Yazar:
Mustafa Kemal Atatürk
Çevirmen:
Yücel Demirel
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 34 dk.
Sayfa Sayısı:
232
Basım Tarihi:
3 Ağustos 2018
İlk Yayın Tarihi:
1927
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
Nutuk
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789750842955
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
223 diğer baskı · Tümünü Göster
Nutuk
13,8bin okunmaParola Yayınları · Ekim 2014 · 688 s.
Nutuk
5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2023 · 599 s.
Nutuk
1.765 okunmaElips Kitap · Mayıs 2017 · 589 s.
Nutuk
1.562 okunmaEge Yayınevi · Aralık 2007 · 717 s.
Nutuk
1.261 okunmaCeren Yayıncılık ve Kitabevi · 30 Kasım 2008 · 656 s.
Nutuk
635 okunmaAlfa Yayınları · 9 Nisan 2018 · 736 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Temel ilke, Türk milletinin haysiyetli ve şerefli bir millet olarak yaşamasıdır. Bu ilke, ancak tam istiklale sahip olmakla gerçekleştirilebilir. Ne kadar zengin ve bolluk içinde olursa olsun, istiklalden yoksun bir millet, medeni insanlık dünyası karşısında uşak olmak mevkiinden yüksek bir muameleye layık görülemez.
Nutuk’a Dair
Nutuk’u kapattığımda bir vedanın ağırlığı çöktü üzerime; son sayfayı kapatırken sanki ATA’mla sarılıp vedalaştım. Gözyaşlarımı durduramadım. Bu kitap bir tarih metninden öte, bir milletin yaralarını sarma ve yeniden doğuş destanıdır. Her cümlesi, her uyarısı Türk kanındaki asil mirası hatırlatır.
Mustafa Kemal Atatürk, yalnızca bir komutan değil; aynı zamanda bir öğretmen, lider ve baba gibidir. Geleceği gören, kırılan umutları onaran, aklı ve vicdanıyla milletine yol gösterendir. “Türk Gençliğine Emanet”, sadece nasihat değil; bir yüzyılın sorumluluğunun, sevginin ve beklentinin teslimidir.
Okurken boğazım düğümlendi; fedakârlığı, milletin çektiği acıyı ve gecesini gündüzüne katan kararlılıkları hissettim. “Muhtaç olduğun kudret damarlarındaki asil kanda mevcuttur.” dediğinde, bu söz hem teselli hem görev çağrısıdır: Hem geçmişin ödenmemiş borcunu hem de geleceğin yükünü taşır gençliğe.
Nutuk’un en yakıcı yönü, yalnızca bir tarih anlatısı olmaması; aynı zamanda bir vicdan muhasebesi olmasıdır. Atatürk, yalnızca düşmanı değil; gaflet ve ihanet içindeki yöneticiyi de uyarır. Bunu okurken insanın yüreğinde hem gurur hem korku bir arada titreşir: Gurur, kazanılan bağımsızlığa; korku, onun kaybedilme ihtimaline karşı uyanık olmamız gerektiğine dair.
ATA’m bu kitabı, bir milletin kanı, emeği ve umuduyla yazmıştır.. Kapattığımda hissettiğim şey, minnetin ve mahcubiyetin iç içe geçtiği bir duyguydu: Böyle bir ATA’nın hakkı nasıl ödenir? Ödenemeyen bir borçtur; ancak ödemeye çalışmak, her gün onun gösterdiği yolda yürümek, bağımsızlığı korumak, vicdanlı ve uyanık olmak; işte bir nebze ödeme olur.
Nutuk, ağlatır; öğütler, sarsar; sonra kalkıp ayakta durmayı, tarihine sahip çıkmayı fısıldar. Bu yüzden bu kitap yalnızca okunmaz; içine işlenir, nefes alınır, gençliğe emanet
Spoiler Yoktur.
Yakın zamanda Atatürk'ün Nutkunu okudum. Önce kitap hakkında bilgiler vereyim. Kitap 1919-1927 yılları arasında Atatürk'ün yaptıklarının bizzat Atatürk kendisi anlatıyor. Kitap 600 sayfalarda olmasına rağmen ben YKY'larından 230 sayfaya, kısaltılmışını okudum. Yakın zamanda tam metninide okuyacağım.
Atatürk'ün cumhuriyet sevdası, gençliğe ümidi, laikliği, ıslahatçılığı gibi konular çok güzel anlatılmış. Ayrıca olup biteni bir realimz ile anlatmış Atatürk. Samsun'a Çıktığımda Ülkenin Genel Durumu, Kurtuluş Çareleri, Cemiyetler, Ya İstiklâl Ya Ölüm gibi daha birçok yer ve bölümde bu anlaşılır bir derecedir.
Ayrıca neyin doğru ve yanlış olduğunu görüyoruz. Örnek olarak Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Yeşil Ordu, Çerkes Ethem, Damat Ferit gibi birçok kuruluş veya ferdi ya araştırma fırsatım doğdu ya da direkt olarak anladım kötü ya da iyi olduğunu.
Onun dışında kitapta bir çok alıntı ve güzel söz mevcuttur. Misal Atatürk kitabın sonlarında "Benim havarılerim (yardımcılarım) istiklâli savunanlardır!" benzeri bir söz söylemektedir. 2'nci olarak yine Atatürk "Tekke ve zaviyelerle, türbelerin kapatılması ve bütün tarikatlarla şeyhlik, dervişlik, müritlik, çelebilik, falcılık, büyücülük ve türbedârlık ve benzeri birtakım unvanların kaldırılması da Tekrir-i Sükûn Kanunu ile sağlanmıştır. Bu konudaki uygulamalar, toplumumuzun, hurafetlere inanan cahil kişiler olmadığını açıklamıştır." demiştir.
Atatürk'ün değerini anladığımız bu kitabı okurken ben birtakım hatalar yaptığımı sezdim. Mesela, kitap başlarda bazı kişiler için yavaş gelebilir. Benim içinde o oldu ve kitabın 30. sayfasına gelince 4 ay falan erteledim. Lâkin kitabın 70-100 sayfaları arası kitap çok daha heyecanlı bir vaziyet alıyor. Bu nedenle kitabı yarım bırakırken iki defa düşünün
10/10
2024 13. kitabı
Bu harika kitap Atatürk'ün dehasını daha derin ancak kolay şekilde inceleyebilmeyi sağlıyor. Benim gibi tarih kitaplarına odaklanamayan birini bile, anlayıp altını çizerek okumamı bu diliyle çok kolaylaştırdı. Atatürk'ün dönemin zor şartlarını nasıl idare ettiğini, bir çok şeyle nasıl mücadele ettiğini ve bize bıraktığı Cumhuriyeti nasıl zorluklarla kazanıldığını kendi diliyle yanındaymışçasına okuyoruz. Atatürk bunları yapmakla kalmayıp bize ileri görüşlülüğü ile sanki bizim zamanımızı görmüş gibi akıl verip ne yapmamızı söylüyor. Dehasını, bir asker olarak, bir lider olarak ve bir kurtarıcı olarak gözler önüne seriyor. Harika
Nutuk’u okurken Atamla beraber gezen onu dinleyen onun yanındaymış gibi hisseden tek ben miyim? Ayrıca bu nasıl bir ileri görüşlülük adam kalkmış ülkeyi kurtarmakla kalmamış (tabi ki tek başına değildi muhteşem komutanlarda vardı dünyanın en güzel kalpli askerleride ) hem yaptıklarını dönemindeki siyasetçilere ve halkına anlatma ihtiyacı duyması ne büyük bir incelik
Nur içinde yat Atam …
Yazacak pek kelime bulamıyorum.
Bu zeka bu stratejik hamleler.
Yoklukla nasıl baş edilir.
Asker nasıl çıkartılır, öngörü nedir.
Bunların hepsini beyninde bulunduran adam hele birde zengin bir ülkenin basında olsaydı neler olurdu diye çok düşünüyorum.
Işte her zaman herşey yolunda olmuyor.
Ben Atatürkçü biri değilim ve ideolojik olarakda benzediğimizi düşünmüyorum. Fakat inanıyorum ki tüm fikirleri ideolojileri okuyup değerlendirdikten sonra kendi fikrinize dönmemizdir. Bu şekilde fikrilerimiz hatalıysa görmüş oluruz değilse de daha çok benimsemiş oluruz. Kitabı fikirsel açıdan beğenmediğim için puanlamıyorum fakat, edebi tarihi bi eser olduğu için saygı duyuyorum.
Ben müslümanım ve şeriatın dışında bi sistemi benimseyip kabul etmem mümkün değildir. Teşekkürler
Mustafa Kemal Atatürk’ün 1927 yılında Cumhuriyet Halk Partisi’nin 2. Kurultayı’nda okuduğu ve sonrasında kitaplaştırdığı Nutuk, yalnızca bir hatıra değil, aynı zamanda Türk milletine bırakılmış bir tarih belgesi, rehber metnidir.
Eser, 1919’da Samsun’a çıkıştan 1927 yılına kadar geçen süreci anlatır. Milli Mücadele’nin hangi şartlarda, hangi zorluklara rağmen kazanıldığını, dönemin siyasal olaylarını, iç ve dış tehditleri ayrıntılarıyla aktarır. Atatürk, bu süreçte kendi rolünü, yakın çalışma arkadaşlarını, milletin fedakârlıklarını ve mücadele ruhunu derinlemesine aktarır.
Nutuk’un en dikkat çekici yönü, yalnızca bir olay aktarımı yapmaması; aynı zamanda olayların neden-sonuç ilişkisiyle çözümlemesini sunmasıdır. Atatürk, yanlış gördüğü tutumları eleştirirken tarih önünde bir muhasebe yapar, Türk milletine hesap verir. Çünkü kendisini milletten üstün tutmaz.
Nutuk, bugün yalnızca bir tarih kitabı değil; bağımsızlık, özgürlük ve milli irade kavramlarını içselleştiren bir rehber olarak okunmalıdır. Türk milletinin geçmişte hangi bedellerle bağımsızlığına kavuştuğunu hatırlatırken, aynı zamanda gelecek nesillere de yol gösterir.
Sonuç olarak, Nutuk, bir liderin kişisel anılarının ötesinde; bir milletin varoluş mücadelesinin yazılı destanıdır. Tekrar tekrar okunması ve yeni dersler çıkartılması gereken bir yol göstericidir. Atatürk'ün ileri görüşlülüğünün ne denli büyük olduğunun en büyük göstergesi bu kitaptır. Hepimize ışık olması dileğiyle...
ECDAT TARİH YAZDI, TORUN OKUMAKTAN ACİZ .
"Tarihi yapanlar kadar yazanlar da önemli"
Kitabı tarihi olayları belgelerle inceleyerek değil ,doğrudan doğruya o tarihi yaşayan o tarihi yapan kişidir Mustafa Kemal Atatürk. "Nutuk" bunun en canlı örneğidir.
19 Mayıs 1919 Tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışıyla başlayan (bana göre de hala devam eden mücadele) Cumhuriyetin yapi taşlarından oluşan bir eser.
Bir taraftan kendi vatanını işgal edilmesini
düşmana teklif edecek kadar alçalan ,kendi ülkesinin aydınlarını gammazlayan is birlikçi bir siyasi kadro,bütün ümidini Allaha sonra İngiltere'te bağlayan bir padişah .
Diğer tarafta Türk'ün, Türklüğün,bayrağın,vatanın, istiklalin bir sesi :
"YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM" .
Bu çağrıyı yapan ve çağrıya kulak verenler, ülkesi İngiliz köpeği olmuş iken , ihanet had safhada iken ,yok olmaya mahkum bir ülke ve bir milleti 7 duvele karşı zafer kazanıp düşman elinden almışlardır.
Hilafet'ten-Adalet'e
Esaret'ten- Hürriyet'e
Sefalet'ten -Medeniyet 'e
Saltanattan- Cumhuriyet'e bizi ulaştıranlara bugünlerde kani bozuk olmayan herkes minnettar .
Kitap Atatük'ün gençliğe seslenişi ile bitmesi beni hüzünlendirdi . Çünkü ne bizler ne de gençlerin bir kısmı ne kendisine ne de mirasina sahip çıkabildik. En değerli hazine dediği Cumhuriyet Bayramında bile bir çoğumuz çıkıp kutlamadik .
Bugünlerde Atatürk'ü aşacagini iddia edenler önce ona ulaşabilmeleri gerek.
Bugünlerde Atatürk'ün yolunda gittigini iddia edenler önce onu özümsemeleri gerek .
Bugünlerde Atatürk'ü silebilecegini sananlarin akıllarından şüphe edilmesi gerek .
Basta da dedigim gibi ,ecdat tarih yazmış, okuyun :))
Puan vermedi·599 syf.·
2022 77. kitabı
Tarihsel açıdan tartışılmaya son derece açık ve taraflı bir kitap. Çünkü bazı komutanlar şiddetle eleştiriliyor hatta suçlanıyor. (Özellikle Rauf Orbay, Refet Bey ve Nurettin Paşa)
Yakın tarihi merak edenler için mutlaka okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir eser.
Ulusumuzun vahim durumunu ve harabelerden yeni bir ülkenin kuruluşunu telgrafhane çalışanlarının dahi ulusun geleceğini ne kadar çok etkilediğini özellikle de Atatürk'ün olayları, telgrafları ve antlaşma maddelerini vs. açıklayarak detaylı bir şekilde bize sunması tüm yaşananları onun kaleminden okumak üstünde yaşadığımız vatan toprağının ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatıyor.
Atatürk olayları anlatırken sık sık da, bizlere Türk gençliğine öğüt veriyor.
Atatürk'ün en yakınındakilerin bile sık sık onu ne kadar yanılttığını görmek(Rauf Orbay), makam derdine düştüklerini görmek(Refet Bey) hepimiz için bir ders aslında.
Okurken şaşırdığım o kadar çok nokta vardı ki hangisini yazsam karar veremedim;
-Halide Edib ve Rauf Orbay'ın Amerikan mandası istemesi
-Konya valisi Cemal Paşa'nın hainliği
-Refik Halit Bey'in telgrafları alıkoyması İstanbul hükümetine çalışması
-Savunma Bakanı Cemal Paşa'nın günümüz içişleri bakanına benzemesi
-Yahya Kaptan'ın hükümet tarafından öldürülmesi ve eşinin iki yetimle kalması
-BMM'nin dini bir açılışı olması
-İnönü'nün genelkurmay başkanı olmasına gelen tepkiler
Yazar Hakkında
Mustafa Kemal AtatürkYazar · 129 kitap
Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selânik'te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyıllarda Konya ve Aydın'dan Makedonya'ya yerleştirilmiş Kocacık Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Hanım ise Selânik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk ailesinin kızıdır. Milis subaylığı, evkaf katipliği ve kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871 yılında Zübeyde Hanım'la evlendi. Atatürk'ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 yılına değin yaşadı.
Küçük Mustafa öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde öğrenime başladı, sonra babasının isteğiyle Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti. Bu sırada babasını kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftliği'nde dayısının yanında kaldıktan sonra Selânik'e dönüp okulunu bitirdi. Selânik Mülkiye Rüştiyesi'ne kaydoldu. Kısa bir süre sonra 1893 yılında Askeri Rüştiye'ye girdi. Bu okulda Matematik öğretmeni Mustafa Bey adına "Kemal" i ilave etti. 1896-1899 yıllarında Manastır Askeri İdâdi'sini bitirip, İstanbul'da Harp Okulunda öğrenime başladı. 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu., Harp Akademisi'ne devam etti. 11 Ocak 1905'te yüzbaşı rütbesiyle Akademi'yi tamamladı. 1905-1907 yılları arasında Şam'da 5. Ordu emrinde görev yaptı. 1907'de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu. Manastır'a III. Ordu'ya atandı. 19 Nisan 1909'da İstanbul'a giren Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı olarak görev aldı. 1910 yılında Fransa'ya gönderildi. Picardie Manevraları'na katıldı. 1911 yılında İstanbul'da Genel Kurmay Başkanlığı emrinde çalışmaya başladı.
1911 yılında İtalyanların Trablusgarp'a hücumu ile başlayan savaşta, Mustafa Kemal bir grup arkadaşıyla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev aldı. 22 Aralık 1911'de İtalyanlara karşı Tobruk Savaşını kazandı. 6 Mart 1912'de Derne Komutanlığına getirildi.
Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolayır'daki birliklerle savaşa katıldı. Dimetoka ve Edirne'nin geri alınışında büyük hizmetleri görüldü. 1913 yılında Sofya Ateşemiliterliğine atandı. Bu görevde iken 1914 yılında yarbaylığa yükseldi. Ateşemiliterlik görevi Ocak 1915'te sona erdi. Bu sırada I. Dünya Savaşı başlamış, Osmanlı İmparatorluğu savaşa girmek zorunda kalmıştı. Mustafa Kemal 19. Tümeni kurmak üzere Tekirdağ'da görevlendirildi.
1914 yılında başlayan I. Dünya Savaşı'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanlık destanı yazıp İtilaf Devletlerine "Çanakkale geçilmez! " dedirtti. 18 Mart 1915'te Çanakkale Boğazını geçmeye kalkan İngiliz ve Fransız donanması ağır kayıplar verince Gelibolu Yarımadası'na asker çıkarmaya karar verdiler. 25 Nisan 1915'te Arıburnu'na çıkan düşman kuvvetlerini, Mustafa Kemal'in komuta ettiği 19. Tümen Conkbayırı'nda durdurdu. Mustafa Kemal, bu başarı üzerine albaylığa yükseldi. İngilizler 6-7 Ağustos 1915'te Arıburnu'nda tekrar taarruza geçti. Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos'ta Anafartalar Zaferini kazandı. Bu zaferi 17 Ağustos'ta Kireçtepe, 21 Ağustos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti. Çanakkale Savaşlarında yaklaşık 253.000 şehit veren Türk ulusu onurunu İtilaf Devletlerine karşı korumasını bilmiştir. Mustafa Kemal'in askerlerine "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" emri cephenin kaderini değiştirmiştir.
Mustafa Kemal Çanakkale Savaşları'dan sonra 1916'da Edirne ve Diyarbakır'da görev aldı. 1 Nisan 1916'da tümgeneralliğe yükseldi. Rus kuvvetleriyle savaşarak Muş ve Bitlis'in geri alınmasını sağladı. Şam ve Halep'teki kısa süreli görevlerinden sonra 1917'de İstanbul'a geldi. Velihat Vahidettin Efendi'yle Almanya'ya giderek cephede incelemelerde bulundu. Bu seyehatten sonra hastalandı. Viyana ve Karisbad'a giderek tedavi oldu. 15 Ağustos 1918'de Halep'e 7. Ordu Komutanı olarak döndü. Bu cephede İngiliz kuvvetlerine karşı başarılı savunma savaşları yaptı. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından bir gün sonra, 31 Ekim 1918'de Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığına getirildi. Bu ordunun kaldırılması üzerine 13 Kasım 1918'de İstanbul'a gelip Harbiye Nezâreti'nde (Bakanlığında) göreve başladı.
Mondros Mütarekesi'nden sonra İtilaf Devletleri'nin Osmanlı ordularını işgale başlamaları üzerine; Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yayımladığı genelgeyle "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararının kurtaracağını " ilan edip Sivas Kongresi'ni toplantıya çağırdı. 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum, 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatanın kurtuluşu için izlenecek yolun belirlenmesini sağladı. 27 Aralık 1919'da Ankara'da heyecanla karşılandı. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması yolunda önemli bir adım atılmış oldu. Meclis ve Hükümet Başkanlığına Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanması için gerekli yasaları kabul edip uygulamaya başladı.
Türk Kurtuluş Savaşı 15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'I işgali sırasında düşmana ilk kurşunun atılmasıyla başladı. 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşması'nı imzalayarak aralarında Osmanlı İmparatorluğu'nu paylaşan I. Dünya Savaşı'nın galip devletlerine karşı önce Kuvâ-yi Milliye adı verilen milis kuvvetleriyle savaşıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye - ordu bütünleşmesini sağlayarak savaşı zaferle sonuçlandırdı.
Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtuluş Savaşının önemli aşamaları şunlardır:
Sarıkamış (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün (7 Kasım 1920) kurtarılışı.
Çukurova, Gazi Antep, Kahraman Maraş Şanlı Urfa savunmaları (1919- 1921)
I. İnönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)
II. İnönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)
Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
Büyük Taarruz, Başkomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 Ağustos 9 Eylül 1922)
Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanını verdi. Kurtuluş Savaşı, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'yla sonuçlandı. Böylece Sevr Antlaşması'yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan bırakılan Türkiye toprakları üzerinde ulusal birliğe dayalı yeni Türk devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı.
23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu müjdelenmiştir. Meclisin Türk Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla yönetmesi, yeni Türk devletinin kuruluşunu hızlandırdı. 1 Kasım 1922'de hilâfet ve saltanat birbirinden ayrıldı, saltanat kaldırıldı. Böylece Osmanlı İmparatorluğu'yla yönetim bağları koparıldı. 13 Ekim 1923'te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirliğiyle ilk cumhurbaşkanı seçildi. 30 Ekim 1923 günü İsmet İnönü tarafından Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ve "Yurtta barış cihanda barış" temelleri üzerinde yükselmeye başladı.
Atatürk Türkiye'yi "Çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak" amacıyla bir dizi devrim yaptı. Bu devrimleri beş başlık altında toplayabiliriz:
1. Siyasal Devrimler:
• Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
• Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923)
• Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)
2. Toplumsal Devrimler:
• Kadınlara erkeklerle eşit haklar verilmesi (1926-1934)
• Şapka ve kıyafet devrimi (25 Kasım 1925)
• Tekke zâviye ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925)
• Soyadı kanunu ( 21 Haziran 1934)
• Lâkap ve unvanların kaldırılması (26 Kasım 1934)
• Uluslararası saat, takvim ve uzunluk ölçülerin kabulü (1925-1931)
3. Hukuk Devrimi:
• Mecellenin kaldırılması (1924-1937)
• Türk Medeni Kanunu ve diğer kanunların çıkarılarak laik hukuk düzenine geçilmesi (1924-1937)
4. Eğitim ve Kültür Alanındaki Devrimler:
• Öğretimin birleştirilmesi (3 Mart 1924)
• Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kasım 1928)
• Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması (1931-1932)
• Üniversite öğreniminin düzenlenmesi (31 Mayıs 1933)
• Güzel sanatlarda yenilikler
5. Ekonomi Alanında Devrimler:
• Aşârın kaldırılması
• Çiftçinin özendirilmesi
• Örnek çiftliklerin kurulması
• Sanayiyi Teşvik Kanunu'nun çıkarılarak sanayi kuruluşlarının kurulması
• I. ve II. Kalkınma Planları'nın (1933-1937) uygulamaya konulması, yurdun yeni yollarla donatılması
Soyadı Kanunu gereğince, 24 Kasım 1934'de TBMM'nce Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadı verildi.
Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 Ağustos 1923 tarihlerinde TBMM Başkanlığına seçildi. Bu başkanlık görevi, Devlet-Hükümet Başkanlığı düzeyindeydi. 29 Ekim 1923 yılında Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi. Anayasa gereğince dört yılda bir cumhurbaşkanlığı seçimleri yenilendi. 1927,1931, 1935 yıllarında TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurbaşkanlığına seçti.
Atatürk sık sık yurt gezilerine çıkarak devlet çalışmalarını yerinde denetledi. İlgililere aksayan yönlerle ilgili emirler verdi. Cumhurbaşkanı sıfatıyla Türkiye'yi ziyaret eden yabancı ülke devlet başkanlarını, başbakanlarını, bakanlarını komutanlarını ağırladı.
15-20 Ekim 1927 tarihinde Kurtuluş Savaşı'nı ve Cumhuriyet'in kuruluşunu anlatan büyük nutkunu, 29 Ekim 1933 tarihinde de 10. Yıl Nutku'nu okudu.
Atatürk özel yaşamında sadelik içinde yaşadı. 29 Ocak 1923'de Latife Hanımla evlendi. Birçok yurt gezisine birlikte çıktılar. Bu evlilik 5 Ağustos 1925 tarihine dek sürdü. Çocukları çok seven Atatürk Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra adlı kızları ve Mustafa adlı çobanı manevi evlat edindi. Abdurrahim ve İhsan adlı çocukları himayesine aldı. Yaşayanlarına iyi bir gelecek hazırladı.
1937 yılında çiftliklerini hazineye, bir kısım taşınmazlarını da Ankara ve Bursa Belediyelerine bağışladı. Mirasından kızkardeşine, manevi evlatlarına, Türk Dil ve Tarih Kurumlarına pay ayırdı. Kitap okumayı, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi çok severdi. Zeybek oyunlarına, güreşe, Rumeli türkülerine aşırı ilgisi vardı. Tavla ve bilardo oynamaktan büyük keyif alırdı. Sakarya adlı atıyla, köpeği Fox'a çok değer verirdi. Zengin bir kitaplık oluşturmuştu. Akşam yemeklerine devlet ve bilim adamlarını, sanatçıları davet eder, ülkenin sorunlarını tartışırdı. Temiz ve düzenli giyinmeye özen gösterirdi. Doğayı çok severdi. Sık sık Atatürk Orman Çiftliği'ne gider, çalışmalara bizzat katılırdı.
Fransızca ve Almanca biliyordu. 10 Kasım 1938 saat 9.05'te yakalandığı siroz hastalığından kurtulamayarak İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. Cenazesi 21 Kasım 1938 günü törenle geçici istirahatgâhı olan Ankara Etnografya Müzesi'nde toprağa verildi. Anıtkabir yapıldıktan sonra nâşı görkemli bir törenle 10 Kasım 1953 günü ebedi istirahatgâhına gömüldü.
Kaynak: kultur.gov.tr/TR-96300/atatur...
