Yazar:
Herman Melville
Çevirmen:
İlknur Özdemir
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 9 dk.
Sayfa Sayısı:
76
Basım Tarihi:
Mayıs 2016
İlk Yayın Tarihi:
Aralık 1853
Yayınevi:
Kırmızı Kedi Yayınevi
Orijinal Adı:
Bartleby The Scrivener
Orijinal Dil:
İngilizce
Orijinal Ülke:
Amerika Birleşik Devletleri
ISBN:
9786059658447
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
44 diğer baskı · Tümünü Göster
Katip Bartleby
9,8bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ocak 2022 · 50 s.
Katip Bartleby
1.819 okunmaCan Yayınları · Aralık 2019 · 64 s.
Katip Bartleby
590 okunmaKırmızı Kedi Yayınevi · Mayıs 2016 · 76 s.
Yazıcı Bartleby
355 okunmaİletişim Yayıncılık · Haziran 2018 · 91 s.
Katip Bartleby
333 okunmaKırmızı Kedi Yayınları · Mayıs 2018 · 80 s.
Bartleby
277 okunmaCumhuriyet Yayınları · 2000 · 43 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Pasif bir direnişin hikayesi aslında #k:118412. Dünya da tercihin ne olduğunu bilmeyen insanların arasında, bütün yalnızlığına ve sefaletine rağmen tercih yağan inatçı bir adam ve onu öfke-sabır karışık anlamaya çalışan sağduyulu patron.
Kısacık kitapta çok güçlü bir hikaye ortaya koymuş #y:1062. Bir taraftan Kâtip Barleby’nin hikayesini okuyacak, bir taraftan da ışıltılı hayatların içinde ne acılar yaşandığını anlayacaksınız.
Çok kısa olan bu kitabı, tek solukta okuyacaksınız ve iyi ki de okmuşum diyeceksiniz.
Tercih etmiyorum, ya siz?Edebiyat
Puan vermedi·76 syf.·
2020 50. kitabı
Bir sürü kitap okuyup sonra yavaş yavaş unuturuz. Önce içeriği, verdiği mesajı son olarak da ismini belki de..
Bu kitap çoğuna göre sayfa sayısı az olmasına rağmen size bir kalıbı öğretiyor gözünüze soka soka: "Tercih etmiyorum."
İlk bakışta sıradan bir kalıp gibi gelecektir elbette. Fakat Bartleby'yi tanıdıktan sonra yaşamınıza uygulamanız çok kolay olacaktır.
Tek bir kalıpla tüm düzene bir başkaldırı var bu kitapta.
Bazen hayat o kadar ağır gelir ki elinizden hiçbir şey gelmez. İşte Bartleby, bunu bildiği için... İncelemeye devam ederdim aslında ama "Tercih etmiyorum."
Borges Babil Kitaplığı No:8Edebiyat
"Yapmamayı tercih ederim"
Kâtip Bartleby'yi bu tek cümleyle özetleyebiliriz. Değişik ve acayip bir kişiliktir Katip Bartleby. Bir parça Obmolov'dur. Ama tembellikten değildir benzerliği. Sivil itaatsizlik eylemine farklı bir bakış açısı kazandıran bu ilginç karakteri tanımış olmak hem mutlu etti beni. Hem de üzdü ister istemez.
Bir oturuşta okuyup bitirilecek bu "karakter romanı" kesinlikle okumalısınız.
Yine #jorgeluisborges in önsözüyle başlıyor kitap bu önsöz sayesinde yazarın çocukluğumda okuduğum #mobydick inde yazarı olduğunu, Melville'nin değişmez konusu yalnızlıktır;belki de tehlikelerle dolu yaşamının temel olgusu yalnızlıktı. Yazarın kitap başkahramanlarının çılgınlığı ve bu çılgınlığı çevresinde bulunan herkese bulaştırması onun kitaplarının vazgeçilmez öğesidir demiş Borges... Kitap için ne yazarım inanın bilmiyorum kitap bitti ama kafamda bıraktığı üzüntü ve soru işaretleri devam ediyor. Yazarın deyimiyle; varsayımların değil, tercihlerin adamı Bartleby'nin hikayesi bu kitap. Son derece etkileyici ve pasif direniş konusunun nadide örneklerinden biri. Yazarın hayatını ve işlediği konuları göz önüne aldığımızda Bartleby onun; paraya, yönetime, efendiliğe, otoriteye, itibara, popüler kültüre yani kısaca var olan düzene kişisel direnişidir diyebiliriz. Wall Street'de bürosu olan bir avukatın yanında bulunan üç katibe(Hindi, Kerpeten, Zencefil) rağmen yeni bir katip için ilan vermesiyle başlar. Üç katibin bu takma isimleri alış nedenleri kitapta çok güzel anlatılmış. İlan sayesinde Bartleby işe başlar. Hiç konuşmadan görevini yapar, bir gün avukat onu bir görev için çağırdığında "Yapmamayı tercih ederim" der ve köşesine çekilir. Neden her şeyi yapmamayı, istememeyi tercih eder? Soruların cevapları ve çok daha fazlası bu incecik kitapta sizleri bekliyor. Bir çok yerini çizdim bu muhteşem eserin ve mutlaka okuyun tavsiyemdir.
Ah Bartleby! Ah insanlık!
Bartleby kimdi?
Bu direnişi kimeydi?
Neyin savaşını veriyordu?
Kime düşmandı?
Ne kaybetti de umudunu yitirdi?
Sorular bitmezi fakat Bartleby arkasında büyük bir merakla, kafasını soğuk mermere dayayarak gitti.
İnsan ne yaşamış olamalı ki böylesine hayata karşı bir direniş sergiliyor? Saldırmıyor, küfretmiyor, nefret kusmuyor, ne bileyim birilerine zarar vermiyor. Böylesine büyük bir pasif direniş ne için?
Ne okudun orada Kâtip? Ne okudun da o mektuplarla birlikte yanıp kül oldun?
Sahipsiz mektupların içlerinde umutsuzluk bataklığına batmış bir insan mıydı? Yoksa o işten atıldığı için mektuplar gibi yanan biri miydi? Yine sorular, yine cevapsızlık.
1 Saatte bitebilecek bir kitap fakat kafanızdaki soruların bitmesi bu kadar kısa süre olmayacak.
"Yapmamayı tercih ederim"
pasif direnişin kitabını yazmış melville, şahane...kısacık anlatı ama çok katmanlı, bir tarafta neye neden kafa tuttuğu belli olmayan ama ayak direme işini destanlaştıran, zavallılığı çaresizliği sonradan ortaya çıkan bir küçük dev adam, diğer tarafta her anlamda hayatının sınavını veren işvereni. Nelere nereye kadar uyum gösteriyoruz, uymalımıyız uymamalımıyız, insanın aklına deli sorular sokan kitap
Bazı kitaplar olur iyi ki okudum zamanı idi dersiniz…
Katib bartleby benim için uzun yorucu bir yolculuk sonrasında hacminin küçük, dilin sade olmasıyla ve anlamlı akıcı üslübu ile silkelenmeme yardımcı oldu…bazı hayat hikayeleri sessiz gözükür sade gözükür yada bazılarımızca bayağı gözükür… tam bu noktada o sessizliğin çığlığı o durağanlığın yıkıcı ve sarsıcı etkisini ruhumuzda hissederiz…
Bazen bize bizi sorgulatan bartleby vari hayatların kıymetini kendiniz için bile olsa bilin…
İyi okumalar
6/10
2018 44. kitabı
"Yaşamın kendisi şiirseldir. Keşke doğru insanlarla karşılaşsak, doğru amaçlar peşinde koştursak ve de doğru ya da yanlış yaşantılardan geçmekten korkmasak." H.Melville
Moby Dick'in de yazarı olan Melville, yaşarken ses getiremedi, bunun ardında Amerikan edebiyatının da tipik amerika insanı gibi aylak olmasına bağlayabiliriz, ama belki de bağlamamalıyız.
Katip Bartleby, Melville'in yarattığı en bilindik karakterlerinden biridir. Klasikler arasında yer almasının nedeni ise görünenin yani zahiri görüntünün ardındaki eleştiriden, insana getirdiği bakış açısından kaynaklanır.
Her bürokratik ve 'katipli' hikayenin şu meşhur sihirli Palto'dan çıktığını bilen okur için Bartleby'e de bu paltoda yer var mıdır? sorusu akla gelir. Kitabın yazılış tarihi 1853, yani Palto'dan 11 yıl sonra. O dönem için bir etkilenim olacak kadar uzun bir süre değil tabi, yanılıyorsam düzeltin.
Bu kısa hikayenin kahramanı Bartleby, her şeyden önce iradenin, özgürlüğün ve bilhassa pasif direnişin bir sembolüdür. Kitabın son sahnesi bize çok mühim bir şeyi sorgulatır; İnsan gerçekten özgür müdür? Kendi olarak kalma özgürlüğü için nasıl ve ne kadar bedel ödemesi gerekir? Bu bedeli ödemek zorunda olmak bizzat özgürlüğün tanımı üzerinde ne gibi bir etki yaratır? Bedel ödeyebilecek kadar 'zengin' miyim?
"Thoreau 'vergi diye kestiğiniz benim paramla Meksikalıları katlediyorsunuz' diyerek vergi ödemeyi reddetmiş ve hapse atılmıştır. Dostu Emerson, Thoreau’yu ziyarete gittiğinde ona “Henry, içeride ne yapıyorsun?' demiş, ancak arkadaşından şu manidar yanıtı almıştır: 'Waldo, ya sen dışarıda ne yapıyorsun?'
İnsan dışında her şey kendinde belirli, oluş-bozuluş ile tutarlı bir yasalılığı içerir, insanda ise bu yasalılık akıl olarak tecelli eder. Yani doğadaki kozmos, insandaki logosa bırakır yerini
9/10
2021 8. kitabı
Kitap olay açısından çok hareketli bir kurguya sahip olmasa da o kadar akıcıydı ki ortalama okuma hızıma göre oldukça çabuk bitirdim.
Başından sonuna kadar etkileyici bir eserdi. Karakterlerin her biri oldukça ilgimi çekti. Özellikle ortalarından sonra iyice çarpıcı bir hale geldi ve benim için beklenmedik bir sonla bitti.
Hayatın akışı ve sıradanlık sık sık üzerine düşündüğüm bir konu olduğu için bu eser boyunca da bunu sorguladım.
Herkesin etkilenip anlam çıkarabileceği bir eser olduğunu düşünmesem de mutlaka okunması gerekenler arasında görüyorum.
Bu kitabı okuyup da bir insan Bartleby’ye nasıl gıcık olmaz bilemiyorum. Aslında etrafımızda da çokça var böyle insanlar, tek farkları yapmak istemedikleri şeyleri Bartleby kadar açık şekilde ifade etmemeleri ama yine de üstüne düşeni yapmayıp başkalarını zor durumda bırakan insanları güzelleyecek bir taraf yok gibi geliyor bana.
Karakterimiz katip Bartleby, açıkça sorumluluğu olan, hatta yapması için kendisine para ödenen görevleri dahi “Yapmamayı tercih ederim.” diyerek hiç bir sebep göstermeksizin yapmayan, bu sebeplerden dolayı insanlar kendisinden kurtulmaya çalıştığında hayatlarından çıkmayıp kendi keyfine göre hareket etmeye devam eden ve bu yaptığıyla herkesi zor durumda bırakan birisi. Neden böyle bir karakterle empati kurayım ya da böyle birini okumak isteyeyim? Belki sonunda bir gerekçeye dayanır, bu davranışları arkasındaki sebepleri öğreniriz diye beklesem de bunu da bulamadım. Haliyle sinirlerimi zıplatan bir karakterle biri artık şu adama bir şey desin diye diye okuduğum bir kitap oldu bu.
Yazar Hakkında
Herman MelvilleYazar · 26 kitap
Herman Melville, Amerikalı yazardır.
Bir Amerikan edebiyat klasiği kabul edilen Moby Dick adlı ünlü romanın yazarıdır. Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalmış; 1920'li yıllarda yeniden keşfedilip büyük bir yazar olarak kabul edilmiştir.
Yaşamı
1819'da New York'ta dünyaya geldi. Sekiz çocuklu bir ailenin üçüncü çocuğudur. 1830'da iflas eden babası, iki yıl sonra hayatını kaybedince Herman Melville, çocuk yaşta çalışmaya başlamak zorunda kaldı. Bir yandan okuyup bir yandan çeşitli işlerde çalışarak geçen beş yıl boyunca tarih ve antropoloji kadar Shakespeare'in eserlerini okuyarak kendini geliştirdi.
On sekiz yaşında Liverpool'e giden bir gemide tayfa olarak iş buldu; aynı gemi ile tekrar New York'a döndü. Bu deneyim, ona ileride yazacağı romanlar için malzeme sağlayan seyahatlerden ilkidir.
Bir kaç yıl New York'ta özel ders vererek hayatını kazanmaya çalışan Melville, 1841'de Acushnet adlı bir balina gemisine denizci olarak kabul edildi ve Pasifik'te yeni bir seyahate başladı. On sekiz aylık bir yolculuğun sonunda gemidekilerin kötü tavrından yıldığı için bir arkadaşı ile birlikte Markiz Adaları'nda gemiden kaçtı. Yamyam olarak bilinen Typee yerlilerinin arasında bir ay kadar yaşadı. Adaya gelen bir Avustralya gemisi ile yeniden denizciliğe döndü ancak gemide çıkan isyana katılmakla suçlandığı için Tahiti civarında bir yerel hapishanede birkaç gün tutuklu kaldı. 1843 yazını Tahiti'de yerliler arasında geçirdi. İleride yazacağı Moby Dick adlı romanın düşünsel altyapısı bu sırada oluştu. Bir başka balina gemisi ile Hawaii'ye kadar gitti.
Otuzlu yaşlarında Boston'a döndükten sonra artık deniz seferlerine bir son vermişti; ailesinin teşviki ile kitaplarını yazmaya başladı. 'Tippee' ve 'Omoo' adlarını taşıyan ilk iki kitabı 1846'da yayınlandı. Bu kitapları, yerliler arasında geçen günlerine aitti. 1850 yılında yayınlanan 'White Jacket'ta ise bahriye erlerinin zorlu hayatını anlattı. İlk kitapları onu bir anda hem İngiltere hem Birleşik Devletler'de çok ünlü bir yazar haline getirdi. Bu dönemde eski bir aile dostunun kızı olan Elizabeth Knapp Shaw ile evlendi. Çift, dört çocuk sahibi oldu. 1850'de Massachusetts'te bir çiftlik evi satın alan Melville, çiftlik işleri ve yazı ile uğraşarak 13 yıl boyunca bu evde yaşadı. 'Arrowhead' adını verdiği ev, günümüzde müzedir.
Yazar, en büyük eseri Moby Dick'i 1851'de tamamladı. Başlangıçta, balina avcılığını anlatan bir serüven öyküsü olarak tasarladığı kitabı tamamlamak üzere iken Amerikalı yazar Nathaniel Hawthorne ile tanışıp arkadaş olmuştu. Hawthorne'un tavsiyesi ile kitabını simgesel anlamlarla yüklü bir romana çeviren Melville, eseri dostuna adadı. Ancak kitap yayınlandığında beklediği başarıyı yakalayamadı ve çok olumsuz eleştiriler aldı.
Yayımcısı Harper's bir sonraki romanını basmayı reddedince maddi sıkıntıya giren Melville 1866'da New York'ta gümrük müfettişi olarak çalışmaya başladı. Bu dönemde yazdığı 'Pierre' ve 'Piazza memories' gibi kitaplar ilgi görmedi. Son yıllarında düz yazıyı bırakarak kendini tamamen şiir yazmaya verdi; şiirlerini kendi parasıyla bastırdı.
1888 yılında emekli oldu ve en büyük eserlerinden biri sayılan 'Billy budd'ı yazdı; eseri bastırmaya fırsat bulamadan 28 Eylül 1891'de New York'taki evinde kalp krizi geçirerek hayatını kaybetti.
Uzun yıllar boyunca unutulmuş bir yazar olarak kalan Melville, 1920'li yıllarda yeniden keşfedildi ve büyük bir yazar olarak kabul edildi. Eserleri Amerikan Kütüphanesi tarafından toplanıp basılan ilk yazar oldu.
