözle,
Kimi gençken öldürür sevdiğini,
Kimi ihtiyarken,
Kimi öldürürken gözyaşı döker de,
Kimi gözünü bile kırpmaz,
Çünkü herkes öldürür sevdiğini,
Ama herkes öldürdü diye ölmez.

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Vedat Geçit 
12 Eyl 2014 · Kitabı okudu · 9/10 puan

Yasaların yargısı doğru mudur
Ya da yanlış mıdır bunu bilemem;
Bildiğim tek şey bu hapishanede
Demir gibi sağlamdır tüm duvarlar,
Bir yıl kadar uzundur her geçen gün
Yıl bitmek bilmez, uzadıkça uzar.

Kabil'in Habil'i öldürdüğü
Günden beri hiç dinmedi acılar
Çünkü insanların insanlar için
Koymuş olduğu bütün yasalar
Tıpkı adaletsiz bir kalbur gibi
Taneyi eleyip samanı tutar.

Bildiğim başka bir şey daha var
-Ki bilmeli benim gibi herkes de-
İnsanın kardeşlerine ettiğini
İsa Efendimiz görmesin diye
Utanç tuğlalarıyla, parmaklıklarla
Örüldü yapılan her hapishane.

Parmaklıklar güneşi engelledi,
Kararttılar tatlı ay ışığını,
Cehennemi böyle ört bas ettiler
Yaptıkları bütün iğrenç şeyleri
İnsanoğlundan, tanrının oğlundan
Gizlemeyi ustaca başardılar.

Zehirli otlar gibi kötülükler
Büyür hapishanenin havasında,
Yok olur burada harcanıp gider
İyi olan ne varsa insanda:
Kapıyı tutar soluk bir keder
Umutsuzluk bekçiliğini yapar.

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Onur Özkan 
 28 Oca 11:39 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

I.

Kulak verin sözlerime iyice,
Herkes öldürebilir sevdiğini
Kimi bir bakışıyla yapar bunu,
Kimi dalkavukça sözlerle,
Korkaklar öpücük ile öldürür,
Yürekliler kılıç darbeleriyle!

Kimi gençken öldürür sevdiğini
Kimileri yaşlı iken öldürür;
Şehvetli ellerle öldürür kimi
Kimi altından ellerle öldürür;
Merhametli kişi bıçak kullanır
Çünkü bıçakla ölen çabuk soğur.

Kimi aşk kısadır, kimi uzundur,
Kimi satar kimi de satın alır;
Kimi gözyaşı döker öldürürken,
Kimi kılı kıpırdamadan öldürür;
Herkes öldürebilir sevdiğini
Ama herkes öldürdü diye ölmez.

(…)

V.
Yasaların yargısı doğru mudur
Ya da yanlış mıdır bunu bilemem;
Bildiğim tek şey bu hapishanede
Demir gibi sağlamdır tüm duvarlar,
Bir yıl kadar uzundur her geçen gün
Yıl bitmek bilmez, uzadıkça uzar.

Kabil'in Habil'i öldürdüğü
Günden beri hiç dinmedi acılar
Çünkü insanların insanlar için
Koymuş olduğu bütün yasalar
Tıpkı adaletsiz bir kalbur gibi
Taneyi eleyip samanı tutar.

Bildiğim başka bir şey daha var
-Ki bilmeli benim gibi herkes de-
İnsanın kardeşlerine ettiğini
İsa Efendimiz görmesin diye
Utanç tuğlalarıyla, parmaklıklarla
Örüldü yapılan her hapishane.

Parmaklıklar güneşi engelledi,
Kararttılar tatlı ay ışığını,
Cehennemi böyle ört bas ettiler
Yaptıkları bütün iğrenç şeyleri
İnsanoğlundan, tanrının oğlundan
Gizlemeyi ustaca başardılar.

Zehirli otlar gibi kötülükler
Büyür hapishanenin havasında,
Yok olur burada harcanıp gider
İyi olan ne varsa insanda:
Kapıyı tutar soluk bir keder
Umutsuzluk bekçiliğini yapar.

(…)

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde (Çeviri: Tozan ALKAN)Reading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde (Çeviri: Tozan ALKAN)
efla- 
31 Oca 09:54 · Kitabı okudu

Bu adam sevdiğini öldürmüştü,
Ve bu yüzden de ölmüştü.
Ve herkes öldürür sevdiğini,
Bunu böyle bilin,
Kimi hazin bir bakışla öldürür,
Kimi latif bir sözle,
Korkaklar öperek öldürür,
Yürekliler kılıç darbeleriyle!

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Evren5 
17 Ara 2016 · Kitabı okudu · Beğendi · 10/10 puan

zindan duvarlarıydı ikimizi kuşatan,
biz iki mutsuz, yalnız:
dünya ikimizi de öte atmış koynundan,
tanrı silmiş, tanrısız:
günahları kollayan bir demir kapan
ortasında kıskıvrak kıstırılıp kalmışız.

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Küçük kara balık 
10 Oca 02:42 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Anladım ki göremeyecektim onu bir daha
Yaradan'ın bu eşsiz dünyasında.

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar WildeReading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde
Küçük kara balık 
11 Oca 23:01 · Kitabı okudu · Beğendi · Puan vermedi

Artık ellerin gözyaşı ıslatacak
Merhamet'in Harap mezarını,
Çünkü yasını ötekiler tutacak
Zaten ötekiler daima yas tutar.

Reading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde (Sayfa 50)Reading Hapishanesi Baladı, Oscar Wilde (Sayfa 50)
3 /

Kitapla ilgili 1 Haber

Oscar Wilde Son Eseri... "Reading Zindanı Baladı"
Oscar Wilde Son Eseri... "Reading Zindanı Baladı" Özdemir Asaf çevirisi ile Oscar Wilde'den bir idam mahkumunun öyküsü... "Reading Zindanı Baladı"...