Tılsımlı Deri
Honore de BalzacYazar:
Honore de Balzac
Çevirmen:
Vahdet Gültekin
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 45 dk.
Sayfa Sayısı:
344
Basım Tarihi:
1987
İlk Yayın Tarihi:
1831
Yayınevi:
Amaç Yayınları
Orijinal Adı:
Le Peau de Chagrin (La Comédie Humaine #68)
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Fransa
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Diğer Baskılar
11 diğer baskı · Tümünü Göster
Tılsımlı Deri
1.074 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2020 · 267 s.
Tılsımlı Deri
49 okunmaHayat Neşriyat · 1968 · 329 s.
Tılsımlı Deri
35 okunmaDorlion Yayınları · 10 Ocak 2018 · 284 s.
Tılsımlı Deri
29 okunmaAkvaryum Yayınları · Ağustos 2005 · 239 s.
Tılsımlı Deri
26 okunmaAmaç Yayınları · 1987 · 344 s.
Tılsımlı Deri
9 okunmaYalçın Yayınları · 1996 · 328 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Tuhaf iş! İnsan, gene kendi kendine zıt giderek, umutlarını şimdiki dertleriyle, dertlerini de kendisinin olmayan bir gelecekle aldatarak bütün davranışlarına sonuçsuzluğun, güçsüzlüğün damgasını vurur"
Yoksul bir genç intihar edeceği sırada tesadüfen bir antikacıya girer ve tüm dilekleri yerine getiren ama karşılığında sahibinin ömründen alan bir büyülü eşyaya rastlar. O günden sonra hayatta istediği "her şeye" sahip olan genç adamın kendini, hayatını ve aşkı sorgulamasını okuyoruz. Hikaye sıradan gibi ilerlese de süslü ve etkili anlatım tarzıyla benzerlerinin önünde yer alıyor. Ben severek okudum.
Hayat mücadelesi veren genç bir adam olan Paris'li Raphael de Valenti 'nin etrafında dönüyor. Raphael , Ailesinin çöken hayatı, eğitim yıllarında yaşadığı belirsizlik ve çevresinin beklentileri Raphael’i sürekli geriye itiyor. Bu yüzden o, bazen “hiçbir şey istememekle”, bazen de “her şeyi bir anda istemekle” mücadele eden biri. Her şey vazgeçtiği an bir tesadüf eseri bir antikacıya giriyor ve orada hayatını tamamen değiştirecek gizemli bir tılsımla karşılaşıyor. Tılsım, ona vaadiyle geliyor ama bedeli ağır. Hikâyenin asıl soruları da bu:
İnsan gerçekten her istediğine sahip olmayı kaldırabilir mi?
İstek ,dediğimiz şeyin bize neye mal olduğunu ve bir sınırı var mı ?
Raphael’in hayatında iki önemli kadın var.
Pauline, onun en doğal hâlini görebilen, sakin ama güçlü bir karakter.
Foedora ise daha mesafeli, soğuk ve ulaşılmaz biri; Raphael’in arzularıyla aklını karıştıran kadın.
Kitap boyunca Raphael’in iç çatışmalarını, seçimlerinin sonuçlarını ve insanın bitmek bilmeyen isteklerinin nereye varabileceğini izliyorsunuz ve anlamaya çalışıyorsunuz. Büyük olaylar yok ama derin bir sorgulama var. Bazen bir arzunun gerçekleşmesi, gerçekleşmemesinden daha ağır bir yük bırakıyor insana. Balzac’ın dili sert değil ama derin; karakterleri de öyle. Onları okurken “acaba ben olsam?” diye sormadan geçemiyorsun.Bazı bölümler hızlı okunmuyor.Felsefi bir yanı da olduğu için durup durup okunuyor.Kitabın belli bir sayfasına kadar yavaş ilerlese de bir süre sonra olaylar çok hızlı gelişiyor.Ben çok severek okudum.
Karanlık, biraz yorucu ama akılda kalan bir klasik.
Honoré de Balzac’ın "Tılsımlı Deri" eseri, bireysel arzuların trajik bedelini felsefi ve fantastik bir düzlemde ele alan, realizmin doğaüstüyle buluştuğu sarsıcı bir başyapıttır.
Roman, intiharın eşiğindeki genç yazar Raphaël de Valentin’in, her dileği gerçekleştiren ancak gerçekleştirdiği her arzuyla birlikte çekilerek sahibinin ömrünü kısaltan tılsımlı bir deriyi kabul etmesiyle başlayan olay örgüsü üzerinden, insan iradesinin doyumsuzluğu ile yaşam enerjisinin sınırlılığı arasındaki amansız çatışmayı işliyor. Balzac, ana karakterini saf aşkı temsil eden Pauline ile toplumsal statü ve maddiyatın soğuk yüzü Foedora üzerinden anşatıp, karakterleri derinleştiriyor. Alt metinde "istemek bizi yakar, güç ise bizi yok eder" felsefesini savunarak, Napolyon sonrası Fransa’sının bencil, tüketime dayalı ve ruhsuzlaşmış burjuva toplumunu sertçe eleştiriyor. Yazarın detaycı betimlemeleri ve ansiklopedik bilgiyi anlatıya yediren realist tarzı, tılsımlı derinin küçülmesiyle somutlaşan "zamanın kaçınılmaz akışı" temasını dehşet verici bir kesinlikle okura sunuyor; eser sadece bir dilek hikâyesi olmaktan çıkıp, yaşamı harcayarak yaşamanın trajedisini anlatan evrensel bir alegoriye dönüşüyor.
Balzac, antika dükkanını anlatırken okuru nesnelerin tarihine boğuyor; bu, karakterin iç dünyasındaki karmaşayı nesneler üzerinden yansıtma yöntemidir.
Yazar, insanın biyolojik ve sosyal sınırlarını deri sembolüyle somutlaştırıyor. Deri küçüldükçe Raphaël'in biyolojik varlığı da aynı oranda tükeniyor.
Roman, restorasyon dönemi Fransa'sındaki ahlaki çöküşü ve paranın her şeyin, hatta canın bile önüne geçişini adım adım gözler önüne seriyor.
Balzac kusura bakmasın ama bu kadar baygınlık geçirtici bir eser yazmakla çok iyi etmemiş. Sayfaları atlamamak için kendimi çok zor tuttum. Bunu sağlayan Balzac'ın edebiyatı ike birlikte konunun ana temasını teşkil eden Tılsımlı bir derinin her an sahneye çıkıp eylem gerçekleştirebileceği ihtimalidir ve bu ihtimalin gerçekleşmesiyle kaçıracağım şeyler, tüm kitabın ahnegini bozabilirdi. Onun yerine ahengi zaten gereksiz betimlemeler ve ayrıntılar bozmakla meşguldürler.
Tüm bu ayrıntıların, yazarın özyaşamına göndermeler olduğu söyleniyor. Bir baba disiplini ile yetişen yazarın bunu romanına aktarmasına diyebileceğimiz bir şey olmamakla birlikte ana temanın uzağına düşmesi okuyucuyu da sıkıyor.
Yoksulluktan, başarısızlıktan bunalan, sevgiye muhtaç bir delikanlınon hayatına son verme kararı ile başlayan roman bizi Alaaddin'in sihirli lambasına, Goethe'nin Dr. Faust'u ile Mephisto anlaşmasına, Oscar Wilde'nin Dorian Gray romanına hatta biraz daha zorlarsak Jack London'un Martin Eden karakterine götürür.
İntihar etme düşüncesiyle Seine Nehri'ne atlamayı düşğnen Raphael karakteri, tesadüf üzeri bir antikacı dükkanında karşılaştığı tılsımlı bir deri ile (eşek derisi) şeytanla anlaşmaya gider. Bu deri dilekleri yerine getirirken her dilek sonrası dileyenin ömrünü kısaltır. Bu dilekler; mistik, fantastik, masalsı bir şekilde gerçekleşmez. Zembille inmez mesela gökten. Mantıklı bir açıklama ile yazar dilekleri gerçekleştirecek yollara gider. Tılsımlı Deri'yi aldığı antikacı bize Mephisto'yu anımsatır. Burada Raphael Dr. Faust'un kendisidir sanki. Karakterin resimle ilişkili oluşu, derinin gücü sevgili Dorian'ın arzularını hatırlatır. Raphael mutluluğu burjuvaya dahil olmakta arar. Dorian ise gençlik ve güzellikte aramıştır. İki karakter de mutluluğu ve kabul edilme arzusu
Tılsımın Bedeli: Hayatla Yapılan Sessiz Bir AnlaşmaEdebiyat
Tılsımlı deri, okurun aklına ruhuna kazınan kitaplardandır. Okudukça, insan kendini bir aynada görür sanki; bu ayna süslü değil, acımasızdır. Ne gösterirse göstersin, elini uzatınca kesen bir cam gibidir.
Raphael. Bizden biri, adeta içimizdeki her dileğin sesi. Derinlerde sakladığımız o arzular var ya, yitip gitmesinler diye tuttuğumuz, ama tuttuğumuz her an biraz daha içimizi ezen… İşte Raphael onları dillendiriyor. Fakat her dileğin bir bedeli var ve o bedel, doğrudan ömürden kesiliyor.
O deri parçası küçüldükçe sanki kendi içimde bir şey daralıyordu; bu tılsım sadece romanda değil, bizim çağımızda da var. Biz dileklerimizi ekrana dokunarak, ya da "bir gün belki" diyerek harcıyoruz. Karşılığında ne kadar ömür gittiğini kimse sormuyor.
Kalabalığın içindeki yalnızlık ve Paris... Balzac’ın kaleminden dökülen şehir, bir masal diyarı değil. Balo salonları, sokak lambaları, fısıltılarla dolu köşeler... Hepsi şık görünüyor, ama arkasında büyük bir boşluk saklıyor. Tıpkı bugünün vitrinleri gibi: Göz alıyorlar ama içine girdiğinde soğuk.
Bu şehirde yaşamak bir sanat değil, bir mücadele. Kapitalizmin, sınıf farkının, gösterişin ve yalnızlığın dans ettiği bir sahne burası. Raphael o sahnede yere düşen bir perde gibi, sessiz ama dikkat çekici.
Yaptığı sessiz anlaşma, Raphael'e vazgeçmeyi ve bazı şeylere sahip olmadan da yaşamanın mümkün olduğunu öğretir. Ama deri küçülmüş, ömür tükenmiştir...
La peau de chagrin... Sağrı derisi. Sağrı bölgesi, memeli hayvanların kalça kısmı yani bel ile kuyruk arasındaki bölgeye verilen ad. Chagrin kelimesi muhtemelen fransızcaya türkçe sağrı kelimesinden geçmiş. Bu deri parçası sihirli ve Alaaddin'in sihirli lambası gibi dilekleri yerine getirdiği için kitap türkçeye Tılsımlı Deri diye çevrilmiş. Almancasına bakıyoruz, oraya Ölümcül Arzular diye geçmiş.
Çünkü her dilek deriyi küçültüyor ve deri yok olunca deriye sahip dilek sahibi de ölecek.
Kitap Dorian Grey'in portresi gibi fantastik bir kitap. Beş parası olmayan genç ve yetenekli bir delikanlının sırf parası olmadığı için Paris'in yüksek sosyal tabakasına girememesini konu ediniyor. O çevreye girmek için ilk şart para, hele o çevreden bir kadına aşıksanız parayı güvercinlere yem atar gibi saçmazsanız aşkınızın hiç şansı yok. Genç delikanlı da aşık, hem de herkesle gönül eğlendiren ama kimseye ciddi anlamda açılmayan bir genç kıza. Bu genç kızı hal ve hareketini kitabın sonunda Balzac toplumun kendisine benzetecektir, bu anlamda çok manidar bir karakter.
Akıcı, heyecanlı ve düşündürücü bir hikaye okudum, her ne kadar 35 Balzac kitabı sonrasında pek yeni ve şaşırtıcı bir konu ile karşı karşıya kalmadıysam da.
Okuma acemisi iseniz, okuma konusunda belirli bir mesainiz yoksa, klasikler ve edebiyat ile yeni tanışıyorsanız genel olarak Balzac sıkıcı gelebilir. Daha sonra okumak gerekebilir.
İyi okumalar dilerim
Arzunun İntiharı
Balzac'ın Tılsımlı Deri adlı eseri sadece bir dilek dileme hikayesi değil , arzunun doğası, yaşam enerjisinin sınırlılığı ve modern insanın doyumsuzluğu üzerine yazılmış devasa bir felsefi metafordur. Geleneksel dilek masallarının aksine Balzac burada daha karanlık ve gerçekçi bir alışveriş sunar.
Herşeyin başladığı romanın başındaki antikacı dükkanı çok önemlidir. Burası insanlık kalıntılarıyla doludur, eski uygarlıkların artık ölü hale gelmiş ihtişamını taşır. Balzac burada antikacı dükkanı metaforuyla medeniyeti işaret eder. Her medeniyet sonunda harabeye dönüşür. Bu dükkan aslında insan arzularının ve insanlık tarihinin mezarlığıdır. Balzac' a göre eşyalar sadece madde değildir. Sahiplerinin arzularını ve tutkularını emerler. Burada yazar, fetişizmin tarihini maddenin istiflenmesini antikacı dükkanı ekseninde anlatır. Kitabın merkezinde ise Raphael de Valentin'in antikacı dükkanında eline geçen o meşhur tılsımlı deri yer alır. Derinin üzerindeki yazı aslında kitabın tüm felsefesini özetler: Her dileğinle beraber ben de küçüleceğim. Senin hayatın gibi . Balzac burada hayatı bir sermaye olarak görür. Her tutku için harcanan enerji bu sermayeden bir parça koparır. Raphael, bu tılsımlı deriyle her istediğine sahip olabilecek bir güce sahiptir. Ancak sahip olduğu her şey onu ölüme bir adım daha yaklaştırır.Raphael, Balzac'ın en karmaşık karakterlerinden biridir. Romantik bir idealistir, ama aynı zamanda hırslıdır, derin düşünen biridir, ama tutkularına yenilir, sevgiyi ister ama gösterişe kapılır, Bu yüzden sürekli bölünmüş bir ruh hali yaşar. Raphael, sürekli insanlar içindedir ama ruhsal olarak yalnızdır. Çünkü toplum onu statüye göre değerlendirir.Narsistik aşkı Feodora onu tüketir; zenginler onu kullanır. Sonunda insanlardan değil kendi arzularından korkmaya
Puan vermedi·302 syf.··
Beğendi
·2021 56. kitabı
·13 günde okudu
·Okunma: 21 Şubat 2021 17:33
1830 yılından sonra eski ve yeni romanlarını İnsanlık Komedyası adı altında toplar Honore de Balzac.1845 yılına gelindiğinde, 145 başlıktan oluşan bu dev eserin, 81’i kaleme alınmıştır.Balzac daha sonra 137’ye indirir bu başlık sayısını.Ölümüne dek 89 eserini tamamlamayı başarır.
Balzac İnsanlık Komedyası’nda yer alan roman ve öyküleri ile yaşadığı toplumun bir portresini sunmayı amaçlar.
İnsanlık Komedyası’nı oluşturan romanlar ve hikâyeler üç gruba ayrılır.
Örf ve Adetler Üzerine İncelemeler, Felsefi İncelemeler, Tahlili İncelemeler
Örf ve Adetler Üzerine İncelemeler, kendi içinde; Özel Hayattan Sahneler, Siyasi Hayattan Sahneler, Taşra Hayatından Sahneler, Paris Hayatından Sahneler, Askeri Hayattan Sahneler, Köy Hayatından Sahneler gruplara ayrılır.
Felsefi İncelemeler ve Tahlili İncelemeler alt gruplara ayrılmaz.
Tılsımlı Deri, Felsefi İncelemeler başlığı altında toplanan grubun ilk romanıdır.
Stefan Zweig Balzac biyografisinde:”Balzac ilk kez, ilk gerçek romanı Tılsımlı Deri’de gücünün nerelere ulaşabileceğini hissettirir; çünkü bu romanda Balzac’ın gelecekteki hedefinin izlerine rastlamak mümkündür.” der. (syf 159, Balzac Bir Yaşamöyküsü, Stefan Zweig, Can Yayınları)
Bence de kendi ismiyle ilk kez yayımlanan Köylü İsyan’ından sonra, gerçekten uzunca bir yol katetmiş Balzac Tılsımlı Deri’yle.
Köylü İsyanı’ndaki o savruk, kopuk anlatım yok Tılsımlı Deri’de.
Binbir Gece Masalların’daki bir hikâyeden yola çıkılarak yazılan Tılsımlı Deri’de yoksulluk, zenginlik, sefalet, israf, dahilik, burjuvazi, para hırsı anlatılır.Fantastik bir olayın etrafında şekillenen kitapta, ana karakterin yaşamı ile ( bir dönem) Balzac’ın yaşamı arasında paralellikler göze çarpıyor.
Yıllar önce okuyup çok sevdiğim Goriot Baba’nın yazarının gelişimini kronolojik olarak takip etmek
Kitabın konusu hakkında ipucu vermek istemiyorum. Ancak karakterler o kadar güzel anlatılmış ki, her birini yakınen tanımış kadar oldum. Karakterlerin giyimleri, düşünceleri, yaptıkları ve ruhsal durumları çok güzel kaleme alınmış. Her birinin hırsları ve onların sonucunda katlanmak zorunda oldukları tüm olumsuzlukları birebir hissederek okudum.
Tılsımlı Deri, insanın kendi arzularına esir oluşunun hikayesidir. Faust yorumu olarak düşünülebilir.
Modern çağın “her şeyi isteyen ama hiçbir şeyden tat alamayan” bireyini, 19. yüzyılın başında Balzac dehşet verici bir netlikle öngörür.
Yazar Hakkında
Honore de BalzacYazar · 132 kitap
Honoré de Balzac (asıl ismi Honore Balssa; 20 Mayıs 1799, Tours - 18 Ağustos 1850), Fransız yazar.
Hayatı
Asıl adı Honore Balssa'dır. Ancak ismini Balzac olarak değiştirmiş ve soyluluk ifade eden De’ öntakısını eklemiştir. Köy kökenli bir ailenin çocuğudur. Babası tüccardır. 6 yıl Vendome'da College des Oratoriens'te öğrenim gördü. Napolyon'un devrilmesinden sonra ailesi Paris'e taşındı. Burada 2 yıl daha okula gitti. 3 yıl bir avukatın yanında çalıştı. Ama küçük yaşlardan beri edebiyata gösterdiği eğilim ağır bastı. Trajedi türünü denediği 1819'da yazılmış "Cromwell" başarı kazanamayınca romana yöneldi. Para kazanmak için tarihsel, mizahi ve gotik romanlar yazdı. Bunları değişik adlarla yazdı. Basımcılık, yayıncılık, hatta dökümcülük yaptı. Başarılı olamayınca tekrar edebiyata döndü. Edebiyat hayatında çok başarılı eserler sundu. Birçok ülkede sayılan romanları ve kitapları çok büyük ilgi gördü ve tepkileri üstüne topladı. Edebiyatta başarılı olan Balzac hayatının sonuna kadar edebiyatla uğraştı.
Edebiyat kariyeri
1829'da yazdığı "Les Chouans" isimli tarihi roman tanınmasını sağladı. Bu eser Türkçeye (Köylü İsyanı 1974 ve Şuanlar 1977 olarak) çevrildi. 1824-1834 arasında yayıncılarından aldığı parayla bohem bir yaşam sürdü. 1829-1831 arasında yergici gazetelere yazılar yazdı. 1830’lardan sonra bir toplum tarihi yazmak amacıyla, eski ve yeni romanlarını üç bölüm altında toplamaya karar verdi. Örf ve âdet incelemeleri, felsefi incelemeler ve çözümleyici incelemeler. Bu tasarı 1834-1837 arasında 12 cilt olarak gerçekleşti. 1840’ta bu yapıtların hepsine Dante'yi anımsatan bir başlık koydu: "İnsanlık Komedisi". 1842-1848 arasında 17 ciltlik bir baskı yapıldı. 1869-1876 arasında da 24 cilt olarak yayınlandı. Eserlerinde aynı kahramanlara tekrar tekrar yer verme düşüncesini geliştirdi. Bunu gerçekçiliğin baş romanı kabul edilen ve 1834'te yayınlanan "Goriot Baba"da uyguladı. 1836 ve 1837'de İtalya gezisine çıktı. 1828'de Versailles yakınlarında pahalı bir ev yaptırdı. Borç sorunu nedeniyle Passy'de bir eve yerleşti (Bugün Balzac müzesi). Para kazanmak için tiyatroda başarısız denemeler yaptı. Edebiyatçılar Derneği başkanı olarak yazar haklarıyla ilgili girişimlerde bulundu.
1847'de Polonya'da sevgilisi Eveline Hanska'nın şatosunda kaldı. 1850'de Eveline ile evlendi Paris'e döndüler. Birkaç ay sonra yaşamını yitirdi. Geride 85’i tamamlanmış, 50’si taslak halinde eser bıraktı. Romanda gerçekçilik ve doğalcılık akımlarının yaratıcısı olarak kabul edilir. Mantıksal bir sıra izleyen olayların her şeyi gören bir gözlemcinin ağzından anlatıldığı, kahramanların tutarlı bir biçimde sunulduğu, kuralları belli "klasik roman tekniğini" Balzac'ın kurduğu benimsenir. Olağanüstü bir gözlem yeteneği ve güçlü bir hafızası vardı. Kendisini başka insanların yerine koyup onların duygularını paylaşmayı biliyordu. Eserlerinde nedenselliği ve arka plan ile karakterler arasındaki ilişkiyi açıklamakta ustadır. Bütün bu özellikleriyle "romanın Shakespeare'i sayılır.
1789’la başlayan ve uzun bir süreç alan Fransız Devrimi sırasında gelişen toplumsal değişimi anlatan; çatışmaları, iyiyi kötüyü ortaya koyan, Cumhuriyetçiler ve Kraliyetçiler’in 1830’da ülkeyi bırakıp gitmek zorunda kalan X. Charles’e dek yaptıkları kanlı kansız tüm çekişmeyi özellikle göz önüne seren, bireylerin bu çatışmadaki ulu düşüncelerin altında aslında kendi çıkarlarını nice korumaya çalıştıklarını betimleyen; sevgi, güç gibi evrensel konuları tüm çıplaklığı ve eleştirel bir yaklaşımla inceleyen; günümüz okuruna sıkıcı gelebilecek ama öncelikle Fransa ve demokrasiyi algılayabilmekte yardımcı olması bakımından tüm dünya için önemli bir Roman yazardır. Fransız Devrimi’nin geçmişsel belgesidir kitapları.
İnsalık Güldürüsü, yazarın 1830’da kendi yapıtlarını toplamaya başladığı bir üst yapıttır. Şu anda emin değiliz ama belkide 1830’da Kraliyetçiler’in yenilgisini perçimleyen sürgünden sonra devrimdeki ulu düşüncelerin bir yalan olduğunu düşünerek böyle bir yola gitti.
