Tahmini Okuma Süresi:
12 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
428
Basım Tarihi:
Ocak 2022
Yayınevi:
Türk Dil Kurumu Yayınları
ISBN:
9789751750914
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
E-kitap
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Utanmaz Adam'a DairEdebiyat
Kitabın adı kesinlikle içeriğini yansıtacak bir uygunlukta olmuş. Şahsen ben, kitabın başlarında mide bulantısı hissedip okumaya biraz ara verdim. Sonrasında kitabın yönü değişti ve Gürpınar her zamanki gibi işin içine birden çok olayı, felsefeyi ve eleştiriyi dahil etti.
Romanın kahramanı Avnussalâh, arkadaşı Ali Safder ile türlü yollardan gelir elde etmeye çalışan biri. Bu yollarda da onlar için her şey mübah. Hırsızlık, dolandırıcılık ve yazarlık yaparak para kazanmaya çalışıyorlar. Bu işleri yaparken karşılaştıkları insanlar, birçok olayı da beraberinde getiriyor. Bu ikilinin olaylara yer yer komik yer yer de felsefi yaklaşımları romanın akışına hız katıyor.
Romanın bu çok katmanlı yapısı bir okur olarak benim çok hoşuma gitti. Bu romana bir şans verirseniz keyifli bir okuma deneyimi yaşayabilirsiniz.
Utanmaz Adam… felsefi bir eleştiri romanı. Hüseyin Rahmi her şeyin hızla değiştiği bir geçiş devrini yaşamış ve gözlem yeteneği yüksek olan bir yazar. Görünürde anlattığı bir hikaye her zaman var fakat metin aralarında dönemin bütün sosyal konularını derinlemesine işliyor.
Doğu ve Batı arasındaki farkı, eski ve yeni arasında görülen yaşayış ve düşünce farklılıklarını açık bir
şekilde irdeliyor. Toplumsal alanda yaşanan bu gelişmelerin nasıl hazmedilmediği ve insanların üzerinde eğreti durduğu işlenmiş. Geleneksel değerleri savunanlar cahilken, uygarlaşmış olanlar da yüzeysel bir dünyada kaybolmuştur. Birçok durum günümüzde birebir aynı kalmış aslında. Fransa’dan ithal edilen moda anlayışını eleştiren komik bir üslubu var kitabın. Batı’dan geçen acayip âdetlerden kabul edilen modanın, insanları şekilden şekle sokması ve tuhaf
hâllere düşürmesini komik buluyor yazar. Moda uğruna kendisine yakışmayan, toplum tarafından yadırganan kıyafetlere bürünen kişilerin durumu her vakada mevcut. Batı’yı özümseyememiş eğitimsiz insanlar değişen zamanın tehlikelerine de karşı koyamıyor. Tabi bu durumdan faydalanan bir ana karakter aracılığıyla anlatıyor insanların ve aynı zamanda Doğu’nun durumunu…
Yine ana karakter üzerinden hayatın zorluklarına göğüs germek ve para kazanmak için aldatmanın
gerekli olduğuna inanan insanların düşünce dünyasını, hırsızlığın felsefesini okuyoruz. Sadece eylemlerinden değil, görünüşlerinden de yüzleri kızarmayan insanların içinde bulundukları durum aslında kısaca şöyle; fakir yaparsa ahlaksız ve suçlu olur, zengin yaparsa modern…
2. Abdülhamit dönemindeki sansür mekanizmasının hırsızlıkların üstünü örtmede de kullanıldığına ve hiçbir gazetenin bunları yazmadığına da değiniyor. Çünkü kahramanlarımız dergi çıkarmaya başlıyor aynı zamanda. Ana karakter
Utanmaz Adam
Öncelikle bu kitabı okumama vesile olan verda hanıma teşekkür ederim. Çok iddialı bir tavsiyesi vardı. Beğenmezseniz profilime tüküren adam emojisi bırakın diyen bu iddianın karşısında kitabı okumamak olmazdı.
Kendine has üslubuyla toplumun kanayan yaralarına parmak basan Hüseyin Rahmi Gürpınar bir çok üniversiteli gencin tez konusu olmuş. En büyük ahlak savunucuların bile ardındaki ahlaksızlığı tokat gibi suratımıza çarpıyor Hüseyin Rahmi. Hiç kimse melek değil, masum değiliz. Güçlülerin istedikleri gibi çarkı döndürdükleri, kendi çıkarlarına göre şekillendirdikleri, zayıfların ise kaderlerine boyun eğdikleri zamanlar. Bu hep böyleydi. Geçmişte de böyleydi, şimdi de, korkarım gelecekte de böyle olacak. Zaman zaman Hüseyin Rahmi gibi adamlar çıkıp gerçekleri yüzümüze tokat gibi çarpacak. Değişen bir şey olmayacak biliyorum, insan oğlu çiğ süt emmiş diyecekler. İnsan oğlu çiğ süt emmişti de hayvanlar sütü kaynatıpta mı içiyorlar? Hep bahane hep bahane insan yaptıklarına bahane bulmakta ne kadar da marifetli.
Uzun süre etkisinde kalacağınız bir kitap.
Keyifli Okumalar...
Hüseyin Rahmi'de toplumdaki çarpık ilişkileri, gelenek ve görenekleri, dönemin yaşam şekillerini, hatta sokak sokak İstanbul'u bulabilirsiniz. Nasıl giyinilir, ne izlenir, hangi restorantta ne yenir... Bir bir verir yazar. Kişileri yaşadığı kesime göre konuşturur. Bu kadar içimizdedir ve bizden biridir. Hüseyin Rahmi'yi, bir kez daha titizlikle hazırladığı eserlerinden biri ile okuma keyfini tattırdığı için alkışlıyorum.
(SPOİLER) Kedi bölümü ile midemi kaldırdığı, çocuklarına bakamayan ebeveyn bölümünde ise içimi cız ettirdiği için "Allah seni bildiği gibi yapsın!" demekten kendimi alamadım.
Babasından kalan parayla ailesine bakmayacağını anlayan utanmaz adam, Dergide bir şeyler yayınlamak ister. Fakat dergiden kovulur ve bunun üzerine hırsızlık yapmaya karar verir. Bütün dünyadaki toplu servetlerin kaynağı, esasen haksızlık, soygunculuk, çapulculuktur. Kendinden zayıfın elinde, onu tamaha düşürecek bir şey görünce, derhal ona çengel atıyor. Buna kanunî bir şekil verebilirse veriyor, veremezse, göz diktiği o şeyi her türlü vasıta ile elde etmeye uğraşıyor... Şimdi topladığı para ile yaşamak isteyen bir kapitalist, elimdekileri kimseyle paylaşmak istemeyen,.düzene.ayak uydurmuş bir zengin olarak yaşamına devam eden bir utanmaz.
Kadın erkek ilişkilerinden, dünya düzeninden, insanların varoluşlarına kadar daha bir çok konu değişik karakterlerle ele alınıyor kitapta. Felsefeye ilgi duyanlar bir de utanmaz adamın felsefesine göz atmalı bence.. Keşke her utanmaz "utanmaz adam" gibi olsa.
Cihan harbinin ertesinde, saltanatın son zamanlarına oldukça atıfta bulunarak, toplumdaki gelir eşitsizliklerinden, yağmacılıktan, maskeli hırsızlıklardan ve kadının toplumdaki yerinden dem vuruyor yazar.
Her türlü gayrimeşru yol ile hayata tutunmaya çalışan bir adamın hikayesi üzerinden aile, sanat, moda, ticaret ve erkek kadın ilişkilerini eleştirirken kah güldürüyor kah lanet okutuyor (Hilkat <3)
Kullandığı dil ve mahalle ağzına hakimliği çok güzel, İstanbulun o eski zamanlarını çok az bilenleri bile gezdiriyor sokaklarda, o ahşap yıkıntılar ve konakların arasında.
Lakin kitabın son kısmında yüzüme çarpılan şeylerin etkisiyle tokatlandım desem yalan olmaz. Düne baktığımda hatta binlerce yıl önceki yazılmış metinlerden aklımda kalanlara baktığımda, çok bişeyin değiştiğini göremiyorum.
Her ne kadar baş karakter Avnussalah'ın felsefesi bana uymasa da, eseri çok beğendim.
Gürpınar kitaplarını yorumlamak, incelemek elbette kolay değildir. Okumaya ilgisi olan her tanışıma mutlaka tavsiye ettiğim yazarlardan biridir Gürpınar. Eski İstanbul ve ahalisi hakkında fikir sahibi olduğum, a demek bu da böyleymiş dediğim pek çok şeyi öğrendiğim Gürpınar'ın kitaplarından biri olan 'Utanmaz Adam' toplumsal ahlakı, ahlaksızlığı meslek edinmiş biri üzerinden ele alıyor. Okurken pek çok kez utanmaz adama hak verip pek çok kez de yok daha neler demişimdir. İllegal kurumsallığın kitabını yazmış olan utanmaz adamın hikayesi şehir hayatının ve insanlığımızın kirlenmesinin ön gösterimlerinden biridir diyebilirim.
Güzel bir kara mizah örneği , Kitapta eski türkçe çok kelime olsa da ,arkasında sözlük olması hasbiyle sorun teşkil etmiyor .Hikaye komik ve keyifli. Gürpınar , toplumsal bozulmayı Avnusalah karakteri üzerinden alaycı bir dille masaya yatırıyor.
Avnussalah, bir utanmaz adam . Kanlı terler dökerek zor ekmek bulan halkın içinden çıkarak , toplumda ahlaklı görünün kendinden daha büyük ahlaksızları tokatlayan, sızdıran bir tokatçı .Yaptığı hırsızlıkların,vurgunların,şantajların felsefi altyapısını bir filozof edasıyla teorize eden yüce sensei..Yaralı kalplere merhem olan bir aşk doktoru... Ve bunların hepsinden öte utanmaz bir adam..
kendi ağzından kendisini şöyle anlatır :
"Halikla şeytanın arasında benim gibi bir üçüncü mahluk olduğunu ona göstereceğim ... O ne kadar edepsiz olursa olsun amatördür. Biz bu işi meslek edinmiş binaenaleyh bu yüzden ekmek yiyen sanatkarlarız ."
İyi Akşamlar!
Gürpınar’ın son romanı. Yani okuyacağım son romanı ve başka bir roman maalesef kalmadı elimde. Olsa, seve seve okurdum. Bu muhteşem sanatçıya da mükemmel bir eserle veda ettik. Buna da sevindim. Daha azı olsun istemezdim. Bu romanda herkesten bir parça var ama herkesten. Öncelikle bu roman 9 numaralı kategoriden yani ruhsal bakımdan hasta tipleri, onların toplum içindeki son derece zararlı, olumsuz hareketlerini adeta bir psikolog gibi tahlil ettiği ve durumu açıkladığı yazıları. 18 Mart 2022 tarihli Ben Deli Miyim kitabı da benzer bir konu işliyordu ki orada da belirtmiştik benzer bir durumu.
Burada ise oldukça değişik isimde biri karşımıza çıkıyor: Avnussalah. İlginç bir karakter olduğunu görürüz onun. Bütün kitabın ana noktası odur ve onun olmadığı bir yer hiç olmadı. Sıfırdan itibaren geldiği konum ve buradaki tüm düşünceleri yani onun hastalıklı ama kendince haklı olan ruh halinden olumlu veya olumsuz olarak etkilenmemek elde değil. Kısaca olumlu olarak başarma isteği ve hırsı; olumsuz olarak da başarma isteği ve hırsı diyeceğim. Gerçekten dalga geçmiyorum.
Salah önce babasını kaybeder, daha sonrasında annesi ve kardeşlerine bakması gerekir ama para kazanması oldukça zordur. Hırsızlık yapmaya karar verir. İlginçtir tam da bu zamanda kendine bir arkadaş edinir. O da önceleri yazı yazmakla uğraşan ama şimdi dolandırıcılıkla geçinen biridir. İkisi bir yere yemeğe gider ve çıkışta birer palto çalarak hırsızlıklarını yaparlar.
İkisinin de bulduğu montların cebinden birer aşk mektubu çıkacaktır. Onlar da bunu şantaj amaçlı kullanacaklardır. Bu şekilde başlayan ortak kariyerlerinde başladıkları yazı işi ve açılan bir muayenehane onlar için dönüm noktası olacaktır. Amaç zenginlerden şantaj yoluyla para kazanmaktır ve bunu da çok iyi bir biçimde
Yazar Hakkında
Hüseyin Rahmi GürpınarYazar · 100 kitap
17 Ağustos 1864 tarihinde İstanbul'da doğdu. Hünkâr yaveri Mehmet Sait Paşa'nın oğlu olan Hüseyin Rahmi, üç yaşında iken annesinin ölümü üzerine, Girit'te bulunan babasının yanına gönderildi. İlkokula başladı ancak babasının evlenmesi üzerine altı yaşında tekrar İstanbul'a anneannesinin yanına gönderildi ve eğitimine burada devam etti. Yakubağa Mektebi, Mahmudiye Rüşdiyesi ve idadide okuyan Hüseyin Rahmi, tarihçi Abdurrahman Şeref Bey'in himayesiyle Mekteb-i Mülkiye'ye girdi (1878). Okulun ikinci sınıfında iken ciddi bir hastalık geçiren Hüseyin Rahmi buradaki öğrenimini yarıda bıraktı (1880). Kısa bir süre, Adliye Nezareti Ceza Kalemi'nde memur, Ticaret Mahkemesi'nde Azâ Mülazımı olarak çalışan Hüseyin Rahmi hayatını kalemiyle kazanmaya çalıştı.
1887'de Tercüman-ı Hakikat gazetesinde yazmaya başlayan Hüseyin Rahmi, ardından İkdam ve Sabah gazetelerinde mütercim ve muharrir olarak çalıştı. II. Meşrutiyet döneminde 37 sayı süren Boşboğaz ve Güllâbi adlı bir gazete çıkardı. İbrahim Hilmi Bey ile birlikte çıkardığı Millet gazetesi de uzun ömürlü olmadı. 1925-1927 yılları arasında yayımlanan Türk Kadın Yolu adlı derginin yazarları arasındaydı. Sonraki çalışmalarını İkdam, Söz, Zaman, Vakit, Son Posta, Milliyet ve Cumhuriyet gazetelerine neşretti. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde 5. ve 6. dönemlerde Kütahya milletvekili olan Hüseyin Rahmi, ömrünün son otuz bir yılını geçirdiği Heybeliada'daki köşkünde 8 Mart 1944 tarihinde öldü ve oradaki Abbas Paşa Mezarlığı'na defnedildi.
Edebiyat hayatı
Hüseyin Rahmi Gürpınar; İstanbul halkının toplumsal, töresel yaşantılarını, aile geçimsizliklerini, batıl inançlarını, yaşadığı çağdaki Türk toplumunun geçirmekte olduğu krizleri hümuristik bir mizah dehasıyla anlatır. Servet-i Fünûncuların yaşıtı olduğu halde, ayrı bir sanat görüşünü sürdürür. Romanlarındaki kahramanların çoğu 19. yy sonu İstanbul'un canlı, renkli insan, hayat manzaralarıdır. Eserlerinde Anadolu yoktur. Mizahı, güldürücü olduğu kadar, gülünç yönlerimizin yansıtılması, hicvedilmesi için gerekli bir araçtır. Hüseyin Rahmi, seçtiği tipleri seviyelerine uygun, ustaca konuşturur ve olayları gülünçlü, acıklı yönleriyle belirtir. Kuvvetli bir gözlem gücü vardır. Realist, natüralist bir görüşle "toplum için sanat" yapar. Ertem Eğilmez tarafından 1976 yılında çekilen Süt Kardeşler sinema filminin konusu Hüseyin Rahmi'nin Gulyabani (1913) isimli romanından uyarlanmıştır. Bağımsız sanatçılardan biri olarak da anılır.
Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın romanları ve öyküleri yeni nesiller tarafından da kolayca anlaşılabilmesi için 1960 sonrasında içinde Mustafa Nihat Özön'ün de yer aldığı bir edebî kurulca sadeleştirilmişti. Bu sadeleştirme kimilerince yerinde bulunurken kimileri de özgün dilin dokunulmadan bırakılması gerektiğini savunmuşlardı.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Hüseyin_R...
