Yazar:
Mehmet Rauf
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 54 dk.
Sayfa Sayısı:
420
Basım Tarihi:
Kasım 2019
İlk Yayın Tarihi:
1901
Yayınevi:
Karbon Kitaplar
Orijinal Adı:
Eylül
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786057738202
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
128 diğer baskı · Tümünü Göster
Eylül
26,2bin okunmaİnkılap Kitabevi · Ekim 2017 · 365 s.
Eylül
4.929 okunmaBordo Siyah Yayınları · 4 Haziran 2018 · 360 s.
Eylül
4.234 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Temmuz 2025 · 264 s.
Eylül
1.417 okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Mart 2021 · 272 s.
Eylül
869 okunmaMüjde Yayınları · Kasım 2006 · 325 s.
Eylül
848 okunmaKarbon Kitaplar · Nisan 2016 · 284 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Evet dünyanın meşhur tuzaklarından bir tuzakla hayatımıza giriyor bu eser.
Öyle bir çukur ki bu her yapılanı, duyguyu, ihaneti mubah sayan cinsten.
Öleceksin madem toprak olacaksın asılsız dünya kanunları neden saadetine engel olsun diyor bu aşk şekline bürünmüş duygu şeytanı.
Bu kanunlar sadece dünyada faciaları örtmek için yapılmış, yeri geldiğinde göz ardı edilebilir basit şeyler değil mi sonuçta!
Mutluluk ipin ucundaysa oraya geçiş yolunda ardını ateşe verebilirsin.
İçinde olduğu yoğun duygularının baskısı altında inleyen karakterimiz böyle düşünüyor.
Eleştirmeden, haksız bulmadan önce bu durumu oluşturan zemini düzeltmek gerekmez mi.
Zemin sağlam olmayınca her türlü depremde yıkılması kaçınılmaz son olmaz mı?
Türk edebiyatında kaçtır bu rast geldiğim yasak aşk temasının kökeninde aynı sorun yok mu aslında..
İnsana tabiatı üstünde güven, mahremiyetin çöp değerine indirgenmesi.
Bu çirkin bir hikaye. Çirkin olması ölçüsünde de etkileyici..
Sebeplerini, sonuçlarını, çaresini de gösteren açıklıkta.
İçinde oldukları psikolojik halin yansıması çok güçlü.
Çok sağlam bir kalem bu hiç şüphesiz.
Üzerinde uzunca analiz yapılabilecek bir konuya sahip. Zaten Türk edebiyatı adına okunması gerekenlerden.
Ne diyim Allah duygunun haysiyetlisini nasip etsin. Zira ona ket vurulamaz, dibe çekmede üstüne yoktur.
O duruma düşürecek etkenleri oluşturmamak adına nasihat tadında bir eser.
Tavsiye eder hayırlı akşamlar dilerim.
Öncelikle Mehmet Rauf'un betimlemerine değinmek istiyorum. Yazar o kadar güzel betimlemeler kullanmış ki okurken o konağın terasında denizi izliyorsunuz, tekneyle gezintilere çıkıyorsunuz. Eski İstanbul'ds o tatlı yaz mevsimini yaşatıyor size.
Kitap içeriğine değinecek olursam da içerik olarak oldukça başarılı ve heyecan verici buldum. Zaman zaman karakterlere kızıp yaptığının yanlış olduğu konusunda diretebilirsiniz ancak kitabın güzel yanı da bu zaten. Onları sadece kurgusal karakterler olarak değil, o terasta oturmuş bize yaşadıklarını anlatan dostlar olarak görebilmeyi mümkün kılıyor Mehmet Rauf.
Eski İstanbul'da hem güzel hem de hüzünlü bir yaz geçirmek isteyenleri mutlaka bu güzel eseri okumaya davet ediyorum.
Yasak bir aşkın, içsel çöküşü...
Nedense bu yasak aşk beni bir türlü etkilemedi. Belki de evli bir kadının başka birine aşık olduğu için. Her ne kadar bu aşk sadece bakışlarda kalsa da ihanet ihanettir. Psikolojik bir roman oluşundan ötürü mü bilmiyorum ama fazla ağır kaldı okumam. Metin de ağır ilerliyordu. Bazı yerlerde özellikle okurken süründüm, bu durumda elbette yazıldığı döneminde etkisi vardır. Genele baktığımızda okunması gereken kitaplar arasında.
Etkisinden henüz çıkamadığım, umduğumdan çok daha beni anlatan bir kitap. Evli bir kadın olarak evliliğin içindeki zaman zaman durulmaları, bazen toplumun bizim için biçtiği sessizlik kaftanını giymek mecburiyetini öyle şeffaf aktarmış ki bir yerde kitabı kapatıp "bir erkek nasıl olur da bir kadının hislerini bu denli anlayabilir? Hele ki bir de kadın gözünden kocasına, evliliğe, topluma bakabilmek her erkek yazarın harcı değil" diye düşündüğüm oldu. Yani kısacası ben bu eserinden dolayı yazara sonsuz bir saygı duydum. Benim için yeri başka olan kitaplar arasında yerini aldı. Bu arada bir depremzede olarak depremden etkilenen herkese geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum Hatay'dan sevgilerle.
Batılı anlamda ilk psikolojik romanAşk
EYLÜL 🪐
Türk edebiyatının Batılı anlamda ilk psikolojik romanıdır. Kişilerin psikolojik tahlillerine uzun uzun yer verilmiştir. Yazar Eylül romanını, "İlk eserim son üstadıma" diyerek Halit Ziya'ya ithaf etmiştir. Eylül yalnız onun en iyi romanlarından biri değil, aynı zamanda Servet-i Fünûn döneminin de en parlak romanlarından biridir. Türk edebiyatında psikolojik roman tarzının ilk ve en başarılı örneği sayılan, "üçlü bir aşk macerası etrafında kahramanların an ve durumlara göre değişen ruh hallerinin geniş tahlillerine dayanan" bu roman, bir yasak aşk teması üzerine kurulmuştur. Eylül, eserin hâkim duygusunu açıklayan ve sembolize eden bir kelimedir. Ayrıca romanda şahısların sayısı az olması, şahısların psikolojik hallerini en ince ayrıntısına kadar işlenmesini sağlamıştır. Yazar, genellikle uzun ve birleşik cümleler kullanmayı tercih etmiş, çok fazla betimlemelere yer vermiş, bu durum romandaki hareket akışının az olmasına ve benim de yer yer sıkılmama neden oldu diyebilirim. Sonunun acıklı bitmesi beni çok hüzünlendirdi. Genel kapsamda bakacak olursak basit bir olay örgüsü ve dar bir şahıs kadrosu ile mükemmel bir başyapıt okudum. Türk edebiyatı okumayı sevenlere bu kitabı mutlaka tavsiye ediyorum.
• Herkese bol okumalı, ve huzurlu zamanlar diliyorum.
Şimdilerde bir köpek gibi koşuyorum oradan oraya
Yoksa gururlu bir kişiyim aslında, inan ki
İyi ki okudum, dediğim kitaplardan. Her kelimesini hissettim. Çünkü aslında yaşıyordum da. Ne büyük belaydı bu üç harfli kelime.
Mehmet Rauf’un Türk Edebiyat dizinindeki ilk psikolojik roman ünvanını alan eser; bir yandan yalın bir dil, bir yandan karakterlerin iç sesleriyle giriştikleri münakaşaları ortaya sermesi ve diğer bir yandan da her karakterin yapısını olay örgüleri içerisinde irdeleyişi esere kalite katmakla kalmıyor, aynı zamanda bir ilk niteliğine sahip olmasına karşın eksikliklerin görülmesi normal karşılanabilirken bizi bu eksikliklerden de uzakta tutmayı başarıyor.
Başyapıt... Peki kime göre, neye göre?
Bugün incelemesini yapacak olduğum kitap ömrümden ömür yiyen ve uzun bir süre Türk klasiklerinden uzak durmama neden olacak bir kitap. Türk edebiyatının ilk başarılı psikolojik eseri sayılan Eylül... Binlerce kişi tarafından okunulan, önerilen, hakkında incelemeler yapılan, okullarda okutulan bu kitabı dilerseniz bir de benden dinleyin. Arkanıza yaslanın, uzun bir inceleme olacak.
Eylül gerçekten kült bir eser olmayı hak ediyor mu?
Kitap Süreyya, Suat ve Necip isimli üç karakterimiz arasında dönüyor. Süreyya (erkek) ve Suat (kadın) evli bir çift ve Necip de aile dostları. Süreyya bulunduğu ortamdan son derece bunalmış bir haldeyken bir nevi tatil niyetine karısı Suat'la bir yalıya taşınıyorlar ve sonra dostları Necip de onlara misafir olarak geliyor. Süreyya ve Suat mutlu ve hallerinden mesut bir çift. Necip ise kadınlara güven olmayacağını düşünen biri ve dolayısıyla evlenmeye hayatı boyunca hiç yanaşmamış. Ancak yalıda bulunduğu süre zarfınca Süreyya ve Suat'ın ne kadar mutlu olduğunu görüyor ve acaba, diyor, acaba gerçekten böyle mutlu evlilikler mümkün mü? Cidden Suat gibi melek kadınlar da var mı? Ve bu şekilde başta çiftin mutluluğuna, ardından Suat gibi birinin hayaline ve en sonunda ise Suat'a aşık oluyor.
Yorumuma geçmeden önce çok içtenlikle söylemek istediğim bir şey var. Allah belanı versin Necip, sevgiler <3
Bu kitabı okuma nedenim edebiyat okuma sınavımı bu kitaptan olacak olmamdı. Bana bu kitabın denk düştüğünü duyan arkadaşlarımdan biri öyle bir kitap ki kaldığın yeri kapatıp başka bir yerden devam etsen de değişen hiçbir şey olmuyor demişti. O kadar haklı ki... Kitabın doğru düzgün bir olay örgüsü yok. İki yüz küsür sayfa boyunca boğucu betimlemeler, asla umurumda olmayan ve nefret kustuğum karakterlerin ruhsal tasvirleri ve Necip ve Suat'ın o
uzun ve detaylı bir inceleme isteyen varsa.. buyurunuz
Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı kabul edilen, Mehmet Rauf’un ''İlk eserim son üstadıma'' ifadesiyle Halit Ziya Uşaklıgil’e ithaf ettiği romanı, Eylül.
Eylül, benim Mehmet Rauf’tan okuduğum ikinci eser oldu. Öncesinde Genç Kız Kalbi’ni büyük bir hayranlıkla okumuş ve çok sevmiştim. Yazarın, özellikle bir erkek yazarın, içinde yaşadığı dönemde böylesi bir kitap yazması, toplumsal eleştirilerini sakınmadan dile getirmesi, savunduğu fikirleri bende büyük bir hayret ve sevgi oluşturmuştu. İyi ki de Mehmet Rauf’u okumaya o eserle başlamışım. Çünkü direkt Eylül’ü okusaydım yazara dair düşüncelerim şimdikinden bir hayli farklı olurdu. Zira Genç Kız Kalbi, benim gözümde ve gönlümde Eylül’den öndedir. Eylül edebiyatımız içinde bir baş yapıttır gerçi, orası ayrı.
Mehmet Rauf, Eylül’ü yazma hikâyesini şu şekilde anlatmıştır:
''Fikret gazeteye yeni bir tefrika arıyordu. Bir gün konuşurken tefrika için bana teklif etti… O esnada bir gün Halit Ziya’nın yanındaydım. Biz konuşurken kendisinin ziyaretine bir genç geldi. Lakırdı arasında bunun o hafta evleneceğini öğrendim. Düğünden ve düğünden sonraki tasavvurlarından bahsederken, bu adam balayını Büyükada’da geçirmek istediğini, orada tuttuğu köşkü döşettiğini anlatıyordu. Ben Halit Ziya’nın gözlerinde acı bir esef bulutunun karardığını fark ettim. Ve bana öyle geldi ki ruhu artık böyle bir saadetin kendisi için imkânsız olduğunu anlamaktan kaynaklanan bir acıyla burkulmuştu. İşte Eylül’ün esasını teşkil eden fikri, yani gençliğin akar bir su, esen bir rüzgâr gibi, engellenmesi ve geciktirilmesi mümkün olmayan bir surette uçup gittiğini takdir etmek, eylülde baharın geri gelmesi nasıl imkânsızsa şimdi her şeyin faydasız olduğunu anlamak, ziyan olarak geçen günlerin hasretiyle harap olmak fikrini buradan kaptım. Bu fikir bana
“Bana Göre Aşk Bu Dünyadaki En Tehlikeli İnançtır!”
OKUNABİLİRLİK: “Dil zarif ve akıcı, ancak yoğun psikolojik tahliller ve uzun betimlemeler okuru yer yer yorabiliyor. Cümleler büyüleyici olsa da, olay örgüsünün zayıflığı hikâyeyi geri planda bırakıyor.”
FİKRİN DERİNLİĞİ: “Aşkı ahlaki yargılardan uzak, psikolojik bir düzlemde ele alıyor. Suat ve Necip’in evlilik, vicdan ve tutku arasındaki ruhsal çatışmaları, dönemin baskılarını aşan bir gerçeklikle aktarılmış.”
KURGU: “Basit bir olay örgüsü var; derin duygularla dengelenmiş, ancak olayların azlığı dramatik ilerleyişi zayıflatıyor. Final, yangın sahnesiyle metaforik olarak güçlü, ancak aceleye gelmiş hissettiriyor.”
KARAKTER: “Suat ve Necip’in iç dünyaları son derece iyi işlenmiş; Süreyya'nın pasifliği ise trajediyi güçlendiriyor. Karakter tahlilleri, romanın en güçlü yönü.”
GENEL ETKİ: “Yavaş ama derin bir roman. Hızlı kurgu bekleyenler için sabır isteyen, karakter derinliği ve duygusal yoğunluk arayanlar içinse doyurucu bir deneyim.”
Aşk insana her şeyi yaptırır. Yapmam dersin, etmem dersin, hatta sevmem dersin; ama bir bakmışsın, onu sadece bir saniye görmek için yarını beklersin. Öyle şey mi olur diye ayıplarsın, ama başına gelince anlarsın. Aklın tavsiyede bulunur: “Böyle şeylerden uzak dur!” dersin; ama bir bakmışsın, cehennemin alevlerini göze almışsın. En akıllısını, en mantıklısını öyle bir hale getirir ki, inanamazsın.
Mehmet Rauf’un Eylül’ü, Türk edebiyatında psikolojik çözümlemenin en güçlü örneklerinden biri olarak anılır ve ben romanı okuduktan sonra şunu düşündüm; bu unvanı fazlasıyla hak ediyor. Çünkü yazar, karakterleri yalnızca betimlemiyor, adeta içlerinde yaşıyor. Suat, Süreyya ve Necip arasındaki üçgen, klasik bir “yasak aşk” hikâyesi gibi görünse de aslında iki ruhun çarpışması. Fiziksel değil, sessiz ama yakıcı bir aşkın hikayesi. Gözlerle
Yazar Hakkında
Mehmet RaufYazar · 40 kitap
Mehmed Rauf Servetifünun romancılarından, 1875 yılında doğdu, 1931 yılında İstanbul'da öldü. Bahriye Mektebi'ni bitirdi (1893), deniz subayı oldu, staj için Girit'e (1894), Kiel kanalının açılış töreninde bulunmak üzere Almanya'ya (1895) gönderildi, dönüşte İstanbul'da Tarabya'da elçilik gemilerinin irtibat subaylığına atandı. 1908'den sonra bahriye'den ayrıldı, hayatını yazarlıkla kazanmaya başladı. Cumhuriyet devrinde kadın dergileri çıkardı, ticaretli uğraştı. On altı yaşındayken yazdığı Düşmüş adlı hikayesini İzmir'e, Halit Ziya'ya göndermiş, Halit Ziya da Hizmet gazetesinde basmıştı, daha sonra İstanbul'da Mektep dergisinde yazıları çıktı. Halit Ziya, Cenap Şehabettin, Hüseyin Cahit'le böylece önceden tanışan Mehmed Rauf, sanatının en başarılı eserini Eylül romanıyla verdi; psikolojik roman örneği olan Eylül'de olduğu gibi öteki eserlerinde de özellikle aşk maceralarını konu yaptı. Romanları: Eylül (1901), Genç Kız Kalbi (1925), Böğütlen (1926), Define (1927), Son Yıldız (1927), Kan Damlası (1928), Halâs (1929) Hikâye Kitapları: İhtizar (Cançekişme, 1909), Âşıknâme (1909), Son Emel (1913), Hanımlar Arasında (1914), Bir Aşkın Tarihi (1915), Üç Hikâye (1919), İlk Temas İlk Zevk (1923), Aşk Kadını (1923), Eski Aşk Geceeri (1924) Mensur Şiir: Siyah İnciler (1901, 1925) Oyunlar: Ferdi ve Şürekâsı (1909, filme de alındı: 1917), Cidal (Kavga, 1911), Sansar (1920), Ceriha (Yara, 1927)
