Yazar:
Fyodor Dostoyevski
Çevirmen:
Özlem Can
Tahmini Okuma Süresi:
9 sa. 4 dk.
Sayfa Sayısı:
320
İlk Yayın Tarihi:
1846
Yayınevi:
Bahar Yayınevi
Orijinal Adı:
Rusça: Бедные люди (Bednyye Lyudi)
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789756298367
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
85 diğer baskı · Tümünü Göster
İnsancıklar
54,5bin okunmaCan Yayınları · Kasım 2023 · 184 s.
İnsancıklar
3.243 okunmaAkvaryum Yayınevi · 1 Ocak 2013 · 160 s.
İnsancıklar
3.096 okunmaCan Yayınları · Aralık 2018 · 184 s.
İnsancıklar
2.177 okunmaKarbon Kitaplar · 2019 · 204 s.
İnsancıklar
1.607 okunmaKapra Yayıncılık · 13 Ocak 2021 · 176 s.
İnsancıklar
1.463 okunmaİletişim Yayınları · Kasım 2018 · 212 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Yoksulluğu dibinizde hissederken bu kadarı da saçmalık dediğin anlar yaşıyorsun. Mektup okumayı sevenlere güzel bir tavsiye. Rus edebiyatı severim tam bir Rus edebiyatı kokuyor
Kitabın 113. incelemesini yapan bir okur olarak baştan ifade etmek isterim ki, kitabın içeriğine, yazıldığı döneme, yazarın içinde bulunduğu şartlara, teknik özelliklerine ve benzeri konuların detaylarına girmeyi pek düşünmüyorum. O nedenle, kitabı henüz okumayan okurların sitedeki birbirinden değerli incelemelere göz atmalarında fayda var...
Ben kendi incelememde 1846 yılında yazılan bu romanı, yaklaşık 175 yıl sonra neden hala büyük bir hevesle okuyup etkilendiğimiz sorusuna dilim döndüğünce yanıt aramaya çalışacağım... Tabii kitabı Dostoyevski'nin yazmış olması dışında kalan nedenlerden bahsediyorum... Çünkü bu kitabı okumamızın arkasında yatan en büyük nedenlerden birinin bizzat kitabın yazarı olması su götürmez bir gerçek...
---------------------
Yoksulluk sınırı diye bir kavram var hayatımızda... Bana çok enteresan gelir bu kavram... Nedir yoksulluk sınırı? Bu sınırı geçince ne olur? Nasıl bir dünya vardır bu sınırın ötesinde? Kim neye göre çizmiştir bu sınırı ve kimler bu sınırın başında nöbet bekler, kaçakları içeri sokmamak için?
Bu sınır, Meksika Sınırı gibi birşey olsa gerek... Bin bir zorlukla o sınırı geçen insancıklar, özgür bir dünyaya adım attıklarını sanırlar. Oysa içlerinden pek çoğu, özgür ama yoksul oldukları topraklardan, köle ve yoksul olacakları topraklara adım attıklarını yıllar sonra fark ederler... Özgür ve zengin dünya vaadi, tavşanın önünde sürüklenen ipe bağlı bir havuç gibidir. Tavşan havucu gördüğü müddetçe onun peşinden koşmaya devam edecektir. Ta ki fiziksel ve ruhsal olarak tükeneceği noktaya varıncaya kadar...
İşte yoksulluk sınırı da bu müstakil durumun kurumsallaşmış halidir... Yoksulluk sınırını geçtiğimiz anda aslında başka bir yoksulluk sınırının içine girdiğimizi sonradan hayat tecrübeleri ile öğreniriz. Bize bunu öğreten,
Ben bu kitapta; başkalarının eskilerini giydiği için hep utanan, farkedilmemek için derste parmak bile kaldırmayan, başkalarının verdiği defterlerin kullanılmış sayfalarını yırtıp kimseye göstermediği yazılar yazan, arkadaşlarının arasına giremediği için sürekli kitap okuyan ama kitap alacak parası bile olmadığı için kütüphanedeki az sayıda kitabı defalarca okuyan ve bütün bunlara rağmen ufacık bir şeyde mutlu olabilen bir çocuk gördüm.
Ben bu kitapta; en büyük utancı, mağazanın vitrininde gördüğü o çiçekli önlüğü alamadıkları için ne kadar üzüldüğünü yazarken elindeki kağıdı alıp tüm sınıfa okuyan bir sosyal bilgiler "öğretmeni" ve tüm sınıfın bakışları altında ezilen bir çocuk gördüm.
Ben bu kitapta; evde ekmek yok diye beslenme götüremeyen, bütün gün boyunca su içen ve beden dersinde dayanamayıp bayılan bir çocuk gördüm.
Ben bu kitapta; aşağlayan gözler, aşağılanan bir masumiyet gördüm..
İnsanların kendi seçimleri vardır. Birde seçemedikleri..
Cinsiyetimizi seçemeyiz. Irkımızı biz belirlemeyiz. Hangi ailenin çocuğu olacağımız sorulmaz bize. Ve kimseye doğduğu zaman büyük bir zenginlik verilmez. Kim yoksul olmak ister ki? Kim aç kalmak, kim eski kıyafetler giymek, kim aşağılanmak ister? Bu bir seçim değil, bu zaruriyettir. Seçilemeyen bir şey nasıl kusur olabilir?
O çocuk istemedi ki yoksul olmayı. Neden yoksul olduğu için sustu? Neden aşağılandı?
Bazı insanlar gece gündüz çalışır, kurtulamaz fakirliğin pençesinden; bazı insanlar yan gelip yatar, paralar içinde yüzer. Sonra cebindeki iki kuruş parasına güvenen, parasızı ezer. Bu adaletsizlik mi? Evet adaletsizlik. Ama bu sadece adaletsizlik değil, bu bizim insanlarımız. Bu biziz..
Dostoyevski'nin ilk romanıyla başlıyorum onu okumaya. Ve iyiki diyorum, iyiki bu kitapla başlamışım.
Kitaba çok fazla inceleme
Puan vermedi·184 syf.·
2024 50. kitabı
Dosto’m
Çok rahat.
Çok profesyonel.
Sıradan hayatları, özgün üslubuyla yoksulluk, özlem, gurur ve sevgi seliyle bezeli anlatısı ile 
İnsancıklar , Fyodor Dostoyevski’nin ilk romanı. Kitabın asıl ismi “Zavallı, yoksul insanlar” Mektuplarla ilerleyen bir kurgusuyla sade, içten ve etkileyici bir yolculuğa çıkarırken fazlasıyla duygusal bir psikolojik atmosferde gezdiriyor. İlk kitabı olsa bile Yazdıkları duygusal gerçekliği Çok rahat ve yazarlığının kimliğiyle, iç titreten karakterlerini çok profesyonelce bir tarzda yazıyor, yaşantısında bir dönüm noktası olan bu eserde ,karakterlere verdiği ihtimamı hissettiriyor. Kitabı ilk okuyan yazar arkadaşı 
Dmitri Vasilyeviç Grigoroviç ‘in hissettiği gibi dostoyevski’ye sarılmak isteyeceğiniz bir roman.
Fakirlik, sefalet kavramlarını, gurur ekseninde yoksulluğun öznesi haline getiriyor. Maddi zenginliğin verdiği fakirlik duygusuna eleştirel bir yaklaşım sunuyor. Uslübunun da verdiği duygu yoğunluğuyla yoksulluğun içindeki duygusal bütünlüğü erdemle efkarlı bir hale büründürüyor.
Romanda iki baş karakter var. fakir bir ihtiyar Makar Alekseyeviç isimli katip kalender,
öksüz ve yoksul olan Varvara ile arasındaki
Mektuplaşmayı konu ediniyor. Yazarlığının yeteneğini karakterlerde derinlemesine hissettiyor ve yürek burkan bir roman yolculuğu sunuyor. Karakterlerindeki şefkati, utangaçlığı, yoksulluğun verdiği gururu yoksunluğa dönüştürmeden veriyor. Makar’ın Varvara’ya olan saygınlığını, sevgisini ve koruyuculuğunu mektuplarında güçlenen bir kimliğe kavuşturuyor. Karakterlerden makar’ın Üslubunu geliştirirken tumturaklı bir hisle yazması okuyucuya muntazam bir hüzünle veriyor.
Karşılıklı mektuplarla mektupların akıcılığının yanı sıra ,tarihlerin sıkılaşması da hikayeyi daha da kuvvetlendiriyor. Bir telaş halinin yansıması olarak değerli bir ivme
İnsancıklar , Fyodor Dostoyevski’nin ilk romanı. Kitabın asıl ismi “Zavallı, yoksul insanlar” Mektuplarla ilerleyen bir kurgusuyla sade, içten ve etkileyici bir yolculuğa çıkarırken fazlasıyla duygusal bir psikolojik atmosferde gezdiriyor. İlk kitabı olsa bile Yazdıkları duygusal gerçekliği Çok rahat ve yazarlığının kimliğiyle, iç titreten karakterlerini çok profesyonelce bir tarzda yazıyor, yaşantısında bir dönüm noktası olan bu eserde ,karakterlere verdiği ihtimamı hissettiriyor. Kitabı ilk okuyan yazar arkadaşı Dmitri Vasilyeviç Grigoroviç ‘in hissettiği gibi dostoyevski’ye sarılmak isteyeceğiniz bir roman.
Fakirlik, sefalet kavramlarını, gurur ekseninde yoksulluğun öznesi haline getiriyor. Maddi zenginliğin verdiği fakirlik duygusuna eleştirel bir yaklaşım sunuyor. Uslübunun da verdiği duygu yoğunluğuyla yoksulluğun içindeki duygusal bütünlüğü erdemle efkarlı bir hale büründürüyor.
Romanda iki baş karakter var. fakir bir ihtiyar Makar Alekseyeviç isimli katip kalender,
öksüz ve yoksul olan Varvara ile arasındaki
Mektuplaşmayı konu ediniyor. Yazarlığının yeteneğini karakterlerde derinlemesine hissettiyor ve yürek burkan bir roman yolculuğu sunuyor. Karakterlerindeki şefkati, utangaçlığı, yoksulluğun verdiği gururu yoksunluğa dönüştürmeden veriyor. Makar’ın Varvara’ya olan saygınlığını, sevgisini ve koruyuculuğunu mektuplarında güçlenen bir kimliğe kavuşturuyor. Karakterlerden makar’ın Üslubunu geliştirirken tumturaklı bir hisle yazması okuyucuya muntazam bir hüzünle veriyor.
Karşılıklı mektuplarla mektupların akıcılığının yanı sıra ,tarihlerin sıkılaşması da hikayeyi daha da kuvvetlendiriyor. Bir telaş halinin yansıması olarak değerli bir ivmeGüvercinim...Edebiyat
“Kalemi cesur ve üslubu engin yani her sözcüğünde ne olursa olsun,en boş,en sıradan,seviyesiz sözcüğünde bile kendine özgü bir üslup var…” İnsancıklar
Ben Fyodor Dostoyevski üslubunu böyle anlatamazdım adam kendini anlatmış ben alıntıladım artık.
Makar ve cancağızı, güvercini Varenka. İki yoksul insan. Yoksulluğun, hüznün, sevginin ,gururun, utancın, fedakarlığın, karşılıksız sevmenin, ve kopmak istemeyişin hikayesi…
Hikaye bu ama psikoloji doktoru bize (yani modu düşük olanlara ilaç dağıtıyor alırsan güvercinim.)
“Aşırı hayalperestim ve bu beni kurtardı” İnsancıklar Zordayken hayal kurun çokça diyor güvercinim…
“Her şeyi fazla ciddiye alıyorsunuz, bu yüzden de mutsuz oluyorsunuz.” İnsancıklar ben katılıyorum güvercinim ya sen?
Yetmiyor saptamalar yapıyor bizlere güvercinim ; “kendinize en yakın bildiğiniz,yardım beklediğiniz insanlardan sadece kötülük gördünüz.” İnsancıklar
Mektuplar sanki sizlere yazılmış gibi hissedebilir zorda kalan siz oluveriyorsunuz bir anda.
“Ben kendim okumadım, ama burada çok övüyorlar.” İnsancıklar Bu kitap o kitap güvercinim sende oku…
İnsancıklar
Ben Fyodor Dostoyevski üslubunu böyle anlatamazdım adam kendini anlatmış ben alıntıladım artık.
Makar ve cancağızı, güvercini Varenka. İki yoksul insan. Yoksulluğun, hüznün, sevginin ,gururun, utancın, fedakarlığın, karşılıksız sevmenin, ve kopmak istemeyişin hikayesi…
Hikaye bu ama psikoloji doktoru bize (yani modu düşük olanlara ilaç dağıtıyor alırsan güvercinim.)
“Aşırı hayalperestim ve bu beni kurtardı” İnsancıklar Zordayken hayal kurun çokça diyor güvercinim…
“Her şeyi fazla ciddiye alıyorsunuz, bu yüzden de mutsuz oluyorsunuz.” İnsancıklar ben katılıyorum güvercinim ya sen?
Yetmiyor saptamalar yapıyor bizlere güvercinim ; “kendinize en yakın bildiğiniz,yardım beklediğiniz insanlardan sadece kötülük gördünüz.” İnsancıklar
Mektuplar sanki sizlere yazılmış gibi hissedebilir zorda kalan siz oluveriyorsunuz bir anda.
“Ben kendim okumadım, ama burada çok övüyorlar.” İnsancıklar Bu kitap o kitap güvercinim sende oku…
Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar, Rus Edebiyatının ilk toplumsal romanı olarak kabul edilir. Bu eser acıklı bir mektuplaşma içeriğine sahiptir. Dostoyevski'nin diğer romanlarında olduğu gibi bu romanda da acıma duygusu bir hayli hissettirilmiştir.
İlk eser olmanın verdiği acemilikten oldukça uzak, akıcı ve etkileyici bir dile sahiptir.
Romanda yaşlı memur Makar Devuskin'in o romantik, sevgi dolu seslenişleri kitabı duygusal bir hale getirmiştir. Okurken dikkatimi en çok çeken ise "güvercinim" olmuştur. Yoksulluk teması tüm romana hakimdir.
Varvara ve Makar arasında geçen konuşmalarda yoksulluğun yaşamda ne gibi sorunları da beraberinde getirdiğini anlatmaktadır.
Dostoyevski burada aşkın en saf biçimini kağıda dökmüştür. Ama yaşamın getirdiği dış etkenler de sorun oluşturmuştur. İlk örneği Makar'ın yaşlı, Varvara'nın ise genç olmasıdır. Bir diğeri ise evlerinin yakın olduğu halde çok az görüşmeleri ve bunun sebebi insanların dedikoduları olmasıdır.
Yoksulluk ve dedikoduyla mücadele eden bu iki insan her ne kadar onlar karşısında kazanmaya gayret etselerde, hayat şartları onları kaybetmeye itiyordu...
Kitap Fyodor Dostoyevski 'nin ilk eseri. Aslında yaklaşık bir 10-15 sene önce okumuştum. Bu okuduğumda anladım ki kitapla alakalı her şeyi silmişim zihnimden. Tekrardan okumamın sebebi kronolojik sırayla okumak istemem. Aslında çok akıcı bir kitap. Fakat günümüz şartlarında yaşananlar, acı kayıplarımız kitaba odaklanmamı engelledi. Bu yüzden bitirmekte zorlandım.
Konuya gelirsek iki karakterin birbirine yazdıkları mektupları okuyoruz. Varvara Aleksiyevna ve Makar Devuşkin çok uzaktan akraba ve aralarında ciddi yaş farkı olan iki birey. Benim anlayamadığım kısım sadece aşıklar mı birbirlerine, baba kız ilişkisi mi, bir taraf seviyor bir taraf sevmiyor mu ya da tamamen çıkar ilişkisi mi? Çünkü hitap şekilleri gayet açık bir şekilde aşk kokuyor. Ama ara sıra erkek karakterimiz kızı gibi sevdiğini filan söylüyor. Mesela kızımız oradan gitmek istiyor. Bu arada pencereleri karşılıklı ama dönemin şartlarından dolayı mektuplaşıyorlar. Yanlış anlaşılmamak adına. Siz gidersiniz ben ne yaparım, ölürüm, perişan olurum diye yalvarıyor Makar karakterimiz. O yüzden bayağı ikilemde kaldım.
İnsancıklar kitabını sefaletin, yoksulluğun, açlığın ve ölümün kitabı diye özetleyebiliriz. Duygulanmamak elde değil. İnsanı düşündürmüyor da değil, bir insan bunları yaşamadan nasıl bu kadar iyi bir şekilde dile getirir diye. Ki Fyodor Dostoyevski 'nin hayatına şöyle bir göz atınca anlıyor insan.
Ben beğendim herkese de tavsiye ederim. Yorucu bir kitap değil zaten. Alt metni de çok güçlü.
İyi okumalar...
Fyodor Dostoyevski 'nin ilk eseri. Aslında yaklaşık bir 10-15 sene önce okumuştum. Bu okuduğumda anladım ki kitapla alakalı her şeyi silmişim zihnimden. Tekrardan okumamın sebebi kronolojik sırayla okumak istemem. Aslında çok akıcı bir kitap. Fakat günümüz şartlarında yaşananlar, acı kayıplarımız kitaba odaklanmamı engelledi. Bu yüzden bitirmekte zorlandım.
Konuya gelirsek iki karakterin birbirine yazdıkları mektupları okuyoruz. Varvara Aleksiyevna ve Makar Devuşkin çok uzaktan akraba ve aralarında ciddi yaş farkı olan iki birey. Benim anlayamadığım kısım sadece aşıklar mı birbirlerine, baba kız ilişkisi mi, bir taraf seviyor bir taraf sevmiyor mu ya da tamamen çıkar ilişkisi mi? Çünkü hitap şekilleri gayet açık bir şekilde aşk kokuyor. Ama ara sıra erkek karakterimiz kızı gibi sevdiğini filan söylüyor. Mesela kızımız oradan gitmek istiyor. Bu arada pencereleri karşılıklı ama dönemin şartlarından dolayı mektuplaşıyorlar. Yanlış anlaşılmamak adına. Siz gidersiniz ben ne yaparım, ölürüm, perişan olurum diye yalvarıyor Makar karakterimiz. O yüzden bayağı ikilemde kaldım.
İnsancıklar kitabını sefaletin, yoksulluğun, açlığın ve ölümün kitabı diye özetleyebiliriz. Duygulanmamak elde değil. İnsanı düşündürmüyor da değil, bir insan bunları yaşamadan nasıl bu kadar iyi bir şekilde dile getirir diye. Ki Fyodor Dostoyevski 'nin hayatına şöyle bir göz atınca anlıyor insan.
Ben beğendim herkese de tavsiye ederim. Yorucu bir kitap değil zaten. Alt metni de çok güçlü.
İyi okumalar...
İnsancıklar, büyük olayların değil, küçük kırılmaların romanıdır. Bu eserde trajedi, dramatik sahnelerde değil; bir memurun gururunun incinmesinde, bir genç kızın çaresiz tercihinde, bir mektubun satır aralarındaki titrek kelimelerde saklıdır.
Dostoyevski, bu romanla şunu gösterir: İnsan bazen açlıktan değil, görülmemekten ölür. Ve en büyük yıkımlar, kimsenin fark etmediği kalplerde yaşanır.
Dostoyevski'nin bu eseri mektuplaşma üzerine kaleme alınmış bir eser. Mektuplaşmadan ibaret olan kitapları sıkıcı bulanlar da olabilir, ancak bu kitabı okumanızı kesinlikle öneririm. Daha önce mektuplaşma üzerine yazılmış bir kitap okumuştum ve oldukça sıkılmıştım. Ancak, bu kitabı okurken hiçbir şekilde sıkıldığımı hatırlamıyorum.
Bu eser, yazarın hayattaki zorlukları ve mücadeleleri anlatarak okuyucusunu derinden düşünmeye sevk etmesiyle dikkat çekiyor. Kitap, insanı şöyle düşünmeye itiyor: "Acaba benzer bir durumda olsam ne yapardım?" Bu tür kitaplar, manevi açıdan zenginlik katar ve insanın gözlerini açar.
Özellikle, sizinle paylaşmak istediğim kitapta geçen sevdiğim bir diyalog var:
"- Onun eserlerini nasıl sevebiliyorsunuz, Makar Alekseyeviç? Bu boş..."
- Siz, belki de, duygu katmadan okudunuz Varenka ya da okurken keyfiniz yoktu."
Evet, bazen yarım bıraktığımız veya hiç okuyamadığımız kitaplar olabilir. Yazar burada bize, duygusal bir bağ kurarak okumamız gerektiğini söylüyor.
"-Duyguyla okuyun, daha iyi olacak, keyifli ve neşeli anlarda, örneğin ağzınızda bir şekerleme emerken okuyun." (Sayfa 91)
Kitapları duygusal bir katkı olmadan okursak, sadece kelimeleri okumuş oluruz. Belki de bu yüzden bazı kitapları bırakıp daha sonra tekrar okuma fırsatı bulduğumuzda daha iyi anlayabiliriz.
Gỉƚɱҽƙ ɱỉ ȥσɾ ყσƙʂα ƙαʅɱαƙ ɱı?
Fyodor M. Dostoyevski'nin 25 yaşlarında(1846) edebiyat dünyasına adımını attığı ilk kitap olmakla birlikte isminin(İnsancıklar) karakterleriyle müsemma bir eser olduğu kanısındayım.Mektup-roman kategorisinde yer alan kitabın ana teması diğer birçok Dostoyevski eserlerinde olduğu gibi acıma ve dramatik duygular üzerine inşaa edilmiştir.
Kitap, Varenka(Varvara Alekseyevna) ve Makar Devuşkin adlı uzaktan akraba olan ana karakterlerin ekseri olarak mektuplaşmalarından oluşuyor.Kullanılan dil ve üslup son derece yalın, samimi ve gündelik hayattan olduğundan mütevellit okuduğunuz esnada "Ben de aynı şeylerin farklı versiyonlarını yaşadım.", "Aslında bu kategoride bir eser ortaya koyabilirim." tarzında fikirlerin zühur etmesine sebebiyet verebilir. Eserde yaşadığı toplumun sorunlarına, acılarına ve yaşadığı zorluklara değinmiş olan Dostoyevski bize bunu muazzam kurgu ve tasvir yeteneğinin duygularla harmanlanmış biçimiyle sunuyor.Takribi 4-5 saat içerisinde bitirebileceğiniz ve bittiği an Makar Devuşkin gibi kalakalmakla yetineceğiniz bu eserde yazarın sizi kitaba ne denli başarılı bir şekilde çektiğine inanamayacaksınız.Ek olarak kitabın sizi dönemin Rusya'sı hakkında kafanızda belli bir şema oluşturacağı konusunda temin ederim.
Özete geçecek olursak;
Makar Devuşkin(58?) devlet adına kâtip olarak çalışan yaşlı bir memurdur. Maddi durumu pek iyi olmamasının yanı sıra alkol ve tütün kullanan bir adamdır. Ev sahibiyle ve konakladığı yerdeki insanlarla arasının pek iyi olduğu söylenemez. Yaşadığı yerdeki insanlar arasında Ratazayev adında bir edebiyatçı, adını hatırlamadığım subay ve bir dava yüzünden işinden olmuş bir adamın ailesi var. Diğer karakterleri romanda bunlar kadar sık vurgulamadığı için pek anımsayamıyorum. Varvara ise babasını ve bir süre sonra bir hastalıktan
Yazar Hakkında
Fyodor DostoyevskiYazar · 137 kitap
Fyodor Mihayloviç Dostoyevski (Rusça: Фёдор Миха́йлович Достое́вский) (d: 11 Kasım 1821, Moskova - ö: 9 Şubat 1881, Sankt Petersburg), Rus roman yazarı.
Dostoyevski, Mikhail ve Maria Dostoyevski'nin oğlu olarak 11 Kasım 1821 tarihinde Moskova'da doğdu. Altı çocuklu ailenin ikinci çocuğuydu. Babası Mikhail, askeri cerrahlıktan emekli olduktan sonra Mariinsky Hastanesi'nde yoksullara hizmet etmeye başladı. Hastane, Moskova'nın en kötü yerlerinden birinde bulunuyordu. Dostoyevski de bu hastane de doğdu. Mikhail, alkole bağımlıydı ve evini sıkı disiplin ile yönetiyordu. Çok kolay sinirlenebiliyordu. Dostoyevski'nin annesi Maria ise bir tüccar kızıydı.
Dostoyevski, çocukluğunu çoğu zaman sarhoş bir baba ve hasta bir anne arasında geçirdi. Babasının çalıştığı hastaneden bulunan hastalar ile vakit geçirmeyi ve onların hikâyelerini dinlemeyi çok seven Dostoyevski, ilköğrenimini Moskova'da yaptı. Annesi tüberküloz hastalığı yüzünden öldüğü zaman, sert disipliniyle tanınan Petersburg Mühendis Okulu'na gönderildi. Arkadaşlarının, sinirli ve aşırı duyarlı bir yapıya sahip olduğu için "Ateş Fedya" lakabını verdikleri Dostoyevski, Petersburg'ta zamanını kitap okuyarak, düşüncelere dalarak ya da kardeşi Mihail ile söyleşerek geçirdi. Babasının 1839'daki ani ölümünü burada öğrendi.
Okulu başarıyla bitirdikten sonra İstihkâm Müdürlüğü'ne girdi. Bir yıl sonra istifa ederek buradan ayrıldı. Ordudan ayrıldıktan sonra edebiyata yönelen Dostoyevski'nin ilk kitabı İnsancıklar, 1846 yılında yayımlandı. Bu eserinin ardından yazdığı kitaplarla beklediği başarıya ulaşamayan Dostoyevski'nin umudu kırıldı ve politikayla ilgilenmeye başladı.
1849 yılında devlet aleyhindeki bir komploya karıştığı iddiası ile tutuklandı. On ay hapishanede kalan Dostoyevski, kurşuna dizilmek üzereyken diğer sekiz tutuklu arkadaşı ile affedildi. Cezası dört yıl kürek, dört yıl da adî hapse dönüştürüldü. Cezasını çekmesi için Sibirya'da bulunan Omsk Cezaevi'ne gönderildi. Burada geçirdiği dört yılın ardından er rütbesi ile hizmete verildi. Subaylığa kadar yükseldi. 1857 yılında Maria Dmitrievna Isayeva ile evlendi. Beş yıl boyunca görev yapan Dostoyevski, 1859 yılında özgür bırakıldı ve Petersburg'a yerleşti.
Petersburg'a döndükten sonra Ezilenler (1861) ve Ölüler Evinden Anılar (1862) adlı eserleri yazdı. Kardeşiyle birlikte iki dergi çıkardı. 1862'de arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar bağımlılığı yüzünden maddi açıdan darlığa düştü. Bu dönemde Yeraltından Notlar (1864), Suç ve Ceza (1866), Kumarbaz (1866), Budala (1868), Ebedi Koca (1870) ve Ecinniler (1872) gibi eserleri yazdı. Eşinin ölümünden sonra sekreteriyle evlendi. Yeniden borçlandı ve kumarhanelerde gezmeye başladı. Kızının ölümünün ardından büyük bir sarsıntı geçirdi. Delikanlı (1875), Bir Yazarın Günlüğü (1876) ve Karamazov Kardeşler (1879) adlı eserlerinde yazarlık hayatı boyunca konu edindiği temaları yeniden ele aldı. Karamazov Kardeşler adlı yapıtını üç yılda bitiren Dostoyevski, bir ciğer kanamasıyla yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dünya edebiyatını en çok etkileyen ve en çok okunan yazarlardan biri olan Dostoyevski'nin eserleri birçok 20. yüzyıl düşünürünün fikirlerini derinden etkiledi.
İlk yazarlık dönemi
Ordudan ayrıldıktan sonra kurgusal roman yazmaya başladı. Dostoyevski'nin ilk kitabı olan İnsancıklar (Bednye Lyudi) ilk olarak 1846 yılında yayımlandı. Dostoyevski, toplumunu acımasız kurallarında yaşlı bir adamın öksüz bir kıza duyduğu sevdayı iç dünyasındaki derin çatışmalarla işledi. Halkın sıcak ilgisiyle karşılanan bu kitap, eleştirmenlerden de övgüler aldı. Ünlü eleştirmen Belinski, romanı okuduktan sonra Dostoyevski'ye gelecekte büyük bir yazar olacağına dair övgü dolu sözler söyledi. Şair Nikolay Neksarov, Dostoyevski hakkında "Yeni bir Gogol doğdu" diye konuştu. Yazarlıkta ün sağladıktan sonra 1846 yılında Gogol esintileri bulunan kitabı Öteki (Dvoynik) yayımlandı. Yazar bu romanda, kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma halinde bulunan bir memurun hikâyesini anlattı. Bu romanda ele aldığı çift kişilik temasını daha sonra bazı romanlarında kullansa da roman, Belinsky dahil hiçbir eleştirmence beğenilmedi. Eleştirmenler romanı sıkıcı buldu ve alay etti.
1847 yılında ise Ev Sahibesi (Hozyayka) isimli romanı yayımlandı. Dostoyevski bu eseri ile de beklediği övgülerin aksine olumsuz eleştiriler aldı. Dostoyevski, ruhsal çöküntüye düştü ve üzüntüden hasta oldu. Ancak yazarlığı bırakmayan Dostoyevski, 1848 senesinde Beyaz Geceler (Belıye Noçi) ve Bir Yufka Yürekli (Slaboye Serdtse) adlı kitapları yayımlattı. Bir Yufka Yürekli, yazara itibarını yeniden kazandırsa da beklediği başarıyı elde edemeyen Dostoyevski'nin umudunu kırdı. Yazarlıkta umudunu kırılan Dostoyevski, politikayla ilgilenmeye başladı ve genç liberallerin (Tetrashevski) grubuna girdi.
İkinci yazarlık dönemi
1859'da ordudan terhis edilerek Moskova dışında küçük bir yerde kalmaya zorlanan Dostoyevski, özgürlüğüne kavuştuktan sonra Petersburg'a döndü. Kardeşi Mihail ve arkadaşı N.N. Strahov ile birlikte Vremya (Zaman) ve sonra da Epoha (Dönem) adlı dergileri hazırladı. Bu dergilerde Slavcı düşünceyi savunduğunu belirten yazılar yazdı. Ezilenler (Unijenniye i Oskorblyonniye) ve Ölü Evinden Anılar (Zapiski iz Mertvogo Doma) ile kendinden söz ettirdi. 1863 yılında arzuladığı Avrupa seyahatini gerçekleştirdi. Sara nöbetleri ve kumar borçları yüzünden sıkıntıya düşen ve yayımcılardan yazmadığı romanların avanslarını alarak yaşayan Dostoyevski, Yeraltından Notlar adlı yapıtı 1864 yılında yayımlandı. Romanda bir zihnin derinliklerine indi. Suç ve Ceza (Prestuplenie i Nakazanie) ve Kumarbaz(İgrok) adlı yapıtları 1866 yılında yayımlandı. Dostoyevski, Suç ve Ceza'yı 1858 yılında Semipalatinsk'te bulunduğu zaman Roussky Slovo dergisi için uzun bir hikâye olarak tasarlamıştı. Bunun nedeni, Sibirya'dan ayrılana dek roman yazmama kararı almasıydı. Dostoyevski, kardeşi Mihail'e gönderdiği bir mektupta kitap hakkında:
“ ...Konusu gerçekten çok güzel. Kahramana gelince, bugüne kadar hiç denenmemiş bir kişi. Ama bugünün Rusyasına bakacak olursak, böyle bir kişi karşımıza sık sık çıkmaktadır. Bu sonuca halkın kafasını yeni fikirleri anlayarak vardım. Öyle hissediyorum ki, yeni fikirler ve görüşlerle döndüğüm zaman, romanımı genişletmekte başarılı olacağım. Kişi aceleye gelmemelidir dostum. Ve insan iyi olanın dışında hiçbir şey yapmamalıdır... ”
diye yazdı.
Dostoyevski, bu eserinde bir Rus aydını olan Raskolnikov'un kendi doğrusu adına işlediği cinayetleri ve vicdanıyla hesaplaşmasını konu edindi. Yazar, küçük bir otel odasında ve kötü bir ekonomik durumla yazdığı Suç ve Ceza'yı 1866 yılında tamamlamıştı. Dostoyevski'nin yazdığı Budala (Idiot) eseri 1866, Ebedi Koca (Veçnıy Muj) 1870, Ecinniler (Besı) 1872 yılında yayımlandı. Bütün bu başyapıtlar birbirinin izledi. Karısı öldükten sonra sekreteri Anna Grigoriyevna Snitkina ile evlendi. Yeniden borçlanan ve kumaranelerde dolaşmaya başlayan Dostoyevski, bir kız çocuk sahibi oldu. Ancak kızı fazla yaşayamadı ve doğduktan kısa süre sonra öldü. Dostoyevski de bu yüzden büyük bir sarsıntı geçirdi. 1875'te Delikanlı (Podrostok), 1876'da Bir Yazarın Günlüğü (Dnevnik Pisatelya)[ ve 1879'da Karamazov Kardeşler (Bratya Karamazovi) adlı romanları yayımlandı. Hayatı boyunca eserlerinde işlediği temaları yeniden ele aldığı, insan duygularının derinliğine inen eserler yazan Dostoyevski, Karamazov Kardeşler'de Ivan ve Alyosha Karamazov adlı karakterler için filozof Vladimir Sergeyevich Solovyov'dan ilham aldı. Zosima ve Alyosha'nın öne çıkacağı Bir Büyük Günahkarın Yaşamı adlı eseri tamamlayamadı. 1881 yılının Ocak ayında bir ciğer kanaması geçirerek yatağa düştü ve 9 Şubat 1881 tarihinde öldü. Dostoyevski için yapılan cenaze töreninde yaklaşık otuz bin kişi tabutunun arkasında yürüdü.
Dostoyevski, beğeniyle karşılanan ilk romanı İnsancıklar'dan sonra yazdığı Öteki ve Ev Sahibesi ile olumsuz yorumlar aldı ve depresyona girdi. Ancak yazar, kendisini ruhsal çöküntüye götüren düşüncelerden uzaklaşmayı bildi. Dış dünyadan kopan zihninin parçalanışını kendi çözen yazarın eserlerindeki ruhbilimsel açıdan en zengin tema da çift kişilik temasıdır. Kendini ortadan kaldırmaya çalışan benzeriyle sürekli çatışma hali içerisinde bulunan bir memuru anlattığı Öteki adlı yapıtında daha sonra da işleyeceği bir tema olan çift kişilik temasını işlemişti.
Ellili yaşlarında içine bazen bir karamsarlık ve ağırlık çöken Dostoyevski, bu durumu ikinci eşi Anna Grigoriyevna Snitkina’ya "Sanki bir suç işlemişim gibi bir çeşit sebepsiz hüzün ve keder içindeyim" diye açıklamıştı. Ecinniler'de Stavrogin'i bir çocuğa tecavüz ettirmiş olması yüzünden de kendini hep suçlamıştı.
Dostoyevski kendi çocukluğunda, annesine acı çektirmesinden, sürekli sarhoş olmasından ve hizmetkârlara kötü davranmasından dolayı babasından nefret ediyordu. Eserlerinde kullandığı, kaderine boyun eğen ve uysal kadın örneğini kendi evinde; annesinde gördü. Kadının alttan alması, erkeği daha da kızdırmaktan başka bir işe yaramayacağını görmüştü. Çok duyarlı biri olan Dostoyevski, bu yüzden babasına kin besliyordu. Babasının ölümünü haber aldığında, "Babamın ölümünde benim hiçbir suçum yok, ama bu öldürmenin kefaretini ödemeye hazırım, çünkü içimden onu öldürmek geçiyordu" diyerek Karamazov Kardeşler adlı romanında yer alan Dimitri Karamazov'un tepkisinin benzerini gösterdi. Dostoyevski, babasının ölümünü istediğini düşünerek depresyona girdi. Bazı yazarlara göre de ilk sara nöbetlerine de bu düşünce sebep oldu. Sigmund Freud ve birçok psikanalizci, babaya duyulan bu nefrete ve bunu izleyen suçluluk düşüncesine dayanarak Dostoyevski'nin hastalığının sinirsel kökenli olduğunun ortaya çıkardı.
Andre Gide, Ezilenler adlı romanın, aşağılanışın insanı cehennemlik ettiği, alçakgönüllüğünse kutsallaştırdığı fikriyle dolu olduğunu söylemişti. George Steiner ise Charles Dickensvari bir havanın olduğunu söylediği Ezilenler'de bulunan temanın Ebedî Koca'da, Ecinniler'de ve Karamozov Kardeşler'da da yer aldığını söyledi. Nicholas Berdyaev, Dostoyevski'nin bütün yaratıcı gücünü insana ve insanın kaderi temasına adadığını, bunun da onu ölümsüz kılmaya yettiğini belirtti.
Devlet aleyhinde bir komploya katıldığı iddiası ile tutuklandıktan sonra sekiz ay hapisanede kalan Dostoyevski, suç ve ceza kavramlarıyla en yoğun şekilde burada karşılaştı. İdam edilmek üzereyken affedildi. Cezası dört yıl kürek ve altı yıl adî hapse dönüştürüldü. Dört yılın sonunda er rütbesi ile kışlaya verildi ve 1859 yılında terhis edildi. Suç ve Ceza adlı eserini 1858 yılında oluşturmaya başladı. Bu eserinde ahlak kavramını ve siyaseti harmanladı. Dostoyevski, bu romanda sadece Rus halkını değil, tüm insanlığı tehdit eden bir kısır döngüden kurtulmanın gerçekleşebileceğini vurguladı. Yazar, John Stuart Mill'in ekonomik refah için bireysel bencilleşmeyi öneren kuramını Semyon Zaharoviç Marmeladov'un ağzından eleştirdi.
Dostoyevski, düşünce ve sanat deneyimini sürekli olarak arttırdı. Tanrı'dan, ateizmden, kötülükten, özgürlükten söz eden roman karakterleri, gerçekte aynı bilincin farklı anları gibidir. Bu karakterler aracılığıyla Dostoyevski, cinleri ruhundan uzaklaştırır. Bakış açısı değişmekle beraber eserleri, gerçeğin hep aynı çoşkulu ve acı veren arayışı içerisindedir.
