Yazar:
Friedrich Nietzsche
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 31 dk.
Sayfa Sayısı:
124
Basım Tarihi:
1996
Yayınevi:
Kibele Yayınları
Orijinal Adı:
Vom Nutzen und Nachteil der Historie für das Leben Unzeitgemässe Betrachtungen - 2
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Türler:
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Tarihin Yaşam için Yararı ve Sakıncası
611 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · 15 Ocak 2018 · 120 s.
Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Yararsızlığı Üzerine
247 okunmaSay Yayınları · 2009 · 136 s.
Tarih Üzerine
88 okunmaSay Yayınları · 1998 · 200 s.
Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Sakıncası
16 okunmaİthaki Yayınları · Ekim 2006 · 119 s.
Tarih Üstüne
10 okunmaKibele Yayınları · 1996 · 124 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Ünlü Alman filozof bu kitabına 3'e ayırdığı tarih anlayış tarzlarından bahsederek başlamış. Bunlar;
- Anıtsal tarih
- Antikacı tarih
- Eleştiriyel tarih 'dir.
Sonrasında ise çağdaş insanlarda ortaya çıkan tarih hastalığını anlatır. Bu hastalık tarihin yalnızca bilim olarak görülmesinden bunun sonucunda da tarihin yaşamdan uzaklaştırılmasıyla ortaya çıkmıştır. Hastalığı tanımlayan Nietzsche panzehirinide sunar. Ona göre "tarih dışı" ve "tarih üstü" olmak bu hastalığın panzehirleridir. Tarih dışı; gerekli olunca unutabilmek, tarih üstü ise yaşama dönüklük demektir. Bunu başarabilecek olanda Nietzsche'ye göre gençlerdir.
Nietzsche'nin yakın zamanda okuduğum "Putların Alacakaranlığı" kitabından sonra bu kitabı okumak daha keyifli geldi. Çünkü bu kitabında iki yakın arkadaş olan tarih ve felsefeyi harmanlayarak bu arkadaşlığın güzelliğini okuyucuya çok anlaşılır bir şekilde aktarmış. Okumayı düşünen arkadaşlara tavsiye edebilirim. Keyifli okumalar..
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
TERSLİKLERİN BİR BÜTÜN OLARAK VÜCUT BULMUŞ HÂLİ OLAN YAZAR...
...NİETZSCHE...
Sayın Nietzsche, her ne kadar karmaşık ve bazen anlaşılmaz gibi görünse de gerçekten ustaca bir yazar inkar edemiceğim... bu kitabı aldığımda çok sıkılırım yarıda bırakırım gibi zannetmiştim fakat yanılmışım.. eser gayet sürükleyici nitelikte.
Alman filozof bu kitabında 3'e ayırdığı tarih anlayış tarzlarından bahsederek başlamıştır. Bunlar;
- Anıtsal tarih
- Antikacı tarih
- Eleştiriyel tarih 'dir.
Kitabın geri kalan kısmında ise çağdaş insanlarda ortaya çıkan tarih hastalığını ve bunların sebeplerini anlatır. Bu hastalık tarihin yalnızca bilim olarak görülmesinden kaynaklandığını ve bunun sonucunda da tarihin yaşamdan uzaklaştırılmasıyla ortaya çıkmış olduğunu belirtmektedir. Hastalığı tanımlayan Alman filozof tabi ki de bunun panzehirinide bizimle paylaşmıştır. Ona göre "tarih dışı" ve "tarih üstü" olmak bu hastalığın panzehirleridir. Tarih dışı; gerekli olunca unutabilmek, tarih üstü ise insanın yaşama dönüklüğü demektir. Bunların yanı sıra bize bir tarih okumanın ne kadar farkındalık katabileceğini, bunun nelere aydınlık getirebileceğini de hatırlatmaktadır.
Bunu başarabilecek olanda Nietzsche'ye göre biz gençlerdir. :)
Keyifli okumalar..
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
Tarihin yararı ve yararsızlığı üzerine...
İnsanın tarihte, sanki tarih sesleniyormuşçasına şunu okuması gerekir "Adam ol ve ardımdan gelme, beni izleme!" Sy.110
Naçizane Nietzsche'den anladığım kadarıyla bu eserini şöyle özetleyebilirim; Bugünü anlamak ve yaşamak için tarihe bakın, tarihten faydalanın, geçmişte yapılan hataları görün ve bundan ders çıkarın. Ama kesinlikle tarihe bağımlı kalmayın, geçmişe dair iç hesaplaşmanızı yaptıktan sonra onu geride bırakıp bugünü yaşayın, bilhassa içinde bulunduğunuz ana odaklanın; nihayetinde hayat geriye dönerek anlaşılan fakat ileriye bakarak yaşanan bir süreçtir. Kendinize salt bilgi yüklemekle kalmayın, o bilgiyi işleyin, hayata geçirin. Canlı bir varlık olduğunuzu hatırlayın ve sadece düşünmekle kalmayın, onları canlı ve görünür kılın, onu yaşayın. Nihayetinde düşüncelerdir sonsuza dek yaşayacak olan...
Demem o ki Nietzsche'nin bu eseri zihninizi yaşam kıvılcımlarıyla parlatacak ve silkelenip kendinize gelmenizi sağlayarak üzerinizdeki görünmez zincirlerinizi kıracak.!
Yalnız şunu da belirtmeliyim ki Nietzsche külliyatına aşina olan birine göre fazla durağan gelebilir bu eseri. Belki de ilk yazım eserlerinden olduğu içindir çünkü bu kitapta henüz Nietzsche ile bütünleşmiş o kamçılayıcı ve sert üslubu yoktu. Yani gayet yumuşak mizaçlı bir Nietzsche ile karşılaşacağınızı söylemek isterim.
Okuyacak olanlara keyifli okumalar dilerim.
Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Yararsızlığı ÜzerineFriedrich Nietzsche · Say Yayınları · 2009972 okunma
91 SAYFALIK KOCAMAN BİR KİTAP!
En keyifle okuduğum felsefe kitaplarının en ön sıralarında yerini aldı bu kitap. Eminim benden başka okuyanlar ya da okuyacak olanlar da aynı fikirde olacaktır. 91 sayfalık olan bu kocaman kitabı, alıntı yapmaktan okuyamadım bile diyebilirim. İçerisinde o kadar güzel, o kadar dolu cümleler vardı ki tekrar tekrar okumak istedim.
Nietzsche bu kitabında, zamanının gençlerine sesleniyor. Gençlere; Bilimi yüceleştirmemelerini ve hazıra konmamalarını söylüyor. Geleceği, geçmişe bağlı kalıp yönlendirmemelerini öğütlüyor.
Tarihin sadece güçlü insanlardan ibaret olduğunu da söylüyor Nietzsche. Dolayısıyla, gençlerin tarihe bağlı kalmayıp kendilerinin bir şeyler yaratmasını öğütlüyor.
İnsanları 'Tarihsel' ve 'Tarihüstü' olmak üzere iki sınıfta inceleniyor ve bunların sonucunda, ne tarihten tamamen uzak ne de tarihle içli dışlı yaşamamızı öneriyor. Bununla beraber: tarihin aşırılığının yaşamı yozlaştıracağını düşünen Nietzsche, tarihin asla bir matematik gibi saf bilim olmadığını savunuyor.
Nietzsche, o dönemin gençlerine seslense de, (gelecek nesillere de sesleniyor) bizlerin -şimdi ki dönemin gençleri olarak- bu kitabı, olaylara karşı kendi bakış açımızı yaratmamız için ve bazı temel konularda fikir sahibi olmamız için okumamız gerektiğini düşünüyorum. Fakat ne yazık ki, bizler önümüze koyulan yemeği yemeğe alıştık gibi görünüyor. Ama korkmayın, Nietzsche amca size balık yemeği değil balık tutmayı anlatıyor.
İncelemeyi çok uzatıp, okuru sıkmak istemiyorum. Tüm bu anlattıklarım dışında, "Tarihin hayatımızdaki rolü nedir, tarih faydalı mıdır yoksa değil midir, aslında tarih nedir?" gibi soruların da cevaplarını bu kitapta bulabilirsiniz. Felsefe ve tarih kitapları okumayı sevenlerin kesinlikle beğeneceği ve güzel notlar çıkarabileceği bir
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Sakıncası kitabı, Friedrich Nietzsche'nin yazmış olduğu Zamana Aykırı Bakışlar dizisinin 2. kitabıdır. Bu dizi içerisinde toplamda 4 kitap bulunuyor ve her biri farklı kişilere ve alanlara değiniyor. Kitabın adından da anlaşılacağı üzere, tarih hakkında birçok bilgi edindiğimiz bu yolculukta, bu bilgileri ne şekilde kullanmamız gerektiğine, nasıl işlememiz gerektiğine dair yol gösteren bir öğretmenimiz var, o da Friedrich Nietzsche. Felsefe-tarih karışımıyla oluşan bu kitap, geçmişi, şimdiyi ve geleceği ele alarak tarihin hem yararına, hem de zararına dikkat çekiyor. Ne tamamen tarihle yaşamamız isteniyor, ne de tamamen tarihten kopuk, tarih dışı yaşamamız. İşte burada birçok değerli insanın fikirleriyle beraber, kendi yorumlarını birleştiren Nietzsche devreye giriyor. Öğütleriyle insanlığa her dönem dokunmak isteyen, gençlerin fikirlerine katkıda bulunmak isteyen Nietzsche, bu kitabında daha farklı bir şekilde karşımıza çıkıyor haliyle. Bir sohbet edasında yazmış olduğu kitabını bu şekilde devasa birikimli bir esere çeviriyor.
Okurken açıkçası biraz zorlandığımı itiraf etmeliyim, biraz daha zamana ve birikime ihtiyacım olduğunu düşünüyorum. İleride bir gün yeniden okuyup, yeniden yorumlamayı da istiyorum. 91 sayfalık ince ama devasa olan bu kitabı, türünü sevenlerine, felsefe-tarih karışımı bir kitap okumak isteyene ve elbette Nietzsche'yi sevenlere tavsiye ediyorum. Umuyorum başarılı ve faydalı bir inceleme ortaya koyabilmişimdir. Size bir katkıda bulunabilirsem ne mutlu bana.
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
Tarih ve yakın tarihe düşünceleriyle yön vermiş, damga vurmuş düşünürlerin düşünceleri üzerinden, kendi eleştirel bakışıyla harmanlamış. Okurken karşılıklı sohbet ediyormuş hissi veren çok keyifli ve güzel bir çalışma.
Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Yararsızlığı ÜzerineFriedrich Nietzsche · Say Yayınları · 2009972 okunma
Nietzsche’nin Zamana Aykırı Bakışlar adlı eserinin ikinci kitabı, “Tarihin Yaşam İçin Yararı ve Zararı Üzerine”, erken dönem düşüncesini yansıtır ve dönemin kültürel ortamını sert bir eleştiriye tabi tutar. Kitabın merkezinde, geçmişle sağlıklı ya da sağlıksız bir ilişki kurma meselesi vardır. Tarih hakikate ve yaşma hizmet etmelidir
İlk bölüm Hayvanın ‘tarih dışılığı’na değiniyor. Hayvanlar yalnızca anda yaşıyor. dünü bilmez, telaşsız gezer, kısa süreliğine kaygısızdır. Bu tatmin edici bir mutluluk türüdür çünkü geçmiş ve gelecek zincirlerinden azadedir. İnsan ise hafızaya sahiptir. Geçmiş yükleri birikir, anı kolayca tamamlayamaz. Belki de bu unutma yetisizliği nedeniyle huzuru kaybedir ve çocukluğun kaybolan cenneti gibi bir masumiyeti özlemeye başlar.
Daha sonra insan için tarihin üç işlevinden bahsediyor Nietzsche:
Anıtsal tarih: Cesaret ve ideal sunar.
Antikaryen tarih: Kimlik ve aidiyet sağlar.
Eleştirel tarih: Zararlı gelenekleri reddettirir.
Her biri, doğru dozda kullanıldığında fayda üretir, fakat aşırıya kaçınca birey ve kültür için ölümcül olabilir. Aşırı tarih bilinci; yaratıcı gücü öldürür, ruhsal hastalık üretir.
Dengeli tarihi bilinç gereklidir. Sağlıklı insan/kültür ne geçmişi siler ne de kölesi olur; bilgece sezgisel bir denge kurar: “Ne zaman hatırlanacak, ne zaman unutulacak?” Bu öngörüyle tarih, yaşamın hizmetine girer. Aksi hâlde sabit bir yük haline gelir.
Anıtsal tarih, geçmişin büyük figürlerinden güç almayı sağlar: “Ben “ben de yapabilirim” demeye başlarım.” Ancak çarpıtıcı kullanımı, geçmişin uygun olmayan benzerliklerle bağdaştırarak fanatizme ve egoist akımlara yol açabilir. Sanatta da, geçmişin zırhı olarak kullanımı, yaratıcı enerjiyi boğar.
Antikaryen tarih geçmişe bağlılık estetik bir huzur sağlar; kök bilinci, aidiyet duygusu
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
"Kendini Tanı..."
Ben demiştim ki Niçe abi; kişinin kendi çıkarı söz konusu olduğundan adaletten kendine pay çıkarır ve yine kendi çıkarı kadar hak gözetir, adil olur.
Kültür dayatması gereği suçluya dahi kendini savunmak için avukat tayin edilen bir dünyanın mevcudiyetini savunmak elbette tartışılır. Her şey bir tiyatronun trajikomik sahnesi gibidir. Suçu sabittir, bilirsin, ancak yine de sırf modern insanın çakasını satmak için kendisine vekil görevi üstlenecek avukatı seçersin ve o kişi de bunu bile bile kişiyi savunur. Resmi tiyatro bu olsa gerek...
Her kıyımın, her soykırımın ve hatta her eylemin en derininde mutluluk yatar. Nefret ne kadar ikincil güdü olarak addedilse de nefretin yaptırımları, kişinin mutluluk arayışından ileri gelmektedir. Mutluluk ise unutmakla mümkündür, bunun için size bön bir varlık olun demiyorum, sadece taşıdığınız aklın zekâtını vermeniz yeterlidir.
Bir söyleşi de tesadüfen duyduğum bir cümledir “gençler geçmişi merak ettiği için tarih, yaşlılar ise geleceği düşündüğü için gazete okur.” Nietzsche’nin de aşağı yukarı düşünce tarzı karşıt olarak bu söylemle eş değerdedir. Kitabında da tarihi üç parçaya bölmüş ve bu üç parça üzerinden anlatmaktadır.
Nietzsche kendi zamanına bir haykırışta bulunur bu eserinde, taklitçi olmayın. Yaşamı bilimin önüne koyup, anlık yaşayıp, hazıra konmayın. Bilimin bu denli ilerlemesine ise trajikomik tespitler ile cevap vermekte üstüne filozof tanımadığım kişi der ki; kitaplar kalınlaştıkça, tavuk yumurtaları küçüldü. Ne kadar basit bir cümle değil mi? Aynı zamanda ne kadar da ağır bir cümle.
İlk insandan beri numaralansaydık muhtemelen şuan “İnsan Ver. 2018.04” olarak yaftalamıştık. Bunun nedeni ise yaşamımız bizden öncekilerin mirası olduğundandır. Hep birilerini ve bir şeyleri taklit eder bir yaşantımız vardır. Ki eserin
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
7/10
2022 36. kitabı
Eseri incelemeden önce, genel bir yorum yapacak olursam; Nietzsche’den okuduğum en sıkıcı eser diyebilirim. Ayrıca bölüm sekize kadar bu eseri gerçekten Nietzsche mi yazdı diye okuyanı şüpheye düşürecek kadar normal bir dil kullanılmış. Nietzsche saldırganlığı tam da bölüm sekizden sonra başlıyor.
Eserde bize “tarih”’in yaşamımız için önemi kadar, sakıncaları olduğunu da aktarıyor. Daha çok üzerinde durduğu ise sakıncaları. Derdi, yaşama tarihsel bakılmaması gerektiğidir. Günümüz insanını (ki bu günümüz dediği kendi çağıdır tabii ki) tarihsel bilgilerle donatılan ama bunları nerede kullanacağını bilmeyen kitleler olarak yorumlar. Kısaca söylemek gerekirse modern insan teoride iyi ama pratikte sınıfta kalmıştır. İçsellik veya derinlik diye diye kendi içimizde tarihsel tüm bilgileri ezberliyoruz, bizden önceki sanatı, yapıtları, tarihi vb herşeyi biliyoruz ve resmen ayaklı kütüphane gibi geziyoruz ama ne için? Bu bilgileri gerçekten günlük hayata adapte edebiliyor muyuz? İşte bunları içsellik çatısı altında bize sorgulatıyor Nietzsche. Ayrıca tarihide üç bölüme ayırıp bir inceleme yapıyor. Tek tek onlara değinmeyeceğim çünkü genel bir inceleme çizgisinden çıkmak istemiyorum.
Gelelim Nietzsche’nin çözümüne. Tarihselliğin karşısına panzehir olarak; tarihdışı olan ve tarihüstü olan dediği kavramları koyar. Tarihdışı olmak ile anlatmak istediği unutabilmektedir. İnsan tam unutamaz ama ona göre anımsama yapmayarak, bundan kaçınabilir. Tarihüstü ile anlatmak istediği ise oluştan ziyade, varoluşa yönelmektir. Ayrıca çok daha genel bir formülde sunar bize. Gençliği tarih ile eğitmemek. Böylece gençlik kendi tarihine, geçmişe bağlı kalmadan yazabilecektir. Ayrıca Nietzsche bu eserde ciddi bir Alman kültürü ve tarihselliğini de eleştiriyor.
Okuyacak herkese keyifli okumalar
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
Sıkıcı bir kitaptı benim için, biliyorum Nietzsche’nin dili ağır ama bu eseri gerçekten de yordu. Çevrisinden mi bilmem ama zor bir eser. Kısaca sunu söyleyebilirim, Nietzsche’nin tarihe nasıl bakılmalı hakkında yorumu okuyacaksınız. İnsanların tarihe bakarak kendi gerçeklerini ve yaşamlarını oluşturmaya cesaret edememelerini eleştiriyor diyebiliriz.
Tarihin Yaşam için Yararı ve SakıncasıFriedrich Nietzsche · İş Bankası Kültür Yayınları · 2018972 okunma
Reklam
Yazar Hakkında
Friedrich NietzscheYazar · 71 kitap
Alman filolog, filozof, kültür eleştirmeni, şair ve besteci. Din, ahlâk, modern kültür, felsefe ve bilim üzerine metafor, ironi ve aforizma dolu bir üslupla eleştirel yazılar yazmıştır. Nietzsche'nin kilit fikirlerini Apollon-Dionysos ikiliği, Perspektivizm, Güç İstenci, "Tanrı'nın ölümü", Üstinsan ve bengi dönüş oluşturur. Felsefesinin merkezini oluşturan şey, kişinin coşkun enerjisini sömüren her türlü öğretinin, toplumsal olarak ne kadar geçerli olursa olsun sorgulanarak "hayatın olumlanması"dır. Hakikatin değeri ve nesnelliği üzerine yürüttüğü kökten sorgulaması, geniş çaplı yorumların odağını oluşturur ve etkisi özellikle kıta felsefesi geleneğinde varoluşçuluk, postmodernizm ve postyapısalcılık da dâhil olmak üzere devam etmektedir.
Nietzsche, kariyerine felsefeye dönmeden önce klasik filolog (Yunan ve Roma metin eleştirmeni) olarak başladı. 1869 yılında yirmi dört yaşındayken Basel Üniversitesinde klasik filoloji kürsüsüne, bu yeri alan en genç kişi olarak atandı. 1879 yazında, hayatının büyük bölümünde kendisine dert olacak olan sağlık sorunları yüzünden istifa etti. 1889'da kırk dört yaşında zihinsel yetilerinin tamamının kaybıyla sonuçlanan bir çöküş yaşadı. Çöküşü sonraları, üçüncü devre sifilis hastalığının yol açtığı, nadir görülen bir genel pareziye yoruldu; fakat bu teşhiste soru işaretleri vardı. Nietzsche, kalan yıllarını 1897'de ölümüne kadar annesinin, 1900'de kendi ölümüne kadar kız kardeşi Elisabeth Förster-Nietzsche'nin bakımında geçirdi.
Bakıcısı olarak kız kardeşi, Nietzsche'nin el yazmalarının idareciliğini ve editörlüğünü üstlendi. Förster-Nietzsche, tanınmış bir Alman milliyetçisi ve antisemitist olan Bernhard Förster ile evliydi ve Nietzsche'nin yayımlanmamış yazılarını, kocasının ideolojisine uyarlamak üzere, Nietzsche'nin belirttiği, antisemitizm ile milliyetçiliğe sert ve bariz biçimde karşı çıktığı görüşlerine genellikle ters düşecek biçimde yeniden düzenledi. Förster-Nietzsche'nin yaptığı değişiklikler sebebiyle Nietzsche'nin adı, sonraları yirminci yüzyıl bilim insanları Nietzsche'nin fikirlerinin yanlış yorumlanmasına karşı harekete geçmiş olsalar da, Alman militarizmi ve Nazizm ile birlikte anılır olmuştur.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Friedrich_...
