Yazar:
François Rabelais
Çevirmen:
Nurullah Yıldız
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 55 dk.
Sayfa Sayısı:
244
Basım Tarihi:
Mart 2018
İlk Yayın Tarihi:
1532
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Pantagruel
ISBN:
9786052953464
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Yorumlar ve İncelemeler
Dünyaya bir delikten bakan insanlara hiçbir zaman güvenmeyinEdebiyat
1532 yılında basılmış bir eser Pantagruel. Bu son derece enteresan, sıra dışı eserin atmosferini anlayabilmemiz için dönem tarihini biraz hatırlamakta yarar var: Bizde Kanuni Sultan Süleyman’ın tahtta olduğu dönemdeyiz; Viyana kuşatması başarısız olmuş, ancak Süleyman Macaristan üzerinden seferlerine devam etmekte ve Avrupa’yı içten bölmeye çalışmakta. İspanya, İtalya ve Orta Avrupa’yı içine alan Kutsal Roma ve Germen İmparatorluğu, adı bizim tarihi kitaplarımızda “Şarlken” olarak geçen V. Carlos’un yönetiminde güçlü - ki bu Şarlken’i 
Carlos Fuentes’in o çarpıcı “
Terra Nostra”sını okuyanlar, yeni gelin bakirelere düğün günü tecavüz eden sapık baba kral olarak hatırlayacaklardır-, ancak İngiltere ile sorunlar yaşıyor. İngiltere’deki 8. Henry güya karısından boşanıp Anne Boleyn ile evlenebilmek için Katolik kilisesinden ayrılıp Anglikan mezhebini kuruyor, Almanya’da yeni başlayan protestan hareket ile birlikte Katolik kilisesini çok korkutuyor. Yazarımızın yaşadığı Fransa ise bu diğer iki büyük güçten nefret eden, bir yandan kiliseyi hoşnut tutmaya çalışırken diğer taraftan Rönesans ve Hümanizm hareketlerine destek veren ve siyasi olarak Sultan Süleyman’dan destek alan 1. François tarafından yönetiliyor.
Portekiz ve İspanya’nın öncülüğünde coğrafi keşifler 100 yıl önce başlamış; yeni dünyaların sınırsız serveti Avrupa Krallıklarının gözünü kamaştırmakta. Kilise, bir yandan yeni dünyadan akan altınların peşine düşmüşken diğer yandan rönesans ve reform hareketlerinden korkusuna aforoz kartına sıkı sıkı sarılmakta. Gutenberg’in matbaası sayesinde ise Avrupa’da okuma yazma oranı farkedilecek seviyede artmış durumda.
İşte Avrupa’daki bu büyük değişim dönemine 3 ayrı ülkeden 3 yazar damgasını vuruyor. 
Thomas More İngiltere’de “
Ütopya”yı, 
Desiderius Erasmus Hollanda’da “
Deliliğe Övgü”yü, François Rabelais
Carlos Fuentes’in o çarpıcı “Terra Nostra”sını okuyanlar, yeni gelin bakirelere düğün günü tecavüz eden sapık baba kral olarak hatırlayacaklardır-, ancak İngiltere ile sorunlar yaşıyor. İngiltere’deki 8. Henry güya karısından boşanıp Anne Boleyn ile evlenebilmek için Katolik kilisesinden ayrılıp Anglikan mezhebini kuruyor, Almanya’da yeni başlayan protestan hareket ile birlikte Katolik kilisesini çok korkutuyor. Yazarımızın yaşadığı Fransa ise bu diğer iki büyük güçten nefret eden, bir yandan kiliseyi hoşnut tutmaya çalışırken diğer taraftan Rönesans ve Hümanizm hareketlerine destek veren ve siyasi olarak Sultan Süleyman’dan destek alan 1. François tarafından yönetiliyor.
Portekiz ve İspanya’nın öncülüğünde coğrafi keşifler 100 yıl önce başlamış; yeni dünyaların sınırsız serveti Avrupa Krallıklarının gözünü kamaştırmakta. Kilise, bir yandan yeni dünyadan akan altınların peşine düşmüşken diğer yandan rönesans ve reform hareketlerinden korkusuna aforoz kartına sıkı sıkı sarılmakta. Gutenberg’in matbaası sayesinde ise Avrupa’da okuma yazma oranı farkedilecek seviyede artmış durumda.
İşte Avrupa’daki bu büyük değişim dönemine 3 ayrı ülkeden 3 yazar damgasını vuruyor. Thomas More İngiltere’de “Ütopya”yı, Desiderius Erasmus Hollanda’da “Deliliğe Övgü”yü, François Rabelais
François Rabelais, rönesansı Montaigne gibi tetikleyen isimlerden biri olarak görülüyor.Orta Çağ toplumuna dair eleştirilerini, eserlerinde fantastik, gülünç bir dünya ortaya koyarak yapmış.Fransız dilinin Latin diline karşı verdiği mücadelede, Fransız dilinden yana tavır almış.Yerel sövgülerin, deyimlerin, söyleyişlerin de peşine düşmüş.
Orta Çağ'a dair hemen hemen her konuya dokunan Rabelais, yobazlığa, hilekârlığa savaş açmış.
Pantagruel, bilgi ve erdemin açlığını çeken, hümanist bir devdir.Tüm kurumların karşısına dikilir, hepsini ıslah eder.
Pantagruel ve Gargantua'yı okurken kimi zaman sıkıldım.Kimi zaman da eğlendim.
Dante ve İlahi Komedya'sını hatırlattı. Espiri ve hiciv dolu eser, serinin ilk kitabı ve (sahte) din(darlık) ve kilise eleştirisinden dolayı yasaklanmış. Sadece bu mu, serinin diğer kitapları da çıkar çıkmaz, çakar çakmaz, yasaklı olmuş.
Dili çok argo, yellenmeler, erkek ve kadın cinsel uzuvları, müstehcenlik havada uçuşuyor, şemsiyesiz okumayın.
Rabelais denince, akla aydınlanma geliyor şüphesiz, her ne kadar aydınlanmadan çok daha önce rönesans döneminde yaşamış olsa da. Selefleri Rotterdam'lı (bizim oğlan) Erasmus ve Montaigne ve halefleri Voltaire ve Diderot ile bir solukta anılan Rabelais otoriterli sorgulama ve hümanizm savunusu ile aydınlanmaya giden uzun yoldaki mihenk taşlarından.
Ne var ki, tercümelere mahsus mana zayiatı ve israfı, İlahi Komedya'da da olduğu gibi, eleştirilen kişilerin tarihsel olup bize bir mana ifade etmemesi, eserin keskinliğini alıyor, kaybolan espiri de metni, okuyup orijinalinin kendi tarihi içerisindeki kıymetini anlamadığımız, pek eğlenceli ve komik bulamadığımız bir literatür kalıntısında dönüştürüyor. Her zaman düşünürüm; tercümeler her ne kadar iyi yapılsa da, nipnot ve parantez ile şerh edilmeyen eserler anlaşılamamayan, takdir edilememeye mahkum. İki artı iki dört, elde var sıfır...
Bu incelemeyi, ardından okuduğum Gargantua için de yazabilirdim, zira bu kitabın ardından Pantagruel'in babası olan Gargantua'nın maceralarını da okudum. Özünde değişen bir şey yok çünkü ve seriyi tamamlamak istemememin de sebebi...
7/10
2019 7. kitabı
Çok değişik bir tecrübe oldu. Başlarda fazla okuyasım gelmedi ancak daha sonradan hızlıca okuyup bitirdim. Çok akıcı ve sade bir dile sahip değil. Ancak okumayı düşünenlere tavsiye ederim. Hızlıca bitirmenizi öneririm.
İlk roman türü örneği olarak gösterilen eser; parodinin, hicvin, kara mizahın ve hatta absürt komedinin önemli bir örneği. Yazarın beş kitabından ilk yazdığı Pantagruel olsa da aslında Pantagruel’in babası olan Gargantua olayda ilk halkayı oluşturur. Ben Pantagruel’den başlamayı tercih ettim ve sonra Gargantua’yı okudum. Yazar Orta Çağ'ın hukuktan tıbba, astrolojiden teolojiye bütün kurumlarını yerden yere vuruyor. Ayrıca Türkler dahil neredeyse tüm uluslar ve diller hicvinden nasibini alıyor. Argo ve bel altı diliyle en büyük taşlamasını kiliseye, teologlara ve krallara yapmış. Rabelais’in toplumsal kurumlara yönelik eleştirisi günümüz için de geçerliliğini korumaktadır.
Yarım kalmış DEV hikayeFrançois Rabelais külliyatının 1'den 2. Kitabı . Hangi kitap 1. Hangi kitap 2. Kafa karışıklığı yaratabilir.
Öncelikle 
Gargantua kitabını okumanızı öneririm. Bu kitap için yazdığım incelememe #114101729 linkinden ulaşabilirsiniz.
Ve bu esere gelirsek. Yine Gargantua da olduğu gibi bol bol hiciv barındıran ve bir devin hem kişisel hemde bedenen gelişimine tanık olduğumuz bir eser. Ancak bu sefer Pantagruel yakın arkadaşı olan Panurge'nin gölgesinde kalıyor gibi. Panurge Türklerin esaretinden kurtulup bir şekilde Pantagruel ile karşılaşıp onunla yakınlaşıyor ve maceralara ortak oluyorlar. Bu durumda benim görüşüme göre Gargantua'da gördüğümüz bilgelik vasfını, Pantagruel'de minimum seviyelere çekiyor.
Gargantua ile karşılaştırmak, yada 2.kitabı direkt olarak puanlamak veya değerlendirmek biraz adaletsiz olacak gibi. Zira yazarın son sözünde;
Pantagruel'in ürkütücü hikayesinin başlangıcını dinlediniz diyor. Geri kalan seri dilimize çevrilmeden değerlendirmek şimdilik erken.
Seriyi deneyimlemediyseniz ; Gargantua farklı bir soluk getirebilir. Ama Gargantua yı okuduysanız Pantagruelin devam serisi dilimize çevrilmeden ilk kitap biraz zayıf kalıyor. Hatta Gargantua ile hikayelerde aşırı benzerlikler barındırdığından aynı etkiyi yaratmıyor.
Sağlıkla kalın.Edebiyat
François Rabelais külliyatının 1'den 2. Kitabı . Hangi kitap 1. Hangi kitap 2. Kafa karışıklığı yaratabilir.
Öncelikle Gargantua kitabını okumanızı öneririm. Bu kitap için yazdığım incelememe #114101729 linkinden ulaşabilirsiniz.
Ve bu esere gelirsek. Yine Gargantua da olduğu gibi bol bol hiciv barındıran ve bir devin hem kişisel hemde bedenen gelişimine tanık olduğumuz bir eser. Ancak bu sefer Pantagruel yakın arkadaşı olan Panurge'nin gölgesinde kalıyor gibi. Panurge Türklerin esaretinden kurtulup bir şekilde Pantagruel ile karşılaşıp onunla yakınlaşıyor ve maceralara ortak oluyorlar. Bu durumda benim görüşüme göre Gargantua'da gördüğümüz bilgelik vasfını, Pantagruel'de minimum seviyelere çekiyor.
Gargantua ile karşılaştırmak, yada 2.kitabı direkt olarak puanlamak veya değerlendirmek biraz adaletsiz olacak gibi. Zira yazarın son sözünde;
Pantagruel'in ürkütücü hikayesinin başlangıcını dinlediniz diyor. Geri kalan seri dilimize çevrilmeden değerlendirmek şimdilik erken.
Seriyi deneyimlemediyseniz ; Gargantua farklı bir soluk getirebilir. Ama Gargantua yı okuduysanız Pantagruelin devam serisi dilimize çevrilmeden ilk kitap biraz zayıf kalıyor. Hatta Gargantua ile hikayelerde aşırı benzerlikler barındırdığından aynı etkiyi yaratmıyor.
Sağlıkla kalın.
Edebiyatta Montaigne ile birlikte Römesans’ı tetikleyen iki yazardan biri olarak gösterilen Rabelais, Orta Çağ toplumuna dair (özellikle Fransa) eleştirisini, zengin, fantastik ve gülünç bir dünya oluşturarak yaptı. Gargantua’nın oğlu Pantagruel’in olağanüstü hikayesini, zamanın bilhassa dini, siyasi ve politik dogmalarına saldırmak için kaldıraç olarak kullandı.
Dev gibi cüssesi ve bilgi donanımıyla dikkati çeken Pantagruel, arkadaşları ile Orta Çağ’ın tüm saçmalıklarına saldırır. Saldırırken de saçmalığı ustaca kullanır..
Öngörülebilir·244 syf.·Klasikler
7/10
2026 6. kitabı
Yazarın Gargantua adlı eserini okuyanlar(her ne kadar sonra yaymlansa da ilk o kitabı okumanızı öneririm) Rabelais in dilini biliyordur. Bu sebeple ne okuyacağımı bilerek kitaba başladım. Ama müthiş edebi nitelik bekleyenleri tatmin eder mi? Bilemiyorum.
Rabelais, Batı felsefe tarihinde skolastik düşüncenin 4. yy’dan başlayıp bin yıldan uzun sürdüğü karanlık çağın ardından gelen, rönesans dönemi için öncül fikirler ortaya koyan Martin Luther, Erasmus ve Montaigne gibi bir kaç isimden biri. İçlerinden gelmelerine rağmen dogmatik düşünceye karşı her biri farklı tarzda savaş açmış bu kişilerden Rabelais’in Pantagruel’inde ne Luther gibi keskin bir dil, ne Erasmus gibi alaycı ama ciddi bir görüş ne de Montaigne gibi bilgece ve alçakgönüllü bir tutum göze çarpıyor. Rabelais burada kendi tarzını ortaya koyuyor. Vermek istediğini daha ziyade fantastik karakterler üzerinden yine fantastik bir hikaye eşliğinde bol alegoriyle süslüyor. Kitap okuyucusunda, yer yer sanki bir esriğin kendinden geçme eşiğindeyken kaleminden çıkmış saçma bir eser izlenimi yaratsa da, bol metaforlu içerik hümanizma ruhunun başkaldırışı hatta adeta dirilişi niteliğinde.
Gargantua’nın da öncülü plan Pantagruel ile Rabelais burada, Fransız düşün ve edebiyat dünyasında sonraki yüzyıllarda gelen bir çok halefi ile birlikte rönesansın açtığı yeni bir çağın da kapısını aralıyor.
Rönesans'ın Fransa'daki en önemli temsilcilerinden Rabelais, beş kitaplık külliyatında yazım sırasında birinci, hikaye kronolojisinde ikinci olan bu eser Gargantua'nın oğlu Pantagruel'i anlatır. Fikrimce, Gargantua çok daha keyifliydi. Temel olarak dönemi, skolastik eğitimi, din adamlarını ve kiliseyi, kralı/siyaseti eleştiren Rabelais bu eserinde dönem içinde Fransa'da Fransızca dışında konuşulan onlarda diyalekt ve lehçeye ve artık geride kalması gerektiğine inandığı Latinceye yöneltir eleştirilerini. Rabelais'nin kadın düşmanlığı (mizojini) beni rahatsız etse de 16. Yüzyıl için çok önemli ilerici bir eserdir. La Sorbonne yani o dönemin sansür mekanizmasının nefret ettiği Rabelais'nin yazıları, yazarın başını çok ağrıtmış olsa da hayatı boyunca geri çekilmemiş ve hep yazmaya devam etmiş. İnanılmaz abartılar, fantastik hikayeler, destansı kurgu ve Fransa'nın ilk romanı olma özelliğiyle ilginç bir eserdir fakat modern anlamda roman kategorisine alınırsa eleştirilecek çok yönü vardır elbette.
Reklam
Yazar Hakkında
François RabelaisYazar · 3 kitap
François Rabelais (d. 1483 ile 1494 arasinda, Chinon, Fransa, ö. 9 Nisan 1553, Paris) onemli Fransız Ronesans dönemi yazari, doktor, Rönesans düşünürü, keşiş ve antik Grekçe alimi. Tarihsel olarak elimizdeki bilgiler ve eserlerden onun bir fantezi ,hiciv,grotesk ,müstehcen güldürü ve şarkı yazarı olduğunu biliyoruz. Bir baba ile oğlunun hikayelerinden oluşan ve gayet açık saçık bir fantezi güldürü olan felsefi eseri Gargantua and Pantagruel 'baş yapıtıdır.Rabelais klasik dünya edebiyatinin büyük yazarlari arasinda sayilmakta ve modern Avrupa ve bati edebiyatinin kurucularindan olduğu kabul edilmektedir.Hümanizm'in öncülerindendir,Desiderus Erasmus'la çağdaştır.Jean Paul Sartre, Rabelais'nin üslubuna hayranlığını saklamaz ve onun Avrupa Düşüncesinin ve Hümanizm'in tekamülü açısından önemini Erasmus ile Montaigne arasında köprü olmak derecesinde görür.Bir avukatın oğludur.Fontelay le Comte'daki Fransiskan okulunda eğitim gördü ve orada bir rahip oldu.Rabelais burada Yunanca ve Latince öğrendi ve eski eserleri(hümaniteleri) okudu.Ayrıca bilim, filoloji ve hukuk alanında da çalışmalar yaptı ve bu çalışmaları onun,aralarında Guillaume Budé' nin de bulunduğu çağının Hümanistleri tarafından, tanınmasına neden oldu. Çalışmalarının Fransisken Kilisesi tarafından yönlendirilmesi onu bezdirdi ve Papa VII. Clement 'ye bir dilekçe yazarak Fransisken Kilisesinden ayrıldı. Montpellier Üniversitesi'nde tıp öğrenimi gördü. Lyons’a doktor olarak gönderildi. Doktorasını verdiği sıralarda, ünlü eserleri ‘Gargantua’ ile ‘Pantagruel’ yayımlanmıştı.
Bu eserleri yüzünden Kilise ve Sorbonne'luların lanetine uğradı,eseri sansürlendi ve toplandı,Rabelais Metz’e kaçtı. Hayatının geri kalan yıllarını Quimper yakınlarında geçirdi.Rabelais, Yunan ve Latin Edebiyatı’nı en ince ayrıntısına kadar bilen, Fransız rönesansının en büyüklerinden sayılır. Coşkun bir yaşama sevgisiyle, öğrenme aşkıyla doludur. Eserlerinde canlı, mizah yüklü bir üslûpla yeni insanı yaratmaya çalışmıştır.
