Yazar:
Samipaşazade Sezai
Derleyen:
Hasan Selim Hacıoğlu
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 38 dk.
Sayfa Sayısı:
128
Basım Tarihi:
Mart 2022
İlk Yayın Tarihi:
1887
Yayınevi:
İskele Yayıncılık
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789759099497
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Diğer Baskılar
130 diğer baskı · Tümünü Göster
Sergüzeşt
29,4bin okunmaBilge Kültür Sanat · Kasım 2016 · 120 s.
Sergüzeşt
5,5bin okunmaKarbon Kitaplar Yayınları · Şubat 2017 · 120 s.
Sergüzeşt
4.723 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2023 · 96 s.
Sergüzeşt
2.221 okunmaAnonim Yayınları · 2017 · 119 s.
Sergüzeşt
2.319 okunmaİş Bankası Kültür Yayınları · Nisan 2022 · 112 s.
Sergüzeşt
905 okunmaAkvaryum Yayınları · Mart 2012 · 128 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabın başındaki Sami Paşazade Sezai'nin hayatında Sergüzeşt romanı ile gözaltına alındığı (Hiç şaşırmadım...) ve bu romanın Türk edebiyatında romantizimden gerçekçiliğe geçiş akımının ilk örneği sayılmakta olduğu yazıyor.
Sergüzeşt: Baştan gelen haller, macera.
Dilber, 9 yaşlarında Rusya kumpanyasının Batum'dan gelen vapurunda Kafkasya’dan iki kız ile birlikte İstanbul'a getirilmiş Çerkez bir esir.
Celal Bey: Paris'te resim öğrenimi görmüş konak sahibinin oğlu bir genç.
Oradan oraya satılarak esirlik hayatında cehennemi yaşayan Dilber son olarak Asaf Paşa'nın konağına satılır. Konak sahibinin oğlu Celal Bey ile birbirlerine aşık olurlar.
Biri esir, diğeri Avrupa'da eğitim görmüş bir ressam olan varlıklı bir ailenin oğlu.
"Batı'nın verdiği bir gösteriş ve asalet sevdası, hırs ve emelin doğurduğu bir ikbal ve servet düşkünlüğü ve Mısır aileleri arasında yaygın olan bedbaht esirleri hakir görme duygusuyla... " (diyor kitapta bence duygusuzluğuyla) annesi bu aşkı duyar duymaz Dilber'i evden gönderir.
Ve Dilber için daha da zor olacak bir hayat başlar. Celal Bey ile Dilber aynı acıyı başka şekillerde, başka başka yerlerde çekerler.
Batılılaşmış burjuva sınıfının esirlere karşı davranış ve düşüncelerini ve bu sınıfın öncelikle evlilik ile ilgili genç kuşakla çatışmasını #41475853 ve #41497846
görüyoruz..
Sonucunda ise meydana gelen üzücü bir son.
Celal Bey'in arayışlarında, Dilber'in eline geçen fırsatta bekledim kavuşacakları anı.
İnsanın kendi isteği ile herhangi bir sınıf veya sınır fark etmeden birbirini sevip, aşık olmasını çok güzel bir şekilde anlatılışı. Ah keşke kavuşsalardı da, çok mutlu olsalardı da bu ayrımı yapanların gözüne girseydi bu durum.
Dilber en sonunda şu güzel anlatımla gidiyor
Acıklı bir aşk hikayesini iliklerime kadar hissettim. Ama en sıkan kısımları süslü betimlemeleri ve ayrıntılı çevre tavsirleriydi. Bir esir olan kızın yaşamında çektiği sıkıntıları onun için bir cehennem olmuş. Hayatının aşkını esir olarak geldiği evde buldu ancak aşklarına Celal Bey' in ailesi engel olup Dilber' i başka yere esir verdi. Ama kitapta Celal Bey'in aşkı o kadar güzelki gıpta etmemek elde değil. Dilerdim ki Celal Bey' in ve Dilber' in aşkı mutlu bitsin.
Samipaşazade Sezai'nin "Sergüzeşt"i Romantizm'den Realizm'e geçişi sağlayan eserlerden olması sebebiyle oldukça önemli bir klasiktir. Burada asıl anlatılmak istenen aslında "Esir ticaretinin vahşeti" ve "insanların eşit olması" düşünceleridir.
Dilber, dokuz yaşında iken esir tüccarları tarafından Kafkasya'dan kaçırılıp sürekli alınıp satılarak çocukluğunu yaşayamadan büyümeye çalışan güzel mi güzel bir "Halayık" tır. Evin genç oğlu Celal ile aralarında aşk filizlenmeye başlayınca ve bu durum evdekiler tarafından farkedilince hayatı bir kez daha çıkmaza girer.
"Zavallı çocuklar! Sizin o minimini elleriniz, eski Asya vahşetinin kullandığı ve birkaç asırdan beri insanlığın baskı altında inlediği esarer zincirlerini kırmak için değil, belki kendiniz gibi küçük kuşları, güzel çiçekleri okşamak içindir." Sf.24
Bir solukta okudum. Okumadım, yaşadım sanki..
Celal Bey her şeyi bir çırpıda anlatmış zaten, "Asalet, servete; servet, asalete tapıyor. Bense sevgiye..."
Servete tapanlar yerine, sevgiyi yüreklerde yaşayanlar olsaydı ziyan olmazdı bunca aşk, diyor ve okuma sırasını sizlere bırakıyorum. Bu eseri, es geçmeyin o kadar! :)
Eser gerçekten o kadar etkileyici ki bazı bölümlerde okurken boğazınızın düğümlendiğini hissediyorsunuz. Âdeta sizi içine çekiyor. Kendinizi sanki Dilber'in yanındaymışta olayları onunla yaşıyormuşuz gibi oluyor. Yazar bazı bölümlerde fazla betimlemede bulunmuş olsada eser benim için mükemmel.
Ah Dilber,özgür olmanın ne çok mühim olduğunu seni okuyanlara göstereceksin..
Bir Sevda daha ayrılıkla bitti,bir Sevda daha ölümle bitti..............
Türk edebiyatındaki romantizm akımından gerçekçilik akımına geçen, son sayfalarında içinizde gerçekçilik akımının her zerresini hissedip hürriyet kavramının insan hayatındaki yerine muazzam derecede vurgu yapan okunası bir eser. Uzun betimlemelerin aksine dilin sadeliği, Tanzimat dönemi ile Servet-i Fünûn döneminin arasında olduğunu gösteriyor.
Bolca empati yapacağınız, ‘ ya yerinde ben olsaydım?’ diyerek kendinize soracağınız; psikolojik betimlemeleri de içinde barındıran, insani duyguları sorgulatan Sami Paşazade Sezai’ nin okumaktan pişman olmayacağınız bir eseri..!
Esaretten Hürriyete...
"Hissetmediğim şeyi yazamam" diyor yazar ve haklı. Çünkü okurken hissediyorsunuz yaşananları bu da gösteriyor ki yazan kişi de bunu sadece düşünceden ibaret kılmamış. Duyguyla harmanlamış, içine biraz acı katmış ve çokça da gözyaşı... Konusu için 9 yaşında İstanbul'a getirilen Çerkez esirin büyürken yaşadığı ötekileştirilme ve aşk hikayesi denilebilir. Okurken Dilber için üzülürken, "Böyle seven bulunur mu, Celal Bey?" diyeceksiniz. Bir çırpıda biten harika bir eserdi.
Okurken bir filmin içindeymişçesine sahneler gözünüzün önünden akıp gidecek. Sergüzeşt, Türk Edebiyatının aynı zamanda ilk gerçekçi eseri olarak kabul edilir. Keyifli okumalar dilerim.
Çok fazla betimleme yapıldığından dolayı olay örgüsü geri planda kalmış fakat anladığım kadarıyla çağın koşulları çerçevesinde yaşanmış acı bir aşk hikayesi anlatılıyor.
Ümitle bekledim son paragrafına kadar, bu sergüzeşt mutlu biter mi diye, olmadı. Acı ile başlayan, çaresizlik ile biten bir "gerçekçi" hikaye idi.
Edebiyatımızın dönüm noktalarında duran kitapları, edebiyat öğrencisi olarak yeniden tanıma ümidiyle başladım Türk Klasikleri'ni okumaya. İlki Sergüzeşt oldu. Başlığının kelime anlamı "başa gelen hal, macera" olan kitap, Türk edebiyatında romantizmden realizme geçişin önemli eserlerinden olarak anılır. Yazar bu gerçekçi anlayışıyla gayet acı ve akıcı bir hikaye anlatırken, dönemin dilini, kültürünü, kuşak çatışmalarını, sınıfsal farklılıklarını da tatmin edici bir şekilde aktarmış.
Uzun betimlemeleri, derin cümleleri ve günümüzde garip gelen kimi cümle yapıları dikkat çekiyor elbette. Lakin, kitabın 1888 yılında yayınlandığını unutmamamız gerekiyor ve yayınlandığı dönemin dil ve üslubuna göre değerlendirmek elbette.
Hikayenin baş kahramanı güzel Kafkas kızımız Dilber, 9 yaşında yurdundan koparılmış, türlü ailelere satılmış, minik bir şeker için dahi dayak yemiş, daima sözlü ya da fiziksel şiddete maruz kalmış bir kızımızdır. Serüven içinde yerleştiği bir evin ressam olan oğlu Celal Bey'e sevdalanır, Celal de ona... Nostalji sever misiniz bilmem, ben bayılırım. Gençlerin aşkına, oğlunu bir halayık ile evlendiremeyeceği için karşı çıkan evin hanımı, Dilber'i bir gece Celal'den habersiz satar. Celal aşkının derdinden hastalığa tutulur, Dilber ise yine türlü acımasız ellerde savrulur durur.
Kitabın ciğer dağlayan sonunu anlatmak istemem, lakin merak ediyorum, Dilber çıksa kitaptan, gelse otursa yanıma, sırtını sıvazlasam, desem ki "Ah canım, kıyamam sana.", sarsam sarmalasam... Merak ediyorum ufacık bir merhem olur mu, geçmişine, kavuşamadığı sevdasına, kırılan onuruna... Ahh Dilber, ah bu insanoğlunun kara,
Yazar Hakkında
Samipaşazade SezaiYazar · 18 kitap
Sami Paşazade Sezai (Osmanlıca: سامى باشا زاده سزائى), (d. 1859 İstanbul - ö. 26 Nisan 1936 İstanbul) Türk realist öykücü, romancı.rnrnTürk Edebiyatının ilk gerçekçi romanlarından birisi olma özelliğiyle edebiyat tarihinde büyük önem taşıyan “Sergüzeşt” adlı romanın yazarıdır. Türk edebiyatında modern kısa hikâyenin kurucularındandır.
Yaşamı
1859 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Tanzimat devrinin ileri gelen isimlerinden, Osmanlı Devleti’nin ilk Maarif Nazırı (Eğitim bakanı) Abdurrahman Sami Paşa ile Paşa’nın ikinci eşi olan Dilarayiş Hanım’ın oğludur. Babasının Taşkasap, Taşkasap’taki konağında özel öğrenim gördü. Konaktaki eğitim yıllarında Farsça, Arapça, Fransızca, Almanca; daha sonra Londra’da görev yaptığı yıllarda İngilizce öğrendi. Yirmi yaşına kadar resmi bir görev almayıp, edebiyat konusundaki bilgilerini artırmayı tercih etti. “Maarif” başlıklı ilk yazısı 1874 yılında “Kamer” adlı gazetede yayımlandı. 3 perdelik bir piyes olan “Şir” isimli ilk eseri 1879’da yayımlandı. 1880'de, ağabeyi Abdüllatif Suphi Paşa’nın başında olduğu Evkaf Nezareti Mektubi Kalemi’ne memur oldu. Babasının ölümünden sonra da Londra elçiliği ikinci kâtipliğine atandı. Orada kaldığı dört yıl boyunca İngiliz ve Fransız edebiyatlarını yakından izledi. 1885’te elçilik görevlerinin şapka giymesi yasağına uymadığı için elçilik kadrosu azledildiğinde İstanbul'a döndü, İstişare Odası’na memur oldu. Bu dönemde Latife Hanım ile kısa süren bir evlilik yaptı. 1885 - 1901 arasında İstanbul’da yaşadı ve edebi açıdan verimli bir dönem geçirdi. Abdülhak Hamit ve Recaizade Ekrem ile yakın dost oldu. 17-18 yaşlarında iken tanıştığı Namık Kemal ile sürekli mektuplaştı. Diğer Tanzimat yazarları gibi çok sayıda eser vermedi; bir roman, iki küçük hikâye kitabı, hatıra ve seyahat yazıları yazdı. 1888’de bir paşazade ile cariyenin aşk öyküsünü anlattığı Sergüzeşt adlı romanı yayımlayarak Şemseddin Sami, Namık Kemal ve Ahmet Mithat Efendi'den sonra Türk edebiyatının ilk romancıları arasına girdi. Alphonse Daudet'den “Jak” romanını Türkçeye çevirdi. 1891’de hikayelerini “Küçük Şeyler” adlı kitapta topladı. 1897'de İkdam Gazetesi'nde makaleler ve hikayeler yazdı. Bazı makale ve hikayelerini “Rumuzü'l-Edeb” (1898) adlı kitapta topladı.rnrnSergüzeşt romanı yüzünden göz hapsine alındığını düşünerek bundan kurtulmak için 1901’de Paris'e gitti ve 1908'de Meşrutiyet'in ilanına kadar da orada kaldı. Yurtdışına kaçışını Servet-i Fünun Dergisi’nde yayımlanan “1901‘e Ait Bir Hatıra” başlıklı yazısında anlattı. Paris’te Jön Türkler’le tanıştı; İttihat ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı ve cemiyet içinde saygın bir yere geldi. Cemiyetin 15 Şubat 1902’de yayın hayatına başlayan "Şüra-ı Ümmet" adlı yayın organında Osmanlı Devleti politikalarını ve rejimini eleştiren yazılar yayımladı. Paris yıllarını “1901’den İtibaren Paris’te Geçen Seneler”, “Paris Hatıratından”, “Paris’te Yedi Sene” adlı yazılarında anlattı.rnrnII. Meşrutiyet’in ilanı üzerine İstanbul'a döndü ve Madrid elçisi olarak görevlendirildi. I. Dünya Savaşı başlayınca Madrid'den İsviçre'ye geçti, savaşın sonuna kadar burada kaldı. İspanya yıllarını “Gırnata ve El-Mescidü’l Camia: Elhamra” adlı iki yazıda, İsviçre’de geçirdiği zamanı “İsviçre Hatıratı” başlıklı yazılarında anlattı.rnrnMütareke devrinde 1921 yılında yaş haddi dolmadan hükümet tarafından emekliye sevkedildi ve İstanbul'a döndü.rnrnSon yıllarını Kadıköy’ün Mühürdar semtindeki evinde geçirdi. Çok sevdiği yeğeni İclal'in ölümü üzerine yazdığı mensur bir mersiye ile daha bazı nesir ve hatıralarını 1924’te yayımladığı “İclal” isimli kitapta topladı.rnrn1927'de kendisine Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kararıyla "Hidamat-ı Vataniyye" tertibinden maaş bağlandı. 26 Nisan 1936 tarihinde İstanbul'da zatürreden öldü. Cenazesi, Göksu’daki aile mezarlığına, yeğeni İclal’in yanına defnedildi.
Edebi Kişiliği
İlk eserini Namık Kemal etkisinde yazdığı “Şir” adlı eseri ile tiyatro oyunu alanında veren sanatçı; roman, hikâye, hatıra, sohbet, makale ve şiir ile üne kavuştu. Tek romanı olan Sergüzeşt, bütünüyle esaret konusunu işleyen ilk roman olarak edebiyatımızda yer aldı; cariyelik ve kölelik siteminin eleştirildiği roman, onun en ünlü eseri oldu. Besim Ömer Paşa tarafından Fransızca’ya çevrildi. Romanının getirdiği ünle hikâyeci yönü gölgede kalmış olsa da hikayecilik yönü çok güçlü bir yazardı. Küçük olayları konu alan hikâyeleri ile kısa hikâye türünü, Türk edebiyatına soktu. Tanzimat döneminin en genç yazarı olan sanatçı, “Küçük Şeyler” adlı kitabı ile Servet-i Fünun yazarlarını etkiledi. Namık Kemal’in etkisiyle bir çok hikayesinin dilini süsledi, uzun cümleler kullandı. Yazılarında romantizm ile realizmi birleştirdi. “Sanat için sanat” anlayışıyla eserler verdi. Konularını her zaman yerli hayattan seçti.
