Sevmək sənəti
Erich FrommYazar:
Erich Fromm
Tahmini Okuma Süresi:
6 sa. 48 dk.
Sayfa Sayısı:
240
İlk Yayın Tarihi:
1956
Yayınevi:
Qanun Nəşriyyatı
Orijinal Adı:
Die Kunst des Liebens
Orijinal Dil:
Almanca
Orijinal Ülke:
Almanya
Ülke:
Türkiye
Dil:
Azerbaycanca
Format:
Karton kapak
Türler:
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Gerçekten sevdiğinizi sandığınız birisini acaba gerçekten seviyor musunuz? Bir kişiyi ya da bir nesneyi o olmadan yaşayamam, hayatın bir anlamı olmaz diye mi seviyorsunuz? Kendinizi tanımadan ve sevmeden başkasını sevmeye kalkıyor musunuz? Cevaplarınız tereddütlüyse sevme, sevme sanatı hakkında öğreneceğiniz çok şey var derdi Erich Fromm. Kitap sevme konusunda takınılan üç yanlış tutumun açıklamalarıyla başlıyor. İlki, çoğu kişinin sevmeyi; kendini ya da başkasını sevmekten çok, kendilerini sevdirme olarak görmesidir. Yani bunlar için sevmek yerine nasıl sevimli olabilecekleri önemlidir. İkinci yanlış tutum ise sevmenin kolay olduğu ancak sevilecek ‘nesneyi’ bulmanın zor olduğudur. Satın alma odaklı gelişen toplumlarda erkekler ya da kadınlar birbirlerini çekici yapan şeyin dönemin kafa ve vücut modası olduğunu düşünürler. Bu bağlamda sevme bir nesneye dönüşeceğinden gerçek anlamda bir sevmeden bahsedemeyiz. Üçüncü ve kitapta bahsedilen son yanlış tutum ise âşık olmanın sürekli sevme olarak görülmesidir. Birbirlerine başta âşık olan insanlar birbirlerini daha yakından tanıdıklarında aradaki bağlılık umut kırıklığına, düşmanlık ya da bıkmaya götürüyorsa burada da sevmeden bahsedemeyiz. Peki, bu yanlış tutumları düzeltmenin yolu ne olabilir? Erich Fromm atılacak ilk adımın sevmenin de tıpkı yaşam gibi sanat olduğunu kabul etmek ve bu sanatı öğrenme yolunda adımlar atmak olduğuna inanıyor. İnsanların istemeden doğduklarını, istemeden öleceklerini, yakınlarının onlardan önce ya da sonra öleceklerini düşünmeleri ve doğanın ve toplumun gücü karşısındaki çaresizliklerini bilmeleri hayatlarını bir hapishaneye çevirir. Bu hapishaneden çıkmanın yolu sevgidir. İnsanlar bu yüzden çeşitli yollarla sevgiyi bulmaya çalışmışlardır. Bunlar tapınma, lükse kapılma, her şeyden el etek
Sevmek Yalnızca Sevmek Değildir.Edebiyat
Sevgi konusunda öğrenilecek çok fazla şey var. Bu konuya Fromm çok güzel girmiş.Birleşme ihtiyacının doğal neticesi ve psikolojik olarak dik durabilmenin en önemli gereksinimi sevgidir.Sevgisiz bir birleşim bizi olumsuz etkiler.Sapmalar yaşatır diyor kitabın ilerleyen kısımlarında ki haklı.Bu isteğin bebeklikten çocukluğa, çocukluktan ise ölünceye kadar devam ettiğini söyler.Yani asıl problemli kısım annenin yetmemeye başladığı dönemdir.Bu nedenle annelere bir çocuğun gelişimin döneminde her şeyden çok ihtiyacı vardır.Kötü alışkanlıklar yani uyuşturucu gibi seylerde eksik sevgiler neticesindeki arayışların bir karşılığıdır der Fromm.Duygusuz cinsel birlikteliklerin sevgiye yaptığı zararlardan bahseder ki bu konuyu Freud da ele fazlasıyla alır.Kişinin topluma karışmasını yalnızlık giderecek bir durum olarak görmez Fromm ki bu konuda da bence haklı.Sevginin vermek olduğundan almak olmadığından bahseder sık sık.Etkin ilginin olması gerektiği üzerinde durur.Bilgininde sevgide var olması gerektiğini belirtir Fromm.Annelere sadece süt değil baldq verin der.Annenin yuva olmasından bahseder.Babanın doğru kurallar, disiplin ve öğretmen olduğunu belirtir.Anne ve baba sevgisinin birlikte ve eşit olarak verilmesini ister ve bu şekilde sağlıklı bir cocugun oluşacağını belirtir Fromm.Kişinin yapıcı sevmesi, kendini de sevmesini oluşturur der Fromm.Narşist sevginin zararından bahseder uzun uzun.En son olarakta birlikte eğlenerek yaşamanın sevgiyi doguracağını ve arttıracağını belirtir Fromm.
Sevmek yalnızca sevmek değildir. İlgidir, bilgidir, özgünleşip kaynaşmadır, yeniden var etmedir. Çevrenizde kurduğunuz tüm ilişkileri bağları kısacası ağzımızdan çok kolay çıkıveren ‘sevgi’ sözcüğünü yeniden anlamlandırma sürecinde kılavuz olabilecek nitelikte bir kitap.
Kitap, ince ve basit
10/10
2024 29. kitabı
Sevgili @durumsoyut'un tavsiyesi ile sonunda adında "sanat" geçen ve gerçekten 10 yıldızı hak eden bir eseri okumuş oldum. Anlatım sistematiği resmen ders niteliğinde, kitap veya makale yazacaklar için özellikle ilk bölümü bir kılavuz olarak kullanılabilir. İçeriğe gelecek olursak, her sayfa kenarında en az 2-3 not almak zorunda kaldım. Kitabın her satırı alıntı yapılabilecek dolulukta. Milyonlarca satması ve okunması boşuna değilmiş.
Senin Sevginin Ederi Ne?
Sevginin iç dinamikleri tek tek ele alındığında hep bir alış veriş içerisindeyiz. En "masum" zannedilen sevgilerde bile bir çıkar söz konusu.
Nasıl yani?
Örneğin Tanrıyı seviyor musun? Evet.
Peki neden seviyorsun?
Cennet, köşk, huri ve tüm "cismani" zevklerinin kaynağı olarak gördüğün için olabilir mi?
Tüm bunları hesaba katmadan Tanrıyı sevdiğini söyleyebilir misin?
Evet dersen yalan olduğunu kendine itiraf etmekten acizsin.
Erich Fromm İslam kaynakları dışındaki dinlerin kaynaklarından bolca alıntılar yaparak savlarını belli bir temele dayandırmış. Oysa İslamiyetteki "ihsan" ve "ihlas" konularına hakim olsaydı önünde çok geniş bir hazine bulacaktı. (Kaldıki müslümanların %99'undan fazlasının bilmediği bir şeyi elin ecnebisinden beklemek de çok doğru değil.)
Bunun yanında eserde "sevmek" eylemine dair ana hatları, felsefe ve psikoloji temelinde çok naif bir şekilde inceleyerek orjinal bir eser ortaya koyuyor.
Ayrıca Freud'u çok fazla yerde nazikçe gömüyor. Konu bağlamında çok fazla Freud'un görüşlerine baş vurup sonra çürütmesini de biraz fazla buldum.
Özellikle IV. Bölümde "inanç ve sevgi" bağlantısı üzerinden inanç konusuna bakışını çok beğendim.
Kitabı tavsiye ediyor muyum? Bence düşüncelerini ve inançlarını sağlam bir temele oturtmamış biri için tam anlamıyla faydalınalacak bir eser değil. Çünkü bazı düşünceleri mihenge vurup, elekten geçirmek gerekiyor. Kritik düşünce şart yani. Fromm'un savlarını alternatif düşüncelerle mukayese edip muhakemeye tabi tutmadan sağlıklı bir verim almak çok zor. Zaten kitabın başında Fromm da bu dediğimi farklı bir şekilde dillendiriyor. Kitabın sonuna gelince başında ne demek istediğini anlamış oldum.
Ayrıca bilimin teorik dünyasının sınırlarını aşıp pratik hayata dair görüşleri sayesinde psikoloji dünyasına ağırlığını koymuş bir
Okuduğum ilk eseri ve en popüler olan kitabı Sevme Sanatı
Erich Fromm
23 Mart 1900'de Frankfurt'ta dünyaya gelmiş, 18 Mart 1980'de İsviçre'de hayatını kaybetmiş Alman asıllı bir psikanalist, sosyal psikolog ve hümanist filozoftur. Hem Freud'un psikanaliz geleneğinden hem de Marx'ın toplum eleştirisinden beslenen Fromm, bu iki büyük düşünürü özgün bir sentezle birleştirerek kendine has bir düşünce okulu kurmuştur.
Fromm'un temel ilgi alanı, modern insanın özgürlük karşısındaki tutumu ve toplumun bireyi nasıl şekillendirdiğidir. Özgürlükten Kaçış , Sahip Olmak ya da Olmak ve Sevme Sanatı gibi eserleri, hem akademik çevrelerde hem de geniş okur kitlesinde büyük yankı uyandırmıştır. Fromm, karmaşık psikolojik ve felsefi kavramları sade ve anlaşılır bir dille aktarma becerisinin nadir örneklerinden birini temsil etmektedir.
Sevme sanatı ' na dönersek ilk bakışta romantik bir aşk rehberi gibi görünebilir. Adı bu beklentiyi doğurur; ancak kitabı açıp okumaya başladığınızda çok farklı ve çok daha derin bir dünyayla karşılaşırsınız. Fromm bu kitapta sevgiyi; bir duygu olarak değil, bir sanat olarak, bir beceri olarak ve her şeyden önce öğrenilmesi gereken bir eylem olarak ele almaktadır.
Kitap oldukça ince ve yoğundur. Sayfa sayısı az ama her sayfa son derece ağır ve düşündürücüdür. Bu nedenle hızlı bir okuma için değil yavaş, durakksayarak ve not alarak okunmayı hak eden bir eserdir.Senede 1 kez okuyup bilgileri tazelemem gerekecek.
Fromm, sevgiyi analiz ederken aynı zamanda modern toplumu, kapitalizmi, yalnızlığı ve insanın varoluşsal krizini de masaya yatırır.
İnsanların büyük çoğunluğu sevgiyi öğrenilmesi gereken bir şey olarak görmez. Herkes sevilmeyi ister; ama sevmeyi öğrenmek için çaba göstermez. Bu, bir müzisyen olmak istemek ama hiç pratik yapmamak
Erich Fromm
23 Mart 1900'de Frankfurt'ta dünyaya gelmiş, 18 Mart 1980'de İsviçre'de hayatını kaybetmiş Alman asıllı bir psikanalist, sosyal psikolog ve hümanist filozoftur. Hem Freud'un psikanaliz geleneğinden hem de Marx'ın toplum eleştirisinden beslenen Fromm, bu iki büyük düşünürü özgün bir sentezle birleştirerek kendine has bir düşünce okulu kurmuştur.
Fromm'un temel ilgi alanı, modern insanın özgürlük karşısındaki tutumu ve toplumun bireyi nasıl şekillendirdiğidir. Özgürlükten Kaçış , Sahip Olmak ya da Olmak ve Sevme Sanatı gibi eserleri, hem akademik çevrelerde hem de geniş okur kitlesinde büyük yankı uyandırmıştır. Fromm, karmaşık psikolojik ve felsefi kavramları sade ve anlaşılır bir dille aktarma becerisinin nadir örneklerinden birini temsil etmektedir.
Sevme sanatı ' na dönersek ilk bakışta romantik bir aşk rehberi gibi görünebilir. Adı bu beklentiyi doğurur; ancak kitabı açıp okumaya başladığınızda çok farklı ve çok daha derin bir dünyayla karşılaşırsınız. Fromm bu kitapta sevgiyi; bir duygu olarak değil, bir sanat olarak, bir beceri olarak ve her şeyden önce öğrenilmesi gereken bir eylem olarak ele almaktadır.
Kitap oldukça ince ve yoğundur. Sayfa sayısı az ama her sayfa son derece ağır ve düşündürücüdür. Bu nedenle hızlı bir okuma için değil yavaş, durakksayarak ve not alarak okunmayı hak eden bir eserdir.Senede 1 kez okuyup bilgileri tazelemem gerekecek.
Fromm, sevgiyi analiz ederken aynı zamanda modern toplumu, kapitalizmi, yalnızlığı ve insanın varoluşsal krizini de masaya yatırır.
İnsanların büyük çoğunluğu sevgiyi öğrenilmesi gereken bir şey olarak görmez. Herkes sevilmeyi ister; ama sevmeyi öğrenmek için çaba göstermez. Bu, bir müzisyen olmak istemek ama hiç pratik yapmamakSevgiEdebiyat
Puan vermedi·200 syf.·
2021 19. kitabı
'sevgi' konusu hep tartışılan, derin, anlaşılmaz ve kişiden kişiye değişiyor derim... Peki 'sevgi' tam olarak nedir/neydi?
Kitap adında 'sevme' var yani 'sevmek eylemi' görüldüğü gibi; sevme, sevilme elbette 'sevgi' den geliyor. Yazarımız üç önemli unsur üzerinde duracaktır; sevme, sevilme, sevgi.. Peki 'sevgi' seven için mi geçerli yoksa sevilen için mi? Seven kişi olabilir öyle değil mi? O zaman demek ki kitap 'sevme' kavramına bağlı olarak 'sevgi' ye odaklanacaktır.
Bu kitap incelemesine başlarken süslü, sevgi dolu cümle kurmadım; sevmek şudur ya da budur ve aslında böyledir, demedim çünkü bir sanatı konuşacağız. Bu hiç şüphesiz kitabımızın adından da geçtiği gibi "Sevme Sanatı"
Erich Fromm giriş yazsında şöyle bir açıklama yapar: "Bu kitabı okuyarak sevme sanatına ilişkin hazır
bilgiler edinmek isteyenler düş kırıklığına uğrayacaklardır. Tam tersine bu kitap, belli bir olgunluk düzeyine erişmeden kişinin sevgiye ulaşamayacağını göstermeyi amaçlamaktadır. Burada yapılmak istenen
okuyucuya, sevgiye erişmek için harcadığı tüm çabaların, kendi kişiliğini bütünüyle yaratıcı yönde geliştirmedikçe, başarısız kalacağını göstermek, komşusunu sevme yeteneği, alçak gönüllülük, cesaret, inanç ve
disiplin kazanmadan sevgiden yana kişisel doygunluğa erişemeyeceğini kanıtlamaktır."
Ve BAM! İşte Fromm müthiş bir seslenişte bulundu okuyucuya, bu kitabı büyük bir ciddiyetle okumam gerektiğini anladım. Bu asla bir kişisel gelişim değildi.
İkinci cümlesine dikkatinizi çekmek istiyorum 'Tam tersine bu kitap, belli bir olgunluk düzeyine erişmeden kişinin sevgiye ulaşamayacağını göstermeyi amaçlamaktadır.' yani sevgi olgunluk mu? Ya da olgunluğu mu gerektiriyordu? Cümlenin devamı ise 'kendi kişiliğini bütünüyle yaratıcı yönde geliştirmedikçe' bu kısma baktığımız zaman ise bu olgunluğu
Olgunlaşmamış sevgi. Seni, sana ihtiyacım olduğu için seviyorum, olgun sevgi. Seni sevdiğim için sana ihtiyacım var. Erich Fromm, sevmeye doğumdan,
çocukluktan, aile hayatına ve sosyal yaşama, evlileğe dek başka açılardan yaklaşıyor. İçinde bulunduğumuz toplumun, sosyolojik ve ekonomik olarak bizi sürüklediği sevme sanrıları ve içine düştüğümüz boşlukların nedenlerine dair oldukça sorgulamaya iten, düşündürücü bir eser. Keyifli okumalar, sevgiyle kalın. Aşk gibi sonsuz umutlar ve
beklentilerle başlayan ve hiç şaşmadan yıkılan bir başka faaliyet ya da yatırım bulmak çok güçtür....
.
“Sevmek bir sanat mıdır?” Kitap bu üzerine düşünülmesi gereken soruyla başlıyor. Erich Fromm sevgiyi, erkek ve kadının karşılıklı birbirine duyduğu arzu olarak ele almıyor. Sevgiyi varoluşsal bir çerçevede anlatıyor. O, bir insanın tek bir sevgi nesnesiyle değil, tüm dünyayla bağlantıda oluşunu belirleyen bir tutum olarak görüyor. Bu nedenle kitap süresince sevgi sorununu bir nesne problemi olarak değil bir yetenek problemi olduğunu düşünüyor. Bu anlamda insanın sevgiyi “nesne problemi” olarak ele almasının sosyolojik arka planını da açıklıyor. Fromm’a göre günümüzde –kitap basım tarihi 1956- insan, kendisine, çevresine, doğasına ve diğer insanlara yabancılaşmıştır. İnsan bir meta haline dönüştürülmüş, pazar koşulları altında kendisine en fazla kârı getiren şey ne ise ona yatırım yapması hedeflenmiştir. Bu nedenle Fromm için insan ve ilişkileri birbirine yabancılaşmış otomatların ilişkileridir. İnsanın sürekli olarak beklenti ve düş kırıklığı içinde bulmasını nesneleştirilen bu ilişkilere bağlar.
Yazar kitabında sevgiyi türlere ayırıyor. Kendine yönelik sevgi, anne, baba ve kardeşe duyulan sevgi, cinsel sevgi ve Tanrı sevgisi. Sevgiyi bölümlere ayırır ama aslında bunların birbirinden ayrıldığı noktaları anlatmak içindir sadece. Yine vardığı yer, sevginin bütüncül olduğu, dünyaya, yaşama ve yapılan işe ve kişinin kendisine yönelmesi gerektiğiyle ilgilidir.
Bence insan nasıl sevebilir sorusuna cevap veriyor kitap. Mutlaka okunmalı.
"Filanı seviyorum, falana aşığım, şundan hoşlanıyorum, onu da beğeniyorum..." Günlük konuşmalarımızdan bir kesit sundum size. Hayatımızın her anında bir şeylere sürekli bir sevi anlamı yüklüyoruz. Çünkü insan olmanın getirisidir sevmek. Peki sevginin ne olduğunu gerçekten biliyor muyuz? Sevginin de öğrenilmesi gereken bir gerçek olduğunun farkında mıyız?
Öncelikle şunu anlamalıyız; sevgi normal, yaşanması güzel ve hayatımızı daha özel kılacak bir duygudur. O zaman neden bu kadar insan aşk acısı çekiyor dediğiniz duyar gibiyim. Çünkü aşk, doğası gereği beraberinde acı ve üzüntüyü getiren bir şeydir. Aşık olup da mutlu olan yoktur. Bizim konumuz "salt sevgi."
Seven için önemli olan, kendi sevgisidir. Seven sevgi duygusunda kendisini tamamlayan insandır. Her insanın içinde bir yarım kalmışlık, tarifi mümkün olmayan bir eksiklik vardır. Bu eksilik zamanla büyür... büyür... bir zaman sonra içinizdeki boşluk bir insan kadar büyüdüğünde... işte o zaman, başka birisiyle o boşluğu doldurmanın vakti gelmiştir! Kısaca; ruhunuzdaki eksikliği ötekinin ruhuyla ikmal etmeye sevgi denmiştir.
Birisini sevdiğiniz alameti, ona şefkat etmektir. Gayeniz, sevilenin mutlu olmasıdır. Sevdiğiniz şeyin mutluluğuyla mutlu olursunuz. Eğer ki sevdiğiniz acı çeksin, üzülsün, bana ram olsun gibi düşüncelere sahipseniz burada ihtiras vardır. İhtiras da aşka işaret eder. Oysa sevgi daha vericidir, daha sağlıklıdır. Her iki taraf için de iyileştiricidir. Sevenler benliklerini daha ruhsal bir gıdayla doyurdukları için; sevenler az yemek yer, az uyur. Hayatın narkozları sevgide azalmıştır. Yaşamın kendisi çoğalmıştır. Seven hayatın her anından keyif aldığı için, an'ı yaşar. Üzerine sevi yüklenmemiş zamana yaşamak denilebilir mi?
Sevgiyi doğru yaşayabilmek için onu bilmek gerekir. Tanım bilmek olunca,
《 SEVME SANATI 》Psikoloji
Puan vermedi·200 syf.··
Beğendi
·2026 24. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 17 Mayıs 2026 21:50
Erich Fromm'un "Sevme Sanatı" isimli kitabı, sevme duygusunu çeşitli yönlerden irdeleyen bir yapıttır. Sevmenin sanat olduğunu ifade eden yazar, bu sanatı teorik ve pratik yönleriyle psikolojik, sosyolojik ve felsefi açılardan derinlemesine irdeler.
Sanat nedir? Yapılan eylemi önemsemek, o işe dikkatle, özenle çalışmaktır. Sevmek sanat mıdır peki; kesinlikle sanattır. İçimizde doğal olarak bulunan bu duygu, özenle, sabırla duyguya yoğunlaşarak büyütülmeli, geliştirilmeli ve şekillenmelidir.
Sevmek aslında tüm insanlığın kendinde geliştirmesi gereken bir duygudur. Huzurlu ve sağlıklı bir toplum için bu gereklidir. Çoğu insanın sevilmek istediğini anlatan yazar, aslolanın sevmek olması gerektiğini vurgular. Sevmek bir eylemdir diyen yazar, insanoğlunun, bu eylemi başkasından beklemek yerine, bireysel olarak gerçekleştirmesi gerektiğini anlatır. Sevgi eylemini bir sanat hâline getiren yolları ise şöyle sıralar: özen, sorumluluk, saygı, bilgi. İlk üç yol gayet açıkça anlaşılıyor. Bilgiyi ise yazar sevdiğimiz kişiyi tanımak olarak terennüm ediyor. Sevginin oluşması için kişinin karşısındaki insanı merak etmesi ve tanıması gerekir. Tanımanın, bilmenin olmadığı ilişkide sevgiden söz edilemez. Özellikle romantik ilişkilerde, bir insanı tanımadan devam ettirilen iletişimler yalancılıktan ve zaman hırsızlığından başka bir şey değildir. İnsan bilmediği kişiye sevgisini eylem olarak gösteremez. Sevgi dilde var ama eylemde yoksa, orada sevgi yoktur. Turgut Uyar’ın da dediği gibi “Gizlenen, gösterilmeyen, hissettirilmeyen sevginin zerre değeri, kıymeti yok gözümde. Bu duvar da beni çok seviyor olabilir, bilemem.”
Daha sonra sevgi türlerine değinen yazar bunları; kardeş sevgisi, anne sevgisi, baba sevgisi, cinsel sevgi, kendini sevmek ve Allah (c.c.) sevgisi olarak açıklar.
Yazar Hakkında
Erich FrommYazar · 53 kitap
Erich Fromm, Yahudi kökenli Almanya doğumlu Amerikalı ünlü bir psikanalist, sosyolog ve filozoftur. Ruh bilimine Marksist-sosyalist ve insancıl yaklaşımın en önemli temsilcilerindendir. Frankfurt Okulu ve okulun genel yaklaşım biçimi olan eleştirel teori için yaptığı katkılar ile de tanınmaktadır.
Heidelberg ve Münih Üniversiteleri'nde toplum bilim ve psikanaliz eğitimleri gördü.1922 yılında Heidelberg Üniversitesi'nde doktora öğrenimini tamamladı. Münih'te ruh hekimliği ve ruh bilim üzerine ek incelemeler yaptıktan sonra, Berlin Psikanaliz Enstitüsü'nde eğitim gördü ve 1931 yılında mezun oldu.
30'lu yılların başlarında Almanya'da Nazi hareketinin güçlenmesi nedeni ile İsviçre'nin Cenevre şehrine yerleşti. 1933 yılında Chicago Ruh Çözümleme Enstitüsü'nden aldığı davet üzerine Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. 1934 yılında, 1938'e kadar kadrosunda bir uzman olarak görev aldığı Frankfurt Toplumsal Araştırma Enstitüsü ile birlikte New York'a taşındı. Özel çalışmalarını sürdürdü ve Columbia Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
1946 yılında William Alonson White Ruh Hekimliği, Ruh Çözümleme ve Ruh Bilim Enstitüsü'nün kurucuları arasında yer aldı. Yale Üniversitesi, New York Üniversitesi Bennington Koleji, Michigan Eyalet Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalıştı.
1949 yılında Meksika Ulusal Özerk Üniversitesi'nden gelen bir profesörlük önerisini kabul etti ve tıp fakültesi lisansüstü bölümünde ruh çözümleme şubesini kurdu, 1965 yılında emekli olana kadar orada çalıştı.
Emeklilik yıllarını geçirdiği 1980 yılında İsviçre'de öldü.
Marksist ve sosyalist, insancıl dünya görüşünü benimseyen Fromm, Batı kapitalizmi ve SSCB komünizmini reddetmiştir.
Biyofili hipotezine olan katkıları, evrimsel psikoloji konusundaki araştırmalara temel sağlamıştır.
Erich Fromm'un çalışmaları birçok dile çevrilmiştir. Sigmund Freud etkisinde kalmıştır.
