Yazar:
Ömer Hayyam
Çevirmen:
Ali Güzelyüz
Tahmini Okuma Süresi:
8 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
290
Basım Tarihi:
12 Temmuz 2017
İlk Yayın Tarihi:
1120
Yayınevi:
Kabalcı Yayınevi
Orijinal Adı:
Arapça: رباعيات [rubaeiaat]
Orijinal Dil:
Farsça
Orijinal Ülke:
İran (İslam Cumhuriyeti)
ISBN:
9786055272104
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
66 diğer baskı · Tümünü Göster
Dörtlükler
20,5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2025 · 196 s.
Dörtlükler
2.948 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2021 · 212 s.
Rubailer
1.034 okunmaKabalcı Yayınevi · 12 Temmuz 2017 · 290 s.
Ömer Hayyâm Rubâîleri
412 okunmaÖtüken Neşriyat · Eylül 2019 · 127 s.
Rubailer
302 okunmaDokuz Yayınları · Eylül 2019 · 200 s.
Rubailer
252 okunmaAlter Yayınları · Haziran 2008 · 368 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Sadık Hidayet'in Teranehayi Hayyam kitabında Hayyam 'a isnad ettiği 200 rubaiden 130 tanesi baz alınıp çevrilmiş. Çeviride ise estetiğe değil semantiğe önem verilmiş. Kitabın sonsözü hem Hayyam ve şiiri hem de çeviri hakkında oldukça bilgilendirici. Batının şiirlerinden yola çıkarak "hedonist/pragmatist/oportünist olarak gördüğü Hayyam'ın daha çok septik ve vitalist bir kişi olduğu vurgulanmış. Hayyam'ın ölüm ve sonrası üzerine düşüncelerini Abbas Kiyarüstemi'nin "Bad Mara Haber Bord/Rüzgar Bizi Götürecek filmiyle örneklendirmesi ise çok güzel. Füruğ'un şiirinden hareketle adlandırılan bu filmi seyretmenizi de şiddetle tavsiye ederim bu arada. Diğer bir gönderme de Mecidi'nin Reng-i Hoda/ Cennetin Rengi filmine. Bu da şiddetle tavsiyedir. Rubailerin ardına filmler belki anlaşılmaz olana biraz daha yaklaştırır bizi.
9/10
2015 292. kitabı
Ömer Hayyam kim ki diye soranlara kim değil ki diye cevap vermek istiyorum.Bir zamanlar yaşamış DAHİ..Bir çırpıda okuyacağınız değilde .Sindirerek düşündürerek okutan bir kitap..Ayrıca bu basımında Hayyamın üzerine yapışan ve ona ait olmayan tüm rubailer arındırılmış.Temiz ve güzel bir çalışma.Üstelik Farsça kelimeler asıllarından ayrılmayarak kullanılmış..Okurken günümüz şiirlerinin ne kadar düz,sade ve derinliksiz olduğunu göreceksiniz..Tavsiye ederim..
8/10
2016 75. kitabı
Ömer Hayyam ve onun vazgeçilmez tutkusu ''şarap'' hatta öyle bir tutku ki, bazı içki satan yerler Hayyam Bayi gibi isimler kullanıyor. Şarap tabi ki bu dörtluklerimizde de temel konusu,bunun yanında göz ardı edilemeyecek kadar da İslam dinine alaycı bir bakış açısı.Fakat hepsinin ötesinde, Ömer Hayyam'ın tövbe potansiyeli çok yüksek ve Allah'ın affediciliğine inancı sonsuz bu da okuyanın inancını sorgulayan bazı dizeler ortaya çıkarmasinda en önemli etken sanırım.
Ömer Hayyam sevdiğim bir şairdi ve tüm rubailerini okumak isteyince bu kitaba başladım. Okurken gayet zevk aldım ve Ömer Hayyam'ı daha yakından tanıdım.
Okuduğum bu kitabın sitemizde olmamasından dolayı sayfa sayısı tutmuyor. Kitap dörtlüklerden oluşuyor. Yüzde 70'i şarapla, içkiyle, meyhaneyle, saki ile ilgili. Ama gelin görün ki aynı Hayyam öte yandan pişman olmaktan, tövbe etmekten yana dörtlükler yazmış. Yüzde 10'u ( biraz istatiksel oldu incelemem :) ) ama çok fazla aşırı Allah düşmanlığı içeriyor. Daha doğrusu dinin kurallarına aykırı davranışlar ile ilgili. Gel gelelim aynı kişi bir o kadar da dinin gereklerine uyun diyor. Benim kanaatimce Hayyam ben içerim kardeşim ama dürüstlüğümü adamlığımı da Allah'a inancımı da gereğini yaparım havası var. İçip de kötü insan değilim ama bütün kötülerden ziyade iyi bir içiciyim gibi olmuş.
Okuduğum kitapta sayfa aralarında bir çok da tasvirler var. Kitap 300 küsür sayfa ise 130 sayfa falan resimlerden oluşuyor.
Ders verici nitelikte bir çok dörtlük var. Okumanızı tavsiye ederim. İyi okumalar diliyorum.
Rubai, belli aruz kalıplarıyla yazılan ve kendisine özgü dış ve iç yapısı olan bir söyleyiş şeklidir. Dış yapı olarak rubaide birinci, ikinci ve dördüncü dizeler uyaklıdır. Dört dize birden de uyaklı olabilir. Önemli olan iç yapı ise “anlatılmak istenilenin en kısa yoldan ve bir mesaj verecek şekilde söylenmesi” olarak özetlenebilir. Bu mesaj verilirken parçaların (rubainin dizelerinin) anadan (ana fikirden) kopmayacak şekilde düzenlenmesi önemlidir. Şekil olarak küçük şiir gibi görünen rubai, hiçbir zaman küçük şiir değildir ve tam tersine anlatılmak istenilenin dar bir çerçevede ve bir açıklamaya gerek kalmaksızın verilmesinin gerekmesi nedeniyle büyük şiirdir. Ömer Hayyâm, bu şiir biçiminin yaratıcısı olmakla kalmamış, kitaplar dolusu yazmakla anlatılabilecek şeyleri; aşkı, üzüntüyü, sevinci, özlemi, kuşkuyu, gözyaşını, zamanın ve ölümün acımasızlığını dört dize ile ve en güzel şekilde anlatması nedeniyle yalnız İran Edebiyatı’nın değil, Dünya Edebiyatı’nın ölümsüzlerinden biri olmuştur.
Ömer hayyam'ın aslında din düşmanı değil ortada ki yanlışları kendi inanç yapısını anlatmaya çalıştığı, kendi ile çeliştiğini gördüm. Bulunduğu çağın aydınlık ilim insanı kendi mantık zinciri ile tutarsızlıkları vurucu ve eleştirel bir söylevle anlatmaya çalışmış. Not: Ömer hayyam'ın bilinen 158 rubayisi vardır 1080 kadar rubai hayyama atfedilmiştir, bu çerçevede Ömer Hayyamı anlamak daha güç bir duruma geliyor.
ŞİİRLERDE bilmediğimiz kelimeler oldukça fazlaydı.Bu yüzden pek anlayamadigim şiirler oldu.Onun dışında güzeldi.Orta halliydi.Siz de okuyup deneyebilirsiniz.
Bu İnceleme Şarapçılara Gelsin :)Şiir
Ömer Hayyam.. Döneminin ünlü şairi, filozofu, astronomu ve bir çok şeyi. Aynı zamanda Rubaileriyle meşhur Selçuklu döneminde yaşamış bir adam. Hayattayken rubaileri başına iş açmış. Rubaileri 2019 yılında okuyunca neden başına iş açmış anlamak zor değil. Zira bu dörtlükler genelde şarap, kadın, aşk ve meşk içerikli. Şimdi diyebilirsiniz ki "bunda ne var, herkes aşk, kadın ve şarap konulu şiirler yazabilir" Evet bence de yazabilir. Fakat Ömer Hayyam bu dörtlüklerini Allah'a isyan eder gibi yazdığı için bence bir problem var. Aşağıdaki alıntıları okuyunca ne demek istediğimi anlayacaksınız. Ömer Hayyam'ı hiç araştırmasak bile sadece dörtlüklerden bilgili bir adam olduğunu sezebiliriz. Bu bilgisi tek bir alanla da sınırlı değil. Bu alanların içinde din olduğu da sugötürmez bir gerçek. Burada kendi kendime düşündüm. Bir insan bilim adamlığının yanında aynı zamanda ilim adamı da olsa. En azından ilim alanında da bir eğitim almış olsa. Neden Allah'a karşı gelir? Neden dini kurallara bu derece muhalif olur? Tartışılır... Belki de Ömer Hayyam'ın günümüz dünyasında popüler olmasının sebeplerinden biri de bu her şeye muhalif kişiliği. Hatta Ömer Hayyam'a döneminin anarşisti bile diyebiliriz. Kendisinin tek karşı çıkmadığı şeyi ise aradan yüzlerce yıl geçmesine rağmen biliyorum. Şarap.
Velhasıl okumasanız çok bir şey kaybetmeyeceğiniz bir kitap Rubailer. Hatta okumasanız daha iyi bile olabilir. İyi okumalar.
okunmuskutuphane.blogspot.com
Orhan Erdem çevirisinde Arya yayıncılık kitabını kiralayarak okuduğum ve hoşuma gittiği için Sabahattin Eyüboğlu çevirisinde iş bankası yayınını aldığım neredeyse bütün rubailerini sevdiğim arada sırada bir iki rubai okuyarak okumayı bırakmayacağım bir kitap konu olarak genelde öbür tarafa hiçbir şeyin gitmediğini , cahil gösteriş dindarlarını yerden yere vurduğu , kader konusunda yaratana sitem içinde olduğu , şarabın yasaklanmasını anlam veremediği , şarabın ve sevgilinin verdiği keyif hiçbir şeyden vazgeçmeyeceği işleyen bir nevi halkın sesi.
Yayın evlerine gelecek olursak iş bankasının dil bakımından daha iyi ama rubai fazla bakımından(Hesaplarıma göre 5-6 rubai fazla) ve tasarım bakımından(aryada 4 rubai alt alta yanında siyah beyaz resim var iş bankasında bir sayfada 2 rubai var ve alt kısmında bazen açıklama var okuduğum kadarıyla) iyi geldi.
Yazar Hakkında
Ömer HayyamYazar · 14 kitap
Gıyaseddin Eb'ul Feth Ömer İbni İbrahim el-Hayyam veya Ömer Hayyam (Farsça: عمر خیام; d. 18 Mayıs 1048 - ö. 4 Aralık 1131), İranlı şâir, filozof, matematikçi ve astronom.
Hayyam, Nişabur doğumludur. Yaşadığı dönemin ünlü veziri Nizamül-Mülk ve Hasan Sabbah ile aynı medresede zamanın ünlü alimi Muvaffakeddin Abdüllatif ibn el Lübad'dan eğitim görmüş ve hayatı boyunca her ikisi ile de ilişkisini kesmemiştir. Bazı kaynaklar; Hasan Sabbah'ın Rey kentinden olduğu Nizamül-Mülk'ün de yaşça Ömer Hayyam ve Hasan Sabbah'tan büyük olduğunu ve böylece aynı medresede eğitim görmediklerini belirtmektedir. Yine de Ömer Hayyam, Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk'ün ilişki içinde olduklarını inkar etmemektedir. (Kaynak: Semerkant-Amin Maalouf Amin Maalouf'un bu kitabında Hasan Sabbah ve Nizamül-Mülk ile Ömer Hayyam'ın ilişkisini ve hikâyelerini kurgulamış olabileceği de düşünülmelidir. Hayyam'ın kendi dilinden yazılı böyle bir açıklaması yoktur.)
Ömer Hayyam, birçok bilim insanınca Bâtınî ve Mu'tezile anlayışlarına dâhil görülür. Evreni anlamak için, içinde yetiştiği İslam kültüründeki hâkim anlayıştan ayrılmış, kendi içinde yaptığı akıl yürütmeleri eşine az rastlanır bir edebi başarı ile dörtlükler halinde dışa aktarmıştır.
Hayyam aynı zamanda çok iyi bir matematikçiydi. Üçüncü dereceden bilinmeyen denklemlerle ilgili yazdığı cebir adlı eserinde bilinmeyen rakamın yerine Arapçada "şey" anlamına gelen kelimeyi kullanmıştır. Daha sonra bu eseri diğer dillere çevrilirken İspanyolcaya "Xay" olarak geçmiştir. Bu kelime ilk harfine indirgenerek bilinmeyen rakamın simgesi "x" olarak kullanılmaya başlamıştır. Binom açılımını ilk kullanan bilim insanıdır. Hayyam, genelde şiirlerindeki eğlence düşkünlüğünün belirgin olmasından dolayı rubaileri ile ünlenmiştir.
Geçmişte yaşamış birçok ünlünün aksine Ömer Hayyam'ın doğum tarihi günü gününe bilinmektedir. Bunun sebebi, Ömer Hayyam'ın birçok konuda olduğu gibi takvim konusunda da uzman olması ve kendi doğum tarihini araştırıp tam olarak bulmasıdır.
Rubailerinde; dünya, var oluş, Allah, devlet ve toplumsal örgütlenme biçimleri gibi hayata ve insana ilişkin konularda özgürce ve sınır tanımaz bir şekilde akıl yürüttüğü görülmektedir. Akıl yürütürken ne içinde yaşadığı toplumun ne de daha öncesi zamanlarda yaşamış toplumların kabul ettiği hiçbir kurala bağlı kalmamış, kendinden önce yaşayanların insan aklına koymuş olduğu sınırları kabullenmemiş, bir anlamda dünyayı, insanı, var oluşu kendi aklıyla baştan tanımlamış; bu nedenle de çağını aşarak "evrenselliğe" ulaşmıştır. Ancak unutmamak gerekir ki Hayyam'ın yaşadığı dönem, kendisi gibi çağları aşan ve tarihin gördüğü en büyük düşünürlerden birini yaratacak sosyo-kültürel altyapıya sahipti. Kendi tarihinin belki de en aydınlık dönemlerini yaşayan İslam dünyasında felsefenin hak ettiği ilgiyi gördüğü, Selçuklu saraylarında ise sentez bir Orta Doğu kültürü (Türk-Hint-Arap-Çin-Bizans) oluşmaya başladığı bir dönemde yaşayan düşünür, böylece nispeten yansız ve bilimsel bir öğrenim görmüş, felsefeyi günah saymayan bir toplum içinde özgürce felsefe ile ilgilenebilmiştir.
Hayyam, aynı zamanda dünya bilim tarihi için de önemli bir yerdedir. Günümüzde kullanılan Miladi ve Hicri Takvimlerden çok daha hassas olan Celali Takvimi'ni hazırlamıştır. Okullarda Pascal üçgeni Fransız matematikçi Blaise Pascal'ın soyadıyla olarak öğretilen matematik kavramı aslında Ömer Hayyam tarafından oluşturulmuştur. Matematik, astronomi konularında dünyanın önde gelen bilim insanlarındandır. Birçok bilimsel çalışması olduğu bilinmektedir. Öklidi yorumlamıştır ve Horasan'da da bir yıldız evi vardır. Kendisi Yunan biliminin savunucusuydu ve İbn-i Sina'nin düşüncelerinin takipçisiydi.
Pek çok rubai ünü sebebiyle Hayyam'ın rubailerine karıştırılmıştır, bilinen kadarıyla rubailerinin sayısı 158'dir. Fakat kendisine mâl edilenler binin üzerindedir.
Ayrıca Ömer Hayyam için tarihteki ilk bilinen savaş karşıtı eylemci yakıştırması da yapılmaktadır.
Rubailerinin Türkçeye çevirisi birçok farklı çevirmen tarafından yapılmışsa da rubaileri Türk halkına sevdiren çeviri Sabahattin Eyüboğlu tarafından yapılmıştır.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Ömer_Hayyam
