Üç Başlı Ejderha
Leyla ErbilYazar:
Leyla Erbil
Editör:
Rûken Kızıler
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 16 dk.
Sayfa Sayısı:
80
Basım Tarihi:
Şubat 2022
Yayınevi:
İş Bankası Kültür Yayınları
ISBN:
9786254058837
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Diğer Baskılar
Üç Başlı Ejderha
366 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Haziran 2012 · 96 s.
Üç Başlı Ejderha
148 okunmaOkuyan Us Yayınları · 5 Ocak 2017 · 110 s.
Üç Başlı Ejderha
67 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · · 80 s.
Üç Başlı Ejderha
53 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Şubat 2022 · 80 s.
Ejderhayê Sêserî
1 okunmaLîs Yayınları · Ağustos 2007 · 218 s.
Yorumlar ve İncelemeler
Puan vermedi·80 syf.··
Beğendi
·2022 55. kitabı
·21 saatte okudu
·Okunma: 28 Haziran 2022 20:25
Çok ilginç bir okuma deneyimiydi. Leyla Erbil ismiyle tanışıklığım Ahmet Arif vasıtasıyla oldu . Arif'in kendisine yazdığı mektupları okuduktan sonra. Hayranı olduğum şairin kalemine güvendiği bu abla da kim diye kitaplarını okuma listeme aldım. Arif'in leylim leyi... O şiirleri, o mektupları yazdıran Leyla kim diye ufak bı kıskançlıkla kitaba başladığımı söyleyebilirim...
Kitap iki öyküden oluşuyor. İkinci öyküyü hiç beğenmedim fakat ilk öykü şahaneydi.
Yazar müthiş bir kurguyla karşımıza çıkmış. Siyasi bir olayın gerçekliğinden yola çıkıp hikayesini ; Osmanlı , Bizans, Yunan mitolojisi semalarında dolandırıp, bir annenin bitmeyen iç yangınında demlendiriyor. Tuhaf çok tuhaf bir hissiyat bırakıyor kalbinizde. Acı derinleştiyor insanı diyor Leyla Erbil kitapta. Bu derinliği hikayenin tümünde hissettim. ( İlk öyküde yazarın nokta yerine sürekli üç virgül kullanıyor. Başta tuhaf gelse de hikayenin derinliğinin içinde bunun bir anlamı olduğunu kabulleniyorsunuz. )
Üç virgül
Üç Başlı Ejderha benim için alışılmış bir olay örgüsünden çok duygu, düşünce ve bilinç akışıyla ilerleyen bir kitaptı. Buna rağmen karmaşık gelmekten çok akıp gitti; kısa sürede bitirdim çünkü Leylâ Erbil’ın dili ve kurduğu atmosfer beni sürekli içinde tuttu. Kitapta her şey net bir sonuca bağlanmıyor ama bence amacı da bu değil; daha çok insanın iç dünyasını, karanlık taraflarını ve toplumun bozulmuş hâlini hissettirmeye çalışıyor. İlk hikâye beni daha fazla etkiledi çünkü yitirilen çocuk temasının mitolojik öğeler ve Osmanlı geçmişiyle iç içe verilmesi çok güçlüydü; sanki kaybolan sadece bir çocuk değil, geçmişin masumiyeti ve insanlığın unuttuğu taraflarıydı. İkinci hikâye ise daha parçalıydı ama orada da insanların kendi kötülüklerini başkalarına yayma isteği dikkatimi çekti; sanki insan kendi içten içe çürümüşse herkesin de öyle olmasını istiyor. Kitap boyunca net olaylardan çok hisler ve düşünceler akılda kaldı ve bu yüzden benim için farklı ama oldukça etkileyici bir okuma deneyimi oldu.
Edebî değeri yüksek ancak okuması bana çok zor gelen bir anlatımı var Leyla Erbil’in.Baktığınızda 70 sayfalık bir kitap ama okurken sanki 370:)
Yine de Leyla Erbil’in anlatımını benimsemiş olanların keyifle okuyacağı bir kitap olacaktır.
Ne zaman bu kadını okusam beynim yanıyor. Çok aykırı ve güzel bir kalemi var. Ama anlaması çok güç. Takip etmesi çok zor. Yine de bitirince büyük bir tat bırakıyor insanda. Türk edebiyatı kadın yazarlarında #tezerözlü 'den sonra sevdiğim ikinci yazar kesinlikle #leylaerbil . Zor kitaplari severim. Zor kalemleri de severim.
Yazar bu kitabında her yerde üç virgül kullanmış. O biraz rahatsız ediyor okurken ama bir şekilde okuyorsunuz. Her kitabında illa ki değişik bir şey çıkarıyor karşınıza.
Gazetede yayımlanan Kahramanmaraş olaylarında Leyla Ülver aynı anda ailesinden birçok kimseyi kaybediyor. Kitapta Leyla'nın ifadesi de var. Yazar kitap boyunca da o ifade de yer alan her bir satırı aralara serpip en sonrasında da tam metin şeklinde tutanağı bize sunmuş. Sultanahmet meydanda olan üç başlı ejderha hakkında da yazılar mevcuttu kitapta. Tarihi hakkında ve fotoğraflı şekilde. Onu görmüştüm çok önceden ben ama artık öyle harap olmuş ki bu demiri buraya niye diktiler demistim açıkçası. Tarihi eser olduğu hakkında en ufak bir düşüncem olmamıştı. Meğersem bizim o demir görünümlü şeyin koca bir tarihi varmis.
Bence bu kitabı kafanızın rahat olduğu bir zamanda kesin okuyun çok seversiniz. Yazara başlangıç kitabı olur mu orasını bilemedim ya. Ben başlangıç olarak Tezer'e yazdığı mektupları okumuştum açıkçası.
Yazı dili çok farklı bir kitap. İçeriğindeki iki hikaye de insanın midesine taş gibi oturan cinsten. Ben yazarı severek okuyorum, sırada diğer kitapları var. Siz, yazarı ilk defa okuyacaksanız biraz ilgi gerektiğini söylemek isterim. Keyifli okumalar.
Onuncu Köyden Söylenenler!
Kitap iki öyküden oluşuyor.
Kitaba adını veren öykü, tarihimizin utanç anlarından biri olan Maraş olayları bağlamında katledilen bir aileyi geçmiş zaman olaylarıyla paralel iki izlekte ele alıyor. Yapılanların dine dayandırılmasını da metne yedirdiği ayet ve hadislerle tutarsızlığını gözler önüne seriyor.
Üç noktanın kullanımına benzer bir görevle kullandığı üç virgül metin boyunca göz yoruyor maalesef.
İkinci öykü daha çarpıcıydı. Şöyle ki, şair 
Ece Ayhan Leyla Erbil'i eleştiren bir yazı yazıyor. Leyla Erbil de, Ece Ayhan'ın vefatından sonra "Bir Kötülük Denemesi" adlı bu öyküyü kaleme alıp dergide yayımlıyor. Öyküde geçen ve zehir zemberek eleştirilere maruz bırakılan baş karakter Tanrıçay, aslında Ece Ayhan'dır. Okudukça şairlerin iç dünyalarındaki çirkin yanları görüyorsunuz. Geçen hafta 
Kitap-lık - Sayı 101 (Ocak 2007)'ta 
Tuğrul Tanyol'un röportajında da Ece Ayhan'ın karakteriyle ilgili eleştiriler okumuştum. Bu öyküyle birlikte şaire karşı ciddi bir soğukluk peyda oldu bende. Öyküde geçen şu cümleyle noktalayalım:
-İyi şiirleri var ama, dedi. Dostlarının dünyasını kirletmeye, karartmaya değecek kadar iyi bir şiir olur mu diye düşündüm.
Ece Ayhan Leyla Erbil'i eleştiren bir yazı yazıyor. Leyla Erbil de, Ece Ayhan'ın vefatından sonra "Bir Kötülük Denemesi" adlı bu öyküyü kaleme alıp dergide yayımlıyor. Öyküde geçen ve zehir zemberek eleştirilere maruz bırakılan baş karakter Tanrıçay, aslında Ece Ayhan'dır. Okudukça şairlerin iç dünyalarındaki çirkin yanları görüyorsunuz. Geçen hafta Kitap-lık - Sayı 101 (Ocak 2007)'ta Tuğrul Tanyol'un röportajında da Ece Ayhan'ın karakteriyle ilgili eleştiriler okumuştum. Bu öyküyle birlikte şaire karşı ciddi bir soğukluk peyda oldu bende. Öyküde geçen şu cümleyle noktalayalım:
-İyi şiirleri var ama, dedi. Dostlarının dünyasını kirletmeye, karartmaya değecek kadar iyi bir şiir olur mu diye düşündüm.
Üç başlı ejderha Leyla Erbil'in özgün, özgür, modernist edebiyatının en önemli yapıtı. Kısa bir kitap olmasına rağmen anlatımı feci yoğun ve derin. Bir konferansında bu kitap için "biçimi yeniliğe zorlayan içeriktir. "Şeklinde düşüncelerini bu kitapta daha da somutlaştırmıştır. Kitabı zaten okuyunca yazılış tarzında ve yoğun anlatımını hemen fark edeceksiniz.
Kalemi dobra, cevval, korkusuz, dürüst bir yazar Erbil. Daha önce yazılarından kesitler okumuştum ama eseriyle ilk tanışmam oldu.
Kitapta iki öyküye yer veriyor yazar. Üç Başlı Ejderha ve Bir Kötülük Denemesi.
İlk öykü ; oğlunu işkencede kaybeden devrimci bir anneyi anlatıyor.
Eleştirileri sert ve yalın bir dille sunuyor okuyucuya. Kısa ve kesik cümleleri ilk defa bu eserde gördüğüm üç virgülle sıralıyor ardı sıra. Bir ara Oğuz Atay'ın 'Tutunamayanlar' ındaki noktasız cümlelerini hatırlattı bu durum. Ben bu özelliği ; anlatacak, yazacak kelimeleri, cümleleri bitmeyen kallavi akla sahip yazarlara yakıştırmışımdır .
İkinci öyküde ise ; çevresi tarafından 'abartılı' sevilen daha doğrusu yapacaklarından korktukları için seviyormuş gibi görünen ikiyüzlü camiayı anlatıyor bize yazarımız. "Bir etik yoksunluğu yok muydu hepimizin hayatında? diyerek yüzüne yüzüne vuruyor sahteliklerini, yapaylıklarını.Tanrısallaştırdıklarımıza bir gönderme olsa gerek, kahramanımızın adı da Tanrıçay :)
S(G)özünü budaktan sakınmayan yazarla tanışmalısınız en acilinden :)
Uzun zamandır bir kitaptan bu kadar sıkılmamıştım. Belki yoğun anlarımda okuduğumdan bilemem ama sayfa sayısı az olmasına rağmen bitirene kadar çok uğraştım. Başladığım kitapları mutlaka bitiririm çünkü. Tabii ki bu düşünceler bir görecelik ürünüdür.:)
“,,,adil olmayan her şey doğal sayılmıştır uygarlığımızda,,, kimse ses çıkaramaz olmuştur artık,,, binlerce yılın getirdiği düzen,,, uygarlaştırma budur,,,”
İlk defa Leyla Erbil okudum, çok sevdiğim tüm kitaplarını okumak istediğim bir yazar keşfetmenin mutluluğu ve neden bu kadar geç kaldım ki düşüncesinin burukluğu ile.
#üçbaşlıejderha da iki öykü var bir de Üç Başlı Ejderha’nın çıkış noktası bir gazetede yayımlanan Kahramanmaraş olaylarında ailesini kaybeden Leyla Ünver’in ifadesinden kesit.
Üç Başlı Ejderha öyküsü oğlunu işkencede kaybeden devrimci bir kadının anlatısı. Kendi sorunlarından, toplumsal sorunlara ve tarihe uzanan bir hikaye. Zafer hırsının, savaşın simgesi de olan Üç Başlı Sütun’dan yola çıkarak Roma, Bizans, Osmanlı dönemlerini ve yakın tarihi bağlantılayarak anlatıyor. Irkçılık, inanç ve kitleler…üç baş…
Hem bireysel hem toplumsal sorunların çarpıcı bir üslupla anlatıldığı bir hikaye. Eleştirileri sert. Kısa kesik cümleler üç virgül ile devam ettiriliyor, zaman dağınık, imgelemi güçlü bir dil, dinler tarihine göndermeleri oldukça fazla ve dilin yapısı ile oynuyor. Erbil’in özellikle bu öyküdeki anlatımını çok sevdim.
#birkötülükdenemesi çevresindekiler tarafından abartılı övülen kayırılan ve kendini herkesten üstün gören Tanrıçay adlı bir yazarın öyküsü. Aslında tanrısallaştırdığımız her şey üzerine bir öykü. Mitolojik göndermeleri çok iyi kullanmış hatta gizlemiş, modern bir hikayenin içinde Tanrıçayın hayatından kesitler olarak geçip gidiyorlar.Mitolojiye mesafeliler için kısaca önemlilerini not düşeyim bana da hatırlatma olsun:)) Tanrıçay-Kronos benzerliğiyle anlatılanların zamansızlığını da vurgulamış diye düşünüyorum. Bir de Tanrıçayı Tantalos( Tanrıların cezalandırdığı kral) ve İsa ile bağlantılıyor. Tanrılar ve tanrısallaştırdıklarımız…
Reklam
Yazar Hakkında
Leyla ErbilYazar · 15 kitap
Orta sınıf ailenin üç kız kardeşten ortancası. İlk, orta ve liseyi İstanbul okullarında okudu. İstanbul Üniversitesi'nde İngiliz Edebiyatı bölümünde eğitim gördü. Son sınıfta ayrıldı. Çeşitli işlerde çalıştı. Evlenerek bir süre Ankara ve İzmir'de oturdu. 1961 de İstanbul'a döndü. Evli ve bir kızı var (Fatoş Erbil-Pınar).
Yazarlığa hikâyeyle başladı. İlk yayınlanan hikâyesi Uğraşsız'dır; (Seçilmiş Hikayeler Dergisi, 1956 Ankara) Giderek Dost, Yeni Ufuklar, Yeditepe,Ataç, Papirus, Yelken vb Edebiyat Dergilerinde yazı ve hikâyeleri göründü. Erbil, kendinden önce yerleşmiş olan yazın akımlarına bağlı kalmadı; roman, hikâye ve düz yazı metinlerinde ortodoks Marxçıların karşısında yer almasıyla tanındı. Psikanilizin özgürleştirici yöntemlerinden yararlanarak, dinin, ailenin, okulun, toplumsalın ürettiği tabularla dolu ideolojilere karşı 1956'da başlayan mücadelesini dilin oturmuş kelime hazinesi ve söz dizimi kuralarını değiştirme çabasıyla sürdürdü. Yeni bir biçim ve biçem geliştirdi. Başlıca düşünce kaynakları Marx ve Freud olarak belirtildi.
Leyla Erbil, 1970 Türkiye Sanatçılar Birliği, 1974 Türkiye Yazarlar Sendikası kurucularından olup, PEN Yazarlar Derneği üyesidir. 1961'lerde Türkiye İşçi Partisi üyesi olan Erbil, Türkiye İşçi Partisi'in Sanat ve Kültür Bürosu'nda görev almıştır. 1979'da çağrılı olarak gittiği ABD'de kendisine, Iowa Üniversitesi Onur üyeliği verilmiştir. Edebiyat Ödüllerine katılmayan Erbil, 2000- 2001 yılı Ankara Edebiyatçılar Derneği Onur Ödüllerini kabul etmiş, 2002 yılında ise, PEN Yazarlar Derneği tarafından Nobel Edebiyat Ödülü'ne ülkemizden ilk kadın yazar adayı olarak gösterilirken, "Türk dili ve edebiyata egemenliği, aynı zamanda insana, hayata ve dünyaya karşı sorumlu aydın tavrı" vurgulanmıştır. 82 yaşında vefat eden Leyla Erbil,Zincirlikuyu Mezarlığı 'nda defnedildi.
