İlk müslüman nesilde çok eşliliğin oranıDin
İslam öncesi dönemde çok kadınla evliliğin yaygın olduğu fikri anılan isimlerle ilgili rivayetlere dayanmaktadır. Elimizde kesin rakam telaffuz etmeye elverişli bilgi yoksa da, İslâm'ın ilk yıllarındaki olayları dikkate alarak Mekke ve Medine'de çok kadınla evliliğin sanılandan az olduğunu söylemek mümkündür. Gerçi Hz. Peygamber devrindeki meşhur isimlerden hareketle genellemeler yapıldığında monogaminin azlığına hükmedilebilir. Fakat dikkatle incelendiğinde, Hz. Peygamber devrinde ve sonraki asırlarda çoğunluğu tek kadınla evlilerin oluşturduğu görülür. Nitekim tabakât kitaplarındaki bilgiler ışığında ilk Müslüman nesilden 671 aile üzerinde yapılan bir araştırmaya göre birden çok kadınla evli erkeklerin sayısı 129 (% 19,1), tek kadınla evli erkeklerin sayısı 542 (% 80,5) olarak tespit edilmiştir.
Ürdün Kralı Abdullah 1948 savaşındaki ihaneti nedeniyle 1951'de bir Filistinli tarafından Mescid-i Aksa'da öldürülmüştü; siyonist liderlerle gizli ama çok yakın ilişkisi olan kralın Filistinlilere ihaneti hakikaten büyüktü. 1970'te Ürdün Ordusu, rejimi koruyabilmek için, adeta devlet içinde devlete dönüşen Filistinlilere Savaş açıp binlerce fedaiyi öldürmüş ve tarihe Kara Eylül olarak geçen bu çatışmanın ardından feda ile ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı. GAZZE GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE DİRENİŞİN TOPRAĞI / Sayfa 129
Sokollu Mehmed Paşa hakkındaki notlar.Tarih
Nihayet Sultan Süleyman’ın gerçekten olağanüstü özelliklere sahip son veziriazamı, karakterleri açısısından birbirinden öylesine farklı üç padişah döneminde devleti aynı maharetle yönettikten sonra bir katilin hançeri ile (1579) hayatını kaybeden Sokollo Mehmet Paşa, Osmanlı Devlet yaşamının temelini sarsmış bu musibeti başarıyla ortadan kaldıracak iradeye ve güce sahip olmuş olsaydı, sonraki nesiller nezdinde ne kadar farklı bir itibara sahip olacaktı! … Burada önce bostanlarda görev alıp neşeli ve dürüst bir genç olarak kısa zamanda Sultan Süleyman’ın dikkatini çekmiş ve sevgisini o denli kazanmıştı ki, çok daha büyük işler için seçilmiş bir adam olarak, kısa zamanda sarayın ve devletin en yüksek mevkiilerine gelmiş ve nihayet kısa bir süre kaptanıderyalık görevini üstlendikten sonra, 1565 Haziran’ında vezirazamlığa getirilerek gücünün zirvesine ulaşmıştı. (129. Dipnot : Aynı dönemin kaynakları, Sokollu Mehmet Paşa’nın karakter tarifleri ile doludur. Bilhassa Venedik Raporları Alberi, I. Cilt’te Jacopo Ragazzoni (1571), Marcantonio Barbaro, Andrea Badoero, Consantin Garzoni (hepsi 1573 tarihli); ayrıca Alberi, II Cilt’te M. Antonio Tiepolo ve Giacomo Soranzo (ikisi de 1576 tarihli) ve nihayet Alberi, I’de Ponpeo Floriani’ye ait olduğunu söylenen, ama muhtemelen Tiepolo’nun halefi olan Venedik Balyosu Givanni Corraro’ya ait olan 1580 tarihli elçilik raporu. Bundan başka Gerlach’ın günlüğü “Tagebuch” ve Gerlach’ın İstanbul’da Avusturya elçilik sözcüsü olarak halefi olan Salomon Shwiegger’in eseri “Reiss-Beschre, bung nach Constantinopel un Jerusalem” (1576-1581) Nürnberg 1664, bu muhteşem adamın vee faaliyetlerini değerlendirmesi için çok önemli notlar içermektedir. Garzoni, Sokollu Mehmed Paşa’nın kökeni hakkındaki şunları söylemektedir, 8. 404: “Mehmed Paşa, başvezir
129. dipnot, 160. dipnot, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi – Yeditepe Yayınları- 1. Baskı Ekim 2019 istanbul Cild 3/7·Kitabı okuyor
لَا عَيْشَ اِلَّا عَيْشُ الْاٰخِرَةِ[*]
[*]"Gerçek hayat, ancak âhiret hayatıdır." (Buharî, Rikak: 1; Cihad: 33, 110; Menâkıbu'l-Ensâr: 9; Mağâzî: 29; Müslim, Cihad: 126, 129; Tirmizî, Menâkıb: 55; İbni Mâce, Mesâcid: 3; Müsned, 2:381; 3:172, 180, 216, 276; 5:332. Hadis-i Şerif Meali)
Sayfa 305 - Rnk Neşriyat, İstanbul - 2023
Nisâ 129: (Ey Kocalar!) Ne kadar arzu etseniz (ve uğraşsanız, birden fazla eş aldığınızda), kadınlar(ınız) arasında (sevgi bakımından tam) adalet sağlayamazsınız. (Eğer birden fazla hanım alma gereği ve zorunluluğu varsa) o halde (birine) tamamen yönelip diğerini muallakta (hor görerek kocasızmış) gibi bırakmayın. Eğer arayı düzeltir ve (gücünüz dâhilinde haksızlıktan) sakınırsanız şüphesiz ki Allah çok bağışlayıcı, çok esirgeyicidir.2
Eşlere duyulan sevgi farklı olabilir, çünkü sevgi kalple ilgilidir. Fakat ilgi, zaman ayırma ve maddî imkânlarda adaletli davranılması şarttır. Hz. Peygamber; "Kimin iki hanımı olur da onlardan birine farklı davranırsa (kalpteki sevgi hariç) kıyamette o kimse, bir tarafı felçli olarak kalkar, haşredilir." buyurmuştur.
"Ey Rabbimiz! Bizi Sana teslim olanlardan kıl! Neslimizden de Sana itaat eden bir ümmet çıkar; bize ibadet usullerimizi göster; tevbelerimizi kabûl et; zira tevbeleri çokça kabûl eden, çok merhametli olan ancak Sen'sin. Ey Rabbimiz! Onlara, içlerinden Sen'in âyetlerini kendilerine okuyacak, onlara kitap ve hikmeti öğretecek, onları(n nefslerini) tezkiye edecek bir peygamber gönder! Çünkü üstün gelen, her seyi yerli yerince yapan yalnız Sen'sin!" (el-Bakara, 128-129,)
