Yevgeni Onegin
Aleksandr PuşkinYazar:
Aleksandr Puşkin
Çevirmen:
Azer Yaran
Tahmini Okuma Süresi:
10 sa. 53 dk.
Sayfa Sayısı:
384
Basım Tarihi:
Şubat 2020
İlk Yayın Tarihi:
1823
Yayınevi:
Yapı Kredi Yayınları
Orijinal Adı:
Rusça: Евгений Онегин [Yevgeniy Onegin]
ISBN:
9789750806263
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Diğer Baskılar
10 diğer baskı · Tümünü Göster
Yevgeni Onegin
604 okunmaYapı Kredi Yayınları · Şubat 2020 · 384 s.
Yevgeniy Onegin
140 okunmaEverest Yayınları · 2003 · 228 s.
Yevgeni Onegin
153 okunmaCan Yayınları · Nisan 2024 · 216 s.
Yevgeni Onegin
93 okunmaAlfa Yayıncılık · 2017 · 472 s.
Yevgeniy Onegin
67 okunmaAyrıntı Yayınları · 8 Ocak 2016 · 283 s.
Yevgeni Onegin
9 okunmaÇeviribilim Yayınları · Ağustos 2016 · 448 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aleksandr Sergeyeviç Puşkin’in yazımını 8 yılda tamamladığı şiirsel romanı; Yevgeni Onegin…
Adını, ilk olarak Sebahattin Ali’nin öldürüldüğü sırada çantasında bulunan iki kitaptan biri olduğu için duyduğum ; Yevgeni Onegin…
Sonrasında farklı yazım tarzı ile dikkatimi çektiği için okuma listeme aldığım; Yevgeni Onegin…
Rusya’da döneminin en ünlü eleştirmeni olan Belinski’nin, XIX. yüzyıl Rus insanını anlamak için en önemli kaynaklardan biri olduğunu söylediği; Yevgeni Onegin…
Çevirmeni Azer Yaran’ın “Rusya yaşam ansiklopedisi” dediği; Yevgeni Onegin…
Manzum roman olarak yazılan kitapların ilk örneklerinden olan; Yevgeni Onegin…
Şiir roman türünde başyapıt kabul edilen; Yevgeni Onegin…
Sadece yansıttığı dönemin değil, yazarı Puşkin’in de ruhunun aynası olan; Yevgeni Onegin…
Farklı bir okuma serüveni arıyorsanız, okumanız gereken kitabın adıdır; Yevgeni Onegin…
10/10
2020 39. kitabı
Puşkin'den bahsedebilmek için kaseti geri sarıyorum; ... Puşkin (Rus edebiyatı), Fransa Burjuva Devrimi (Avrupa tarihi ve edebiyatı), Büyük Petro (Rus tarihi), Rönesans (Her şey). İsminin önüne "Deli" yazdığımız I Petro'yu özellikle konuşmamız lazım. Öyle "deli" ki, gidip Avrupa'dan rönesans tohumlarını getirerek Rusya topraklarına serpecek ve Puşkinler, Tolstoylar, Dostoyevskiler, Çehovlar, Lomonosovlar vb. yetişecekler. Rus topraklarında yetiştikleri için "ruslaşacaklar". Bu, Rönesans'ın "ruslaşması"dır. Deli'nin şerefine!.. Puşkin bu sürecin en bariz ve ilk büyük örneklerinden biridir. Rönesans Rusya'ya biraz geç getirildiği için kısa zaman sonra Fransa Burjuva Devrimi de buna eklenmiş oldu. İki kat güç birden..bir arada.. Şimdi kim tutabilir rus ilminin ve edebiyatının gelişme hızını?!
Bahsettiğim gibi bu sürece en bariz örnek Puşkin'dir. Onun eserleri içinde de bu açıdan en dikkat çekeni ve incelenmesi gerektiğini düşündüğüm eseri "Yevgeni Onegin"dir. Sekiz bölümlük manzum romandır (Roman v stihah/Роман в стихах). Ayrıca Puşkin, rus şiirinin (poetry/поэзия) güneşi olarak kabul edilir. Biz çevirilerden okuduğumuz için bunu anlamayacak olmamız ayrı bir konudur. Demek ki, Puşkin manzumesi ve şiirleri ile ön plandadır. Doğal olarak da "Yevgeni Onegin". Çevirmenler kitaba yazdıkları önsözlerinde şiir çevirisinin özellikle Rusça'dan -Puşkin'den- çeviri yapmanın zorluğundan bahsetmişlerdir. Sözlerine kuvvet olarak Nabokov'un çabasını örnek vermişler: << Ünlü yazar [Nabokov] bu romanın İngilizce'ye çevirisi ve yorumu için hayatının 15 yılını vermiştir ve sonunda şiir-romanı düzyazıyla çevirerek, buna 1100 sayfalık bir yorum eklemiştir. >> Ben de Ayrıntı Yayınları'ndan okurken aynı zamanda internetten Rusça okumaya özendim. Bazı mısraları çevirmeye çalıştığımda
Ceviri siir okumak ele gecirilmis iki cift posetle yemek yemeye benziyor.
Siirin ozdilinde muaazzam bir eser oldugundan hic suphem yok ancak Turkce cevirisi guzel olmasina ragmen anlam kaybi cok fazla.
Rusca ve Turkce siir arasinda yapisal olarak cok buyuk fark olmasi ceviri her ne kadar iyi olursa olsun eserin tadini kacirmis. Bazi guzel olan kitaplar ceviride anlam kaybina ugramasi su goturmez ise o eserin siradanlasmamasi icin cevirisi yapilmamali diye dusunuyorum.
Turkce de ;
Temel ritim kaynağı; hece ölçüsü
Hece uzunluğu; önemli değil
Dizelerin yapısi; 7-8-11 heceli sabit dizeler yaygın
Dil yapısı; ünlü uyumu, düzenli vurgu yok
Klasik gelenek; hece + aruz
Okumadaki ritim; daha akışkan, düz vurgu
iken;
Rusca da; vurgu çok onemli
Kelime vurgusu güçlü, değişken
Melodik, vurgu dalgalanmaları belirgin olunca bu kadar ciddi yapisal farklilikla ayni tadi vermesi mumkun olamadi…
Durum boyle olunca Rusca yazilan Yevgeni Onegin ile Turkceye ceviri olan Yevgeni Onegin ayni sey olmuyor, baska bir sey oluyor :))
Onegin ile yıllar önce 1999 yapımı filmi ile tanışmıştım. Yirmili yaşlarımın başıydı ve Onegin’in duruşu, umursamaz soğukluğu, bir aşka geç kalmış şekilde karşılık vermesi bile etkilemişti beni. Başrol benim için de Onegin’di.
Şimdi yıllar sonra Puşkin’in bu ilginç tarzda şiir-roman olarak yazılmış kitabını okurken diğer yandan filmi de tekrar izledim. Ve asıl başrol, saf, dolaysız, içten karakteri ve karşılıksız aşkıyla Tatyana'ymış diyorum. Nasıl kırılgan ve nasıl güçlü... Onegin ise özgürlük düşkünlüğü maskesiyle, zaaflarla, zayıflıklarla dolu.
Deneyimlerden soğumuş kalbiyle, ruhsuz bir adam olan Onegin’in bile duygularını dalgalandırıyor Tatyana’nın içtenliği, sadeliği, özgünlüğü.
“İçtenliğiniz dalgalandırdı benim çok
Zamandan beri susmuş olan duygularımı” diyor Onegin ona.
Spoiler vermek istemiyorum :) Ancak Onegin beni bir hayli öfkelendirdi. Neden? Neden? diye sorgulattı. Bunu kitabı okumuş biriyle tartışmak, sorgulamak isterdim.
Kaldı ki zavallı Tatyana da sorguluyor "Neden şimdi?" diye.
Tüm bunların ötesinde Puşkin, zamanın toplumsal yapısını, karakterlerin duygularını dillendirişlerinde vurgulayarak çok ustaca eleştirmiş.
Ve her ne kadar kitabın adı "Yevgeni Onegin" olsa bile Tatyana'nın tasvir edilişi o kadar yüce ve ön planda ki.. Filmde de Tatyana rolünde olan Liv Tyler bu onurlu betimlemeye çok uygun bir seçim olmuş :)
İnceleme saymıyorum bunu. İzlediğim film, okuduğum bir kitabın yıllar içinde nasıl farklı görüngüler oluşturacağına dair bir iz bırakmış olayım.
Puan vermedi·384 syf.··
Beğendi
·2020 19. kitabı
·24 saatte okudu
·Okunma: 04 Şubat 2020 14:02
Puşkin burjuva devrimciliğinin, liberalizmin ve özgürlükçülüğün Rusya'daki gizli önderidir. O sebeple değil midir ki, bir düello hilesiyle öldürülmüştür. Biz gelelim yazarımızın aslında çok muazzam bir şair olmasına. Kendisi zaten "Roman gevezelik ister " demiştir. Bazen bir şiir, uzun bir yazının anlatamadığını iki-üç cümle ile anlatabilir. Puşkin'in Şiir-Roman yapıtı "Yevgeni Onegin" buna eşsiz bir örnektir bence.
Bir çok operaya ve sinema filmine de esin kaynağı olmuştur. Hatta Sabahattin Ali'nin ölmeden hemen önce yanında taşıdığı iki kitaptan biri "Yevgeni Onegin"dir.
O halde arada bir yerde gevezeliği bırakıp ne yapacağız? Tabi ki şiir okuyacağız.
”Kabulleniş bir yöntem, inanç ise bir kazanımdır.”1000Kitap
“Yapmış olduğum bu inceleme de spoiler vardır. Okumadan önce lütfen bunu göz önünde bulundurunuz.”
Aleksandr Sergeyeviç Puşkin 19.yy Rus edebiyatının öncülüğünü yapan isimdir.
Şair kısa yaşamının ardında müthiş eserler bırakmıştır..
Bir roman değil, şiir-roman yazıyorum; cehennemi bir fark aralarında!” diyerek yazmaya başladığı “Yevgeni Onegin” işte onlardan biridir..
Puşkin, 1823’de Sürgün hayatında yazmaya başladığı bu eserini 1830’da tamamladı.
Sekiz bölümlü şiir-roman 366 kıta ve yaklaşık 5200 dize’den meydana geliyor..Kıtaların her biri, şairin bu romanda yaratmış olduğu ve edebiyat dünyasında ilk kez rastlanan bir kafiye düzeniyle yazılmış.Bazı Edebiyat tarihçileri tarafından bu “Onegın Kıtası” olarak adlandırılıyor..
Yalın bir Rusça ile yazılan eseri başka bir dile çevirmek neredeyse imkânsız.Bu düşünceye Rus asıllı yazar Vladimir Nabokov da kısmen katılmaktadır. Nabokov’un çeviri-şiir konusunda özet olarak söylediği şudur:
“Yevgeniy Onegin romanında mevcut olan uyaklı şiir, gerçekten de bu uyaklar korunarak çevrilebilir mi? Sorunun cevabı, tabii ki hayır’dır. Kafiyeyi yeniden üretmek ve aynı zamanda tüm şiiri kelimesi kelimesine çevirmek matematiksel olarak mümkün değildir.”
Kendisi bu eserin İngilizce’ye çevirisinin altından ancak 15 yıllık bir çalışma ve 1100 sayfalık bir yorumla ancak düzyazıya dönüştürerek başa çıkabilmiş..
Şairin biyografisine baktığınız zaman hayatının da en az yazdığı şiir-roman kadar trajik olduğunu görüyorsunuz.
Yasakçı zihniyete karşı koymaya çalışması ,(Tanıdık geliyor değil mi?)Düşüncelerinden dolayı sürgün edilmesi, sürekli polis baskınlarına maruz kalarak, yazdıklarına sansür uygulanması inanılır gibi değil..Hele ki Şiir’den anlamayan sığ bir kadına aşık olması ve bu kadın uğruna komplo olduğu düşünülen bir düello da
aleksandr puşkin'in sekiz yıllık sürgün hayatında yazdığı, ilahi anlatıcı bakış açısıyla yazılmış,sekiz bölümden oluşan, manzum romanıdır. puşkin'in fikirlerinden rahatsız olanlar tarafından adeta bir tezgah kurulma suretiyle puşkin'in düelloya mecbur bırakılarak hayatını kaybetmesi gibi, kendi ölüm şeklini bilmeden yaratmış olduğu yengeni onegin karakterinde de puşkin'in hayatından izler vardır.
kitap, anadilinde( rusça) okunduğunda rusların hayran kaldığı özel bir şiir formunda yazılmıştır. "onegin kıtası" olarak adlandırılan "abab cc dd effe gg" forma söz konusudur. hangi dile çevrilirse çevrilsin mutlaka budanmış bir dev ağaç misali eksikleşeceği malum. insan keşke rusça bilseydim de özgün biçiminden okuyabilseydim diyor okurken. şiirde çeviri çok zor ve asla tam karşılığı olamıyor ne yazık ki.
puşkin, eser boyunca fransız hayranlığını, rönesansın rusya'ya sıçrayıp burada da değişim yaratmasını arzuladığını hissettiriyor okura. onegin örnekleminden yola çıkarak toplumdan farklı tutkuları olan, farklı düşünen, moda ve dansı bir illet gibi gören, alışkanlıkların zorbalığına isyan eden bir puşkin söz konusu.
trajik aşk hikayesi kapsamında ölümün ne kadar onurlu da olsa ölenin öldüğüyle kalıp unutulduğunu, zamanında değeri bilinmeyenin sonrasında pişmanlık yaratacağı vurgulanıyor. rusya'nın havai kızını temsil eden, uğruna düellolar edilen olga'nın aslında buna değmeyen bir yapısının olduğu; buna karşın kitaplardaki aşkı hayatında da yaşama arzusunu tertemiz duygularla hisseden, okuyan ve düşünen, sevdiği adama aşkını ilan etme cesaretini gösterebilen bir devrimci, reddedilişinin ardından olgunlaşıp sorumluluklar alabilen, eşine sadık ama sevgisini ölene kadar asilce kalbinde taşıyan, değerinin en sonunda fazlasıyla anlaşıldığı bir ideal rus kızı tatyana ile istenen
Bu kitap Puşkin’in 8 yılda yazdığı, dönemin Rus halkını anlatan, karakterlere farklı duygular yükleyip onları unutulmaz bir kişi olarak belleğimize kazıyan o zamanın en önemli çalışmalarından birisidir. Bu eser hakkında söylenecek, konuşulacak çok şey var. Nerden başlasam bilemiyorum.
Puşkin karakterlerini, duyguların ulaşılmaz doruklarına çıkarmış. Okurken kendimi dönemin Rusya’sında hissetmedim değil. Bu kadar gerçekçi anlatımı yakalamak Puşkin’e yakışır zaten. Dediğim gibi romandaki karakterler Rus halkı. Biraz kendisini biraz arkadaşlarını,çevresindeki insanları çok başarılı bir şekilde özümsemiştir. Kitapta 4 karakter var. Onegin, Tatyana, Lenski ve Olga. Ama genelde Onegin ve Tatyana karakterleri üzerinden anlatılan bir serüven. Onegin amcaasından kalan miras için şehir hayatını bırakıp köye yerleşmesiyle etkileyici olaylar başlar. Onegin şehir hayatından sıkılmış balo, eğlence, parti gibi aktivitelerden biraz sıkılmış olacak ki köye yerleşmeye karar verir. Yerleşir yerleşmesine ama hayatın acı bir gerçeği bu dört insanın ortak acıları olur. Bu acı gerçek aşktır. Aşk niye acı olsun diyeceksiniz tabi ki. Burada ölen, kavuşamayan, hayal kırıklığına uğrayan, acı çeken, zarar gören bir aşk serüveni anlatılıyor. Bu yüzden aşka acı diyorum. Hayat bu sen birini seversin, o biri de bir başkasını, bir başkası da bir başkasını. Tatyana Onegin’i seviyor, Onegin Olga’yı, Olga Lenski’yi (Olga şiirlerini seviyor)
Tatyana Onegin’i gördüğü andan beri unutamaz ve Onegin’e sevdiğini anlatan bir mektup yazar. Tatyana’ya bak bee ruhunun bütün itiraflarını, masum bir sevmenin iç dökmelerini anlattı, en içten duygularıyla.
O mektubu Onegine değil de bir başkasına yazsaydı kendine belki çok iyi bir yoldaş, hayat arkadaşı bulabilirdi. (Bana böyle birisi mektup yazsa kaçırmam yani :)
Herkese merhaba bugün sizlere Puşkin'in Dönemin Rusya'sı hakkında bir "Rus Ansiklopedisi" niteliği taşıdığını ifade ettiği kitabı Yevgeni Onegin ile geldim.
Kitabın ana konusu aşk olmasına rağmen Puşkin dönemin Rusya'sini güzel bir şekilde ifa etmiş. Taşra ve kent yaşamı arasındaki farkları,köylü ve şehir insan tiplemelerini katarak bir ayna eşliğinde okuyucusuna aktarmış. Net bilmemekle birlikte sanırım şiir türünün başka bir dile çevirisi daha zor. Bu yüzden yer yer vermek istedigi duyguyu anlamadığımı da belirtmek isterim. Ben şiirsel ziman türünü sevemedim bu yüzden de çok iç acıcı şeyler söyleyemiyorum. Eğer sizler şiirsel roman türünü seviyorsanız okumanızı tavsiye ederim. Rus Edebiyatında artık Puşkin devrini kapatmış bulunuyorum artık yoluma Gogol' la devam edeceğim
Herkese keyifli, huzurlu, mutlu bir pazar diliyorum. Her şey gönlünüzce olsun
Puşkin'in 8 yilda bitirdigi siirsel romani. Farkli bir calisma okudugum icin mutluyum. Yevgeni-Tatyana, Olga-Lenski iliskisini anlatan bu kitap oldukca yogun bir emek urunu. Ayrica cevirmenimiz de harika bir is cikarmis.
Yazar Hakkında
Aleksandr PuşkinYazar · 47 kitap
Aleksandr Puşkin (Rusça: Алекса́ндр Серге́евич Пу́шкин; 6 Haziran 1799 - 10 Şubat 1837), Rus şâir ve yazar. Rusya'nın "ulusal şâir"i ve modern Rus edebiyatının kurucusu olarak kabul edilir.
Yaşamı
Aleksandr Sergeyeviç Puşkin, 6 Haziran 1799'da Moskova'da doğdu. Babası Sergey Lvoviç Puşkin, soylu bir ailenin ilk çocuğudur. Annesi Nadejda Osipovna Hannibal'in büyük dedesi Etiyopyalı Abraham Petroviç Hannibal, Rus Çarı I. Petro'nun vaftiz oğlu ve çarlık ordusunda seçkin bir subaydı. Puşkin, soylu bir ailenin üyesiydi. Annesi ve babası eğitimli insanlardı. Puşkin, ilk bilgilerini Fransız mürebbiyelerden edindi. Henüz sekiz yaşındayken Fransızca ve Rusça öğrenmişti. 11 yaşına geldiğinde özgürlükçü ve hicivci yazarlarını beğendiği Fransız edebiyatından etkilenerek Fransızca şiirler ve güldürüler yazmaya başlamıştı.
Döneminin tanınmış şair ve yazarları, Puşkin'in evine gelip gidenler arasındaydı. Ancak hiçbiri geleneksel Rus masalları anlatan, Rus türküleri söyleyen dadısı kadar Puşkin'i etkilememiştir. Yaşlı dadısı Arina'nın anlattıklarının, Puşkin'in çocuk rûhunda önemli izler bıraktığı düşünülmektedir. İleride Rus halk şiiriyle, masallarla, konuşma dilinin deyimleriyle ve anlatım özellikleriyle tanışıklığını dadısın ve anneannesi Mariya Hannibal'a borçludur.
Şiire başlaması
Puşkin, on iki yaşına geldiğinde, aristokrat aile çocuklarına yönetime hazırlamak için Rus Çarı I. Aleksandr'ın Tsarskoye Selo'da (Çarın yazlık köyü) açtırdığı okula yazdırıldı ve bu okuldaki altı öğrenim yılı boyunca, tıpkı okulun diğer öğrencileri gibi, Petersburg'a gitme izni verilmeden dış dünyadan kopuk bir şekilde eğitim gördü.
Şairlik yeteneğiyle arkadaşları arasında sivrildi. İlk şiiri "Şair Dost'a" (1814) Nikolay Karamzin'in Avrupa Habercisi dergisinde yayımlandı. Puşkin'in lise yıllarında yazdığı şiirlerinde gerçekçilik eğilimi açıkça göze çarpmaktadır. O dönem şiirinde kullanılmayan kaba ve gündelik sözcükleri kullandığı şiirleriyle Gavrila Derjavin'in dikkatini çekmeyi başardı.
Artık ünlü bir şair sayılmaya başlayan Puşkin, Çar Köyü Lisesi'ndeki eğitimini 1817'de tamamladıktan sonra Petersburg'a giderek Dışişleri Bakanlığında çalışmaya başladı. Bu arada birçoğu yasaklanan özgürlükçü şiirleri ve taşlamaları, bu sıralarda halk arasında yayılmıştır. Rus edebiyatında ilk kez, şiir halk tarafından hayranlıkla karşılanmıştı.
Puşkin, bu sırada Rus Çarı I. Aleksandr tarafından Kafkasya'ya tayin edildi ve burada ünlü Kafkas Esiri ve Bahçesaray adlı destanlarını yazdı. Gerçeği olduğu gibi aktarmayı tercih eden Puşkin'in eserlerinde ne klasik şiirin kuralcılığı, ne de Romantizm'in etkileri belirgin bir şekilde öne çıkıyordu.
Sürgün yılları
Kafkasya'dan dönen Puşkin'in Rusya'daki askeri yönetime karşı oluşundan dolayı dört yıl süreyle başkente girmesi yasaklandı ve ailenin sahip olduğu Mihaylovskoye köyünde yaşamak zorunda bırakıldı. Hükûmet tarafından oğlunu gözetim altında tutmakla görevlendirilen babası da görevini yerine getirmişti.
Yirmi dört yaşındaki Puşkin, bu sürgün döneminde, yedi yıl sonra tamamlayacağı Yevgeni Onegin adlı romanını yazmaya başladı. Çingeneler, Peygamber ve Boris Godunov adlı önemli eserlerini de yine bu sürgün yıllarında yazdı. Bu yıllarda ülkesinde süregelen özgürlük mücadalesi dışında Yunan İsyanı ve İspanya ile İtalya'daki mutlakıyet karşıtı hareketleri yakından takip etti.
1820-1824 yılları arasındaki sürgün döneminden sonra Rus Çarı I. Nikolay tarafından Moskova'ya çağrılan genç şairin kaleminden çıkan her şey, artık çarın sansüründen geçecektir. Polis baskınları ve aşk serüvenleri ise Puşkin'in yaşamının ayrılmaz parçaları olmuştu.
Evliliği
Puşkin, bir baloda yüksek rütbeli ve emekli bir memurun kızı olan Natalya Gonçarova ile karşılaştı ve bu genç kıza aşık oldu. Puşkin, Natalya'ya evlenme teklif etti; Natalya ise şairin evlenme teklifini belirsiz bir tarihte cevaplamak üzere cevapsız bıraktı. Puşkin, bu durum karşısında umutsuzluğa kapılmış ve Moskova'dan uzaklaşmak istemişti. Bu nedenle, 1829'da, bir gözlemci olarak Rus ordusuna katıldı ve Osmanlı topraklarına geldi. Sonradan yazdığı "Erzurum Yolculuğu" adlı eserinde seyâhat izlenimlerini anlatan Puşkin'in, daha başka birçok eserinde de Erzurum'dan aldığı esinlerin izlerini bulmak mümkündür.
Moskova'ya dönen Puşkin, Natalya'ya evlenme teklifini yineledi. Uzun çekişmelerden sonra Natalya'nın ailesini de ikna etmeyi başardı ve sonunda nişanlandılar. Bu evliliği istemeyen Natalya ise bu duruma kayıtsız kaldı. Natalya'nın bu olumsuz tutumu, ilişkilerinin sonuna kadar da bu şekilde devam etti.
Puşkin'in eşi Natalya Gonçarova
Bitmek bilmeyen soruşturmalar ve yasaklamalar yüzünden rahatsız olsa da, Puşkin yazmaya devam etti. Yevgeni Onegin, Don Juan, Veba Sırasında Ziyafet gibi manzum trajedyalarını ve Dubrovski, Maça Kızı gibi önemli eserlerini bu dönemde kaleme aldı. Gogol ile olan arkadaşlığı da bu döneme rastlamaktadır. Öyle ki, Gogol'a ünlü Ölü Canlar romanını yazma fikrini Puşkin'in verdiği söylenmektedir.
Ölümü
Bu dönemde hayatına George Charles d'Anthès adında biri girdi. Puşkin, kendisine yazılan birkaç imzasız mektup aracılığıyla, d'Anthès adındaki bu Fransız'ın karısı Natalya Puşkin'e kur yaptığını öğrendi. 1837'de d'Anthès'i düelloya çağırdı. 27 Ocak 1837'de St.Petersburg yakınında Kara Dere'nin bir köşesinde düellonun yapılmasına karar verildi. Puşkin'in şâhidi arkadaşı Danzas'tı. Düelloda kullanacağı silahı almak için gümüşlerini sattığı iddia edilmektedir.
Düelloda Puşkin tarafından omzundan yaralanan d'Anthès, Puşkin'i karnından yaralamayı başardı. Büyük bir soğukkanlılıkla iki gün boyunca can çekişen Puşkin, şubat ayında bir öğleden sonra hayata gözlerini yumdu.
Şâirin ölüm haberi duyulunca evinin önünde toplanan halk, Yevgeni Onegin'in son baskısını tüketti. Şairin ölümü üzerine başlayan huzursuzluk, neredeyse hükümete karşı bir ayaklanma noktasına geldi. Olayların kontrolden çıkmasından çekinen polis, bir gece yarısı şairin tabutunu gizlice kiliseden aldı ve Mihaylovskaya köyüne götürerek toprağa verdi.
Hakkında Gogol'un “Puşkin, olağanüstü bir olaydır.” ve Dostoyevski'nin de daha mistik bir tavırla “Puşkin, bize gelecekten haber veren bir ermiştir.” dediği Puşkin, modern Rus edebiyatının oluşmasına en büyük katkıda bulunan edebiyatçı olarak kabul edilir. Puşkin, klasik Batı edebiyatını ve Rus halk ruhunu sentezleyerek, Rus edebiyatında “gerçekçilik akımı”nı başlatan öncü bir isim olmuştur.
Aleksandr Puşkin'in düello günü uğradığı son yer, Peterburg Nevski Prospekt'de Wolf's şekercisidir (şimdiki Cafe Litteraturnia). Bu cafede Puşkin'in balmumundan bir heykeli bulunmaktadır.
Eserleri
Ruslan i Lyudmila – Ruslan ve Ludmila (1820) (şiir)
Kavkazskiy Plennik – Kafkas Esiri (1822) (şiir)
Bakhchisarayskiy Fontan – Bahçesaray Selsebili (1824) (şiir)
Tsygany, – Çingeneler (öyküsel şiir) (1827)
Arap Petra Velikogo – Büyük Petro'nun Arabı (tarihsel roman, bitirilmemiş) (1828)
Poltava (1829)
Küçük Trajediler (1830)
Boris Godunov (1825) (dram)
Papaz ve uşağı Balda'nın hikâyesi (1830) (şiir)
Povesti Pokoynogo Ivana Petrovicha Belkina – İvan Petroviç Belkin'in hikâyesi (5 kısa hikâyeden oluşur: Atış, Kar Fırtınası, Cenazeci, Menzil Müdürü ve Bey'in Kızı) (1831) (düzyazı)
Çar Saltan Masalı (1831) (şiir)
Dubrovsky (1832-1833, yayınlandı1841, roman)
Prenses ve 7 Kahraman (1833, şiir)
Pikovaya Dama – Maça Kızı (hikâye) (1833) daha sonra operaya uyarlanmıştır.
Altın Horoz (1834, şiir)
Balıkçı ve Altın Balığın Hikayesi (1835, şiir)
Yevgeni Onegin (1825-1832) (şiirsel roman)
Mednyy Vsadnik – Bronz Süvari (1833, şiir)
Yemelyan Pugachev isyanının Tarihi (1834, düz yazı)
Kapitanskaya Dochka - Yüzbaşının Kızı (1836, düz yazı)
Kirdzhali – Kırcali (kısa hikâye)
Gavriiliada
Istoriya Sela Goryukhina – Goryukhino Köyü'nün Hikayesi (bitirilmemiştir)
Stseny iz Rytsarskikh Vremen – Şövalye Hikayeleri
Yegipetskiye Nochi – Mısır Geceleri (kısa şiirsel hikâye, bitirilmemiştir)
K A.P. Kern – AP. Kern'ne (şiir)
Bratya Razboyniki – Haydut Kardeşler (oyun)
Graf Nulin – Kont Nulin
Zimniy vecher – Kış akşamı
Puşkin'in birçok eserini filolog Metehan Mollamehmetoğlu Türkçeye çevirmiştir.
