Kral Oidipus
SophoklesYazar:
Sophokles
Çevirmen:
Bedrettin Tuncel
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 15 dk.
Sayfa Sayısı:
115
Basım Tarihi:
1941
İlk Yayın Tarihi:
430
Yayınevi:
Maarif Matbaası (M.E.B.)
Orijinal Adı:
Οἰδίπους Τύραννος
Orijinal Dil:
Yunanca
Orijinal Ülke:
Yunanistan
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Diğer Baskılar
14 diğer baskı · Tümünü Göster
Kral Oidipus
10,4bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 25 Ocak 2019 · 56 s.
Kral Oidipus
236 okunmaBordo-Siyah Yayınları · Mart 2012 · 120 s.
Kral Oidipus
113 okunmaKum Saati Yayınları · Ocak 2012 · 92 s.
Kral Oidipus
112 okunmaMitos Boyut Yayınları · 22 Eylül 2017 · 96 s.
Kral Oidipus
76 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 2001 · 124 s.
Kral Oidipus
83 okunmaKapra Yayıncılık · Nisan 2021 · 104 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
"Felaketlerimizin sebebi biz isek, bizi kim kurtaracak ?.."1000Kitap Gerçek Okurlar
¶¶İnsan da ağaca benzer. Ne denli yükseğe çıkmak isterse o denli yaman kök salar yere, karanlığa, derinliğe, kötülüğe. ¶¶
Friedrich Nietzsche
¶¶Yazık, insanın değiştiremeyeceği şeyleri bilmesi ne korkunç.¶¶
Kırmızı Saçlı Kadın kitabında çokca adı geçen bu tregedyayı okumayı, olay örgüsüne tam hakim olmayı istiyordum. Ve şimdi ise “ne çekmişsin be OİDİPUS“ diyesim var.
:((
Bir baba-oğulun kadersiz kehaneti ne çok acılara garketmiş onları ve onlarla beraber bahtsız bir kadını ve dahi anneyide...
Oidipus; kral Laios 'un bir kahinin doğacak oğlunun seni öldüreceği kehaneti sonucunda doğar doğmaz ayakları bağlanılarak bir ormana bırakılan ve onu bularak başka bir krala evlatlık verilen bahtsız oğul...
Bunu bir başka kahinden ;evlatlık olduğunu duyarak, babanı öldürüp annen ile evleneceksin diye öğrenen Oidipus ülkesini terk ederek asıl kehanete doğru yol almıştır.
Gerçek babası ile kralı olacak olan kentin yakınlarında münakaşa ederek onu öldürüp, kentte kral olarak annesiyle evlenmiştir.
Lakin tanrılar buna razı gelmeyecektir. Kentte salgın başlamıştır. Bunun bir lanet olduğunu söyleyen kahin kralın katilinin bulunmasını ve onun yok edilmesinin doğru olduğunu, bu kişinin de kendisinin olduğunu söyleyerek büyük bir yıkım yaşatmıştır kral Oidipus'a.
Karısıyla yani asıl annesiyle gerçeği öğrenen OİDİPUS kendi cezasını kendisi vermiştir. Yeterince vicdan azabı çekiyor olması yanı sıra yaşarken öldürmüştür kendisini...
Thebai Üçlemesi olduğunu sonradan öğrendiğim kitabın ;
Oidipus Kolonos'ta
ve
Antigone kitaplarına da en kısa zamanda yer vereceğim.
Ayrıca farklı roller fakat aynı kaderi yaşayan İran Prensi olan Rüstem'in yaşadıklarının anlatıldığı 
Şehname 1 kitabına da göz atmanızı tavsiye ederim.
Okur kalın...
Friedrich Nietzsche
¶¶Yazık, insanın değiştiremeyeceği şeyleri bilmesi ne korkunç.¶¶
Kırmızı Saçlı Kadın kitabında çokca adı geçen bu tregedyayı okumayı, olay örgüsüne tam hakim olmayı istiyordum. Ve şimdi ise “ne çekmişsin be OİDİPUS“ diyesim var.
:((
Bir baba-oğulun kadersiz kehaneti ne çok acılara garketmiş onları ve onlarla beraber bahtsız bir kadını ve dahi anneyide...
Oidipus; kral Laios 'un bir kahinin doğacak oğlunun seni öldüreceği kehaneti sonucunda doğar doğmaz ayakları bağlanılarak bir ormana bırakılan ve onu bularak başka bir krala evlatlık verilen bahtsız oğul...
Bunu bir başka kahinden ;evlatlık olduğunu duyarak, babanı öldürüp annen ile evleneceksin diye öğrenen Oidipus ülkesini terk ederek asıl kehanete doğru yol almıştır.
Gerçek babası ile kralı olacak olan kentin yakınlarında münakaşa ederek onu öldürüp, kentte kral olarak annesiyle evlenmiştir.
Lakin tanrılar buna razı gelmeyecektir. Kentte salgın başlamıştır. Bunun bir lanet olduğunu söyleyen kahin kralın katilinin bulunmasını ve onun yok edilmesinin doğru olduğunu, bu kişinin de kendisinin olduğunu söyleyerek büyük bir yıkım yaşatmıştır kral Oidipus'a.
Karısıyla yani asıl annesiyle gerçeği öğrenen OİDİPUS kendi cezasını kendisi vermiştir. Yeterince vicdan azabı çekiyor olması yanı sıra yaşarken öldürmüştür kendisini...
Thebai Üçlemesi olduğunu sonradan öğrendiğim kitabın ;
Oidipus Kolonos'ta
ve
Antigone kitaplarına da en kısa zamanda yer vereceğim.
Ayrıca farklı roller fakat aynı kaderi yaşayan İran Prensi olan Rüstem'in yaşadıklarının anlatıldığı Şehname 1 kitabına da göz atmanızı tavsiye ederim.
Okur kalın...
Aristo’nun yönlendirmesiyle beni içine çeken bu tragedyanın ön sözünden bir şeyler paylaşmak istedim. Bu ön sözün de bir inceleme değerinde olduğunu düşünüyorum bu yüzden önce eserin sonra ön sözün okunmasını tavsiye ediyorum.“ Ele alınan problemin, kader probleminin, her zaman canlı, taze kalacak, okuyanları da, seyredenleri de ilgilendirecek nitelikte olması eseri ölmezliğe kavuşturmuştur. Yazılalı yirmi beş asır geçtiği halde, eskimemesinin sırrını bu özellikte aramak doğru olur, çünkü Oidipus, kadercilikle savaşan insanların başında gelir. Dünya görüşü, tanrı anlayışı bakımından incelenmeye değer.” Bedrettin Tuncel
Bedrettin Tuncel
Tiyatro, trajedi tarzı daha önce aşina olmadığım, okuma yapmadığım türlerdi. ilk defa bu kitapla beraber trajedi türünde bir eser okumuş oldum.
Açıkçası öncelerde tiyatro türünde eserlerin roman-hikaye türüne göre daha sıkıcı olabileceğini düşündüğümden okumaktan kaçınmıştım.
Bu kitap trajedi türünde olduğu için karşılıklı 2-3 kişinin(genelde 2 kişi) konuşmaları şeklinde geçiyor ve çok akıcı bir biçimde yazılmış. Olaylar çok net ve karmaşık değil, insanın bir kaç kişiyi yanına alıp sahnede oynayası geliyor o derece keyifli bir okuma oldu benim için.
Eser yaklaşık 2500 yıl önce yazılmış, okurken M.Ö. 5. yüzyıl insanlarının olaylara bakış açılarını görmek hoşuma gitti. Üzüntü, coşku, öfke gibi insani duyguların o dönemdeki insanların hareketlerine nasıl yansıdığını görmek adeta antropolojik bir araştırma yapmak gibi eğlenceli geldi.
Kesinlikle tavsiye edebileceğim bir eser. Ben bu kitabı bir akşamda bitirdim büyük ihtimal siz de elinize alır almaz nasıl aktığını anlayamayacaksınız. İyi okumalar
Yunan mitolojisi ama ana karakterleri Tanrı olmayanından.
Selam, yine bir kitap incelemesi ile geldim. Kitabımız Oidipus karakterini anlatan bir önsöz ile başlıyor. Aslında önsözde tüm spoilerları yiyorsunuz ama bu okuma zevkinizi asla etkilemiyor. Kitap oldukça akıcı bir şekilde kendisini okutturuyor.
Oidipus doğduğunda hakkında bir kehanette bulunulur. Öyle ki Oidipus ileride annesi ile evlenip babasını öldürecektir. Bu kehanette bulunan Tanrı Apollon olunca da Oidipus'un anne-babası tek çareyi onu öldürmekte bulurlar. Hizmetkarlarından birisine verip onu öldürmelerini söylerler ama Hizmetkar bunu yapamaz ve bir çobana verir. Oidipus büyüdüğünde hakkında "uydurma evlat" gibi bir söz duyar ve bu sözü araştırırken kendisi hakkındaki kehaneti öğrenir. Bundan kaçmak için Çoban ailesinden ayrılıp uzak diyarlara gitmeye karar verir ama kehaneti onun peşini bırakmaz.
Önsözün yarısı kadar bile spoiler olmadan ancak bu kadar anlatabilirim sanırım kitabı.
Ben çok sevdim. Okurken karakterlere yüklenen özellikler aşırı hoşuma gitti. Çok güzel işlendiğini düşünüyorum.
Tek bir eleştirim var sanırım SPOİLER!!!! Oidipus karakteri hakkındaki kehaneti bilirken buna rağmen kendisinden büyükçe bir kadınla evlenmesi kısmında delirdim. ABİCİM SENİN BEYNİN YOK MU? AZ DÜŞÜN, DE Kİ BENİM HAKKIMDA BÖYLE BİR KEHANET VAR BEN EVLENMEYEYİM, HADİ EVLENİYORUM BARİ EVLENDİĞİM KİŞİ BENDEN KÜÇÜK OLSUN DA İŞİMİ GARANTİYE ALAYIM. Ama demiyor...
Buradaki amacın Oidipus'un insan olduğunu vurgulamak olduğunu düşünüyorum ama Yunan Mitolojisinde Tanrılar da pek uçkurlarına sahip değillerken insan olduğunu vurgulamak için böyle işlenmesi beni okurken sinir etti.
Yine de tavsiye eder miyim, kesinlikle.
İyi okumalar.
Kral OidipusDüşünce
Oidipus tragedyası işlediği konu, olayların meydana gelme biçimi ve hem
izleyicide hem okuyucuda yarattığı etki bakımından en çarpıcı tregedya.
Kaderini değiştirmeye çalışan,kaderiyle savaşan talihsiz bir karakter.Ancak ne yaparsan yapsın kaderinden kaçamayacaktır....Oidipus ismi şiş ayak demektir.Bebekken ayakların bağlanarak terkedildiği için bulan kişi tarafından bu isim verilmiştir. Oedipus, ebeveynleri tarafından bebekken terk edilir. Daha sonra, yetişkinliğinde, Thebes kralı olur. Farkında olmadan babasını öldürür ve annesiyle evlenir. Freund tarafından yorumlanan Oedipus Kompleksi'nin dayandığı varsayımlar, basit bir şekilde şöyle ifade edilebilir .Bir erkek çocuk, annesine sahip olmak için babasıyla rekabet eder; bir kız ise babasının sevgisi için annesiyle rekabet ettiğini hisseder. Freud'a göre çocuklar, aynı cinsiyetten ebeveynlerini, karşı cinsten ebeveynlerin dikkati ve sevgisi için bir rakip olarak görürler. Özetle kaderden kaçmanın imkansızlığı ve ne kadar uğraşsa da yazgısını değiştiremeyeceğini konu almıştır.
Düzenin Bir Yalan Olduğu An
Yunan tragedyasının en kuvvetli örneklerinden biri sayılan 
Kral Oidipus, basitçe üzücü olaylar dizisi değildir. Ağlatmak için yazılmış bir hikâye hiç değildir. Tragedya, insanın kendi sınırlarını bilmeden onlara çarpmasını anlatır.
Kral Oidipus, tanrısal düzeni bir kez ihlal etmiş bir soyun, bir daha asla normale dönememesinin adıdır. Gözleri görürken kör olacak, kralken dilenciye dönecek, bir değneğe dayanarak yabancı diyarlarda sürüklenecektir. Çocuklarının hem babası hem kardeşi, onu doğuran kadının hem kocası hem oğlu olacaktır. Babasını öldürdüğü, babasının karısından çocuklar doğurduğu gerçeği ortaya çıkacaktır.
İşte ona söylenen kehanet budur.
Ve kaçmaya çalıştığı kader de.
Burada asıl soru şudur: Kader mi, özgür irade mi?
Tragedya bu soruya cevap vermez. Zaten büyüklüğü de buradadır.
Çünkü Kral Oidipus, insanın düzeninin bozulmasını değil;
düzen sandığı şeyin baştan beri bir yalan olduğunun açığa çıkmasını anlatır.
Hayatımda böyle bir leke, böyle bir kader görmedim; insanın aklının ucuna bile gelmeyecek bir felaket bu.
Kral Oidipus, basitçe üzücü olaylar dizisi değildir. Ağlatmak için yazılmış bir hikâye hiç değildir. Tragedya, insanın kendi sınırlarını bilmeden onlara çarpmasını anlatır.
Kral Oidipus, tanrısal düzeni bir kez ihlal etmiş bir soyun, bir daha asla normale dönememesinin adıdır. Gözleri görürken kör olacak, kralken dilenciye dönecek, bir değneğe dayanarak yabancı diyarlarda sürüklenecektir. Çocuklarının hem babası hem kardeşi, onu doğuran kadının hem kocası hem oğlu olacaktır. Babasını öldürdüğü, babasının karısından çocuklar doğurduğu gerçeği ortaya çıkacaktır.
İşte ona söylenen kehanet budur.
Ve kaçmaya çalıştığı kader de.
Burada asıl soru şudur: Kader mi, özgür irade mi?
Tragedya bu soruya cevap vermez. Zaten büyüklüğü de buradadır.
Çünkü Kral Oidipus, insanın düzeninin bozulmasını değil;
düzen sandığı şeyin baştan beri bir yalan olduğunun açığa çıkmasını anlatır.
Hayatımda böyle bir leke, böyle bir kader görmedim; insanın aklının ucuna bile gelmeyecek bir felaket bu.Tragedya (Thebai Üçlemesi 1)Sophokles , dönemin en iyi 3 tragedya yazarından biridir.Efsaneler ve mitler bu türün ana unsurlarıdır.Hz İsa dan önce 400 lü yıllarda yaşamıştır.Yani yaklaşık 2500 yıl önce.Kendisi Atina nın hem şehirleşmesini hem de çöküşünü görmüş bir kişidir.Deniz savaşlarına katılmış, 30 lu yaşlarında da ilk ödülü olan tiyatro ödülünü almıştır.123 oyun yazıp, bunlardan ne yazık ki 7 tanesi günümüze kadar ulaşabilmiştir.
Başyapıtı Kral Oidipus adlı eserdir.Devam kitapları ise 
Oidipus Kolonos’ta ve Antigone adlı eserlerdir.Thebai üçlemesi olarak geçer.Tarihin en iyi ve en ünlü tregedyalarındandır.
Kısaca kitabın hikayesi şudur (Spoiler*): Babasını öldürüp, annesi ile evleneceği tanrılar tarafından söylenen yeni doğan bir bebek, aile tarafından bir çobana verilerek öldürülmesi söylenir.Ama çoban bebeğe kıyamaz ve bebeğin, çocukları olmayan bir aileye verilmesini sağlar.İşte bu bebek Oidipus tur.Bir kahinden duyumu alan Oidipus, annesi babası sandığı kişilerden kaçarken gerçek babasını kehanette geçtiği gibi öldürür.Bir canavarı öldürmüş, ünlenmiş ve öldürdüğü kralın yani gerçek babasının eşi ile yani annesi ile evlenir.Antigone isimli kızı işte bu evlilikten doğan 4 çocuktan biridir.Yani böylelikle 2.kehanette gerçekleşmiş olur.Ardından da kahramanımız bu kötü haberi aldıktan sonra kendini kör eder.Eşi yani annesi de intihar eder.
Canavar 2 soru sorar. Bunlar :
Kimi zaman iki, kimi zaman üç, kimi zaman dört ayak üstünde yürüyen ve doğal yasalara karşıt olarak en çok ayağı olduğu zaman en güçsüz olan yaratık hangisidir?
Diğer soru ise;
İki kız kardeştirler, biri ötekisini doğurur ve ikincisi birincisinden doğmadır.
Cevaplar : İnsan, Gece ve Gündüz dür.
Bedrettin Tuncel harika bir giriş yazısı yazmıştır.10 sayfa civarı.Eseri Yunancadan değil, İngilizce ve Fransızca dillerinden çevirdiğini, ilerideEdebiyat
Sophokles , dönemin en iyi 3 tragedya yazarından biridir.Efsaneler ve mitler bu türün ana unsurlarıdır.Hz İsa dan önce 400 lü yıllarda yaşamıştır.Yani yaklaşık 2500 yıl önce.Kendisi Atina nın hem şehirleşmesini hem de çöküşünü görmüş bir kişidir.Deniz savaşlarına katılmış, 30 lu yaşlarında da ilk ödülü olan tiyatro ödülünü almıştır.123 oyun yazıp, bunlardan ne yazık ki 7 tanesi günümüze kadar ulaşabilmiştir.
Başyapıtı Kral Oidipus adlı eserdir.Devam kitapları ise Oidipus Kolonos’ta ve Antigone adlı eserlerdir.Thebai üçlemesi olarak geçer.Tarihin en iyi ve en ünlü tregedyalarındandır.
Kısaca kitabın hikayesi şudur (Spoiler*): Babasını öldürüp, annesi ile evleneceği tanrılar tarafından söylenen yeni doğan bir bebek, aile tarafından bir çobana verilerek öldürülmesi söylenir.Ama çoban bebeğe kıyamaz ve bebeğin, çocukları olmayan bir aileye verilmesini sağlar.İşte bu bebek Oidipus tur.Bir kahinden duyumu alan Oidipus, annesi babası sandığı kişilerden kaçarken gerçek babasını kehanette geçtiği gibi öldürür.Bir canavarı öldürmüş, ünlenmiş ve öldürdüğü kralın yani gerçek babasının eşi ile yani annesi ile evlenir.Antigone isimli kızı işte bu evlilikten doğan 4 çocuktan biridir.Yani böylelikle 2.kehanette gerçekleşmiş olur.Ardından da kahramanımız bu kötü haberi aldıktan sonra kendini kör eder.Eşi yani annesi de intihar eder.
Canavar 2 soru sorar. Bunlar :
Kimi zaman iki, kimi zaman üç, kimi zaman dört ayak üstünde yürüyen ve doğal yasalara karşıt olarak en çok ayağı olduğu zaman en güçsüz olan yaratık hangisidir?
Diğer soru ise;
İki kız kardeştirler, biri ötekisini doğurur ve ikincisi birincisinden doğmadır.
Cevaplar : İnsan, Gece ve Gündüz dür.
Bedrettin Tuncel harika bir giriş yazısı yazmıştır.10 sayfa civarı.Eseri Yunancadan değil, İngilizce ve Fransızca dillerinden çevirdiğini, ilerideKral Oidipus - SophoklesKral Oidipus, günümüzden 2500 sene önce Sophokles tarafından yazılmış, antik Yunan trajedisinin en güçlü eserlerinden biridir. Sophokles, Sokrates'in çağdaşı olup 90 yaşındayken, ondan 7 yıl önce ölmüştür. Yaşadığı Thebai şehri büyük felaketler yaşarken, cesur kral Oidipus, halkını bu karanlıktan kurtarmak için gerçeğin peşine düşer. Ancak aradığı cevaplar, kralı hiç beklenmedik gerçeklere götürecektir. Çünkü kendi babasını öldürmüş ve annesiyle evlenmiş olduğunu öğrenecektir. Bu suçları işlerken öz babası ve öz annesi olduklarının farkında değildir.
Oidipus’un gerçeği bilme arzusu, kendi felaketine dönüşür. Bir insanın bilinçsizce işlemiş olduğu suçları fark edişini ve bu gerçekle yüzleşirken yaşadığı acıyı Sophokles etkileyici biçimde dile getirmiştir. Kral Oidipus, insanın kendi kaderiyle yüzleşmesinin acısını, cesaretini ve sonunda arınmayı çok başarılı şekilde anlattığı için 2500 yıldır hala en etkili tragedyaların başında gelmektedir.
Hikayenin sonunda Kral Oidipus, korkunç gerçekleri öğrendiğinde gözlerini kör eder ve sürgüne gitmeyi kendi isteğiyle seçer. Çünkü bunu yaparak hem kendini hem şehri arındıracağını düşünür. Günümüz liderleri de keşke yaptıkları hataları fark ettiklerinde sonuçlarına bu şekilde katlanabilseler. Günümüzde Japonlar bu konuda en başarılı millettir. Sophokles,100'den fazla tragedya yazmıştır. Çoğu kaybolduğu için günümüze ulaşanların sayısı maalesef 7 tanedir. Okumak isteyenlere tavsiye ederim.
Kitaba 8.5/10 puan veriyorum.
Kral Oidipus, günümüzden 2500 sene önce Sophokles tarafından yazılmış, antik Yunan trajedisinin en güçlü eserlerinden biridir. Sophokles, Sokrates'in çağdaşı olup 90 yaşındayken, ondan 7 yıl önce ölmüştür. Yaşadığı Thebai şehri büyük felaketler yaşarken, cesur kral Oidipus, halkını bu karanlıktan kurtarmak için gerçeğin peşine düşer. Ancak aradığı cevaplar, kralı hiç beklenmedik gerçeklere götürecektir. Çünkü kendi babasını öldürmüş ve annesiyle evlenmiş olduğunu öğrenecektir. Bu suçları işlerken öz babası ve öz annesi olduklarının farkında değildir.
Oidipus’un gerçeği bilme arzusu, kendi felaketine dönüşür. Bir insanın bilinçsizce işlemiş olduğu suçları fark edişini ve bu gerçekle yüzleşirken yaşadığı acıyı Sophokles etkileyici biçimde dile getirmiştir. Kral Oidipus, insanın kendi kaderiyle yüzleşmesinin acısını, cesaretini ve sonunda arınmayı çok başarılı şekilde anlattığı için 2500 yıldır hala en etkili tragedyaların başında gelmektedir.
Hikayenin sonunda Kral Oidipus, korkunç gerçekleri öğrendiğinde gözlerini kör eder ve sürgüne gitmeyi kendi isteğiyle seçer. Çünkü bunu yaparak hem kendini hem şehri arındıracağını düşünür. Günümüz liderleri de keşke yaptıkları hataları fark ettiklerinde sonuçlarına bu şekilde katlanabilseler. Günümüzde Japonlar bu konuda en başarılı millettir. Sophokles,100'den fazla tragedya yazmıştır. Çoğu kaybolduğu için günümüze ulaşanların sayısı maalesef 7 tanedir. Okumak isteyenlere tavsiye ederim.
Kitaba 8.5/10 puan veriyorum.Öfke, İntikam ve Kibrin Yol Açtığı Yıkım
Sophokles'in Kral Oidipus'u, Antik Yunan trajedisinin en etkileyici eserlerinden biri bence. Kaderin gölgesinde kalan bir kralın trajik hikayesini anlatan bu eser, günümüzde bile tüyleri diken diken ediyor.
Oidipus, kaderin kendisine biçtiği acımasız sona karşı koymaya çalışan bir kahraman. Bebekenken, babasını öldürüp annesiyle evleneceği kehanetinin ardından terk edilir. Ama ne yaparsa yapsın, kaderden kaçmak imkansızdır. Sonunda, gerçeği öğrenerek trajik bir yıkıma sürüklenir.
Oidipus'un hikayesi, sadece bir bireyin kaderle yüzleşmesini değil, aynı zamanda insan doğasının karmaşıklığını da sorgular. Kibirli, öfkeli ve intikamcı bir karakter olsa da aynı zamanda zeki, cesur ve adaletli bir kraldır. Bu çelişkili özellikler, onu trajik bir kahraman haline getirir.
Sophokles, Kral Oidipus'u yazarken sadece bir kahramanın hikayesini anlatmakla kalmamış, aynı zamanda insan ruhunun karanlık köşelerini de keşfetmiştir. Oidipus'un öfkesi, intikam arzusu ve kibri, onu trajik bir sona sürükleyen etkenler arasındadır. Ama bu trajik sona rağmen, Oidipus'un hikayesi bize umut da verir. Kaderine boyun eğmek yerine, onunla savaşmayı seçmiştir. Bu seçim, bize insan ruhunun gücünü ve özgür iradeye olan inancımızı hatırlatır.
Kral Oidipus, sadece bir tiyatro eseri değil, aynı zamanda felsefi bir sorgulama ve ahlaki bir ders niteliğindedir. Kader ve özgür irade arasındaki mücadele, insan doğasının karmaşıklığı ve trajik kahramanın çöküşü gibi temalar, yüzyıllardır izleyicileri ve okuyucuları düşünmeye ve sorgulamaya teşvik etmektedir. Sophokles'in ustalıklı kaleminden çıkan bu eser, günümüzde de geçerliliğini korumakta ve bize insan olmanın ne demek olduğunu sorgulatmaya devam etmektedir.
" Son gününü görmeden hiç kimseye mutluluğa ermiş demeyin."
" Ey insanoğulları!
Ömrünüz bence bir hiç
Kim ermiş bu dünyada
Özlenen mutluluğa?
Hayal mutluluk denilen;
O da sönüverince
Anlar gerçeği insan."
Yunan tragedya sanatının en olgun örneklerinden biri olarak gösterilen #kraloidipus MÖ 430 yılında ilk defa Atina' da oynandığı zaman, konu aldığı efsaneyi çok iyi bilen halk için büyük bir şok olmamış. Haliyle bu durumda Sophokles' in yükünü daha da arttırmış.
Günümüzde sendromlara ismini veren hatta #harukimurakami 'nin #sahildekafka romanının ana hattını oluşturan bu eser ne anlatıyor?
Annesiyle evlenen ve ondan boy boy çocuk yapan bir adamı, onun kral olma hikayesini anlatıyor
Tam olarak 1530 mısradan oluşan eserde, tanrı Apollon o dönemdeki kral ve kraliçenin doğacak çocuğunun babasını öldüreceği haberini verir. Bunun üzerine başlarına gelecek felaketten korkan anne - baba, çocuklarının ayaklarını bağlatıp onu Kitharion dağına attırırlar.
Fakat ölmesi beklenen çocuk ölmez, bir çoban yardımıyla çocuğu olmayan başka bir kral ve kraliçeye verilir. Yani, tanrılar bir kehanette bulunuyorsa mutlaka gerçekleşir Geçen zamanın sonunda Oidipus ismi verilen bu adam, kendi öz yurduna döner ve her şeyin sonunda Apollon haklı çıkar...
Mitoloji serüvenimde okunması gereken kitaplardan biriydi kader ve ona karşı koyma fikri üzerine epey düşündürücü...
XoXo
Yazar Hakkında
SophoklesYazar · 16 kitap
Sofokles (Grekçe: Σοφοκλῆς) (d. MÖ 495 - ö. MÖ 406), Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük tragedya yazarlarından biridir.
Sofokles, Atina dışında bulunan Kolonos'ta doğdu. Babası Sophillos zengin bir silah üreticisiydi. Atina şehir-devletinin hem gelişimini hem de çöküşünü gördü. Birçok resmi ve askeri görevlerde bulundu. MÖ 441'de birliğe bağlı site devletlerine katkıları yöneten Kolegiumun üyesiydi. MÖ 441-440'ta Perikles ile Sisam'da baş gösteren ayaklanmayı bastırmak üzere görev aldı. Salamis deniz zaferini kutlamak üzere düzenlenen gençler korosunu yönetti. Kendisinden 16-17 yaş küçük olan Euripides'in ölüm haberi üzerine tragedyalarına yas giysileriyle gelerek meslektaşına duyduğu saygıyı gösterdi.
Sofokles'in ilk birinciliği MÖ 468 yılındadır. İlk ödülünü Dionysia şenliğindeki (Dionysian Yonder) tiyatro oyunu yarışmalarında aldı. Yaşamı boyunca eserler yazmaya devam etti. Filoktetes adlı oyununu 88 yaşında kendisi sahneye koydu. MÖ 420 yılında Asklepios'un heykelini tapınağa yerleşinceye kadar evinde tuttu. Bu davranışıyla ölümünden sonra da Atinalılar tarafından onurlandırıldı. MÖ 413'te Peloponez Savaşı boyunca Sicilya'daki Atinalı kuvvetin yıkımına karşılık veren komutanlardan biri oldu.
Tragedyalarında bir yazarın seyircilerine söylediklerinden çok bir yurttaş olarak diğer yurttaşa söylemek istediklerini yazdı. Seyircileri düşünmeye yönelten bir uyarıcı ve danışmandı. Suda'ya göre Sofokles 123 oyun yazmış ancak 7 tanesi tam şekliyle günümüze ulaşmıştır. Bunlar Troyalı Kadınlar, Aias, Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta, Antigone, Elektra, ve Filoktetes'tir.
Sofokles'in sahneye getirdiği yenilik korodakilerin sayısını 12'den 15'e çıkarmıştır. Sanat yapıtının temel koşutu Şehir-devlet ilişkileri olmuştur.
Sofokles'in eserlerinin bize en iyi ulaşanları MS 950'de Bizans'taki el yazmalarıdır. Aiskhylos, Sofokles ve Rodoslu Apollonios'un Argonauticası'ndan meydana gelen bir metin destesi Giovanni Aurispa tarafından 1453'te İstanbul'dan İtalya'daki Floransa Medici kitaplığına getirildi. Bu elyazmalarının yanında Sofokles'e ait olduğu kesin olmayan elyazmaları vardır.
Eserleri ve konuları
Aias ve Antigone'yi, Oidipus Kolonos'ta ile Filoktetes'ten önce sahneye koydu. Aias adlı eserinde Arkaizm izlerine rastlanır. Bu eserde Truva Savaşı'ndaki bir olayı ele alır. Sofokles bu oyununda karakterden çok konuya ağırlık vermiştir. Antigone ile dünya edebiyatında ilk direniş oyununu yazdı. Antigone'nin yanında İsmene ve Kreon karakterleri de belirgin olarak gösterildi. Trakhisli Kadınlar'ın temelini oluşturan mitos Herakles'in mitosudur. Kral Oidipus Sophokles'in başyapıtı olarak görülür. Aristoteles'in Poetika adlı eserinde tragedya hakkında bilgi verirken özellikle Kral Oidipus üzerinde durmuştur.
Aristoteles ideal tragedyanın birincil etkisi olarak belirlediği birlikte acı çekme ve dehşete uğramanın ilk kez Sofokles ile tam anlamıyla biçimlendiği görülür. Kral Oidipus MÖ 430'lu yıllarda, Yunan aydınlanma hareketinin sofizm akımına doğru eriştiği dönemde ortaya gelmiştir. Elektra, Filoktetes ve Oidipus Kolonos'ta adlı oyunlarda ana karakterler baştan sona oyunu tek başına belirler. Aias, Antigone ve Deianeira intihar etmiş; Herakles öldürülmüş; Kreon ile Oidipus acı bir sonla tükenirken, Elektra, Filoktetes ve Oidipus yüceltilmiştir.
Elektra mitosunu daha önce Aiskhylos da işlemiştir. Aiskhylos'ta olayların akışı doğrusaldır. Sofokles'te ise olay akışı daha karmaşık bir haldedir. Filoktetes Sofokles'in sanatsal olarak en olgun oyunu ve dönemindeki akılcılık ve bilgicilikle olan kesin bir hesaplaşmadır. Bu oyunda ahlakı vurgulayarak kanıtlamıştır. Oidipus Kolonos'ta adlı eserinde insan aklını, kendini her değerin üstünde ve kendini sınırsız ve güçlü gören yapısıyla hesaplaşmadır. Sofokles'in asıl dile getirmek istediği akıl üstü değerlerin geçerliliğini kanıtlamak için kendi üstün aklını ortaya koymasıdır.
Oyunlar
- Ajaks
- Antigone
- Kral Oidipus
- Trakhisli Kadınlar
- Elektra
- Filoktetes
- Oidipus Kolonos'ta
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sofokles
