Beyaz Geceler
Fyodor DostoyevskiYazar:
Fyodor Dostoyevski
Çevirmen:
Selin Ceyhan
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 13 dk.
Sayfa Sayısı:
78
Basım Tarihi:
Ağustos 2017
İlk Yayın Tarihi:
1848
Yayınevi:
Oda Yayınları
Orijinal Adı:
Белые ночи
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789753853965
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
112 diğer baskı · Tümünü Göster
Beyaz Geceler
72,4bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ağustos 2024 · 208 s.
Beyaz Geceler
4.640 okunmaPanama Yayıncılık · Mayıs 2018 · 96 s.
Beyaz Geceler
4.236 okunmaCan Yayınları · Mayıs 2018 · 96 s.
Beyaz Geceler
2.892 okunmaCan Yayınları · Aralık 2019 · 96 s.
Beyaz Geceler
1.575 okunmaÖteki Yayınevi · 2017 · 120 s.
Beyaz Geceler
1.181 okunmaİletişim Yayınları · Haziran 2020 · 118 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Benim ilk Dostoyevski’m ama Dostoyevski’nin ilk olmayan kitabı, Beyaz Geceler. Kitabı bitiridim ve ilk başta çok beğenmesem ve yazımı zor gelse de son çeyreği hoşuma gitti.
Bu yıl daha çok Dostoyevski okumayı planlıyorum. Kitaplarının çoğunluğu okumak istiyorum.
Geçtiğimiz Şubat ayında Farabi Sahnesinde tiyatrosunu izlemiş ve bu öyküyü çok beğenmiştim. Tiyatro çıkışı Nastenka’ya nasıl sinirlendiğimi ve yolda durup durup bunu ona nasıl yapar diye kahrolduğumu hatırlıyorum da başkarakterin tüm yaşananlara rağmen son bölümde Nastenka ile ilgili söylediklerini okuyunca başkarakterin aşkına kendisinden daha fazla sahip çıktığımı fark ettim. :) Benim okuduğum baskı evde tesadüfen bulduğum 1994 yılı Oda Yayınlarına ait olan baskısı. Öykünün sonunu bilmeme rağmen Nastenka’ya karşı tiyatroyu izlediğimdeki kadar öfke duydum. Belki de başkaraktere olan tutumunun yanında zayıflığına da öfkeleniyorum. Aşık olduğu insanın kendisini unutmuş olabileceğini düşünüp kızacak oluyor, sonra “Yoksa benim hakkımda kötü bir şey mi duydu? Öyle ya, belki de ona benim kötü biri olduğum gibi bazı şeyler söylenmiştir.” diyor. Benzer şekilde ben de bir keresinde karşı tarafın tüm eksiklerini kendi muhtemel kusurlarımla açıklamaya çalışmış, karşı taraftan cevap gelmedikçe ona dair kendi içimde affedici açıklamalarda bulunup umudumu diri tutmuş ve onu haklı görmeyi seçmiştim; sonra fark ediyorsunuz ki kimse mükemmel ve vazgeçilmez değil, gerçekten isteyen kimse bahanelerle özrü dilenecek bir tutum sergilemiyor. Her şey bir yana öykü gerçekten iyi yazılmış ve okuması keyifli bir öyküydü; yine Dostoyevski yine sonsuz alkışlar...<3
Kitabı bitirdikten hemen sonra sıcağı sıcağına incelemeyi planlıyordum. Ne yazık ki evdeki hesap çarşıya uymadı.
Kitabı incelemeden önce bir konuya değinmek istiyorum.
Kitaba başlamadan önce, Beyaz Geceler'in ,yazarın diğer kitaplarına kıyasen beğenilmediğini,hayal kırıklığı olduğunu ve doyurucu olmadığı için okumanın zaman kaybı olduğunu söyleyen birçok insanla karşılaştım. Bu düşüncenin kaynağını çok merak ettim ve kitaba başlarken de beklentimi düşük tuttum.
Kitabın ilk sayfasında İvan Turgenyev'in '...Yoksa o,bir anlığına da olsa,senin kalbine yakın, yakın olmak için mi yaratıldı?' sözüyle karşılaştım ve çok hoşuma gitti.
Yazar kitabı dört geceye bölmüş ve bu dört geceyi 'Beyaz Geceler' başlığı altında toplamış.
-Bunu söylemeden edemeyeceğim:Bir tane yayınevi sırf kitabın başlığından dolayı karlı bir resim koymuş kapağına... Bu konu hakkında konuşursam susamam diye burda noktalıyorum.-
St. Petersburg'da yaşayan bir gencin kurduğu hayalleri,o hayallerle nasıl yaşadığını ve aşık olarak,adım adım,kendi kabuğundan çıkmasına tanık oluyoruz.
Kitabın içeriğinden spoiler vermeyeyim diye pek bahsetmeyeceğim.
Bu kitap hakkında neden olumsuz eleştri yapar ki bir insan?
Sonuçta Dostoyevski... Yine de renkler ve zevkler tartışılmaz. Ben kitaptan çok etkilendim. Olayları tahmin etsem de sonu ,dördüncü gecenin sabahı, beni biraz sarstı.
Kısa bir kitap. Şans verilmesi gereken bir kitap.
İyi okumalar.
-SPOILER-
Ama sana kin bağlamak mı, Nastenka? Tertemiz, pırıl pırıl mutluluğuna gölge düşürmek mi? Acı sitemlerimle seni kederlendirip gizli azaplar vererek, en mutlu anlarında yüreğinin acıyla çarpmasını ister miyim? Gelin olduğun gün, onunla birlikte yürürken siyah saçlarını süslediğin narin çiçeklerden tekini bile soldurabilir miyim? Bunları ben mi yapacağım Nastenka?
Etrafınızda Dostoyevski korkusu olan kim var ise bu kitabı tavsiye edin. Dostoyevski 'nin okuyabileceğiniz en sade kitabıdır diyebilirim. Sade olmasıyla beraber Dostoyevski 'nin meşhur karakter çözümlemeleri bu kitapta da çok iyi yansıtılmış ve sıkılmadan okunabilecek türden bir hikaye ile birleştirilince çok akıcı bir kitap ortaya çıkmış.
Tutkulu bir genç kızdan uzak durulması üzerine!Edebiyat
Ah beyaz geceler. Birinci gece ve ikinci, hatta üçüncü gece... Tutku ve masumiyet iç içe geçer mi bir aşkta. Bir Aşk ya şevkati barındırır bünyesinde ya da turkuyu, şehveti, ihtişamı... Öyle ya da böyle beyaz geceler, sayfalarca anlatılıp bitmek bilmeyen aşk romanlarından çok farklı ve belki biraz da benzerdi. Çelişki yaşadığımı düşünmeyiniz ve yalnızca kitabı okuyunuz. Bir solukta okunuyor fakat kendimizden de izler bulabileceğiniz, hissiyat olarak ruhunuza örtüşecek olan bu kitaba hemencecik sahip olun. Ve Baylar! Tutkulu bir genç kızdan uzak durun!
Yanar döner nastenka. Kötü nastenka. Fırıldak nastenka. Vatan haini nastenka. Kitabın içeriğinden bahsetmeyeceğim. Bugün buraya nastenkaya sövmeye geldim.
BEYAZ GECELER 8/101K
️...Yoksa o, bir anlığına da olsa , senin kalbine yakın olmak için mi yaratıldı?... - Ivan TURGENYEV
️Böyle bir gökyüzü altında insan nasıl olur da öfkelenir , hırçınlaşabilir?
Hüzün, şaşkınlık, mutluluk gibi halleri en yoğun biçimiyle yansıtan bu öyküyü seveceksiniz.
Beyaz Geceler isimli eser, Rusya'nın beyaz geceleri ile ünlü olmasına bağlı olarak ismini almıştır.
Hayalperest anlatıcı, Petersburg’un “beyaz geceler”inde sokaklarda dolaşırken, Nastenka adında bir genç kızla tanışır. Nastenka da Hayalperest kadar yalnızdır. İkinci buluşmalarında aralarında bir dostluk doğar; Nastenka, Hayalperestimize, kendi yaşam öyküsünü anlatır: Âşık olduğu bir genç adam bir yıl sonra ona geri döneceğini söyleyerek Moskova’ya gitmiş, ama aradan bir yıl geçmesine karşın tek bir mektup bile yazmamıştır. Bu arada, Hayalperestimiz de Nastenka’ya vurulduğunu fark eder, ama duygularını gizler.
Yalnızca 19. yüzyıl Rus edebiyatının değil, dünya edebiyatının en büyük yazarlarından Dostoyevski’nin 27 yaşında yazdığı Beyaz Geceler, sevecen, okuru sarıp sarmalayan, ama hüzünlü bir uzun öyküdür. Bir yanıyla romantik bir aşk üçgeninin, bir yanıyla da bir kişilik parçalanmasının öyküsüdür.
Beyaz GecelerEdebiyat
Beni adam akilli kitap okutmaya baslayan kitaptir. Icerigi hakkinda bir seyler soylemek cok sacma olur. Hic dusunulmeden tek seferde okuyup bitirilmesi gereken bir kitap. Dostoyevski ayni anda farkli duygulari yasatan bir yazar gercekten. Kitabi okurken hem kizacak hem mutlu olacak ayni anda farkli duygular yasayacaksiniz. Kesinlikle öneririm.
Kitabı okurken çok bir beklentiniz olmasın. Kitapta yazar "Aşk" konusu ele almış ama bence çok da zaman harcamaya değecek bir öykü olmamış. Hele bir de Dostoyevskin'in diğer eserlerini düşününce bu çok yavan kalıyor
Beyaz Geceler, 1848 yılında yayımlanmıştır. Dostoyevski'nin kısa öyküsüdür. Petersburg sokaklarında dolaşırken kendisi kadar yalnız olan Nastenka adında bir genç kızla tanışmasını konu almaktadır. Yazar kitabı dört kısımdan oluşturmaktadır. Bu dört kısmı dört gece olarak kitapta işlemiştir. Kitabını dili sade ve akıcı. Kitabını öyküsü belli bir noktadan sonra sizi içine çekiyor. Sonunu az çok tahmin etsem de şaşırttı beni. Son kısmı biraz üzdü.
Tavsiye ederim. Son kısmının etkisi içerisindeyim :)
Yazar Hakkında
Fyodor DostoyevskiYazar · 137 kitap
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (Rusça: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (d: 11 Kasım 1821, Moskova - ö: 9 Şubat 1881, Sankt Petersburg), Rus roman yazarı.
Dostoyevski, Mikhail ve Maria Dostoyevski'nin oğlu olarak 11 Kasım 1821 tarihinde Moskova'da doğdu. Altı çocuklu ailenin ikinci çocuğuydu. Babası Mikhail, askeri cerrahlıktan emekli olduktan sonra Mariinsky Hastanesi'nde yoksullara hizmet etmeye başladı. Hastane, Moskova'nın en kötü yerlerinden birinde bulunuyordu. Dostoyevski de bu hastane de doğdu. Mikhail, alkole bağımlıydı ve evini sıkı disiplin ile yönetiyordu. Çok kolay sinirlenebiliyordu. Dostoyevski'nin annesi Maria ise bir tüccar kızıydı.
Dostoyevski, çocukluğunu çoğu zaman sarhoş bir baba ve hasta bir anne arasında geçirdi. Babasının çalıştığı hastaneden bulunan hastalar ile vakit geçirmeyi ve onların hikâyelerini dinlemeyi çok seven Dostoyevski, ilköğrenimini Moskova'da yaptı. Annesi tüberküloz hastalığı yüzünden öldüğü zaman, sert disipliniyle tanınan Petersburg Mühendis Okulu'na gönderildi. Arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "Ateş Fedya" lakabını verdikleri Dostoyevski, Petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak ya da kardeşi Mihail ile söyleşerek geçirdi. Babasının 1839'daki ani ölümünü burada öğrendi.
Okulu başarıyla bitirdikten sonra İstihkâm Müdürlüğü'ne girdi. Bir yıl sonra istifa ederek buradan ayrıldı. Ordudan ayrıldıktan sonra edebiyata yönelen Dostoyevski'nin ilk kitabı İnsancıklar, 1846 yılında yayımlandı. Bu eserinin ardından yazdığı kitaplarla beklediği başarıya ulaşamayan Dostoyevski'nin umudu kırıldı ve politikayla ilgilenmeye başladı.
1849 yılında devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiası ile tutuklandı. On ay hapishanede kalan Dostoyevski, kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedildi. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adî hapse dönüştürüldü. Cezasını çekmesi için Sibirya'da bulunan Omsk Cezaevi'ne gönderildi. Burada geçirdiği dört yılın ardından er rütbesi ile hizmete verildi. Subaylığa kadar yükseldi. 1857 yılında Maria Dmitrievna Isayeva ile evlendi. Beş yıl boyunca görev yapan Dostoyevski, 1859 yılında özgür bırakıldı ve Petersburg'a yerleşti.
Petersburg'a döndükten sonra Ezilenler (1861) ve Ölüler Evinden Anılar (1862) adlı eserleri yazdı. Kardeşiyle birlikte iki dergi çıkardı. 1862'de arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar bağımlılığı yüzünden maddi açıdan darlığa düştü. Bu dönemde Yeraltından Notlar (1864), Suç ve Ceza (1866), Kumarbaz (1866), Budala (1868), Ebedi Koca (1870) ve Ecinniler (1872) gibi eserleri yazdı. Eşinin ölümünden sonra sekreteriyle evlendi. Yeniden borçlandı ve kumarhanelerde gezmeye başladı. Kızının ölümünün ardından büyük bir sarsıntı geçirdi. Delikanlı (1875), Bir Yazarın Günlüğü (1876) ve Karamazov Kardeşler (1879) adlı eserlerinde yazarlık hayatı boyunca konu edindiği temaları yeniden ele aldı. Karamazov Kardeşler adlı yapıtını üç yılda bitiren Dostoyevski, bir ciğer kanamasıyla yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dünya edebiyatını en çok etkileyen ve en çok okunan yazarlardan biri olan Dostoyevski'nin eserleri birçok 20. yüzyıl düşünürünün fikirlerini derinden etkiledi.
İlk yazarlık dönemi
Ordudan ayrıldıktan sonra kurgusal roman yazmaya başladı. Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar (Bednye Lyudi) ilk olarak 1846 yılında yayımlandı. Dostoyevski, toplumunu acımasız kurallarında yaşlı bir adamın öksüz bir kıza duyduğu sevdayı iç dünyasındaki derin çatışmalarla işledi. Halkın sıcak ilgisiyle karşılanan bu kitap, eleştirmenlerden de övgüler aldı. Ünlü eleştirmen Belinski, romanı okuduktan sonra Dostoyevski'ye gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler söyledi. Şair Nikolay Neksarov, Dostoyevski hakkında "Yeni bir Gogol doğdu" diye konuştu. Yazarlıkta ün sağladıktan sonra 1846 yılında Gogol esintileri bulunan kitabı Öteki (Dvoynik) yayımlandı. Yazar bu romanda, kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma halinde bulunan bir memurun hikâyesini anlattı. Bu romanda ele aldığı çift kişilik temasını daha sonra bazı romanlarında kullansa da roman, Belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. Eleştirmenler romanı sıkıcı buldu ve alay etti.
1847 yılında ise Ev Sahibesi (Hozyayka) isimli romanı yayımlandı. Dostoyevski bu eseri ile de beklediği övgülerin aksine olumsuz eleştiriler aldı. Dostoyevski, ruhsal çöküntüye düştü ve üzüntüden hasta oldu. Ancak yazarlığı bırakmayan Dostoyevski, 1848 senesinde Beyaz Geceler (Belıye Noçi) ve Bir Yufka Yürekli (Slaboye Serdtse) adlı kitapları yayımlattı. Bir Yufka Yürekli, yazara itibarını yeniden kazandırsa da beklediği başarıyı elde edemeyen Dostoyevski'nin umudunu kırdı. Yazarlıkta umudunu kırılan Dostoyevski, politikayla ilgilenmeye başladı ve genç liberallerin (Tetrashevski) grubuna girdi.
İkinci yazarlık dönemi
1859'da ordudan terhis edilerek Moskova dışında küçük bir yerde kalmaya zorlanan Dostoyevski, özgürlüğüne kavuştuktan sonra Petersburg'a döndü. Kardeşi Mihail ve arkadaşı N.N. Strahov ile birlikte Vremya (Zaman) ve sonra da Epoha (Dönem) adlı dergileri hazırladı. Bu dergilerde Slavcı düşünceyi savunduğunu belirten yazılar yazdı. Ezilenler (Unijenniye i Oskorblyonniye) ve Ölü Evinden Anılar (Zapiski iz Mertvogo Doma) ile kendinden söz ettirdi. 1863 yılında arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar borçları yüzünden sıkıntıya düşen ve yayımcılardan yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşayan Dostoyevski, Yeraltından Notlar adlı yapıtı 1864 yılında yayımlandı. Romanda bir zihnin derinliklerine indi. Suç ve Ceza (Prestuplenie i Nakazanie) ve Kumarbaz(İgrok) adlı yapıtları 1866 yılında yayımlandı. Dostoyevski, Suç ve Ceza'yı 1858 yılında Semipalatinsk'te bulunduğu zaman Roussky Slovo dergisi için uzun bir hikâye olarak tasarlamıştı. Bunun nedeni, Sibirya'dan ayrılana dek roman yazmama kararı almasıydı. Dostoyevski, kardeşi Mihail'e gönderdiği bir mektupta kitap hakkında:
“ ...Konusu gerçekten çok güzel. Kahramana gelince, bugüne kadar hiç denenmemiş bir kişi. Ama bugünün Rusyasına bakacak olursak, böyle bir kişi karşımıza sık sık çıkmaktadır. Bu sonuca halkın kafasını yeni fikirleri anlayarak vardım. Öyle hissediyorum ki, yeni fikirler ve görüşlerle döndüğüm zaman, romanımı genişletmekte başarılı olacağım. Kişi aceleye gelmemelidir dostum. Ve insan iyi olanın dışında hiçbir şey yapmamalıdır... ”
diye yazdı.
Dostoyevski, bu eserinde bir Rus aydını olan Raskolnikov'un kendi doğrusu adına işlediği cinayetleri ve vicdanıyla hesaplaşmasını konu edindi. Yazar, küçük bir otel odasında ve kötü bir ekonomik durumla yazdığı Suç ve Ceza'yı 1866 yılında tamamlamıştı. Dostoyevski'nin yazdığı Budala (Idiot) eseri 1866, Ebedi Koca (Veçnıy Muj) 1870, Ecinniler (Besı) 1872 yılında yayımlandı. Bütün bu başyapıtlar birbirinin izledi. Karısı öldükten sonra sekreteri Anna Grigoriyevna Snitkina ile evlendi. Yeniden borçlanan ve kumaranelerde dolaşmaya başlayan Dostoyevski, bir kız çocuk sahibi oldu. Ancak kızı fazla yaşayamadı ve doğduktan kısa süre sonra öldü. Dostoyevski de bu yüzden büyük bir sarsıntı geçirdi. 1875'te Delikanlı (Podrostok), 1876'da Bir Yazarın Günlüğü (Dnevnik Pisatelya)[ ve 1879'da Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovi) adlı romanları yayımlandı. Hayatı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldığı, insan duygularının derinliğine inen eserler yazan Dostoyevski, Karamazov Kardeşler'de Ivan ve Alyosha Karamazov adlı karakterler için filozof Vladimir Sergeyevich Solovyov'dan ilham aldı. Zosima ve Alyosha'nın öne çıkacağı Bir Büyük Günahkarın Yaşamı adlı eseri tamamlayamadı. 1881 yılının Ocak ayında bir ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dostoyevski için yapılan cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.
Dostoyevski, beğeniyle karşılanan ilk romanı İnsancıklar'dan sonra yazdığı Öteki ve Ev Sahibesi ile olumsuz yorumlar aldı ve depresyona girdi. Ancak yazar, kendisini ruhsal çöküntüye götüren düşüncelerden uzaklaşmayı bildi. Dış dünyadan kopan zihninin parçalanışını kendi çözen yazarın eserlerindeki ruhbilimsel açıdan en zengin tema da çift kişilik temasıdır. Kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma hali içerisinde bulunan bir memuru anlattığı Öteki adlı yapıtında daha sonra da işleyeceği bir tema olan çift kişilik temasını işlemişti.
Ellili yaşlarında içine bazen bir karamsarlık ve ağırlık çöken Dostoyevski, bu durumu ikinci eşi Anna Grigoriyevna Snitkina’ya "Sanki bir suç işlemişim gibi bir çeşit sebepsiz hüzün ve keder içindeyim" diye açıklamıştı. Ecinniler'de Stavrogin'i bir çocuğa tecavüz ettirmiş olması yüzünden de kendini hep suçlamıştı.
Dostoyevski kendi çocukluğunda, annesine acı çektirmesinden, sürekli sarhoş olmasından ve hizmetkârlara kötü davranmasından dolayı babasından nefret ediyordu. Eserlerinde kullandığı, kaderine boyun eğen ve uysal kadın örneğini kendi evinde; annesinde gördü. Kadının alttan alması, erkeği daha da kızdırmaktan başka bir işe yaramayacağını görmüştü. Çok duyarlı biri olan Dostoyevski, bu yüzden babasına kin besliyordu. Babasının ölümünü haber aldığında, "Babamın ölümünde benim hiçbir suçum yok, ama bu öldürmenin kefaretini ödemeye hazırım, çünkü içimden onu öldürmek geçiyordu" diyerek Karamazov Kardeşler adlı romanında yer alan Dimitri Karamazov'un tepkisinin benzerini gösterdi. Dostoyevski, babasının ölümünü istediğini düşünerek depresyona girdi. Bazı yazarlara göre de ilk sara nöbetlerine de bu düşünce sebep oldu. Sigmund Freud ve birçok psikanalizci, babaya duyulan bu nefrete ve bunu izleyen suçluluk düşüncesine dayanarak Dostoyevski'nin hastalığının sinirsel kökenli olduğunun ortaya çıkardı.
Andre Gide, Ezilenler adlı romanın, aşağılanışın insanı cehennemlik ettiği, alçakgönüllüğünse kutsallaştırdığı fikriyle dolu olduğunu söylemişti. George Steiner ise Charles Dickensvari bir havanın olduğunu söylediği Ezilenler'de bulunan temanın Ebedî Koca'da, Ecinniler'de ve Karamozov Kardeşler'da da yer aldığını söyledi. Nicholas Berdyaev, Dostoyevski'nin bütün yaratıcı gücünü insana ve insanın kaderi temasına adadığını, bunun da onu ölümsüz kılmaya yettiğini belirtti.
Devlet aleyhinde bir komploya katıldığı iddiası ile tutuklandıktan sonra sekiz ay hapisanede kalan Dostoyevski, suç ve ceza kavramlarıyla en yoğun şekilde burada karşılaştı. İdam edilmek üzereyken affedildi. Cezası dört yıl kürek ve altı yıl adî hapse dönüştürüldü. Dört yılın sonunda er rütbesi ile kışlaya verildi ve 1859 yılında terhis edildi. Suç ve Ceza adlı eserini 1858 yılında oluşturmaya başladı. Bu eserinde ahlak kavramını ve siyaseti harmanladı. Dostoyevski, bu romanda sadece Rus halkını değil, tüm insanlığı tehdit eden bir kısır döngüden kurtulmanın gerçekleşebileceğini vurguladı. Yazar, John Stuart Mill'in ekonomik refah için bireysel bencilleşmeyi öneren kuramını Semyon Zaharoviç Marmeladov'un ağzından eleştirdi.
Dostoyevski, düşünce ve sanat deneyimini sürekli olarak arttırdı. Tanrı'dan, ateizmden, kötülükten, özgürlükten söz eden roman karakterleri, gerçekte aynı bilincin farklı anları gibidir. Bu karakterler aracılığıyla Dostoyevski, cinleri ruhundan uzaklaştırır. Bakış açısı değişmekle beraber eserleri, gerçeğin hep aynı çoşkulu ve acı veren arayışı içerisindedir.
