Hangi başlık yetebilir bu muazzam ahengi anlatmaya...·575 syf.·Edebiyat
10/10
2022 29. kitabı
Eğer yaşadığım bir dönem için desem ki
Dur, geçme! Ne kadar güzelsin.
Hemen vur beni zincire.
Severek yok olup gidebilirim.
O zaman ölüm çanları çalsın.
Hizmetimden çıktın demektir bu...
Saatler dursun, yelkovan düşsün,
Zaman benim için bitmiş olsun...
İki kitaptan oluşan bu dev tragedya, bir alman efsanesinden esinlenmiştir. 
Johann Wolfgang Von Goethe 'nin yaşamı boyunca üzerinde çalışarak hazırladığı bu eser, yazarın kendi hayatından da izler taşır. Birçok bilimsel alanda kendini geliştiren Faust, aslında yazar Johann Wolfgang Von Goethe 'yi yansıtmaktadır.
1. Kitap Tanrı ile Megistofeles (şeytan)'in konuşması ile başlar. Megistofeles'in amacı en erdemli insan olan Bilgin Faust'u yoldan çıkarmaktır. Tanrıya bunu yapabileceğini söyler ve sonra dünyaya iner. Dünyada Faust'a bir fino köpeği olarak yaklaşır. Yalnız kaldıklarında insana dönüşerek Faust hakkındaki planını uygulamaya koyar. Amacı Faust'un sahip olduğu üstün nitelikleri yerle bir etmektir. Ve nitekim öyle de olur. Faust'un ruhuna karşılık istediği herşeyi verir. Gözünü boyar, zina, cinayet Faust'a yaptırdığı yanlışların sadece bir kısmıdır. Mefistofeles Faust'un tüm erdemlerini yok mu edecektir? Bolca mitolojik öğeleri içeren, tarihten karakterlerin de harmanlandığı eserde, iyi-kötü çatışması tiyatral bir dille bizlere sunuluyor.
2. Kitapta da intihar eden sevgilisinin üzüntüsünü atlatarak yola çıkan Faust, Mefistofeles'i başka bir kişi olarak tanıtarak imparatorun yanına girer. Sonradan bu portreye Truva'lı Helen dahil olur. Mitolojik kahramanlara da yer yer değinilir. Neyse ki bu konuda yüzeysel bilgiler veren açıklama dipnotları var. :)
Bu güzel eseri zevkle okuyacaksınız. Özellikle Doğubatı yayınevinden, 
İclal Cankorel tam metin çevirisiyle okumanızı öneririm. Özellikle açıklamalar, önsöz ve dipnotlar eseri anlamayı kolaylaştırıyor. Ve gerçekten
Johann Wolfgang Von Goethe 'nin yaşamı boyunca üzerinde çalışarak hazırladığı bu eser, yazarın kendi hayatından da izler taşır. Birçok bilimsel alanda kendini geliştiren Faust, aslında yazar Johann Wolfgang Von Goethe 'yi yansıtmaktadır.
1. Kitap Tanrı ile Megistofeles (şeytan)'in konuşması ile başlar. Megistofeles'in amacı en erdemli insan olan Bilgin Faust'u yoldan çıkarmaktır. Tanrıya bunu yapabileceğini söyler ve sonra dünyaya iner. Dünyada Faust'a bir fino köpeği olarak yaklaşır. Yalnız kaldıklarında insana dönüşerek Faust hakkındaki planını uygulamaya koyar. Amacı Faust'un sahip olduğu üstün nitelikleri yerle bir etmektir. Ve nitekim öyle de olur. Faust'un ruhuna karşılık istediği herşeyi verir. Gözünü boyar, zina, cinayet Faust'a yaptırdığı yanlışların sadece bir kısmıdır. Mefistofeles Faust'un tüm erdemlerini yok mu edecektir? Bolca mitolojik öğeleri içeren, tarihten karakterlerin de harmanlandığı eserde, iyi-kötü çatışması tiyatral bir dille bizlere sunuluyor.
2. Kitapta da intihar eden sevgilisinin üzüntüsünü atlatarak yola çıkan Faust, Mefistofeles'i başka bir kişi olarak tanıtarak imparatorun yanına girer. Sonradan bu portreye Truva'lı Helen dahil olur. Mitolojik kahramanlara da yer yer değinilir. Neyse ki bu konuda yüzeysel bilgiler veren açıklama dipnotları var. :)
Bu güzel eseri zevkle okuyacaksınız. Özellikle Doğubatı yayınevinden, İclal Cankorel tam metin çevirisiyle okumanızı öneririm. Özellikle açıklamalar, önsöz ve dipnotlar eseri anlamayı kolaylaştırıyor. Ve gerçekten
Faust, Goethe'nin 60 yılda yazdığı ölümünden çok kısa zaman önce tamamladığı adeta ömrünü adadığı büyük bir yapıt.
Faust'u uzun süredir okumak istiyordum. Kütüphanede karşıma çıkınca elim gitti ve okumaya başladım.
Bendeki baskı 1995 baskı.
Güncel baskılar ile kıyasladım pek bir fark yok.
Fakat boolca imla hatası var.
Çeviri konusunda ise başarılı gibi.
️
Gelelim bu büyük kitaba.
Bir iç hesaplaşmanın yeri geldiğinde bir bulanıklığın yeri geldiğinde ise silkinişin ikircikli tarafı Faust...
Zihnini tıkabasa doyuran Faust ruhundaki açlığın doyurulmasının peşine düşer. Mefistofeles'in yani şeytanın ona vaat ettikleri karşısında ruhuna göz dikmesinin ardından gelen olaylar silsilesi.
Her adımı ile Faust'u adeta bataklığa çeker ruhunda da hayatında da geri dönülemez karanlık lekeler bırakır.
Mefistofeles'in etkisi ile Faust akıl ve bilimden cayar türlü insanların günahlarına girerler. Bunlardan biri de aşık olduğu Margarete isimli dindar kızdır.
Faust ona aşık olup ulaşamayınca yine Mefistofeles'in ona yardım etmesini ister.
Mefistofeles de bir takım işler yaparak zaten Faust'u beğenip hoşlanan Margarete'ın da aklına iyice Faust'u koymayı başarır. Gerisini de spoiler olmaması için anlatmıyorum. Okuması keyifli bir tragedya.
Ruhun karanlık ve aydınlık arasındaki yadsınamaz mücadelesi.
Bu ikilik arasındaki usanmaz bitmez denge mücadelesi.
Sonuna kadar hissediyorsunuz bence.
Bunu demem ne kadar doğru bilmiyorum ama belki de çeviri olduğu için eserin şiirsel tarafının çok daha yoğun olması gerektiğini düşünüyorum. Bu şekilde daha etkili olabilirdi belki de.
Mefistofeles'in Faust üzerindeki hakimiyetinin giderek arttığı ve aşkın doğmasıyla gelen iniş çıkışların olduğu kısımlar bu şekilde daha keskin verilebilirdi.
Bence okuyun, okutun.
Benim gibi tragedya seviyorsanız bu kült
Reklam
Kraliçe Victoria öldüğü sırada İmparatorluk, dünya topraklarının dörtte birine, dünya nüfusunun ise beşte birine hükmediyordu. 
William Golding in Deniz Üçlemesinin sonunda kahramanının, yıllar sonra döndüğü adasına hayran hayran bakmasının arkasında, yüzyıla damgasını vuran bu güç ve üstünlük hissi bulunuyor olsa gerek. 1837 ile 1901 yılları arasını kapsayan Victoria Dönemi'nde İngiltere, dünyanın her açıdan süpergücüdür. Bunu, herkese korku veren donanmasına ve gerçekleştirdiği sanayi devrimine borçluydu. Her ne kadar saflığı merkeze alan bir zihin anlayışı hakimmiş gibi olsa da, dönem kendi içinde oldukça çelişkili olaylara sahne olmuştur: 
Charles Darwin insanlık tarihinin en büyük keşiflerinden birini, 
Türlerin Kökeni ile ortaya atıyor ve felsefe tarihinde kadınlara karşı olumlu fikirleri bulunan ender filozoflardan 
John Stuart Mill kadınkarın özgürleşmesi için meclise önerge verip, insanın hürriyeti üstüne kitaplar yazarken, öte yanda, son derece katı bir ahlakçılık, kadınları eni iki-üç metreyi bulan son derece rahatsız edici ve komik yuvarlak etekler giymek zorunda bırakıyor ve onların özel hayat içine hapsederek, kocalarının hizmetçisi olmak için sıkı bir eğitimden geçiriyordu; bir yandan dünyanın ilk metrosu yapılırken öte yanda şehrin içme suyunu da karşılayan Thames Nehri'nde hayvan leşleri ve insan dışkıları yüzüyordu; 2 milyon ton demir üretimiyle dünya üretiminin zirvesine ulaşıp refah dönemine ererken, öte yanda, çocukların neredeyse yarısı 10 yaşını bulmadan çeşitli hastalıklardan hayatını kaybediyordu, 10 yaşına varanlardan fakir aile çocukları ise ağır koşullarda anne ve babalarının yanında fabrikalarda çalışıyorlardı; bir yandan aileyi kutsarken öte yanda işçilerin daracık barakalarda dönemin övündüğü ahlakına aykırı ilişkilerde bulunmasına neden oluyorlardı; bir yandan özgürlüğün
William Golding in Deniz Üçlemesinin sonunda kahramanının, yıllar sonra döndüğü adasına hayran hayran bakmasının arkasında, yüzyıla damgasını vuran bu güç ve üstünlük hissi bulunuyor olsa gerek. 1837 ile 1901 yılları arasını kapsayan Victoria Dönemi'nde İngiltere, dünyanın her açıdan süpergücüdür. Bunu, herkese korku veren donanmasına ve gerçekleştirdiği sanayi devrimine borçluydu. Her ne kadar saflığı merkeze alan bir zihin anlayışı hakimmiş gibi olsa da, dönem kendi içinde oldukça çelişkili olaylara sahne olmuştur: Charles Darwin insanlık tarihinin en büyük keşiflerinden birini, Türlerin Kökeni ile ortaya atıyor ve felsefe tarihinde kadınlara karşı olumlu fikirleri bulunan ender filozoflardan John Stuart Mill kadınkarın özgürleşmesi için meclise önerge verip, insanın hürriyeti üstüne kitaplar yazarken, öte yanda, son derece katı bir ahlakçılık, kadınları eni iki-üç metreyi bulan son derece rahatsız edici ve komik yuvarlak etekler giymek zorunda bırakıyor ve onların özel hayat içine hapsederek, kocalarının hizmetçisi olmak için sıkı bir eğitimden geçiriyordu; bir yandan dünyanın ilk metrosu yapılırken öte yanda şehrin içme suyunu da karşılayan Thames Nehri'nde hayvan leşleri ve insan dışkıları yüzüyordu; 2 milyon ton demir üretimiyle dünya üretiminin zirvesine ulaşıp refah dönemine ererken, öte yanda, çocukların neredeyse yarısı 10 yaşını bulmadan çeşitli hastalıklardan hayatını kaybediyordu, 10 yaşına varanlardan fakir aile çocukları ise ağır koşullarda anne ve babalarının yanında fabrikalarda çalışıyorlardı; bir yandan aileyi kutsarken öte yanda işçilerin daracık barakalarda dönemin övündüğü ahlakına aykırı ilişkilerde bulunmasına neden oluyorlardı; bir yandan özgürlüğün
Bazen okuduğum onca satır içinde öyle bir yerden dokunur ki kitap kalbime..Eğer bir yerde bir şekilde adını duyarsam kitabın kendisinden çok sözlerini hatırlarım. O halde sana seninle veda edelim.
Bitti mi? Ne budalaca bir söz! Neden bitsin? Bitti veya hiç, aynı şeydir. Yaratılan bir şeyi zorla elimizden alıp bir hiç haline getirdikten sonra,sonsuz yaratılış ne demek oluyor ? "İşte artık Bitti!" demenin anlamı nedir? Bu, sanki "Hiç var olmamıştı." demek gibi bir şeydir! Oysa her şey, var olarak ortada dolaşıyor. Bu nedenle ben, sonsuz boşluğu çok seviyorum.
Suyu bulandırmak
Hırs, öfke, kin, kıskançlık...
Shakespeare'ın bu eserinde kötülerin, iyi insanların acizliklerini kullanarak onları köşeye sıkıştırmasını ve aşkın, fedakarlığın kötülüğe kaybettiği bir hikayeyi okuyoruz. ( Kitapta verilen iyi- kötü insan tiplemesine göre konuşuyorum.)
Eseri, bir öyküden alıntılanmış. Tamamen orijinal olmaması bazı okuyucuları hayal kırıklığına uğratabilir. Ancak bir öyküde belki de sadece adı geçen karakterin baş karakter haline gelmesi güzeldi. Yine de karakterler adına fazla bir derinlik bulamadım. Bu da Shakespeare'in hikaye anlatıcılığıyla ilgili olabilir. Belki de karakterleri derinleştirerek onların ardından üzüntü veya sevinç duymamızı değil, bunu hepimizin başına gelebilecek bir mesele olarak ele almak istedi. Öyle ki, kitapta insanlara yönelik çok yerinde tespitler var.
Okuduğum ikinci kitabıydı, devamı gelir mi? Kafa dağıtmak için belki. Aşk - kıskançlık ilişkileri üzerine düşündüren bir kitap oldu. Yine de bu kitaptan daha fazlası için bir enerji alamadım. Çeviri için Özdemir NUTKU 'ya teşekkürler. Çünkü Faust'dan sonra şiirsel dile sahip bir kitabın çevrilemeyeceğini düşünmeye başlamıştım. Biraz zorlama bir inceleme yazısı oldu ama olmasaydı olmazdı. Bulanan tüm sular için itizar eyleriz, suları berraklaştırmak üzere...
Tutku ve intihar!Edebiyat
Ruslar Tolstoy'u, Almanlar ise #goethe 'yi en büyük edebiyatçıları sayarlar. Daha bir çok büyük yazar çıkarmalarına rağmen asıl sebep, örnek bir yaşantıları (Tolstoy'un son zamanları hariç!) olması ve dolayısıyla yıldızlarının sürekli patlatılmasıdır. Ki Goethe de aşırılıklardan uzak ve söz dinleyip torunları başında pek çok insanın hayal edebileceği gibi hayata veda edince, Alman idarecilerinin göz bebeği olmuştur yüzyıllar boyunca. Ancak ironiye bakın; henüz 25 yaşında baba baskısıyla yaptığı işten sıkılırken yazdığı bu geleneklere ters, nişanlı bir kızla yaşadığı Werther'in Acıları kitabı onu tüm Avrupa'da üne kavuşturmuştur!
Konu, genç Werther'in nişanlı Lotte'ye olan derin tutkusu ve hazin sonudur. Werther'in dostu Wilhelm'e yazdığı mektuplar şeklinde kurgulanmıştır. Temelinde ise, ana figür Werther'in yazgısıyla kendi sınırlarına çarpan insanın sorunsalı vardır. Dini bütün ve gelenekçi Goethe de, başta kutsal kitap ve Homeros, Ossiian dahil şairlerin metinleriyle aşk ve tutkuyu hayatın basamaklarında sorgulamaktadır. Oldukça derin ve olanaksız aşk acısının 18yy değerleriyle anlatıldığı satırlar beklemektedir okuru, edebi yönü tartışılmayan.
Deha kabul edilip, Yaşam ve Doğa hakkında önemli eserler vermiş 18yy'ın önemli yazar, şair ve doğa bilimcisini, insanlara istediklerini verir gözüken bu satırlarından ziyade (başlangıç için olabilir), Avrupa'nın ünlü Faust efsanesini ayaklandırıp halen de sahneye konulabilen oyunundan veya #doğubatıdivanı gibi eserlerinden okumak gerekir kanaatindeyim. Son olarak, kitabın başında verilen ama okuduktan sonra pek katılamadığım kısa notuyla bitireyim:"...eğer yazgından veya kendi hatandan dolayı bir arkadaş bulamıyorsan, bu küçük kitap dostun olsun!"
Genç Werther'in AcılarıJohann Wolfgang Von Goethe · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 2024150,1bin okunma
Reklam
Reklam