Yazar:
Cemal Süreya
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
1984
İlk Yayın Tarihi:
1958
Yayınevi:
Cem Yayınevi
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
Üvercinka
14,9bin okunmaYapı Kredi Yayınları · Mart 2018 · 64 s.
Üvercinka
3.315 okunmaYapı Kredi Yayınları · Mayıs 2008 · 64 s.
Üvercinka
2.849 okunmaCan Yayınları · Nisan 2022 · 62 s.
Üvercinka
585 okunmaYeditepe Yayınları · 1958 · 60 s.
Üvercinka
70 okunmaCem Yayınevi · 1984 · 72 s.
Üvercinka
68 okunmaÜç Çiçek Yayınevi · 1984 · 80 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
bu hikayeyi birçok kişi bilir.özellikle şiir ve cemal süreya sevenler.ezberlememe rağmen her okuduğumda aynı hüznü yeniden yeniden ve yeniden hissediyorum. bir cümlesi var ki içimin en derinlerine dokunup kanatmayı başarıyor yine.
"acıların adını ,ağustos koymalılar..."
kadının sosyal alanının şiire baş öğe yapıldıktan sonra diğer niteliklerle süslenilmesi, cemal süreya'nın öteki şiirlerinde bu denli etkin halde görülmez.aşk burada nitel bir form olmakla birlikte anlatıcının hayal dünyasında şekillenen bir unsur, şeklin ötesindeki soyut anlamıyla da dünyayı değiştirebileceği düşünülen bir olgudur:
"birlikte mısralar düşürüyoruz ama iyi ama kötü
boynun diyorum boynunu benim kadar kimse değerlendiremez
bir mısra daha söylesek sanki her şey düzelecek
iki adım daha atmıyoruz bizi tutuyorlar
böylece bizi bir kere daha tutup kurşuna diziyorlar
zaten bizi her gün sabahtan akşama kadar kurşuna diziyorlar
bütün kara parçalarında
afrika dahil"
Cemal Süreya’nın kitaplarının serisini yapmak ayrı bir zevk ve bunları tekrar tekrar okumak pah biçilmez. Ne kadar çok şiiri olursa olsun insan daha çok dinlemek ve okumak istiyor. Defalarca okuyup, yorumlayınca anlamlanıyor.
Kötülüklerin büsbütün egemen olduğu
Namussuz bir çağ bu biliyorsun...
Sen çıkardın utancını duvara astın
Ben masanın üstüne kodum kuralları...
Şimdi sen kalkıp gidiyorsun. Git.
Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler
Oysa ben senin gözlerin siz edemem bilirsin.
Seni bir kere öpsem ikinin hatırı kalıyordu
İki kere öpeyim desem üçün boynu bükük
Merhaba değerli okuyucular :)
Öncelikle Üvercinka şiirinin hikayesini öğrenelim... :)
Cemal Süreya eşi Seniha Hanım hamileyken “Üvercinka” adını taktığı genç bir kızla tanışır. Cemal Süreya ile bu kız arasında tutkulu bir aşk başlar. Ancak Cemal Süreya’nın 58 yıllık hayatında Üvercinka şiirini yazdığı bu genç kızın adını bilen ve yüzünü gören kimse olmamıştır. Şairin hayatında bir giz olarak kalan bu sır, Süreya'ya Üvercinka şiirini yazdıracaktır. Üvercinka şiiri aynı zamanda Cemal Süreya’ya da şöhreti getirecektir. Çalkantılı günlerde olan Cemal Süreya bir karar vermek zorunda kalmıştır. Eşi Seniha Hanım çocuklarını doğurmak üzeredir ve şair kararını verir.
Cemal Süreya Üvercinka ile ayrılık kararı alırken bir Ağustos günü şu satırlar dökülür dizelere:
“Acıların adını, ağustos koymalılar…”
Cemal Süreya'nın soyadındaki y harfini de Üvercinka'nın anısına çıkarttığı rivayet edilmektedir.
Cemal Süreya eşi Seniha Hanım’a dönmüştür. Geride ise bu aşkın izlerini taşıyan Üvercinka şiiri kalmıştır.
Şimdi bu eseri incelmeye alayım :)
Bu kitabı çok öven okuyuculara anlam veremedim. Ben beğenmedim hatta 30 sayfada bırakacaktım neredeyse... bir kadına salt beden üzerinde yaklasılıp vücudu üzerinden bunu dizelere dökmek bana günümüz aşklarının samimiyetsizliğini hatırlatıyor. “Üvercinka”yı cinsel çağrışımlarla yüklü dizeleri içeriyor kitap. Kadını adeta cinsel obje gibi görmesine hem şaşırdım hem üzüldüm hayal kırıklığı diyorum sadece...
“Yüzünün bitip vücudunun başladığı yerde
Memelerin vardı memelerin kahramandı sonra
Sonrası iyilik güzellik.”
İşte tam da bundan rahatsız olmaktan söz ediyorum. Bu tarz şeyleri okurken gerçekten irite oldum. Şimdi aşkın bu olduğunu düşünmüyorum... Aşk bu olmamalı
Spoiler içerir.
Okumasanız da olur bir şey kaybetmezsiniz :)
İlk bölümde yer alan “Laleli’den dünyaya doğru giden bir tramvaydayız” mısrası var oluş heyecanına ve sınırsız özgürlüğe bir göndermedir. Sevişmenin bir tramvayda yürürlüğe girmesi ise mahrem olandan uzak, halkın içinde bireysel duruşu sergiler. Aşkın, cinselliğin kelimeleriyle ayakta durmanın, insan olmanın, başkaldırmanın ifadesi “Afrika dâhil” mısrası ise umut doğurur. Yalnızlığın, yoksulluğun, sömürülmenin simgesi Afrika içinde mutlaka bir umut vardır.
Mevcut düzene başkaldırının en somut dizilimi ikinci bölümde yer alır. Bastırılmaya karşı söz söyleme yetkinliği; “Sayın Tanrıya kalırsa seninle yatmak günah, daha neler”. Dönemin baskıcı iktidarına doğrudan muhalefetin imkansızlığı karşısında, şair yoğun imgeler ve dolaylı bir ironi ile dile getirir düşüncelerini. Üçüncü bölümde ise kadının, şair üzerinde yarattığı etki sorgulanır, varoluş dilemması odak noktaya konularak: “senin bir havan var beni asıl saran o/ onunla daha bir değere biniyor soluk almak”.
Dördüncü bölümde, kendi düşüncelerini sevgili ile bütünleştirme çabasındadır şair. Her ikisi de sömürüye, kapitalizme karşı direnirler, savaşma emelindedirler ama egemen güçler bu istemlerine karşı durur. Beşinci bölümde ise kadının kimlik değiştirip, simge haline gelmesi nesnelleştiriliyor gibidir: “padişah gibi cesaretti o”. Şair, şiirin isyan gücünün altını çizer, kadın simgesi üzerinden.
Yedişer mısralı beş bölümden oluşan, serbest ölçü ile yazılmış bu lirik şiirde göze çarpan dört öge var; yalın ve sınırsız dil, yeni kelimeler yaratma/türetme eylemi, kelimelere farklı anlamlar yükleme yetisi ve ilk üç ögeyi aynı potada harmanlaya bilme zekası. Bu ögelerin birleşiminden doğan estetik haz, içerikle birleştiğinde umuda yolculuk oluyor okuru için.
1958 yılında yayınlanan Üvercinka şiirini bir bütün olarak ele
Bir kitaba inceleme yazmak haddim mi bilmiyorum ama zamanımı boşa akıp gitmiş hissettim. Libidonun yüksek olduğu zamanlarda yazıldığı da aşikâr. Şairin ilk kitabı,ilk deneyimi ve okumakta hızlı bir karar vermenin de nihayetiyle .... Geçmiş ola...
Puan vermedi·62 syf.··
Beğendi
·2024 141. kitabı
·4 günde okudu
·Okunma: 13 Kasım 2024 09:56
ÜVERCİNKA-CEMAL SÜREYA,62 sayfa
*Cemal Süreya’dan okuduğum ilk şiir kitabı.Kitaptaki şiirler aşk,ölüm,yalnızlık ve insan ilişkileri temaları üzerine kurulu.
~~~~~~~~~~~~~~~~~
*Kitaba adını veren Üvercinka şiirinin de hüzünlü bir öyküsü var.
~~~~~~~~~~~~~~~~
*Cemal Süreya eşi Seniha Hanım hamile iken kendisine “Üvercinka” adını taktığı genç bir kızla tanışır ve aralarında tutkulu bir aşk başlar. Fakat Süreya'nın 59 yıllık hayatında bu genç kızın ne adını bilen ne de yüzünü gören kimse olmayacaktır.Dört kez evlenen,en büyük aşkını Tomris Uyar
İle yaşayan şair, yazılanlara göre Tomris Uyar’ın şairden gördüğü şiddet nedeniyle ayrılmasıyla bu aşk evliliğe dönüşememiştir.
~~~~~~~~~~~~~~~
ÖNCELEYİN
*Önce bir ellerin vardı yalnızlığımla benim aramda
Sonra birden kapılar açılıverdi ardına kadar
Sonra yüzün onun ardından gözlerin dudakların
Sonra her şey çıkıp geldi.
*AŞK
Şimdi sen kalkıp gidiyorsun.Git.
Gözlerin durur mu onlar da gidiyorlar. Gitsinler.
Oysa ben senin gözlerinsiz edemem bilirsin
Oysa Allah bilir bugün iyi uyanmıştık
Sevgiyeydi ilk açılışı gözlerimizin sırf onaydı
Bir kuş konmuş parmaklarıma uzun uzun ötmüştü.
Bir sevişmek gelmiş bir daha gitmemişti
Yoktu dünlerde evelsi günlerdeki yoksulluğumuz
Sanki hiç olmamıştı .
*SİZİN HİÇ BABANIZ ÖLDÜMÜ
sizin hiç babanız öldü mü?
Benim bir kere öldü kör oldum
Yıkadılar aldılar götürdüler
Babamdan ummazdım bunu kör oldum
ÜverçinkaŞiir
Şair Cemal Süreya ortaokul ikinci sınıfta tanıştığı Seniha Hanım ike 1953 yılında evlenmiştir. 1954 yılında Mülkiye’den mezun olur. Eşiyle arasında birçok problemin baş göstermesiyle, Süreya kendisini Eskişehir Vergi Dairesi’nde tanıştığı bir kadının kollarında bulur. Yazar bir süre beraber olduğu kadın için Üvercinka adını kullanmaktadır. Bu yoğun ve tutkulu aşk sürdüğü sırada Seniha Hanım hamiledir. Aylar sonra çocuk doğmak üzereyken, Cemal Süreya bir karar vermek zorunda olduğunu hisseder ve Üvercinka ile ayrılma kararı alır. Bu kararı aldığı bir Ağustos gününde en acıklı şiirlerinden birini yazar. Bundan sonra Cemal Süreya eşinin yanına döner.
Üvercinka: Aşkın ve dilin tenle buluştuğu yerAlıntı
Puan vermedi·64 syf.·
2025 50. kitabı
•••
Cemal Süreya’nın Üvercinka’sı, bir şiir kitabından fazlasıydı…
Aşkı, bedeni, arzuyu ve yalnızlığı aynı anda taşıyan, her dizesiyle okuru hem utandıran hem yakan bir metini adeta.
Şiir, onun elinde yalnızca duyguları değil, teni de konuşur hale gelmiş yine.
“Bakmak gülünç olurdu, dokunuyordum.” derken, sadece erotizmi değil, dokunmanın derinliğini de anlatıyor.
Üvercinka, adı bilinmeyen ama hep tanıdık gelen bir kadındır. Bazen bir sevgili, bazen bir anne, bazen sadece içimizde susturduğumuz bir ses aslında.
Bu kitap, şiirin nasıl aşka dönüştüğünü değil, aşkın nasıl şiir olabileceğini gösteriyor bize.
Ve bazen, bir kitap bir kadının izini ömür boyu silinmemek üzere bırakır hani…
Üvercinka da işte öyle bir izdir.
Keyifle okuyun.
' Seni bir kere öpsem ikinin hatırı kalıyordu
İki kere öpeyim desem üçün boynu bükük '
Cemal Süreya’nın *Üvercinka* şiiri çok sevilen ve önemli bir şiir olabilir ama ben okurken çok etkilenmedim. Sürekli kadın bedeni kullanılmıştı hoşuma gitmedi.
Şiirdeki sözler ve benzetmeler bana biraz karışık geldi, dili bana göre şiir dili değildi, çok basitti . Böyle arada açıp okuyacağım şiir denizine dalacağım bir kitap değildi.
Yine de seveni çok, saygı duyuyorum.
..Kitapla Kalın..
Yazar Hakkında
Cemal SüreyaYazar · 28 kitap
Asıl adı Cemalettin Seber'dir.
Cemal Süreya 1931'de o yıllarda Erzincan'a bağlı olan Pülümür ilçesinde doğdu. Çocukluğunun ilk yıllarını Erzincan şehrinde geçirdi. 1938'de Dersim İsyanı sonrasında ailesi Bilecik'e sürgün edildi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü'nü bitirmiştir. Maliye Bakanlığı'nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü, Kültür Bakanlığı'nda kültür yayınları danışma kurulu üyeliği, Orta Doğu İktisat Bankası yönetim kurulu üyeliği ve 25 yılı aşkın Türk Dil Kurumu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. Yayınevlerinde danışmanlık, ansiklopedilerde redaktörlük, çevirmenlik yapmıştır.
Ağustos 1960'tan itibaren yalnızca dört sayı çıkarabildiği Papirüs dergisini Haziran 1966- Mayıs 1970 arası 47, 1980-1981 arası iki sayı daha çıkardı. Pazar Postası, Yeditepe, Oluşum, Türkiye Yazıları, Politika, Yeni Ulus, Aydınlık, Saçak, Yazko Somut, 2000'e Doğru gibi yayın organlarında şiir ve yazılarını yayımladı.
İkinci yeni hareketinin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ilk şiiri Şarkısı Beyaz, Mülkiye dergisinin 8 Ocak 1953 tarihli sayısında yayımlanmıştır. Geleneğe karşı olmasına rağmen geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla, zengin birikimi ile, duyarlı, çarpıcı, yoğun, diri imgeleriyle ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiştir. Ölümünden sonra adına bir şiir ödülü kondu. 1997'de de Cemal Süreya arşivi yayımlandı.
