Seyahatname
Evliya ÇelebiYazar:
Evliya Çelebi
Tahmini Okuma Süresi:
23 sa. 28 dk.
Sayfa Sayısı:
828
Basım Tarihi:
Ağustos 2012
İlk Yayın Tarihi:
1672
Yayınevi:
Kabalcı Yayınları
Orijinal Adı:
An Ottoman Traveller: Selections from the Book of Travels of Evliyâ Çelebi
ISBN:
9786055272180
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
38 diğer baskı · Tümünü Göster
Seyahatname'den Seçmeler
364 okunmaAntik Kitap · Ağustos 2007 · 172 s.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nden Seçmeler
181 okunmaÖtüken Neşriyat · Şubat 2023 · 472 s.
Seyyahname
112 okunmaGençlik ve Spor Bakanlığı Yayıncılık · Ocak 2013 · 160 s.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi'nden Seçmeler
93 okunmaElips Kitapları · 2012 · 254 s.
Evliya Çelebi Seyahatnamesi Seçme Hikayeler
88 okunmaProfil Yayıncılık · Ekim 2017 · 128 s.
Seyehatname`den Seçmeler
103 okunmaSıradışı Yayıncılık · 2011 · 192 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Evliya Çelebi 17. Yüzyıl da Osmanlı Devletinde yaşamış ünlü gezgindir. En önemli eseri olan seyahatname de ise gezip gördüğü yerleri kıssa şeklinde kaleme almıştır. Dönemin önemli olaylarını, yapılarını, coğrafyasını kültürlerini ustalıkla kitabında belirten yazar geçmiş dönem hakkında çok önemli bilgiler vermektedir. Anlatımda bazı süslü cümleler olsada genel olarak okurken yormayan bir hava sahip.
Türk yazınının baş yapıtlarından biri olan Seyahatname'nin yazarı olan Evliya Çelebi'nin tam adı Evliya Çelebi Bin Derviş Mehmet Zilli'dir. Gezmeye duyduğu ilgi çocukluğunda dinlediği öykü, söylence ve masallardan kaynaklanır.
Bir gün düşünde Peygamberi gördüğünü, Şefaat ya Resulallah! diyeceğine Seyahat ya Resulallah! dediğini, bu nedenle Peygamberin de ona gönlüne göre gezip görme izni verdiğini belirtir.
Öncelikle söylemem gereken bir kitap sadece bir derleme seçme okuduktan sonra iki ciltlik seyahatnameyi daha çıkmak istedim.
Evliya Çelebi 1600 yüzlü yıllar da daha çok dördüncü Murat’ın hüküm sürdüğü zamanda yaşamış bir Türk gezginidir aynı zamanda Osmanlı devletinde orduda görevlidir.
En çok dikkatimi çeken Osmanlı tarihi hakkında biraz bilgi birikimim olduğunu sanıyordum fakat çoğu bilgiyi yeni öğrendim ve şu anki tarihçilerle çelişen yeni bilgiler kitapta mevcut.
Ozamandan seyahatin zorluğunu ve bu zorluğun yanında güzelliğini sanki o an yerleri geziyor gibi okuyor ve yaşıyoruz geziyorken bu yerler hakkında bilgiler efsaneler tarihi hakkında bilgiler veriliyor özellikle beni en çok etkileyen İstanbul’dan Trabzon’a kadar yolculuğu kitabı okurken sadece okumayacak evliya Çelebi’nin gittiği yerlere gideceksiniz.
Kitap çoğu yerde bilgi içeriyor bu yüzden çok fazla konu derinliği ve olay örgüsü olmadığı için hızlı bir şekilde okunabiliyor ya da bana öyle geldi. Kitabı okurken bazı noktalarda anlamak için ve kafanızda bir yer edinmesini istiyorsanız zihninizde az da olsa canlandırmanız gerekli. Ayrıca kitapta numaralarla verilen ek bilgi kısımlarını mutlaka okumanızı tavsiye ederim çünkü Evliya Çelebi'nin o dönemde yazdığı bazı şeyler yanlış ve kitaba tamamen inanıp yanlış bilgiler edinmenizi istemem. Keyifli okumalar.
Bu güzel kitapla, Osmanlı dönemindeki ilginç olayları, mucizeleri ve Evliya Çelebi'nin birbirinden güzel anılarıyla bahsettiği kıssaları görebileceksiniz.
Kitap Evliya Çelebi'nin büyük ciltli Seyahatname'sinden güzel kıssaların derlenmesi. Mükemmelliği dışında pek denecek bir şey yok gibi görünse de, okuduğunuz zaman çok etkileneceksiniz.
Seyahatname HakkındaEdebiyat
Evliya Çelebi, seyahati sırasında gezdiği yerleri ve gördüklerini en ince ayrıntısına kadar incelemeye çalışmış, öğrenmiş ve eserine kaydetmiştir. Tanıdığı insanların yaşayışlarını, dinlerini, dillerini, kültürlerini ve ortaya koydukları eserleri tek tek anlatmış, enine boyuna inceleyerek yazmıştır. İşte bu yüzden Seyahatnâme bizim için çok önemli bir tarih, kültür, coğrafya, folklor ve gelenek görenek kaynağıdır.
Rüyasında Şefaat ya resul yerine Seyehat ya resul demesi ile başlayan, sevimli çelebimizin istanbul'dan başlayarak o zamanın meşhur yerlerini gezmesini konu alan gezi rehberi. Yalın Türkçesini bulursanız kesin alın. Sayfaları okurken zamanda yolculuk yapacaksınız. Bazen de gülümseyeceksiniz.
Eserin ‘Seyahat etmeye karar verişim ‘ adlı bölümünden bir kesitte Evliya Çelebi bir rüyasını anlatırken şu ifadelere başvuruyor:Cennetle müjdelenmiş on kişiden ,okçuların piri Vakkasoğlu bana gezip gördüğün yerleri ,oraların özelliklerini yaz tavsiyesi üzerine Seyahatname oluştu. Evliya Çelebi,seyahati sırasında gezdiği yerleri ve gördüklerini incelemeye çalışmış ve eserine kaydetmiştir.Seyahatname bizim için çok önemli bir tarih,kültür ,coğrafya ,folklor ve gelenek görenek kaynağıdır.Bu eser de Seyahatnameden seçmeler alınarak yazılmıştır.Kitapta 70 e yakın kıssadan hisse mevcuttur.Bazısı aklın sınırlarını aşıp mistik olarak algılanabilir. Evliya Çelebi’nin macera hayatının yanısıra Osmanlı devletinin saray hizmetindeki rolü de eserde işlenmiştir.Keyifli okumalar diliyorum .
10/10
2020 32. kitabı
Evliya Çelebi, bir gece rüyasında kendisini, Ahî Çelebi Camii'nde, Peygamber Efendimiz (Sa) ve ashabıyla namaz kılarken görür. Rüya da ashabın kıymetlilerinden Sad b. Ebi Vakkas Hazretleri, Evliya Çelebi'yi, Efendimiz'in yanına mihraba götürürek şefaat talep ederler. Evliya Çelebi ise dileğini isterken, Efendimiz'e "Şefaat Ya Resulullah" diyeceği yerde "Seyahat Ya Resulullah" der. Hz.Peygamber (Sa) ise tebessüm buyurarak: -"Seyahat ve ziyareti bu kuluna kolay eyle Ya Rabbî", diye dua ederler ve o rüyadan sonra Çelebi Hazretlerinin İstanbul'dan başlayıp Anadolu'nun ve dünyanın farklı yerlerine yapılan gezileri başlamış olur.
Eserde farklı başlıklarla zaman zaman güldüren, güldürürken düşündüren ibretlik konular yer aldığı için bir çırpıda okunuyor. Gezi yazılarını okumayı sevenler için faydalı bir eser olacağını düşünüyorum. İyi okumalar...
Seyâhatname'den Seçmeler
Evliya Çelebi.
@beyanyayinlari ''ndan çıkan Türk Klasikleri serisinden ilk okudugum kitabım.
Hazırlanırken, 10 ciltlik külliyattan nasıl metinler alınmalı diye karar aşamasında ,
Iyi bir okurun, sıradan bir tarih veya coğrafya kitabında bulabileceği herhangi bir kuru bilgi olmasin diye bir kriter konulmuş.
Bu vesileyle kitapta daha cok menkıbe ve keramet içeren fantastik öğeler ,tarihi şakalar bazende bu kadarı da olmaz dedirten mitsel anlatılar var.
Evliya Çelebi, bir gece rüyasında kendisini, Ahî Çelebi Camii'nde, Peygamber Efendimiz (Sa) ve ashabıyla namaz kılarken görür. Rüya da ashabın kıymelilerinden Sad b. Ebi Vakkas Hazretleri, Evliya Çelebi'yi, Efendimiz'in yanına mihraba götürürek şefaat talep ederler. Evliya Çelebi ise dileğini isterken, Efendimiz'e "Şefaat Ya Resulullah" diyeceği yerde "Seyahat Ya Resulullah" der.
Hz.Peygamber (s.a.v) ise tebessüm buyurarak;
-"Seyahat ve ziyareti bu kuluna kolay eyle Ya Rabbî", diye dua ederler ve o rüyadan sonra Çelebi Hazretlerinin İstanbul'dan başlayıp Anadolu'nun ve dünyanın farklı yerlerine yapılan gezileri başlamış.
Çelebi kimine göre şakacı, kimine göre tarihçi, kimine göre yerbilimci, kimine göre ise bir hayalperesttir.
İncelememi merhum Evliya Çelebi' in meşhur deyişiyle bitireyim;
Yalan ve gösterişten uzak , zavallı ve düşkün kardeşini ben ; boyle bir kitabı yorumlayıp huzurunuza getirdiğin icin sizden özür dilerim.
Sürç-i kalem etmişsek affola.
Reklam
Yazar Hakkında
Evliya ÇelebiYazar · 48 kitap
Evliya Çelebi, 25 Mart 1611'de İstanbul'da doğan en ünlü Türk seyyahtır. En önemli eseri Seyahatname'dir.
Evliya Çelebi'nin babası Derviş Mehmed Zilli, I. Süleyman'dan I. Ahmed'e kadarki padişahların kuyumcubaşılığında bulunmuş ve seferlere katılmıştır. Çelebi ailesi aslen Kütahyalı olup, fetihten sonra İstanbul'a yerleşmiştir.
Evliya Çelebi, çok iyi bir öğrenim gördü. Önce mahalle mektebine gitti. Daha sonra Şeyhülislam Hamit Efendi Medresesi'ne girdi. Burada yedi yıl okuduktan sonra saraya özgü bir okul olan Enderun'a devam etti.
Okul öğreniminin dışında özel hocalardan Kur'an, Arapça, güzel yazı, musiki, beden eğitimi ve yabancı dil dersleri aldı. Kur'an'ı ezberleyerek hafız oldu.
Evliya Çelebi, öğrenimini bitirdikten sonra sarayda görev aldı. Yaptığı işlerle padişah ve devlet ileri gelenlerinin beğenisini kazandı. Bu yüzden çok yüksek görevlere getirilmesi düşünülüyordu.
Evliya Çelebi'nin düşünceleri ise çok farklıydı. Daha küçük yaşlarından itibaren içinde müthiş gezi arzusu vardı. Yeni yerler görmek, yeni insanlar tanımak istiyordu. Bu yüzden sarayda fazla kalamadı. Kendisinin anlattığına göre bir rüya üzerine meşhur gezilerine başladı.
İlk gezisini, İstanbul ve çevresine yaptı. Daha sonra İstanbul dışına çıktı. Artık, gezileri birbirini izliyordu. Tam elli yıl boyunca durmadan gezdi. Gezdiği yerler arasında o zamanki Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde yer alan hemen hemen bütün yerler vardı.
Evliya Çelebi, bu gezileri sırasında çok ilginç yerler gördü. Yeni insanlarla tanıştı. Birçok olayla karşılaştı. Karşılaştığı ilginç olayları okuyucuya anlatarak kitabına renk kattı.Gezileri sırasında birçok kez ölümle burun buruna geldi. Savaşlara katılarak hem savaşları hemde o yerleri anlattı. Gezmek için gittiği son yer Mısır oldu. 1682 yılından sonra vefat etti.
Evliya Çelebi'nin bugün bile önemini taşıyan en önemli ve ölmez eseri Seyahatnamesi'dir. Seyahatname'nin ilk sekiz cildi, Arap harfleriyle (1898-1928); son iki cildi, Türkçe (1935-1938) olmak üzere on cilt halinde yayınlandı. Daha sonra tamamı Türkçe olarak basıldı. Bazı bölümleri İngilizce ve Macarca'ya çevrildi.
Evliya Çelebi'nin seyahate karşı duyduğu ilgi, çocukken babasından, yakınlarından dinlediği öykülerden, söylencelerden ve masallardan kaynaklanmaktadır. Seyahatname adlı eserinin girişinde seyahate karşı duyduğu ilgiyi anlatırken bir gece rüyasında Peygamber'i gördüğünü, ondan 'şefaat ya Resulallah' diyecek yerde şaşırıp 'seyahat ya Resulallah' dediğini, bunun üzerine Peygamberin ona gönlünce gezme, uzak ülkeleri görme olanağı verdiğini yazmıştır. Bu rüya üzerine 1635′te, önce İstanbul'un bütün yörelerini gezmeye, gördüklerini, duyduklarını yazmaya başlamıştır. 1640′da Bursa, İzmit ve Trabzon yörelerini gezmiş, 1645′te Kırım'a Bahadır Giray'ın yanına gitmiştir. İlişki kurduğu kimi devlet büyükleriyle uzak yolculuklara çıkmış, savaşlara, mektup götürüp getirme göreviyle, ulak olarak katılmıştır. 1645′te Yanya'nın alınmasıyla biten savaşta, Yusuf Paşa'nın yanında görevli bulunmuştur. 1646′da Erzurum Beylerbeyi Defterdarzade Mehmed Paşa'nın muhasibi olmuştur. Doğu illerini, Azerbaycan'ın, Gürcistan'ın kimi yörelerini gezmiştir. Bir dönem Revan Hanı'nı mektup götürüp getirmekle görevlendirilmiş, bu nedenle Gümüşhane, Tortum yörelerini dolaşmıştır. 1648′te İstanbul'a dönerek Mustafa Paşa ile Şam'a gitmiş, üç yıl o civarda gezmiştir. 1651′den sonra Rumeli'yi gezmeye başlamış, bir ara Sofya'da bulunmuştur. 1667-1670 arasında Avusturya, Arnavutluk, Kandiye, Teselya, Gümülcine, Selanik yörelerini gezmiştir. Kaynaklara göre, Evliya Çelebi'nin gezi süresi 50 yılı bulmaktadır.
Evliya Çelebi'nin yaptığı bu geziler yalnız gözlemlere dayalı aktarmaları, anlatımları içermekle kalmaz, araştırmacılar için önemli inceleme ve yorumlara da fırsat verir. Seyahatname'nin içeriği, sadece belli bir çalışma alanını değil, insan düşüncesinin ortaya çıkardığı bütün başarıları kapsamaktadır. Bu özellikten dolayı Evliya Çelebi'nin eseri değişik açılardan bakılarak değerlendirilir.
Evliya Çelebi'nin eserini üslup bakımından ele aldığımızda, Evliya Çelebi'nin, o dönemdeki Osmanlı toplumunda, bilhassa Divan edebiyatında yaygın olan düzyazıya bağlı kalmadığını görmekteyiz. Divan edebiyatında düzyazı ayrı bir yaratı eseri kabul edilir, şiir gibi süslü, ayaklı-uyaklı bir biçimle ortaya konmaktaydı. Evliya Çelebi, bir yazar olarak, bu geleneğe uymadı, günlük konuşma diline yakın, kolayca söylenip yazılan bir dil benimsedi. Bu dil akıcı, sürükleyici, yer yer eğlenceli ve alaycı bir dildir.
Evliya Çelebi gittiği yerlerde gördüklerini, duyduklarını yalnız aktarmakla kalmamış, onlara kendi yorumlarını, düşüncelerini de katarak gezi yazısına yeni bir içerik kazandırmıştır. Burada yazarın anlatım bakımından gösterdiği başarı uyguladığı yazma yönteminden kaynaklanmaktadır. Anlatım belli bir zaman süresiyle sınırlı kalmaz, geçmişle gelecek, şimdiki zamanla geçmiş zaman iç içe bulunmaktadır. Bu özellik anlatılan hikayelerden, söylencelerden dolayı yazarın zamanla istediği gibi oynaması sonucudur. Evliya Çelebi belli bir süre içinde, aynı zamanda geçen iki olayı, yerinde görmüş gibi anlatır, böylece zaman kavramını ortadan kaldırmış olur.
Seyahatname adlı eserde, Evliya Çelebi'nin gezdiği, gördüğü yerlerle ilgili izlenimler sergilenirken, başlı başına bir araştırma konusu olabilecek bilgiler, belgeler ortaya konmaktadır. Bunlar arasında hikayeler, türküler, halk şiirleri, deyimler, masallar, maniler, ağız ayrılıkları, halk oyunları, giyim-kuşam, düğün, dernek, eğlenceler, inançlar, karşılıklı insan ilişkileri, komşuluk bağlantıları, toplumsal davranışlar, sanat ve zanaat varlıkları önemli bir yer tutmaktadır.
Evliya Çelebi insanlarla ilgili bilgilerle birlikte, bölgenin evlerinden, cami, mescid, çeşme, manastır, han, saray, kilise, konak, hamam, kule, kale, sur, yol, havra gibi farklı yapılarından da söz etmektedir. Bunların yapılış tarihlerini, onarımlarını, yapan kişiyi, yaptıran kişiyi, onaran kişiyi anlatır. Yapının çevresinden, çevrenin havasından, suyundan söz eder. Böylece konuya bir canlılık getirerek çevreyle bütünlük kazandırmış olur.
Seyahatname'nin bir diğer özelliği de değişik yöre insanlarının yaşam biçimlerine, davranışlarına, tarımla ilgili çalışmalarından, süs eşyalarına, çalgılarına kadar ayrıntılarıyla geniş yer ayırmasıdır. Eserin bazı bölümlerinde, gezilen yörenin yönetiminden, eski ailelerinden, oyuncularından, önde gelen ünlü şahıslarından, şairlerinden, çeşitli kademelerdeki görevlilerinden ayrıntılı biçimde söz edilir.
Evliya Çelebi'nin eseri dil bakımından da önem taşır. Yazar, gezdiği yerlerde geçen olayları, onlarla ilgili gözlemlerini aktarırken kullanılan sözcüklerden de örnekler verir. Bu örnekler, dil araştırmalarında, sözcüklerin kullanım ve yayılma alanını belirleme bakımından yararlı olmuştur. Bazı yabancı sözcüklerin söyleniş biçimi halk ağzına göre olduğundan bir dilci için bu durum bir yöre ağzının oluşumunu anlamaya yarar.
