Martin Heidegger

Martin Heidegger

YazarDerleyen
8.0/10
224 Kişi
·
786
Okunma
·
266
Beğeni
·
16306
Gösterim
Adı:
Martin Heidegger
Unvan:
Alman Filozof
Doğum:
Baden, Almanya, 26 Eylül 1889
Ölüm:
Freiburg İm Breisgau, Almanya, 26 Mayıs 1976
Martin Heidegger (1889-1976) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olarak bilinen Alman filozof.

Yaşamı

26 Eylül 1889'da Baden eyaletinde doğdu. Çocukluğundan itibaren dine ve felsefeye eğilimli biri olarak yetişti. Felsefi çalışmalarıyla olduğu kadar, yaşamı ve çeşitli dönemlerde sergilediği politik tutumlarıyla da tartışma konusu oldu. Felsefi yetkinliği ve önemi yadsınamazken politik konumları dolayısıyla sürekli sorunlu bir ilişkinin taşıyıcısı oldu ve bu durum çoğu zaman felsefi çalışmalarının tam olarak değerlendirilmesini gölgeledi. Freiburg Üniversitesi'nde Katolik ilahiyati ve Hristiyan felsefesi okudu ve 1914 yılında ilk çalışması ve doktora tezi, "Psikolojide Yargı Kuramı" ile dikkat çekmeye başladı. 1923'te Marburg Üniversitesi'nde profesör oldu. 1927 yılında " Varlık ve Zaman " yayımlandı ve yayımlanışından itibaren yalnızca varoluşçu felsefe açısından değil, 20.yüzyıldaki bir bütün felsefe tartışmaları bağlamında bir şekilde etkili oldu. Heidegger burada, bütün bir Batı Felsefesi geleneğini metafizik olmakla eleştirdi, ki sonrasında postmodern felsefe bu argümanı başka düzlemelerde yeniden değerlendirecektir. 1933 yılından itibaren nazilerin iktidara gelmesiyle birlikte Heidegger Nazi Partisi'ne katıldı. Bu dönemde Freiburg Üniversitesinde rektör oldu. Heidegger'in bu dönem boyunca izlediği politika her zaman tartışma konusu olmuş ve onun çalışmalarının değerlendirilmesine gölgeler düşürmüştür. Nazilere katıldığı gerekçesiyle 1945'te üniversiteden uzaklaştırıldı ama sonra 1952'de yeniden üniversiteye dönebildi. Daha sonra yanlış yaptığını söylemesi de üzerine düşen gölgelerin sona ermesini sağlamamıştır, ancak bununla birlikte onun teorik çalışmalarının değeri her zaman kendini buna rağmen korumuş ve felsefe açısından önemli yerini muhafaza etmiştir.

Felsefesi

Heidegger'in felsefi çalışmalarında hocası Edmund Husserl'in ve fenomenoloji felsefesinin etkileri açıkca görülür. Buna bağlı olarak felsefe-dışı sayılan pek çok kavramı felsefeye taşıdı ve varoluşçu felsefecilerde (örneğin Kierkegaard'ın korku, umutsuzluk, kaygı vb. kavramlarla yaptığı gibi) görülen tarzda analizlere yöneldi ve bunları derinleştirdi.Kaygı, sıkıntı, merak, ölüm, korku gibi terimleri felsefe düzlemine taşıdı. Fenomenolojiyi Varlık sorunu bağlamında yeniden yorumladı ve kullandı. Heidegger'in Husserl etkisi ile kendine özgü bir varoluşçu felsefe oluşturduğunu söylemek yanlış olmaz. Heidegger'ın varoluşçu düşüncesine göre, insan bu dünyaya öylece bırakılmıştır. Bu bırakılmışlık fikri birkaç yönden varoluşçu felsefenin temel argümanlarını sürdürür ve derinleştirir. Varoluşa bırakılmışlığı ile insan kendi varlık'ını oluşturma özgürlüğüne zorunlu olarak bırakılmıştir aslında. Ama başlangıçta, bırakılışın kendisi bir özgürlük yokluğudur -sondaki ölümün kaçınılamazlığı gibi. İnsan, varoluşun ortasına öylece, orada-bir-varlık-olarak ( Dasein ) atılmıştır. Bu bir tercih ya da seçimin sonucu değildir. Ve insan, bu bırakılmışlık içinde tercihler ve seçimleriyle kendi yaşamını ileriye dogru kurar. Burada zorunlu bir özgürlük deneyimi sözkonusudur. İnsan kendi varlığını gerçekleştirmek üzere sürekli seçimler ve tercihler yapmak durumundadır, yani özgürlüğünü gerçekleştirmek zorundadır. Ölüme kadar. Heidegger'in felsefesinde ölüm fikri, bu bakımdan önemli bir yer tutar. İnsan, bırakılmışlığında ölüme yazgılıdır ve varoluşunu buna göre gerçekleştirmelidir. Heidegger ayrıca, genel anlamda söylenecek olursa, teknik'in gelişimiyle birlikte şekillenen dünyanın eleştirisini yapmaya yönelmiştir ve modern dünyada buna karşı düsüncenin görevlerini belirlemeye calışmıştır. " Varlık sorusu ", onun tüm felsefi çalışmalarinin özü ve özetidir. Bu çalışma varlık'ın unutulmusluğuna yapılan bir itirazla başlar ve devam eder. Kant, Hegel ve Husserl'den etkilendiğini belirtmenin yanı sıra, Nietzsche ile girdiği eleştirel ilişkinin de belirtilmesi gerekir. Heidegger, yapısalcılığa benzer ama başka bağlamlarda Dil konusunu felsefeye temel bir kategori olarak sokmuştur. Onun bütün felsefi kategorileri dil dolayımıyla işlerlik kazanır. "Dil Varlık'ın evidir", der Heidegger. Sartre ve Camus başta olmak üzere varoluşçu felsefeciler ve ayrıca yapısalcılık ve varlık felsefesi gibi diğer felsefe akımları da çalışmalarında onunla açık ya da örtük diyalog halinde olmuşlardır. Daha sonra çalışmaları, özellikle dil dolayımlı analizleri ve felsefenin metafizik olarak eleştirisi mantığı, postmodern felsefenin gelişiminde önemli köşe taşları olacaktır.
Yanlış" olmasaydı "doğru" olamazdı, çünkü doğru yanlışa karşı mücadele demektir; "fena" olmasaydı "iyi" istenilmeyen bir şey olurdu, çünkü iyi olanı istemek "fena" olanı değillemek demektir.
İnsanın varlığı, dünya içinde varlıktır; insan 'şey' değil 'şahsiyet'dir. İnsan soyut bir done değil, gelişimde olan somut hayattır, yaratıcı olan hayattır.
"Yanlış" olmasaydı " doğru" olmazdı, çünkü doğru yanlışa karşı mücadele etmektir; " fena" olmasaydı " iyi" istenilmeyen bir şey olurdu çünkü iyi olanı istemek " fena" olanı değillemek demektir. Aynı şekilde " hiçlik" kavramı olmazsa varlıktan bahsedemezdik çünkü varlığın sınırı hiçliktir.
56 syf.
Heidegger diğer adı ile Dasein'in babası, bugüne kadar sorulmuş ama üzerinde derinlemesine tefekküre düşülmemiş; yegane varlık sorusunu belki de Metafizik denilince akıllara İdea'nın üzerinde fikir yürütmüş; dünya felsefe literatüründe her ne kadar Platon denilse bile, asıl Diyalektiğin dedesinden *Parmenides'den* bu yana söz gelimi: Elealılar'dan veya Antikiteyi baz alınca, hiçlikten kaos üzerinde düşünme edinimleri, Orta-Çağ Teolojisine kadar sıçramıştır. Onların ''hiç-i'' tanrı üzerinde yoğunlaşmıştır. Aslolan soruyu milatlar ile sınırlandırmaya kalkınca, bu düşünsel hiçlik kavramı her zihnin idrakine hasıl olamayacağı gibi, dolaylı veya dolaysız her varlığın, içerisinde bulunmakta olduğunu bize Heidegger şu alıntısı ile bildiriyor:
(Aynı şekilde 'hiçlik' kavramı olmasa varlıktan bahsedemezdik, çünkü varlığın sınırı hiçliktir.)

(Parmenides'ten: Yokluktan var olan meydana gelmeyeceği, hiçlikten varlık ortaya çıkmayacağı, var olan bir şeyin de asla yok olmayacağı) sorusundan tutalım da, (Leibniz'in: Neden bir şey var da hiçlik yok) sorusunda yüzyıllar önce sorulmuş ta ki üzerinde durulmamıştır. Bu soruları, Heidegger' de tekrar buluyoruz! (Heidegger: ''Niçin umumiyetle varlık olsun da daha ziyade hiçlik olmasın'') sorularını kitapta irdelemektedir.

Heidegger'in felsefesi karanlık ve bulanık olarak addedilir. Ama birçok soruya muazzam bir kapı aralar, ansızın bir boşluk doğar. Dolayısıyla, onun bizzat-i söz etmek istediği biricik soru: Varlık nedir? Neye tekamül ediyor? Bu varlık sonlu bir varlık olmakla birlikte, varlık üzerine sorulması gereken, dahası üzerinde durulması gereken sorular vardır. Kendi ağzından şu sözlere yer vermek gerek: (Heidegger İnsan nedir ve kimdir? İnsanın ve onun kim olduğu sorusu üzerine derinlemesine düşünülmesi ihtiyaç vardır.)
Son olarak, söz etmek istediğim bu alıntıların, bazıları kendi belgeselinden yapmaktayım. Dolayısıyla, belgeseli izlemek gerek ve kitapları üzerinde; ne demek istediğine dair, girizgah olarak mutlaka izlenmesi gerektiğini düşünüyorum. Tabii ki varlık sorusunu açığa çıkarıp, bir takım soruların üstünü açık bırakıyor. Yine kendisine yer vererek: (Heidegger: Nitekim düşünme ve inanma edinimleri ortadan kaldırılamaz, çünkü varlığın mevcudiyeti sonludur.) ''Fakat düşünme yoluna devam eder.'')
''İnsan var olduğu müddetçe felsefe yapılacaktır.'' (Platon)
112 syf.
·Beğendi·8/10
Mutlaka okunması gereken bir eser.Özellikle Schopenhauer farkını ortaya koyuyor.Düşünmeden sırf kitap okuyanlara kitap filozofu diyerek onları yeriyor.Ayrıca kendisinin “Okumak, yazmak ve yaşamak üzerine” kitabından da bildiğimiz gibi okumak üzerine orijinal ve farkındalık oluşturacak fikirleri var.Schopenhauer bu anlamda insanı tahrik ediyor ve kışkırtıyor.Bilinçli okumaya teşvik ediyor.Bilinçsiz ve üzerinde düşünülmeden,üzerinden yük atarcasına yapılan okumaları eleştiriyor ve bunları kitap filozofu olarak isimlendirerek yeriyor.Bu anlamda eser düşüncenin kıymetini ortaya koyuyor.
112 syf.
·2 günde·Puan vermedi
Kitap bana Aristoteles'in Felsefe Yapmaya Çağrı (Protreptikos) isimli eserini çağrıştırdı. Aristo eserinde felsefe yapmaya dair kaideler belirtmiştir, bu eserde ise düşünce ile ilgili olarak üç büyük usta'nın; Arthur Schopenhauer, Martin Heidegger ve Immanuel Kant'ın görüşlerinin incelendiği görüyoruz.

Schopenhauer'a göre; Hakikate ulaşmada ana etkenin düşünmek olduğunu belirttiğini görüyoruz. Tabi özgür ve aşkın bir düşünce... Schopenhauer'un özellikle "okumak" ve "düşünmek" üzerine görüşleri oldukça kapsamlı ele alınmış, daha önce eserlerini okuyanlar aşinadır. Zira Schopenhauer'un bu konuda yazdığı bir eseri bulunuyor.

Heidegger'le alakalı olarak, kendisinden yapacağım bir alıntı konuyu özetlemeye yetecektir diye düşünüyorum: "Düşünceye çağıran zamanımızda en çok düşünce uyandıran, hâlâ düşünmediğimizdir." Eserde Heidegger'in konuyla alakalı görüşleri genel olarak bu iddiası üzerinedir.

Kant ise düşünceye yönelik daha kapsamlı incelemeler yapıyor. Örneğin tanrı düşüncesi, düşüncenin özgürlüğü gibi konulara girerken önemli tespitlerden birisinde bulunuyor: "Düşünmenin kuralları aklın yasalarına göre olmalıdır, akılla bulunmuş kurallar ancak düşüncenin kuralları olabilir." Not alınası güzel bir alıntıdır...

Kant'la alakalı dikkatimi çeken bir husus da, düşünmenin gereksindiği sükunet ile alakalı bölümde, Kant'ın bir atın sahibi tarafından kamçılandığı bir durumdan bahsetmesidir. Kant'ın bahsettiği olay Dostoyevski'nin suç ve ceza isimli eserinde Raskolnikov'un başına gelmiştir. Raskolnikov'un bir atın boynuna sarılıp ağladığı kurgulanmıştır. Aynı durum daha sonraları Nietzsche'nin ise gerçek hayatta başına gelmiş, sahibi tarafından kırbaçlanan bir atı gören Nietzsche, ata sarılarak "seni anlıyorum" diyerek ağlamıştır. Sonrası ise malum, Nietzsche bu olaydan sonra delirmiştir. Bana göre; oldukça hassas bir ruh haline sahip olan Nietzsche, Dostoyevski'de okuduğu hikayeyi bilinçaltında saklamış, benzer bir durumun gerçek dünyada vuku bulduğu bir durumda, bu hikayeyi bilinçdışından çıkartarak kendi hayatına kurgulamıştır.. Bu tespitim okurların ilgisini çekecektir umarım, zira beni düşünmeye sevk etmiştir...

Kitabı felsefeyle ilgilenen okurlara tavsiye eder, keyifli okumalar dilerim.
dili her ne kadar zorlayıcı olsa da önce youtube da dilek arlı çil ve zeynep direk'ten dinleyin heidegger'i ve bir çerçeve kazandıktan sonra okumaya başlamak daha anlamlı geldi bana..ve tanışma imkanı varsa kaan ökten ile tanışın..:)
Erim Asya
Erim Asya Nietzsche'nin Tanrı Öldü Sözü ve Dünya Resimleri Çağı'ı inceledi.
102 syf.
·3 günde
Hegel ve bolca Kant'a maruz kaldığım bir aylık kitap serüveninden sonra M. Heidegger ile buna bir son veriyorum. Çünkü Hristiyan kulübü üyeleri olan bu adamlar tarafından bolca metafizik safsatası ile dolduruldum. Yine de onlara dindar oldukları için saldıracak değilim nitekim Kant'ın ilk galaksiler içeren evren düşüncesi gibi çığır açan veyahut Hegel gibi evrenin başlangıcına dair devrimsel görüşler ortaya atan kişileri affedebilirim. Gel gelelim kitabın konusuna. Aslında kitap Nietzsche'nin sözünü anlatmanın dışında çok göze batan bir şey yapıyor. Onu çok sert bir şekilde eleştiriyor. Nitekim onu bu konuda yadırgamamız gerekir çünkü Nietzsche'yi bir katil olarak görüyor. Nietzsche'nin Tanrıyı öldürmesi bir başkaldırı cinayetidir. Ve bu cinayeti Nietzsche üstün insan ile birlikte işlemiştir.

Kitap bütün genel hatları ile böyledir kendi yazısı ile daha net bir özet geçmek gerekirse Heidegger der ki ; "Nietzsche düşüncesini ortaya attığında Batı metafiziğini son evresine soktu. Bu evrede metafizik bir anlamda kendini öz olanaklarından yoksun bıraktığından, onun öteki olanakları da görülmez olur. Nietzcshe'nin altüst etmesinden sonra metafiziğe kendi özsüzlüğüne, düzensizliğine saplanmaktan başka bir yol kalmadı."

Kitabı yazarken arasına bir öz eleştiri niteliğinde ufak bir bölüm yerleştirmiştir ki benim Hristiyanlar Kulübü diye nitelendirdiğim filozofların genel durumunu özetler niteliktedir. "Bir kez daha uyaralım; Nietzsche'nin sözü, Batı tarihinin iki bin yıldır süregelen yazgısını dile getirir. Biz bütün hazırlıksız toplananlar, Nietszche'nin bu sözü üzerine bir konuşmayla bu yazgıyı değiştirmeyi ya da onun hakkında yeterli bilgi edinmeyi düşünemeyiz. "
73 syf.
·1 günde·Puan vermedi
İçeriği daha önce, Düşüncenin Çağrısı İsimli eserde okumuştum. İlgili felsefeyi tekrar etmiş oldum. Heidegger'in kitapla alakalı en önemli görüşü: ''Kaygı uyandıran zamanımızda en kaygı verici olan, bizim hâlâ düşünmememizdir.'' Bu söz aynı zamanda eserin özü konumundadır. Heidegger düşünme üzerine felsefi incelemesinde; düşünmenin gerekliliğini ve metodunu da ortaya koymaktadır. Kitabın büyük bir bölümünde Nietzsche ile alakalı çözümlemeler de yer almaktadır. Nietzsche'yi anlamak adına da okunması elzem bir eser olarak görüyorum.
112 syf.
·2 günde·Beğendi·8/10
Eser genel anlamda düşünceden ve düşünmekten söz etmiş. Düşünceyi meydana getiren şeylerin en temelinden başlayarak nasıl düşünüldüğünü veyahut düşününce yönünün nasıl belirleneceğini dile getirmektedir.

Özü itibariyle eser düşünce kavramını en başından en sona kadar olan başlangıç sürüş ve sonuçlama bölümlerini ele alarak bunlardan söz ederken de nelerin düşünmeye veyahut yanlış düşünmeye engel olduğunu dile getirmektedir.

Üç farklı düşünürün felsefik açıdan düşüncenin farklı yönlerini, oluşumu gelişimi yönü gibi konuları ele almasından oluşuyor. Özetle, düşünme ve düşünceye dair birçok şey felsefik açıdan bu eserde yer alıyor.

Düşünmek isteyen okusun derim :)

Yazarın biyografisi

Adı:
Martin Heidegger
Unvan:
Alman Filozof
Doğum:
Baden, Almanya, 26 Eylül 1889
Ölüm:
Freiburg İm Breisgau, Almanya, 26 Mayıs 1976
Martin Heidegger (1889-1976) Varoluşçu felsefenin önde gelen isimlerinden biri olarak bilinen Alman filozof.

Yaşamı

26 Eylül 1889'da Baden eyaletinde doğdu. Çocukluğundan itibaren dine ve felsefeye eğilimli biri olarak yetişti. Felsefi çalışmalarıyla olduğu kadar, yaşamı ve çeşitli dönemlerde sergilediği politik tutumlarıyla da tartışma konusu oldu. Felsefi yetkinliği ve önemi yadsınamazken politik konumları dolayısıyla sürekli sorunlu bir ilişkinin taşıyıcısı oldu ve bu durum çoğu zaman felsefi çalışmalarının tam olarak değerlendirilmesini gölgeledi. Freiburg Üniversitesi'nde Katolik ilahiyati ve Hristiyan felsefesi okudu ve 1914 yılında ilk çalışması ve doktora tezi, "Psikolojide Yargı Kuramı" ile dikkat çekmeye başladı. 1923'te Marburg Üniversitesi'nde profesör oldu. 1927 yılında " Varlık ve Zaman " yayımlandı ve yayımlanışından itibaren yalnızca varoluşçu felsefe açısından değil, 20.yüzyıldaki bir bütün felsefe tartışmaları bağlamında bir şekilde etkili oldu. Heidegger burada, bütün bir Batı Felsefesi geleneğini metafizik olmakla eleştirdi, ki sonrasında postmodern felsefe bu argümanı başka düzlemelerde yeniden değerlendirecektir. 1933 yılından itibaren nazilerin iktidara gelmesiyle birlikte Heidegger Nazi Partisi'ne katıldı. Bu dönemde Freiburg Üniversitesinde rektör oldu. Heidegger'in bu dönem boyunca izlediği politika her zaman tartışma konusu olmuş ve onun çalışmalarının değerlendirilmesine gölgeler düşürmüştür. Nazilere katıldığı gerekçesiyle 1945'te üniversiteden uzaklaştırıldı ama sonra 1952'de yeniden üniversiteye dönebildi. Daha sonra yanlış yaptığını söylemesi de üzerine düşen gölgelerin sona ermesini sağlamamıştır, ancak bununla birlikte onun teorik çalışmalarının değeri her zaman kendini buna rağmen korumuş ve felsefe açısından önemli yerini muhafaza etmiştir.

Felsefesi

Heidegger'in felsefi çalışmalarında hocası Edmund Husserl'in ve fenomenoloji felsefesinin etkileri açıkca görülür. Buna bağlı olarak felsefe-dışı sayılan pek çok kavramı felsefeye taşıdı ve varoluşçu felsefecilerde (örneğin Kierkegaard'ın korku, umutsuzluk, kaygı vb. kavramlarla yaptığı gibi) görülen tarzda analizlere yöneldi ve bunları derinleştirdi.Kaygı, sıkıntı, merak, ölüm, korku gibi terimleri felsefe düzlemine taşıdı. Fenomenolojiyi Varlık sorunu bağlamında yeniden yorumladı ve kullandı. Heidegger'in Husserl etkisi ile kendine özgü bir varoluşçu felsefe oluşturduğunu söylemek yanlış olmaz. Heidegger'ın varoluşçu düşüncesine göre, insan bu dünyaya öylece bırakılmıştır. Bu bırakılmışlık fikri birkaç yönden varoluşçu felsefenin temel argümanlarını sürdürür ve derinleştirir. Varoluşa bırakılmışlığı ile insan kendi varlık'ını oluşturma özgürlüğüne zorunlu olarak bırakılmıştir aslında. Ama başlangıçta, bırakılışın kendisi bir özgürlük yokluğudur -sondaki ölümün kaçınılamazlığı gibi. İnsan, varoluşun ortasına öylece, orada-bir-varlık-olarak ( Dasein ) atılmıştır. Bu bir tercih ya da seçimin sonucu değildir. Ve insan, bu bırakılmışlık içinde tercihler ve seçimleriyle kendi yaşamını ileriye dogru kurar. Burada zorunlu bir özgürlük deneyimi sözkonusudur. İnsan kendi varlığını gerçekleştirmek üzere sürekli seçimler ve tercihler yapmak durumundadır, yani özgürlüğünü gerçekleştirmek zorundadır. Ölüme kadar. Heidegger'in felsefesinde ölüm fikri, bu bakımdan önemli bir yer tutar. İnsan, bırakılmışlığında ölüme yazgılıdır ve varoluşunu buna göre gerçekleştirmelidir. Heidegger ayrıca, genel anlamda söylenecek olursa, teknik'in gelişimiyle birlikte şekillenen dünyanın eleştirisini yapmaya yönelmiştir ve modern dünyada buna karşı düsüncenin görevlerini belirlemeye calışmıştır. " Varlık sorusu ", onun tüm felsefi çalışmalarinin özü ve özetidir. Bu çalışma varlık'ın unutulmusluğuna yapılan bir itirazla başlar ve devam eder. Kant, Hegel ve Husserl'den etkilendiğini belirtmenin yanı sıra, Nietzsche ile girdiği eleştirel ilişkinin de belirtilmesi gerekir. Heidegger, yapısalcılığa benzer ama başka bağlamlarda Dil konusunu felsefeye temel bir kategori olarak sokmuştur. Onun bütün felsefi kategorileri dil dolayımıyla işlerlik kazanır. "Dil Varlık'ın evidir", der Heidegger. Sartre ve Camus başta olmak üzere varoluşçu felsefeciler ve ayrıca yapısalcılık ve varlık felsefesi gibi diğer felsefe akımları da çalışmalarında onunla açık ya da örtük diyalog halinde olmuşlardır. Daha sonra çalışmaları, özellikle dil dolayımlı analizleri ve felsefenin metafizik olarak eleştirisi mantığı, postmodern felsefenin gelişiminde önemli köşe taşları olacaktır.

Yazar istatistikleri

  • 266 okur beğendi.
  • 786 okur okudu.
  • 40 okur okuyor.
  • 1.576 okur okuyacak.
  • 30 okur yarım bıraktı.

Yazarın sıralamaları