Yazar:
Herman Melville
Çevirmen:
Aybüke Bilgin Hinbest
Tahmini Okuma Süresi:
1 sa. 49 dk.
Sayfa Sayısı:
64
Basım Tarihi:
Şubat 2024
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 1853
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınları
Orijinal Adı:
Bartleby, the Scrivener: A Story of Wall Street
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9786052988497
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
44 diğer baskı · Tümünü Göster
Katip Bartleby
9,8bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2022 · 50 s.
Katip Bartleby
1.819 okunmaCan Yayınları · Aralık 2019 · 64 s.
Katip Bartleby
590 okunmaKırmızı Kedi Yayınevi · Mayıs 2016 · 76 s.
Yazıcı Bartleby
355 okunmaİletişim Yayıncılık · Haziran 2018 · 91 s.
Katip Bartleby
332 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · Mayıs 2018 · 80 s.
Bartleby
277 okunmaCumhuriyet Yayınları · 2000 · 43 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
•Kâtip Bartleby, kendisine verilen görevleri yapmamayı tercih ettiğini söyleyerek çalışmanın sınırlarını pasif direnişle çizen bir öncü. İşini son derece kusursuz yapsa da günün birinde "çalışmamayı tercih eden" Bartleby'nin hikâyesi, hukuk bürosu sahibi avukatın ağzından anlatılıyor.
•Kâtip Bartleby bir reddedişin, bir direnişin, nihayet insanın kendisi olarak kalma iradesinin ölümsüz simgesidir.
•Dünyanın hep neşe dolu bir yer olduğunu zannederiz; ancak, ıstırap uzakta gizlenir; bundan dolayı, ıstırabı da yok saymaya eğilimliyizdir.
• Herkese iyi okumalar diliyorum..!
Sonunu okuyunca kahroldum. Gerçekten kısacık bir kitaba sığdırılmış çokça hüzünlü ve güzel bir hikayeydi. Kesinlikle okunması gereken, ismini neredeyse hiç duymamış olduğuma ve bu yaşıma kadar okumamış olmama üzüldüğüm bir kitap oldu.
7/10
2025 3. kitabı
"Tamam, sefalet ortadaydı; peki ya tek başınalık? "
Kısa olmasına rağmen uzun sohbetlere sebep olabilecek türden bir öykü. Bir çok açıdan yorumlanması mümkün. Üzerine düşünmek için vakit ayrılırsa oldukça verimli olacağını düşünüyorum. Sisteme karşı pasif direnişte olan Katip Bartleby' nin patronunun verdiği bir göreve " Yapmamayı tercih ederim. " diyerek reddetmesi ile hareketlenen öykü, Bartleby ile patronu arasındaki karmaşık ilişkiyi konu alıyor. Kafka'nın Dava ve Dönüşüm gibi eserlerine benzer kurgulardan hoşlanıyorsanız, bu öykü onların esin kaynağıdır.
SPOİLER
"İlk hissettiklerim, masumane bir hüzün ve en derinden merhamet duygusu idi; ancak Bartleby'nin kimsesizliği aklımda gitgide büyüdükçe, masumane hüzün yerini korkuya, derin merhamet ise tiksintiye bırakmıștı. Bir noktaya kadar acının düşüncesi ya da görüntüsünün bizdeki en insancıl duygulara dokunduğu; fakat aynı acının bazı özel durumlarda, o insancıl eşik aşıldığı zaman, bizi artık o derece etkilemediği ne kadar doğru ve aynı zamanda da korkunçtur, öyle değil mi? "
Zor bir dönemden geçen Bartleby, pasif direnişe geçtiğinde başlarda yardımcı olmaya çalışan patronu, bir noktadan sonra onu kendi haline bırakmıştır. Çünkü birşeye maruz kalma süresi uzadıkça onun normalleşmesi de o kadar hızlanır. İnsan ya bu; alışır, kabullenir. Ofiste duvara bakan camın önünde saatlerce dışarıyı izleyen Bartleby, hayatta fazla birşeye sahip değilken bile çok önemli bir şeye sahipti; reddetme gücüne yani kendi özgürlüğüne. Hapishaneye girdiğinde bunun da elinden alınmasına dayanamayıp hayattan tamamen kopmayı tercih etmiştir. Kitabın son sözüyle nokta koymak gerekirse;
Ah, Bartleby! Vah, insanlık!
Puan vermedi
Ah, Bartleby! Ah, insanlık!
“Yapmamayı tercih ederim” diyerek pasif direnişin öncüsü olmuş o meşhur Katip Bartleby ile sonunda bende tanıştım. Kısacık bir hikaye ancak insanı çok derin düşüncelerin eline bırakıyor sanki. Katip Bartleby’nin hikayesi bir duruş ve direniş hikayesiydi. Bazen anlam veremedim hatta neye karşı durduğunu anlamaya çalıştım ama en sonunda “yapmamayı tercih etmesine” bende alıştım.
Çalıştığı avukatlık bürosunda gizli gizli yaşamak ve gündüzleri sadece yazı yazmak dışında hiçbir şey yapmamayı tercih eden Bartleby’nin bütün hikayesi gözümde canlandı okurken.
Dünya çapında büyük ilgi görmüş ve birçok makaleye konu olmuş bu hikayeye bence herkes bir şans vermeli.
KATİP BARTLEBY-KİTAP İNCELEME1000Kitap
❝Yapmamayı tercih ederim.❞
Bu cümle, hikâyenin kırılma noktasıdır. Zamanla Bartleby tüm işleri reddeder, konuşmayı bırakır ve sonunda çalışmayı da reddederek ofiste yaşamaya başlar. Anlatıcı, onu hem işten atamaz hem de yardım etmeye çalıştıkça başarısız olur. Bartleby gitgide daha içine kapanır ve sonunda açlıktan ölür.
Aslında Bartleby, kapitalist düzende bireyin nasıl mekanikleştiğini, anlamını yitirdiğini ve yalnızlaştığını temsil eder. Ofis ortamı — soğuk, tekdüze ve ruhsuz — Bartleby’nin psikolojik çöküşünü hızlandıran bir çarktır.
Melville’in ise anlatımı sakin, hatta sıradan denecek kadar yalındır. Ancak bu sadelik, Bartleby’nin davranışlarındaki gizemi daha da çarpıcı hale getirir. Anlatıcı kendi içinde etik ve ahlaki sorgulamalar yapar, ama bu sorguların cevabını okuyucuya bırakır.
Bu sıcak günlerde içinizi soğutacak kısa bir kitap okumak isterseniz bir şans verebilirsiniz
#hermanmelville #kitap #katipbartleby
Bir avukat tarafından resmi evrakların kopyalanması için işe alınan bir katibin öyküsü. Sakin, yoksul kılıklı ve pek konuşmayan Kâtip Bartleby avukat başta olmak üzere herkeste bir acıma duygusu uyandırmaktadır. İşe alındığı günden itibaren gayet özverili bir şekilde neredeyse mola vermeden çalışmaktadır. Avukatın ona verdiği tüm kopya işlerini eksizsiz yapmaktadır.
Büronun çok yoğun olduğu bir dönemde avukatın kendisine yapmasını istediği işi "yapmamayı tercih ederim" şeklinde reddedince olaylar gelişir. Bu cümleden sonra verilen hiçbir işi aynı cümle ile reddeder. Bu durum çalışma arkadaşlarının canını sıkmaya başlayınca avukat otoritesinin zedelendiğini düşünerek katibi uyarmaya ve iş yapmaya teşvik etmeye çalışır ancak boşa çabalamaktadır. Katip iş yapmadığı gibi kovulsa bile bulunduğu yerden ayrılmamakta ısrar etmektedir. Avukat her ne kadar bu durumdan rahatsızlık duysa da katibe acımaktan da kendini alamaz.
Katibin bu dünyadan el etek çekmiş halinden ve gelen şikayetlerden bunaldığı bir anda ofisini değiştirmeye karar verir. Ancak bu sefer de ayrıldığı büronun yeni kiracıları katipten rahatsızlık duymaya ve bundan avukatı sorumlu tutmaya başlamıştır. Ne kadar uğraşsalar da katip binadan ayrılmamakta ısrar ettiği için avukat dayanamaz ve birkaç günlüğüne şehri terk eder. Ancak döndüğünde katibin cezaevine atıldığını öğrenir. Kendisini ziyaret ettiğinde ise katibin yaşama karşı neden bu şekil bir tavır takındığını öğrenir. Kısa ve keyif verici bir okumaydı.
Boşvermişlikte olan bir adamın hayatının boş bir kısmını anlatan boş bir hikaye. Bir çıkarım yahut bir etkileşim barındırmıyor, bir his ise hiç uyandırmıyor, Kısa olduğu için bitirdiğim bir kitaptı.
Birçok yazarı etkilediği söylenen kitaba dair analizleri ve yorumlamaları okuduğumda kimisi depresif bozukluk, kimisi sistem eleştirisi olduğuna dair çözümlemeler yapmış. Ancak hep Katip Bartleby merkezli çözümlemeler olduğunu fark ettim. Kimse de avukatın, kendisini vicdani muhasebeye çekip, bazen de kendisini "yanlış mı yapıyorum acaba" şeklinde psikolojik baskı altına almasına çözümlemesinde yer vermemiş. Sembolik sistem eleştirisi veya ruh tahlili/psikolojik çözümleme konulu daha iyi kitaplar okuduğum için bendeki notu düşük oldu.
Kâtip Bartleby Herman Melville "Yapmamayı tercih ediyorum." bir insanin istedigini net diyebilen tek karakter. öyle savaşıp anlaşılmaya uğraşmayan, kendisine dönük olmadan ama dışarıya sınırlarını çizen ve bunun sonuçlarını kabul eden kahraman... farklıydı..
Bu kitap efsunlu...
Bu kitaba, kitabın kendi mottosuyla karşılık verip İnceleme "yazmamayı tercih ederim" çünkü, hislerimi yazmayı tercih ediyorum.
Aslında tercihlerimin adamı değilimdir. (Adam olmadı sanki, madâm mı deseydim acaba)
Çünkü çoğu yaşadığım şey, benim tercihim değildi. Kimi zaman iki seçenek arasında kalacak kadar bile bir tercih hakkım olmadı. İnsanın kendi hayatı ile alakalı karar vermesi bir ihtiyaçtır, lüks değildir. Hani şu varoluş lakırtısı vardır ya, işte insan varoluşunu sorguluyorsa şayet, kendi hayatında söz hakkı olmalı. İşte benim söz hakkım olmadı, su aktı yolunu buldu bu yüzdendir varoluşumu sorgulamayışım. Gelmişiz gidiyoruz işte...
Bunun için kimseyi suçlamıyorum. Kendim de arıyorum hatayı. Neden Katip Bartleby kadar cesur değildim ya da inatçı ya da arsız belki de yüzsüz... Hâlbuki amirim, görevim olmayan sorumlulukları üstüme yüklediğinde "yapmamayı tercih ederim" diyecek kadar cesaret ya da babam şehir dışına okula gidemezsin dediğinde "gitmeyi tercih ederim" diyecek kadar bir kararlılık ya da annem, bir gün evleneceksin, çift çizgi yapma, öğren artık ütü yapmayı dediğinde "öğrenmemeyi tercih ederim" diyecek kadar da yüzsüzlük yeterdi bana.
Katip Bartleby gibi pasif bir direniş yapmam lazımdı ama ben, pasif kısmını aldım direnmeyi unuttum ve amirimin angarya işlerini yapmaya devam ettim, şehir dışına okula gitmedim yaşadığım şehirde okul kazandım, ütü yapmaya gelince de hâlâ çift çizgi yapıyorum bazen üç çizgi olduğu bile oluyor. İnsan, tercih etmediği şeyleri yapmakta pek başarılı olamıyor sanırım. Belki yapmayı tercih ettiğim şeylerde de başarısız olacaktım ama en azından kendi tercihim olmuş olacaktı.
Bu kitap efsunlu demiştim. Öyle bir etki bıraktı ki ben de varoluş sancısı çekiyorum adeta. :) Daha ilk sayfasından
Yazar Hakkında
Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır.
Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir.
Yaşamı
1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi.
On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir.
Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti.
Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir.
Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı.
Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı.
1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.
