Yazar:
Nikolay Gogol
Tahmini Okuma Süresi:
4 sa. 37 dk.
Sayfa Sayısı:
163
Basım Tarihi:
2022
İlk Yayın Tarihi:
1836
Yayınevi:
İletişim Yayınları
Orijinal Adı:
Rusça: Ревизор, [Revizor]
Orijinal Dil:
Rusça
Orijinal Ülke:
Rusya
ISBN:
9789750533303
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Diğer Baskılar
14 diğer baskı · Tümünü Göster
Müfettiş
5,6bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Eylül 2021 · 129 s.
Müfettiş
226 okunmaCan Yayınları · 2021 · 168 s.
Müfettiş
184 okunmaOda Yayınları · 2010 · 124 s.
Müfettiş
46 okunmaMilli Eğitim Bakanlığı Yayınları · 1946 · 204 s.
Müfettiş
48 okunmaKarbon Kitaplar · 22 Haziran 2021 · 165 s.
Müfettiş
49 okunmaİletişim Yayınları · 2022 · 163 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Eğlenerek dinledim. Güzel bir hikayeyi eğlenceli şekilde anlatmışlar. 1 defa da okuyacağım eserler arasına girdi. :) tavsiye eder miyim derseniz kesinlikle evet.
Müfettiş Üzerine Kısa Bir AnlatıNikolay Vasilyeviç Gogol
Zamansız olarak nitelendirdiğimiz bu oyunu okurken gülüyoruz. Gülüyoruz çünkü komik olması yanı sıra günümüzde de bu olaylara şahit oluyor hatta bazen burada ki karakterlerden biri oluveriyoruz; isteyerek veyahut istemeyerek. Bazen Anna Andreyevna bazen Müfettiş rolü yapan ve olayı dalgaya alan biri yada dalga konusu olan İlçe Başkanı gibi. İlk basımı 1836'ta olan bu yapıtın günümüzde hala bu kadar gerçekçi olma nedeni sanırım karakterlerin değişmesi ama sahnenin aynı kalmasıdır. 
Müfettiş Nikolay Gogol
Müfettiş Nikolay Gogol
Gogol'ün 'Her sakallıyı dedeniz zannetmeyin' temalı tiyatro eseri Müfettiş gerçekten harikaydı. Rusya'nın belli bir dönemine ışık tutan Müfettiş, taşra hayatındaki insanların müfettiş korkusuyla yaşaması, ikiyüzlülük, çıkar meseleleri ve sınıfsal tabakayı harika anlatmış. Yer yer tebessüm ettiren yer yer ise ciddi ciddi düşündüren bir eser oldu. Hlestakov adlı karakterin dolandırıldıktan sonra kasabaya gelmesi ve otelde kıt kanaat kaldıktan sonra adeta halkın ayağını korkudan tek pabuca sokmasıyla metnimiz başlıyor, tabii daha sonra kasabalılının yalakalıkları ve ikiyüzlülükleri kendini göstermeye başlar. Çok sevdiğim, herkese tavsiye edebileceğim bir eser oldu, Gogol Rusya'nın belli bir dönemini gerçekten harika anlatmış.
Ağlanacak halimize gülünecek bir piyes.
Dönemine göre mizahı ve hicviyle bir başyapıt ancak günümüze göre baktığımızda “Ee ne var bunda bu kadar gülünecek, eleştirilecek bunlar normal şeyler değil mi ya?” dedirtecek bir tiyatro eseri. Döneminde “Gogol çağı”nı başlatıyor i; etkisi o kadar büyük. Gerçekten de bürokrasinin nasıl çürüdüğünü bizlere çok açık bir şekilde hatta okuyucuyu/izleyici de işin için katarak anlatıyor. O yüzden basit ama düşünüldüğünde etkileyici bir eser olmuş.
Hicvine sağlık Gogol...Yine çok güldüren, güldürürken de düşündüren bir Gogol kitabı okudum. Gogol korkusuzca bürokrasiyi eleştirmiş ve bunu harika bir mizah ile yapmış. O dönemin kokuşmuş bürokrasisini, devlet adamı ve memurların rüşvet, adam kayırma gibi çirkinliklerini ironi yoluyla ortaya koymuş.
Yanlışa batmış insanın gerçeklerin ortaya çıkmasından duyduğu korku sonucunda bundan rüşvetle kurtulmak isterken dolandırılarak cezalandırılması, güzel ve eğlenceli bir şekilde okurlara sunulmuş. Toplumların hep aynı yerde kalması, halkın bir taraftan bürokrasiye ezilirken diğer taraftan sefalete maruz kalması yüzyıllardır görülen ve devam eden bir durum ne yazık ki.
Kitabın özetini ilk okuduğum zaman Kemal Sunal'ın Deli Deli Küpeli filmi aklıma geldi.O filmde de iki deli adam vali ve hakim sanılıyordu,gerçekten bu kitapla o filmin çok benzer yönleri var neyse konumuza döneceksek Rus Çarlığının sadece Petersburg şehrinden oluştuğu ve öbür taraflar pek önemsenmediği Petersburg'dan gelecek olan bir memurdan ilçedeki devlet adamlarının çok korkması her şeyin ortaya çıkacağı,rüşvet aldıkları, haksız kazanç yemeleri, görevlerini iyi yapmamaları gibi vb. Konulardan bahsediliyor.Petersburg'dan gelen bir adamın korktukları müfettiş sanmalarıyla başlayan olaylar ve adamında bu olaya ayak uydurup ilçedeki devlet adamlarına her istediğini yaptırması hepsinden borç para alması ve en sonda ilçe başkanının kızına evlenme teklifi etmesi ile sonda paralarla kaçıp gitmesi, en sonda her şeyin bir mektupla belli olması ve gerçek müfettişin gelmesi Nikolay Gogol 52 ile bitiyor. Kitap gerçekten güzeldi.Ankara'da tiyatrosuna baktım ama yakın bir tarihte yoktu tiyatrosuna denk gelirsem gitmeyi düşünüyorum.Gogoldan okuduğum ilk kitaptı beğendim zaten tiyatro eserlerini okumayı genel olarak seviyorum okumayı düşünenlere tavsiye ederim. Müfettiş
Nikolay Gogol 52 ile bitiyor. Kitap gerçekten güzeldi.Ankara'da tiyatrosuna baktım ama yakın bir tarihte yoktu tiyatrosuna denk gelirsem gitmeyi düşünüyorum.Gogoldan okuduğum ilk kitaptı beğendim zaten tiyatro eserlerini okumayı genel olarak seviyorum okumayı düşünenlere tavsiye ederim. Müfettiş
Rus Edebiyatı'nın öncülerinden sayılan Gogol tarafından yazılan Rus toplumunu hicveden tiyatro eseri...
Rusya'da ismi verilmeyen bir kasabaya Petersburg'dan bir müfettişin gizli görevle geleceği haberi alınır... Bunun üzerine kasabanın belediye başkanı, yargıcı, hayır kurumu müdürü ve diğer görevliler, rüşvet almaları, görevlerini gereğine yerine getirmemeleri gibi nedenlerle telaşa kapılırlar...
Tesadüfen kasabada konaklayan, basit bir memur olan Hlestakov'un beklenen müfettiş olduğu yanılgısına düşer ahali... Halbuki Hlestakov baba parası harcayan, hesabını bilmeyen, kumara oynayan, etrafına borç takan işe yaramaz bir adamdır...
Hlestakov kasaba ileri gelenlerine sürekli yalan söylerken, başta belediye başkanı ve ailesi olmak üzere eşraf da ona yaranmaya çalışır...
"Kimi zaman çok zeki olmak, aptal olmaktan beterdir."Edebiyat
Hicvine sağlık Gogol...Yine çok güldüren, güldürürken de düşündüren bir Gogol kitabı okudum. Gogol korkusuzca bürokrasiyi eleştirmiş ve bunu harika bir mizah ile yapmış. O dönemin kokuşmuş bürokrasisini, devlet adamı ve memurların rüşvet, adam kayırma gibi çirkinliklerini ironi yoluyla ortaya koymuş.
Bazı yazarlar vardır kendinize benzetirsiniz, söyledikleri, düşünceleri sizinki gibidir, sadece düşünceleri de değil düşünceleri ifade ediş biçimi de size benziyordur. Bu yazar sizin için kim bilemiyorum ama benim için Nikolay Gogol . Hatta Gogol okurken o kadar kendimi kaptırıyorum ki bu başlıklara da yansıyor. Yine öyle bir okuma süreci oldu benim için.
Müfettiş , 5 perdeden oluşan bir oyun. Bir kaymakam gizli bir emirle başkentten bir müfettiş geldiği haberini alır. Yasalara uymayan, rüşvet yiyen biri olduğu için etekleri tutuşur. Herhangi birini müfettiş zannetmeleriyle olaylar gülünç bir hal alır.
Gogol'ün korkusuzca sistem eleştirisi yaptığı, dikkat çeken sözleri ekleyeyim:
"Dikkatli ol! Rütben kadar çalmıyorsun pek!" S:19
Yani çal ama rütben kadar çal, fazlası göze batar. Rüşvetin o dönem ne kadar yaygın ve normalleşmiş olduğunu gösteriyor bu söz.
"Bir kentte ne kadar çok yıkım varsa, kentin başkanı o kadar meşgul görünür." S:20
Bu söz de her belediye seçimi öncesi yolların yenilenmesini hatırlattı. Yaklaşık 200 yıl önce yazılmış bir kitabın hala günümüzü anlatabiliyor olması ilginç.
"Hastayı ne kadar kendi haline bırakırsanız o kadar iyi olur. Hiç pahalı ilaç kullanmayız. İnsan basit bir varlıktır zaten: Ölecekse ölür, iyileşecekse iyileşir." S:6
İroni yoluyla güldürse de devlet desteği olmayan ilaçlar hala kanayan yara, tabii ki Rusya'dan bahsediyorum (!)
"Bunca alay yetmezmiş gibi, alaycı yazarın biri de, bundan kendisine bir komedya çıkaracak." S:127
O
Nikolay Gogol . Hatta Gogol okurken o kadar kendimi kaptırıyorum ki bu başlıklara da yansıyor. Yine öyle bir okuma süreci oldu benim için.
Müfettiş , 5 perdeden oluşan bir oyun. Bir kaymakam gizli bir emirle başkentten bir müfettiş geldiği haberini alır. Yasalara uymayan, rüşvet yiyen biri olduğu için etekleri tutuşur. Herhangi birini müfettiş zannetmeleriyle olaylar gülünç bir hal alır.
Gogol'ün korkusuzca sistem eleştirisi yaptığı, dikkat çeken sözleri ekleyeyim:
"Dikkatli ol! Rütben kadar çalmıyorsun pek!" S:19
Yani çal ama rütben kadar çal, fazlası göze batar. Rüşvetin o dönem ne kadar yaygın ve normalleşmiş olduğunu gösteriyor bu söz.
"Bir kentte ne kadar çok yıkım varsa, kentin başkanı o kadar meşgul görünür." S:20
Bu söz de her belediye seçimi öncesi yolların yenilenmesini hatırlattı. Yaklaşık 200 yıl önce yazılmış bir kitabın hala günümüzü anlatabiliyor olması ilginç.
"Hastayı ne kadar kendi haline bırakırsanız o kadar iyi olur. Hiç pahalı ilaç kullanmayız. İnsan basit bir varlıktır zaten: Ölecekse ölür, iyileşecekse iyileşir." S:6
İroni yoluyla güldürse de devlet desteği olmayan ilaçlar hala kanayan yara, tabii ki Rusya'dan bahsediyorum (!)
"Bunca alay yetmezmiş gibi, alaycı yazarın biri de, bundan kendisine bir komedya çıkaracak." S:127
O"Benim memurum işini bilir."
Pablo Picasso: "Sanatçı, her yandan gelen duyguları algılayan bir anten gibidir," demiş. Bana göre de bir sanatçının olmazsa olmaz denebilecek özelliklerinden biri "algılarının açık olması"dır. Yaşadığı toplumdan tamamen bağımsız eserler veren ve toplumun sorunlarını görmezden gelen kişi tam anlamıyla sanatçı değildir. Tabii bu düşüncem, sanatçının illa "siyasi anlamda muhalif" olmasını gerektirmez; fakat içerisinde mutlaka bir "muhalif" yön olmasını gerektirir. Kanaatim şudur ki; eleştiri yeteneğinden yoksun bir sanatçı düşünülemeyeceği gibi, eleştirmekten korkan kişiye de sanatçı denilemez.
İşte büyük sanatçıları “büyük” yapan şeylerin başında, yaşadığı dönemi çok güzel bir şekilde (kimi zaman mizahi unsurlarla) yansıtması gelir. Gogol de yaşadığı toplumdaki sorunlara kayıtsız kalamamış ve 1835 yılında, Rusya'daki bürokrasinin kokuşmuşluğunu, toplumdaki kurumların ve insanların yozlaşmasını, riyakarlıkları göstermek amacıyla "Müfettiş" adlı senaryosunu yazmıştır.
Tabii eser, ağır bir şekilde yaşanılan dönemi eleştirmektedir ve böyle bir eseri yayınlamak yürek ister. Bu sebeple eserinin oynanması için, Çar Nikola'dan izin alınır ve ancak Çar Nikola tarafından verilen izinden sonra eser sahneye konulur.
"Müfettiş" isimli bu nefis eser, yozlaşmış bürokrasiyi ve rüşvetin artık tamamıyla normal karşılandığı bir memur zihniyetini tüm çıplaklığı ile ortaya koyduğu için memurlar tarafından büyük bir tepki alır. Eserin yayınlanmasıyla Gogol'ün anlattıklarının gerçeğe uymadığı ileri sürülerek memurlar tarafından Gogol'e karşı tavır alınır ve tiyatronun izlenmemesi için çeşitli propagandalar yapılır. Buna karşın piyes, büyük bir seyirci toplamaya devam eder. Bu konuda Gogol şu ifadeleri kullanır:
“Seyirciler umumiyetle oyundan memnun kaldılar. Yarısı piyesi çok iyi
Yazar Hakkında
Nikolay GogolYazar · 73 kitap
Nikolay Vasilyeviç Gogol (Rusça: Николай Васильевич Гоголь) (31 Mart 1809 - 4 Mart 1852), Ukrayna asıllı Rus roman ve oyun yazarı. En çok tanınan eserleri Palto, Bir Delinin Hatıra Defteri ve Ölü Canlar’dır.
Gogol orta hâlli toprak sahibi bir ailenin çocuğu olarak Ukrayna’da Soroçinski köyünde dünyaya gelir. Gogol’ün çocukluğu köy hayatı ile ve yoğun Kazak kültürü etkisinde geçer. Bu hayatın etkisi ileride yazacağı eserlere de yansıyacaktır.
Gogol, gençlik yıllarında şiir ve edebiyata ilgi duyar. 1828'de Petersburg’a gider. Orada memur olmayı ve bir şekilde geçinmeyi umar ancak işler umduğu gibi gitmez. Gogol, Petersburg’dan Almanya’ya gider ancak orada da parası bitene kadar kalabilir. Tekrar Petersburg’a dönüp iş arayan Gogol bu sefer çok düşük bir maaşla da olsa devlet memuru olarak çalışmaya başlar. Bu görevden de bir sene sonra ayrılır.
1809 yılında günümüz Ukrayna topraklarında yer alan Veliki Soroçintsi’de doğmuştur. Gogol, 1836’da Puşkin’in çıkardığı Sovremennik adlı dergide, yergili öykülerinin en neşelilerinden biri olan Araba’yı ve eğlenceli ve iğneleyici bir üslûpla yazılmış gerçeküstücü öyküsü Burun’u yayınlar.
Yazar, yazı sanatında büyük ölçüde Puşkin’in etkisi altındadır. Öyle ki, onun eleştirileri ve telkinleri olmadan yazamayacağını düşünür. Yazarın Puşkin’le olan arkadaşlığı, onu aldığı acımasız eleştirilerden de koruyan en büyük güçtür.
Gogol’un ilk ciddi ve dikkat çeken eserleri Ukrayna hayatı ile, halk deyişleri ile süslü halk hikâyeleridir.
Gogol 1831 – 1832 yıllarında yazdığı bu hikâyeleri, Dilanka Yakınlarındaki Çiftlikte Akşam Toplantıları adlı kitapta toplar. Bu öyküler Rus edebiyat dünyasında Gogol’ün bir anda parlamasına yol açar. 1835 yılında Mirgorod ve Arabeski adlı eserlerini de yayımladı. Bu kitaplarında da halk hikâyeleri, özellikle Kazak geçmişi işlenmiştir.
Hikâyelerinde günlük hayatı ve bayağı kişilikleri zaman zaman mizahi zaman zaman öfkeye varan bir şekilde yeriyordu.
Eski Zaman Beyleri, Arabeski bu yergi kitaplarının ilkleridir. Arabeski kitabındaki hikâyelerinden biri olan Bir Delinin Hatıra Defteri bir memurun rutin hayatını ve işi yüzünden nasıl sıkıldığını anlatır. Hikayenin sonunda memur akıl hastanesine yatırılır. Portre adlı eseri ise dünyanın kötülüklerden kurtulamayacağı vurgusu ile sonlanır.
Büyük komedisi Müfettiş adlı eseri ile bürokrasiyi alay derecesinde yeren Gogol, eserinin sahnelenmesi ile tüm şimşekleri üzerine çeker. Tepkiler yüzünden Rusya’dan ayrılmak zorunda kalır. Roma’da Puşkin’in tavsiyesi ile en büyük eseri olan Ölü Canlar’ı yazarken Puşkin’in öldüğü haberini alır. Bu haber onun için “Rusya’dan gelebilecek en kötü haber”dir. O zamana kadar Puşkin’i düşünmeden dikkate almadan hiçbir şey yazmayan Gogol için bu haber gerçekten bir yıkım olmuştur. Puşkin’in ölümünün yıkıcı etkisine karşın 1842 yılında iki önemli eseri olan Ölü Canlar’ın 1. cildi ve uzun hikâyesi Palto’yu bitirir ve yayınlar. Ölü Canlar dönemin Rusya’sının çürümüşlüğünü gerçekçi bir biçimde gözler önüne sererken Palto’da sıradan insanların yaşadıkları acılar, maruz kaldıkları haksızlıklar, ve yaşadıkları yoksulluk tüm gerçeklikleriyle, okuyucuyu sarsacak bir ustalıkla gözler önüne serilmektedir. Bu eser de dönemin en büyük eserlerinden biri olarak nitelendirilecektir. Rus edebiyatına sıradan insanların gerçekçi bir girişi olarak da nitelendirilebilir Palto. Öyle ki Dostoyevski hikâyeye hitaben “Hepimiz Gogol’ün Palto’sundan çıktık.” diyecektir. Ancak öykü yayınlaması ile soylu kesimin tepkisini tekrar Gogol üzerine çeker. Dönem aydınlar üzerinde büyük baskıların uygulandığı karanlık I.Nikola dönemidir. Gogol düzen savunucuları tarafından Rus insanını aşağılamakla onun kötü yönlerini göstermekle, halkına ihanetle suçlanır. Ancak onun yapmak istediği halkını aşağılamak değil onu bu hale sokan yozlaşmış düzeni tüm gerçekliği ile gözler önüne sermektir. Maruz kaldığı bu suçlamalar yazarın ruhsal sağlığına da ciddi zararlar vermiştir.
Puşkin’in ölümünden sonra Gogol’ün popülaritesi daha da artar. Bu ilgi Gogol’da bir öncülük hissi yaratır ve kendine toplumu değiştirmek, insanlara yol göstermek gibi misyonlar edinir. Bu dönemde eski yaratıcılığını kaybettiği söylenebilir. Dine karşı ilgisi artar ve daha önce eleştirdiği kiliseyi dahi övmeye başlar. Bu davranış hayranlarının tepkisini çeker ancak o bu tepkilere dinsel yorumlar katar ve Tanrı’nın gönlünü almak için ona daha da yakınlaşır. 1848’de kutsal toprakları ziyaret etmek için Filistin'e gider. Moskova’ya geri dönen Gogol, orada Matvey Konstantinovski adlı gerici bir rahibin etkisi ile 1852 yılında Ölü Canlar romanının ikinci bölümünün el yazmalarını yakarak imha eder. Bu davranışından 10 gün sonra 42 yaşında Moskova’da ölür.
Eserleri
İki Soylu Kişinin Öyküsü
Masallar
Müfettiş
Palto
Ölü Canlar
Burun
Bir Delinin Hatıra Defteri
Portre
Eski Zaman Beyleri
Taras Bulba
Fayton
Kumarbazlar
Dava
Evlenme
Petersburg Hikayeleri
Dikanka Yakınlarındaki Bir Çiftlikte Akşam Toplantıları
