Yazar:
André Gide
Çevirmen:
Serpil Ekşioğlu
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
Temmuz 2023
İlk Yayın Tarihi:
1895
Yayınevi:
Timaş Yayınları
Orijinal Adı:
Paludes (Traité de la Contingence)
ISBN:
9786050847802
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
Batak
112 okunmaTimaş Yayınları · Temmuz 2023 · 112 s.
Batak
69 okunmaL&M Leyla ile Mecnun Yayıncılık · Şubat 2005 · 140 s.
Bataklık
28 okunmaKapra Yayıncılık · Ocak 2022 · 88 s.
Bataklık
17 okunmaKarbon Kitaplar · 2020 · 96 s.
Batak
13 okunmaCan Yayınları · 1996 · 125 s.
Paludes
1 okunmaGallimard · · 147 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
başarılı !·108 syf.·Edebiyat
7/10
2025 110. kitabı
“Merhaba! Çalışıyor musun?”diye sordu.
“Batak’ı yazıyorum,” diye cevap verdim.
“Nedir bu?”
“Bir kitap.”
“Benim için mi?”
“Hayır.”
“Anlaşılması zor mu?”
“Sıkıcı.”
“O halde niçin yazıyorsun?”
“Aksi halde kim yazacak?” [s.9]
---------------------------------------
André Gide’in 1895’te yayımlanan 
Batak adlı romanı, modern romanın öncüllerinden sayılıyor. Gide’in “sotie” (hiciv) olarak nitelediği eser, olay örgüsünden çok yazma ediminin kendisini merkeze alıyor. Anlatıcı, "Batak" adında bir kitap yazmaya başlıyor ve yazılış süreci okura tüm unsurlarıyla gösterilerek eser tam bir üstkurmaca yapıya ulaşıyor.
Yazarların bir eseri ortaya çıkarırken nasıl bir ruh halinde oldukları ve nasıl yazdıklarını hep merak etmişimdir. Bu anlamda, roman daha ilk sayfalardan bu üstkurmaca yapısıyla oldukça merak uyandırıyor. Romanını oluştururken (dipnotta belirtilen) Romalı düşünür ve edebiyatçı 
Vergilius’un “Kır Şiirleri” eserinden sıklıkla alıntılar yapıp bu eserin baş karakteri çoban Tityre ile benzerlikler kurmaya çalışıyor.
Romanın temel izleği, eylemsizlik, boşluk, monotonluk ve durağanlık. Bataklıkla çevrili bir kulede yaşayan baş karakteri, penceresinden gördüğü manzara karşısında mutluluk duyuyor. Yazar sürekli romanını düşünüyor, planlar yapıyor ama bir türlü harekete geçemiyor. Aklına gelenleri not ediyor, parça parça romanını oluşturmaya çalışıyor. Fakat o roman bir türlü tamamlanamıyor. Harekete geçecek planlar yapıp geçse bile hiçbir zaman yeterli görmüyor ya da bu hareket bir verim getirmiyor.
Bataklık metaforu hem yazar hem de okur için bu durağanlığın içine hapsolmuş bir ruh hâlinin simgesi. Gide, edebî çevreleri, entelektüel sohbetleri ve yazarlık pozu verenleri ironik bir dille eleştirirken, yazıyla yaşam arasındaki gerilimi
André Gide’in 1895’te yayımlanan Batak adlı romanı, modern romanın öncüllerinden sayılıyor. Gide’in “sotie” (hiciv) olarak nitelediği eser, olay örgüsünden çok yazma ediminin kendisini merkeze alıyor. Anlatıcı, "Batak" adında bir kitap yazmaya başlıyor ve yazılış süreci okura tüm unsurlarıyla gösterilerek eser tam bir üstkurmaca yapıya ulaşıyor.
Yazarların bir eseri ortaya çıkarırken nasıl bir ruh halinde oldukları ve nasıl yazdıklarını hep merak etmişimdir. Bu anlamda, roman daha ilk sayfalardan bu üstkurmaca yapısıyla oldukça merak uyandırıyor. Romanını oluştururken (dipnotta belirtilen) Romalı düşünür ve edebiyatçı Vergilius’un “Kır Şiirleri” eserinden sıklıkla alıntılar yapıp bu eserin baş karakteri çoban Tityre ile benzerlikler kurmaya çalışıyor.
Romanın temel izleği, eylemsizlik, boşluk, monotonluk ve durağanlık. Bataklıkla çevrili bir kulede yaşayan baş karakteri, penceresinden gördüğü manzara karşısında mutluluk duyuyor. Yazar sürekli romanını düşünüyor, planlar yapıyor ama bir türlü harekete geçemiyor. Aklına gelenleri not ediyor, parça parça romanını oluşturmaya çalışıyor. Fakat o roman bir türlü tamamlanamıyor. Harekete geçecek planlar yapıp geçse bile hiçbir zaman yeterli görmüyor ya da bu hareket bir verim getirmiyor.
Bataklık metaforu hem yazar hem de okur için bu durağanlığın içine hapsolmuş bir ruh hâlinin simgesi. Gide, edebî çevreleri, entelektüel sohbetleri ve yazarlık pozu verenleri ironik bir dille eleştirirken, yazıyla yaşam arasındaki gerilimi
Andre Gide’in Batak adlı eseri, bireyin kendi arzuları ile toplumun dayattığı kurallar arasında sıkışmışlığını çarpıcı bir dille işler. Gide, insan karakterinin zayıflıklarını ve iç çatışmalarını derin bir psikolojik çözümleme ile aktarırken okura karanlık ama düşündürücü bir iç yolculuk sunar. Kısa ama yoğun anlatımıyla insanın kendi ‘bataklığına’ nasıl saplanabileceğini gözler önüne serer.
Yazmaya Adanmış Bir Hayat
Yazmaya adanmış bir hayat. Yazarın hayatının bir yansıması olarak kabul edebileceğim bu eserde (belki de ana karakter yazarın kendisidir) “Batak” adlı bir kitap yazabilmek için toplumla savaşır. Toplumun bireylerine göre “yazmak sanatı” çok önemsiz bir iştir. Sanatın bu şekilde değersiz biçilmesine karşılık en büyük başkaldırıyı, yazar Andre Gide, karakterinin koyduğu son nokta ile bizlere bir kez daha göstermiş ve ustalığını kanıtlamış olur.
Herkesin hayatı bir hikâyedir ve her an yazılır. Bu eserde “Batak” yazılma sürecindeki sıkıntılar, yazarın yazar olma süreci, insanların esere tepkileri ve yaşamı nasıl anlamdırdığımıza değiniyor.
“Kitabımda en hoşuma giden şeyse bilmeden yazdığım cümleler… Bu bilinçdışı hareketi Tanrı’nın bir hediyesi olarak isimlendirmek istiyorum.” sözleriyle başlıyor kitap!
Yazar “Batak” ta insanlardan uzak, etrafının bataklıkla çevrili olduğu bir yerde kendi kabuğunda, sadece doğanın sesleriyle hemhâl bir kahramanın hayatını anlatır. Aslında anlattığı kahraman yazarın ta kendisidir. Kendini hicveden bir yazar olarak yazma sanatının zorluğuyla boğuşurken, bir insan olarak hayatın içinde kalabalıklar arasındadır. Zihin üretmeye başladığında sancılı bir süreçten nasıl çıkabilir? Geç tanıştığım bir yazar olmakla beraber , Tanpınar’ın “ Gide, sade adı söylendiği zaman bir medeniyeti, bir kültürü en iyi taraflarıyla hatırlatan nadir insanlardandır.” sözlerinin haklılık payına görmek enfesti.
🩵… kendini görmek mutsuzluktan başka bir şey getirmez insana.
🩵Hasta hastalığı tanıtmakla değil, ona sağlığın nasıl mümkün olduğunu sunmakla iyileştirilme.
🩵Kişilik bizzat davranışımızda yatar.
🩵Her fikir biraz kurcalandığında sizi cezalandırır i, size işkence eder.
🩵Kendi endişelerine aşık olmak…
Andre Gide'nin sade bir dille sade olmayanı anlatma şekline bayılıyorum. Kitabın ilk sayfasından itibaren "Bu kitabı Andre Gide yazmış" diye düşündüm. Bataklığı yazmaya çalışırken batağa saplanan bir yazarı anlatıyor. Yazarın beynine girip Orada yaşamak istiyorum
Andre Gide, toplumsal ve bireysel ahlâkın en güçlü kriterinin, kişinin samimiyeti ve kendisini tanıması olduğunu savunan bir yazar. Onun için bireysel özgürlük önemli kıstas.
“Batak” bu bakış açısıyla okunduğunda çok fazla anlam taşıyan bir metin.
Roman içinde roman yazılan eser; günümüzde dahi insanı çevreleyen, çırpındıkça çok daha fazla dibe vuran bireyin yaşamının tekdüzeliğine atıfta bulunur.
Tıpkı Vergillus’un Tityre’i gibi…
Tek bir farkla…
Yazar başkahraman, Tityre’in bataklığına saplanıp mutlu oluşunu anlamlandıramaz. Kendi varoluşunu oluşturduğu karakter üzerinden sorgular, aslında kendisi de monoton yaşamın girdabındadır. Diğerlerinin aksine bu monotonluğu fark eder ve “özgürlüğün belirli sınırlarla çerçevelenmesi” düşüncesine karşı durur.
Gide’in aslında kendini resmettiği tek eser olan “Batak”, satirik üslubu ile çok daha kıymetlidir.
Belki ilk defa Andre Gide'den okudum.
Batak eseri okuduğunuzda, Andre Gide'nin günlük yaşam veya yazmalarına dair muhteşem bir edebiyat eseri okuyacaksınız.
Hiciv yöntemiyle kendini tartışıyor, Kendi ile müzakere ediyor.
Andre Gide'nin diğer eserlerini okumadan önce kendine hicivsel olan Batak eserini okumanızı tavsiye ederim.
Çeviri çok iyi ve metin çok iyi akıyor.
#AndreGide’den okuduğum üçüncü kitap #Batak ve şunu söyleyebilirim ki çelişkilerle dolu, tutarsız ve üstelik bundan korkmayan, kendini yargılayan, estetik duygusu yüksek (bu nedenle şiir vs yazamadığından bu kitapta bahsediyor) bir yazar ve bu kitap yazarın kendini hicvettiği (kişinin kendi hatalarını, zayıflıklarını, çelişkilerini alaycı veya eleştirel bir dille ortaya koyması, bizzat kendisini eleştiri nesnesi yapması) tek eser.
Batak, yazar başkahramanın sanatsal üretiminin sancısına, eylemsizliğine odaklanır. Yaratamayan bir yazar yani. Sürekli bir şey yazmaya niyeti var, notlar tutuyor vs ama ilerleme katedemiyor, yazdıklarını toparlayamıyor ve bir araya getiremiyor. Herkese “Batak” adlı romanı yazdığını söylüyor ama ortada oluşmuş bir roman yok. Bir girizgah yalnızca ve birkaç şablon cümle. Bu haliyle Gide, kendi yazma sürecindeki tembelliklerini ve ertelemelerini iğneleyerek alaya alıyor.
“Yazmayı düşünüyorum ama henüz başlamadım. Belki de düşünmek yeterli, değil mi?”
Roman boyunca karakter sürekli gözlem yapıyor. Kitabı için bataklıktaki bitkileri araştırıyor, dostlarıyla sohbetler ediyor, kendini düzene sokmaya çalışıyor. Şimdi gelelim roman içindeki romana. “Batak” henüz tamamlanamamış bir kitap. Bir şeyler yapmış olmak için Batak isimli bu kitabı yazıyor kahramanımız. Kitaba esin kaynağı ise Vergilius’un Tityre’si. Onunkine benzer bir tarlaya sahip, etrafı bataklık olan bir kulede bekar yaşayan ismi bile aynı olan karakter, oradan çıkmak yerine, orada kalmaktan mutludur. Sıradan bir arazide herkesin içinde yaşattığı bir kişidir. Daha doğrusu herkesle bağı olan, hakkında konuşulan, bizimle yaşayan, ama bizimle ölmeyen sıradan insanın, üçüncü kişinin hikayesi. Sürekli uzanıp yatan bir adamın hikayesi. Aslında içimizden biri. Peki ya yazarı? Bence dürüst,
Bataktayım ama kendi içimdekindeHayat ve İnsan
Batak…
Anlatımı ve dili sade olan bir kitap Batak
Karakterimiz bataklıkta yaşayan ama mutlu olan,çıkmaya çalışmayan,bataklıkta olduğunu kabul eden birinin hikayesini batak adı altında yazmaya çalışıyor ama başırılı olduğu meçhul…
Kendisi de başaramadığı şeyler içinde bataklıkta gibi , kendi duygu ve karmaşalarının olduğu bir bataklıkta.
Çabaladıkça daha da çok batıyor her şeyi başaran arkadaşlarının arasında yalnız,karmaşık ama yazma çabası var yazdıkça bataktan çıkacağına inanıyor ama batak onun içinde…
Yazar Hakkında
André GideYazar · 40 kitap
André Paul Guillaume Gide (22 Kasım 1869 Paris - 19 Şubat 1951 Paris) Fransız yazar. 1947 yılı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi.
Gide, 22 Kasım 1869 tarihinde Paris, Fransa`da dünyaya geldi. Babası Protestan ve köylü kökenli, annesi Katolikti. 8 yaşında Paris'te Alsace Okulu'na gönderildi. Sık sık hastalandığı için öğrenimi kesintiye uğradı. Gide henüz 11 yaşındayken (1880) Paris Üniversitesi`nde hukuk profesörü olan babasını kaybetti. Ailedeki kadınların etkisi ve annesinin katı otoritesi altında büyüdü.
1889'da okuldan mezun oldu. Yaşamını yazarak geçirmeye karar verdi.Yazı hayatına 1891’de 21 yaşındayken yayımladığı André Walter'in Günlükleri(Les Cahiers d'André Walter) ve Narsis Üstüne İnceleme ile başladı. Ama ikisi de başarısız bulundu.
1893'te Kuzey Afrika gezisine çıktı. Arap dünyasının tümüyle farklı değerleriyle tanıştı. Fransa'ya döndüğünde oradaki katı Victorya dönemi yaşantısının olumsuzluklarından rahatsız oldu. 1894'te tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Burada Oscar Wilde ve Lord Alfred Douglas'la tanıştı. Onların yüreklendirmesiyle baskı altında tuttuğu eşcinselliğini kabul etti. Annesi hastalanınca Fransa'ya döndü.
1895'te kuzeniyle evlendi. 1896`da Normandiya`da bir komüne belediye başkanı oldu.
1908`de bazı seçkin yazarlarla birlikte Nouvelle Revue Française adında bir edebiyat dergisi kurdu. 1916`da 16 yaşındaki Marc Allégret ile sevgili oldu. Marc Allegret ile eşcinsel ilişkisi ailesinde huzursuzluk yarattı. Eşi Gide'nin kendisine yazdığı mektupları yok etti.
I. Dünya Savaşı yıllarında Kızılhaç ile gönüllü insani kuruluşlarda çalıştı. 1923'te ilk feministlerden ünlü Elizabeth van Byyselberghe ile olan yasak ilişkisinden tek çocuğu kızı Catherine doğdu. 1924 yılında Corydon adlı homoseksüelliği savunan bir kitap yayımladı, fakat eser ilk etapta kınandı.
1925'te Fransız Ekvator Afrikası'na gitti. Burada gördüklerinden de etkilendi. Dönüşünde sömürgeciliği eleştiren yazılar yazdı. 1925 yılında yayımladığı Kalpazanlar Gide`nin en önemli eserlerinden biri olarak görülür. 1926`da otobiyografik eser olan "Si le grain ne meurt"u yayımladı.
Komünizme ilgi duydu. 1936'da büyük umutlarla gittiği Sovyetler Birliği'nden hayal kırıklığı ile döndü. 1938'de eşini kaybetti.
II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1942'de tekrar Kuzey Afrika'ya gitti. Savaşın sonuna kadar burada yaşadı. 1947'de Oxford Üniversitesi'nden "Edebiyat Doktoru" unvanı aldı. Aynı yıl Kasım ayında da Nobel Edebiyat Ödülü'nün sahibi oldu. 19 Şubat 1951'de yaşamını yitirdi.
Yaşamı boyunca toplumsal ve bireysel ahlakın en önemli ölçütünün, bireyin içtenliği ve kendisini tanıması olduğunu savundu. Edebi, siyasal ve toplumsal sorunlara karşı hoşgörülü bir tutum benimsedi. Genel ahlak anlayışının karşısında bireysel özgürlüklerin savunucusu oldu. Ama aynı zamanda 19'uncu Yüzyıl Fransız edebiyatının en önemli hümanist ve ahlakçı yazarı olarak tanındı. Düşüncelerindeki bütünlük ve soyluluk, üslubundaki arılık ve uyumla Fransız edebiyatının saygın isimleri arasında yer aldı.
Katolik kilisesi André Gide'in eserlerini 1952 yılında Yasak kitaplar listesi'ne koymuştur.
