Yazar:
Jorge Luis Borges
Çevirmen:
Celal Üster
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 46 dk.
Sayfa Sayısı:
168
Basım Tarihi:
Eylül 2014
Yayınevi:
İletişim Yayınevi
Orijinal Adı:
Siete Noches
ISBN:
9789750516375
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Montaigne tadında...1000Kitap
Puan vermedi
Borges’i bir çok edebiyat sohbetinde, övüldüğü sözlerle duymuş; fakat bir türlü okuma şansım olmamıştı. Arjantinli yazarın, “büyülü gerçekçilik” denilen edebi akımın kurucusu olduğu dillendirilir hep. Bu sebeple, ilgimi çeken bir yazardı; ve nihayet okuma şansım oldu… Borges’in “Yedi Gece” kitabı karşıma çıkınca, hemen alıp okudum.
Borges okurken daha ilk satırlarda, yazara karşı saygım uyanmaya başladı. Karşımda entelektüel, samimi ve derim bir yazar olduğunu anladım. Yazarla ilgili araştırmalar yaparken (Youtube’da bir videosuna rastladım) bir modern derviş duruyor karşımda diye düşündüm.
Yedi Gece, yedi denemeden oluşan bir kitap. Aslında, çok deneme okuyan birisi değilim. Bu tarz eserlere pek edebi metin gözüyle bakamıyorum. Sanırım benim için edebi metin kriteri: Kurgudur. Edebi metin olarak sayabileceğim deneme türü bir kitap varsa, o da: Montaigne’nin “Denemeler” kitabıdır. Ondan sonra var olmuş tüm denemecilerin ondan etkilenmemesi, üslup ve tarz anlamında ona öykünmemesi mümkün olmamıştır bence.
<p>Yedi Gece, Borges’in konuşmalarının kayıt altına alınmasıyla kitaplaştırılmış bir eser. Kitapta işlenen yedi konu denemeler olarak okuyucuya sunuluyor. Yedi sayısı, Batı medeniyetindeki yedi günahı anımsattı bana nedense. Kitaptaki başlıklar şöyle: İlahi Komedya, Karabasanlar, Bin Bir Gece Masalları, Budacılık, Şiir, Kabala, Körlük.
Her bir başlık, Montaigne’yi hatırlatan samimi bir sohbet havasında ele alınmış, Yoğun birikim, yerinde ve kıvamında ortaya çıkıyor, karmaşık konular oldukça anlaşılır bir şekilde sunuluyor okuyucuya.
Hem semavi din literatüründen, hem Doğu ve Batı edebiyatından, hem Antik Yunan ve inancından, hem semavi olmayan dinlerden, hem tarihten, hem şiirden ve daha bir çok konudan bahsederek kendi düşüncelerini paylaşıyor yazar. Özellikle
Jorge Luis Borges'in İlahi Komedya, Karabasanlar, Bin bir Gece Masalları,Budacılık, Şiir, Kabala ve Körlük adında 7 bölümden oluşan deneme kitabı. Jorge Luis Borges ile tanışma kitabım oldu. Oldukça samimi bir dil, okuyucunun okuma yelpazesine yeni bir tat olacak türde yetkin bir kitaptan söz edebiliriz. Düşüncelerini o kadar net ifade etmiş, dili o kadar başarılı kullanmış ki. Ben özellikle Ilahi Komedya bölümüne bayıldım. Yazarın bu unutulmaz eserle ilgili görüşleri Dante'nin bu ölümsüz eserini neden hala okumadım diye hayıflanmama neden oldu. Bunun yanı sıra yine klasiklerden oluşan Bin bir Gece Masalları bölümü de oldukça ilgimi çekti. Neden 1001 olduğuna dair bile yazardan enteresan bilgilerle dolu,güzel yaklaşımı ile bu bölüm de zihnimde yer edindi. Ve Karabasanlar da diğerlerine nazaran yine ilgimi çeken bölümlerden biriydi. Genel itibariyle özellikle deneme türüne ilgi duyan ve yazarı tanımak isteyenlere önerebileceğim başarılı bir kitap. Keyifli okumalar.
Sevgili Borges, ne güzel, ne güzel, ne güzel yazmışsın. Mest oldum.
Bu kitaba İlahi Komedya’nın hatırına başladım. Kendisini okumaya güç yetiremesem de, üzerine yazılıp çizilen her şeyi devşirmek gibi rafine zevklerim var. Tabi eser sadece bununla sınırlı değil.
Kitap, Borges’in yedi farklı tema üzerine anlatılarını içeriyor. İlahi Komedya, Kabuslar, Binbir gece masalları, Budizm, Şiir, Kabala ve Körlük. Bunlar üzerine kısa bir özet mi desem, hatırlatma mı desem ortaya karışık bir şeyler işte. Yazar içsel derinliğini, bilgeliğini öyle güzel akıtmış ki metinlere, “Sahi! Öyle de olabilir değil mi?” dedirtiyor. Bir İlahi Komedya’ya nasıl bakmam gerektiğini zaten bilmiyorum o ayrı da, Binbir gece masallarını hiç öyle anlamamıştım. Sandalla ay ışığında usul usul yüzmek gibi bir şeydi Borges’in dilinden bu yedi temayı okumak. Bambaşka bir bakış açısı kazandım, yeni şeyler öğrendim, öğrendiklerimi tekrarladım, unuttuklarımı hatırladım. Kısacası Borges ile muhteşem bir tanışma oldu.
Hayallerimin kıyısında köşesinde bile yer almazdı Borges. İncelemeleri okurken fark ettim ki aslında zor bir yazarmış ve en hafif metni Yedi Gece imiş. Yani Borges’a burdan başlanmalıymış. Bingo! Yanlışlıkla doğru bişey yaptım kendimi alkışlıyorum.
Neyse, kurmaca okuma serüvenime harika bir mola oldu. Bir silkelendim, kendime geldim. Teşekkürler Borges.
Tavsiyeyle listeme alıp piyasada bulamayıp kütüphaneden temin ettiğim kitaplardan biri. #jorgeluisborges (1899-1986) Arjantinli Latin ve dünya edebiyatının önde gelen ismi. , Ingiliz edebiyatı profesörü, iskandinav ve ispanyolca edebiyat uzmanı, şiir, deneme, öykü ve incelemeleri bulunan , pekçok yazarı etkilemiş kişilik. Kitapta neredeyse kör kaldığı ve işinden olduğu bir zamanda ülkesinde edebiyatçı bakış açısıyla önemli konularda yaptığı 7 konuşma #yedigece adıyla listelenmiş.
Konuşmalarında; edebiyatın doruğu saydığı #dante 'nin #ilahikomedya 'sını, estetik birer yapıt olan düşlerin türü olan karabasanlardan, ismiyle sonsuzluğu çağrıştıran ve ilk kez 18yy başlarında yayınlanınca Batı'nın Doğu'yu anlamasını hatta Romantizm akımını başlatarak, dallanıp başaklanarak belleklerimizin parçası haline gelen #binbirgecemasalları 'nı, mistik Doğu'nun yıldızı, Batı'yı hâlâ cezbeden #budafelsefesi 'ni, düzyazıdan farklı olarak şiirin kendi sesini, #kabala öğretisini, kendi hayatına yavaş yavaş giren körlüğün edebiyat düzleminde eskilerden örneklerle getirdiklerini anlatmıştır.
Yedi Gece - Jorge Luis BorgesEdebiyat
“Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo” Ne büyüleyici bir isim, değil mi? Tabiki sadece ismi değil, sahip olduğu devasa edebiyat, tarih ve sanat bilgisi, yabancı dil becerisi, hayalgücü, betimleme yeteneği ve okuyucuyu bir anda içine çekip bırakmayan tarzı ile de büyüleyeci bir yazar. 1955 yılında (56 yaşında) kalıtsal bir hastalıktan dolay kör olmasına rağmen edebiyattan kopmamış, annesi ve arkadaşları vasıtası ile yazmaya devam etmiştir. 1986 yılında hayatını kaybeden Borges, özellikle fantastik öğeleri ağır basan kendine özgü tarzı ile sadece Latin edebiyatını değil, tüm dünya edebiyatını etkileyen en önemli yazarlar arasındaki yerini almıştır.
“Yedi Gece”, Borges’in 1977 yılında Arjantin’de yaptığı 7 ayrı konuşmanın derlenmiş halinden oluşmaktadır. James Woodall’ın yazdığı 13 sayfalık muhteşem önsöz, Borges’i tanımak ve daha önemlisi anlayabilmek adına yeterli derecede yardımcı olmaktadır.
Adından da anlaşılacağı üzere, kitap yedi bölümden, yani Borges’in yedi ayrı edebiyat konulu konuşmalarından oluşmaktadır.
İlahi Komedya
Karabasanlar
Binbir Gece Masalları
Budacılık
Şiir
Kabala
Körlük
Tam da İlahi Komedya’yı yeni okumuş bir kitapsever olarak, Borges’in bu eserden bahsedişini dinlemek (evet dinlemek diyorum, çünkü okurken adeta dinliyor hissine kaplıyorsunuz), onun gözünden Dante’nin bu ölümsüz eserini görmek benim için tam isabet oldu. İnceleyerek, araştırarak, sindire sindire okumama rağmen, Borges’in bu mükemmel yorumu sayesinde ne kadar çok detayı atladığımı farkettim. Kendisinin defalarca bu ölümsüz eseri okuduğunu, her tekrar okuyuşunda çok daha fazla detayı keşfettiğini ve tekrar okuduğunda mutaka yeni keşifler elde edeceğini kendinden emin bir şekilde dile getiriyor.
Bir çok dili ileri seviyede bilen Borges’in, özellikle karabasan sözcüğünü (kabus,
Borges...vauuvvv diyorum ve saygıyla selamlıyorum seni! Bir iletişim yayinlari klasiği olarak çok güzel bir önsoz ile başlıyor kitap. Kitaplara olan düşkünlüğünu, yaşı ilerledikçe kör olmasını okuyunca, Cemil Meric geliyor insanın aklına. Sonra Borges başlıyor anlatmaya!
Aslinda konuşmaları yazıya dökülmüş, bu nasıl bir bilgi birikimi bu nasıl bir donanım? 7 gecelik bu konuşmalar 7 ayri konudan oluşuyor. İlahi Komedya, Binbir gece Masalları, Budizm, Kabala, Karabasanlar, Şiir, Körlük!
Belki bircok kişi bana katılmayacak ama bence Borges'in bu kitap için dili de Cemil Meriç'i anımsatıyor.
Ben kitabi Borges'i tanımak isteyen herkese ısrarla tavsiye ederim. Keyifli okumalar dilerim.
10/10
Beğendi
·2022 19. kitabı
Sanki bir kitap okumadım da Jorge Luis Borges’le sohbet ettim. Son sayfaya kadar aynı keyifle okuduğum; Dante’den Sokrates’e, Binbir Gece Masallarından İlyada ve Odysseus’a her renkten nasiplendiğim dolu dolu bir vakit oldu. Ve tabii unutmadan “sarı” rengi favorim oldu.
Nihayetinde bir BORGES okuyucusu oldum. Yedi Gece eseriyle başladığım bu yolculuk şimdiden çok keyifli olacağa benziyor.
Borges’in 1977 yılında Arjantin’de yaptığı 7 ayrı konuşmanın derlenmiş halinden oluşmaktadır.
Adından da anlaşılacağı üzere, kitap yedi bölümden, yani Borges’in yedi ayrı edebiyat konulu konuşmalarından oluşmaktadır.
1.İlahi Komedya
2.Karabasanlar
3.Binbir Gece Masalları
4.Budacılık
5.Şiir
6.Kabala
7.Körlük
Şiiri pek duyumsayamayan insanlar vardır, bunlar kendilerini daha çok şiiri öğretmeye adamışlardır. Bense şiirin duyumsanmasına inanıyorum, öğretilmesine inanmıyorum. Okulda belirli metinleri nasıl sevileceğini, öğretmedim; öğrencilerimi hep edebiyatın nasıl sevileceğini edebiyatın nasıl bir mutluluk biçimi olarak görüleceğini öğrettim.
Kitap itabında aklımızın birçok şeye ermesinden bu yana duyduğumuz hatta az çok bilgimizle yorum getirdiğimiz konulara tatmin edici açıklamalarda bulunmuş.
.
.
Bizim eğitim sistemimizin temel yanlışı sevdirmeden öğretmek. Sevmek ne mutlu bir şey;dünyanın, hayatın sırrı tek bir kelimede saklı. Sevmek güzelliklerin, mutluğun anahtarı. Birbirimizi sevebilmeyi, bir çiçeği sevebilmek ne büyük bir mutluluk.
Borges, gözlerin dünyanın güzelliklerini görmedi ama onu hayata bağlayam, hala sevebileceği mutlulukların olduğunu bilmesi; onu hayata bağladı.
Evet; Borges edebiyata, yazmaya, okumaya olan sevdasıyla mutluğu kendine haa bir yaşam olarak sağladı.
.
.
Tanrı bir toprak alır( Âdem, kızıl toprak demek), toprağa üfleyerek yaşam verir.... Kelimelerin anlamı ve etimolojisine inerek okuyucusunu entellektüel olarak yeniden donatır.
Kabala(kabul, gelenek demektir) çok sık konuşmalarda kullandığımız ve duyduğumuz kelime anlamı olarak ne anlama geldiğini öğrenmek belki de çoğumuzun aklına bile gelmemiştir.
Bir çok dili ileri
Borges' birçok makale ve denemesini zaten okuduğum için alışkın olduğum bir yazar. İlk defa kitaplaştırılmış biçimde denemelerini okudum. Genel kültür açısından okunmaya değer. Özellikle 20. yy. edebiyatını hala çözememiş veya nereye gideceğini bilemeyen okurlar için felsefeye, dine, klasik edebiyata hatta kabalaya giriş yapıyor.
Kitap,bilgi sahibi olunmak için Borges felsefesinin derinliğini anlayabilmek için bir ders kitabı gibi çalışılması gereken bir başucu kitabıdır.Borges,İlahi Komedyadan alın Bin bir Gece Masallarına oradan Buda felsefesine oradan Kabalaya birçok doyurucu bilgiyi sunarken;Buda felsefesinin hafifligini ve yuceligini,Komedyanın gözden kaçan edebi unsurlarını bir amanın körlüğü anlatirkenki rahatlığını Alman ,İngilizce ve İtalyan edebiyatlarında gezintiler yaptırarak okuyucusunu etkilemeyi yine başarmış.Borgesin anahtar kelimeleri,ayna,felsefe,varoluş,geometrik şekiller bunların hepsini her kitabında sindirilmiş olarak bu kitabında görmüş oldum.
Reklam
Yazar Hakkında
Jorge Luis BorgesYazar · 40 kitap
Jorge Francisco Isidoro Luis Borges Acevedo veya bilinen adıyla Jorge Luis Borges (d. 24 Ağustos 1899 - ö. 14 Haziran 1986), Arjantinli öykü ve deneme yazarı, şair ve çevirmen. Büyülü gerçekçilik akımının önde gelen isimlerindendir ve gerçeküstücülük konusunda yazdığı denemeleri ile ünlüdür.
Borges, 24 Ağustos 1899 tarihinde Buenos Aires'te doğdu. Babasının annesi İngiliz olduğu ve evde iki lisan birden konuşulduğu için daha çocukken her iki lisanı da çok güzel konuşabiliyordu. Oğluna satranç tahtasında Zeno'nun paradoksunu öğreten Jorge Guillermo Borges avukat ve psikoloji öğretmeniydi. Evlerinde Borges'in muhayyilesini sürekli olarak işgal edecek bir bahçe ve kütüphane vardı.
Babasının görme yetisinin azalması üzerine, aile tedavi için I. Dünya Savaşı'ndan önce (1914) Cenevre'ye taşındı. Burada kaldıkları süre boyunca Borges Calvin Koleji'ne devam ederek, Lâtince, Fransızca ve Almanca öğrendi. Sembolizm akımının örneklerinden Verlaine, Rimbaud ve Mallarmé'in eserleriyle bu sırada tanıştı. Schopenhauer'a olan sevgisi ve Walt Whitman'ı keşfetmesi de Cenevre'deyken başladı.
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra ailesiyle birlikte İspanya'ya taşındı. Borges artık yazar olmaya karar vermişti, babasına 1870'lerde geçen bir roman yazmaya yardım ediyordu. Birkaç edebi gruba girme çalışmasından sonra, kendine akıl hocası buldu: Endülüslü şair Rafael Cansinos-Asséns. Onun etkisiyle kendisini "ultraistler" grubundan saymaya başladı ama kısa zamanda aidiyet hissinden sıkılarak kimseye bağlı olmadan birşeyler yapmaya çalıştı. Denemelerle ve şiirle pasifizm, anarşi, Rus devrimi gibi bâzı şeyleri övdüğü, genel düşüncelerini dile getirdiği iki kitap yazdı. Ama sonra yazdıklarından utanarak, her iki kitabı da İspanya'dan ayrılmadan önce imha etti.
1921'de ailesiyle Buenos Aires'e geri dönmesinden sonra, babasının arkadaşı Macedonio Fernandéz'in düşüncelerinden etkilenmesi, düşüncenin yeni yollarına yönelmesine neden oldu. Fernandez'in düşünceleri Schopenhauer, Berkeley ve Hume'ün bir yansıması idi. Edebi stili ekzantrik ve düşünce tarzı karmaşıktı. Borges'e en büyük etkisi her şeye kuşkuculukla bakmasını sağlamasıdır.
1923'te ilk kitabı olan Buenos Aires Tutkusu (Ferver de Buenos Aires)'i çıkardı. 1924-1933 arası Borges için oldukça heyecan verici bir zamandı. Bu dönemde pek çok yazısı ve şiiri basıldı. Luna de Enfrente 1925'te, San Martin Defteri (Cuaderno San Martin) 1929'da basıldı. 1933-1934 yıllarında Critica'da Alçaklığın Evrensel Tarihi (Historia universal de la infamia) yayımlandı. Bu öykü dizisi, önceden basılmış bâzı hikâyelerden alınan karakterler ve fikirler üzerine yeniden hikâye yazmakla oluşmuştu. Gerçeği ve hikâyeyi harmanladığı bu hikâyeler gerçeküstü bir otantizm taşıyorlardı. Daha sonraları bu tarz "büyülü gerçekçilik"in ilk örneklerinden sayılacaktı. Ama onun asıl kariyeri 1935'te yazdığı "Borges stili"nin ilk örneği denilen, hayâli bir romanı eleştirdiği Al-Motasim'e Bir Bakış isimli öyküsüdür. 1936'da denemelerini topladığı "Sonsuzluğun Tarihi Historia de la Eternidad" basıldı. Bu sırada maddi sıkıntılar çekiyordu, bu nedenle 1937'de Belediye Kütüphânesi'nde çalışmaya başladı. Kütüphânedeki işi hafif olan yazar, iş günlerinin kalanını klâsikleri okuyarak ve modern edebiyatın uluslar arası örneklerini İspanyolca'ya çevirerek geçirmiştir. Virginia Woolf'un ve William Faulkner'ın kitapları İspanyolcaya ilk kez bu dönemde Borges tarafından kazandırılmıştır. Yaratıcılığını kaybetmekten korkan Borges, eşşiz bir eser yazmak istedi ve Pierre Menard, Don Quixote'un Yazarı'nı kaleme aldı. Ardından da Tlön, Uqbar, Orbis Tertius geldi. Her iki hikâye Victoria Ocampo'nun Sur edebiyat dergisinde yayınlandı. Bunların başarısının verdiği motivasyonla Babil Kütüphanesi'nin çalışmalarına başladı. 1941'de bu öykülerin toplandığı Yolları Çatallanan Bahçe basıldı. Aynı hikâyeler toparlanarak Artifices'e eklendi ve ve 1944'de Ficciones adıyla yeniden basıldı. 1942'de "Bustos Domecq" takma adı altında Adolfo Bioy Casares ile birlikte polisiye hikâyeler dizisi olan Don İsidro İçin Altı Problem'i yazdılar. Felsefe, gerçekler, fantazi ve gizemleri harmanladığı bu yeni öykülerin yanında, El Hogar'da anti-semitizmi, faşizmi ve nazizmi eşeltiren politik makaleler de yazıyordu. Bu makalelerle oldukça tanındı. 1946'da Juan Peron'un iktidara gelişiyle, kütüphânedeki işinden atıldı. Bu işten atılma onun için bir tür kurtuluş olmuştu, çünkü hem Arjantin'den Uruguay'a kadar pek çok yeri gezip, Budizm'den Blake'e kadar pek çok konuda seminerler veriyor, hem de iyi para kazanıyordu. Ama ailesi Peron'un baskıcı rejiminde zor günler geçirdi, annesi ve kız kardeşi hapse girdi. 1949'da ikinci önemli kısa hikâyeler kitabı Alef (El Alef)basıldı.
1955'de Peron devrilince Borges hayâlindeki meslek olan Arjantin Ulusal Kütüphânesi Müdürlüğü'ne getirildi. Ailesinden gelen hastalık nedeniyle görme bozukluğu çeken Borges bu dönemde görme yetisini tamamen kaybetti. "Bana aynı anda hem 800,000 kitabı hem de karanlığı veren Tanrı'nın muhteşem ironisi" diyerek bu gerçeği kabullenmiştir. (Umberto Eco unutulmaz romanı Gülün Adı'nda yer alan ana karakterlerden kör kütüphaneciyi Borges'ten esinlenerek oluşturmuştur.) 1956'da Buenos Aires Üniversitesi'nde İngiliz ve Amerikan edebiyatı profesörlüğüne atandı ve 12 yıl bu görevi yürüttü. 1961'de Samuel Beckett'le birlikte Uluslararası Yayımcılar Ödülü'nü (Formentor Ödülü) kazandı. Bu ödül ona gecikmiş bir uluslararası ün kazandırdı. Gözlerinin görmeyişini şiire yönelerek telâfi etmeye çalıştı. 1970'li yıllarda ABD'de çeşitli üniversitelerde dersler verdi. 1973'te Peron geri dönünce, görevinden istifa etti. Ders vererek ve yolculuk yaparak geçirdiği zamanın meyvesi 1975'te basılan toplama hikâyelerin olduğu Kum Kitabı (El libro de arena) oldu. Dünya gezilerinin sonucu ona eşlik eden Maria Kodama'nın resimlerini çektiği yazılarını ise kendi yazdığı Atlas(1984)'la sonuçlandı.
Zannedilenin aksine, Nobel ödülünü alamadan 87 yaşında, 14 Haziran 1986'da Cenevre'de karaciğer kanserinden hayatını kaybetti.
