Yazar:
Rıfat Ilgaz
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 43 dk.
Sayfa Sayısı:
96
Basım Tarihi:
2015
Yayınevi:
Çınar Yayınları
ISBN:
9789753480093
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Kitabı okumaya başladığınızda Rıfat Ilgaz'ın neden yargılandığının sebebi ile karşılaşmaktasınız, ayrıca çok önemli olan bu eserin bir dönem yasaklanmasını öğreniyoruz. Rıfat Ilgaz şiirlerinde sınıf ayrılıklarına, haksızlığa ve insanların beyinlerinin uyumasına değinmiştir.
"Düşünce özgürlüğü" bu kitabı okuyunca direkt aklıma gelen ve aklımdan çıkmayan bir terim oldu. Hangi dönem olursa olsun insanlar her türlü düşünce özgürlüğüne sahip olmalı. Bu özgürlüğün kime ne zararı olabilir ki bilakis gelişime etki ettiği ve edeceği çok açıktır.
Düşünsenize bir şiir kitabı çıkarıyorsunuz ve bundan dolayı hapis cezasına çarptırılıyorsunuz. Hapis cezasının sebepleri de gerçekten çok komik. Birkaç tanesini yazayım hemen:
- Şiirlerinde adaletsiz bir düzenin adaletsizliğini ortaya koymak.
- Eşitliğin olmadığı bir düzeni gösterip eşitlik talep etmek.
- Adam kayırmanın ayyuka çıktığı yerde liyakat talep etmek.
- Kötü yönetimin olduğu idareden iyi yönetim talep etmek.
- Bir kesimin yoksullaştığı bir kesimin ise zenginliğine zenginlik kattığı düzeni eleştirmek.
Tüm bunları da şiirlerin içerisinde, asla sanatın dışına çıkmadan yapmış Rıfat Ilgaz. Bazen düşündükçe insanın çıldırası geliyor.
Bir öğretmen, bir sanatçı, toplumda gördüğü sorunları dile getirmeyecekse ne işe yarar?
Peki bir mahkeme, halkına sırtını dönüp gerçekleri söyleyenleri cezalandıracaksa ona güvenmek ve kararlarına saygı duymak mümkün müdür?
Rıfat Ilgaz’ın 1940’lı yılları yansıttığı ve toplam 19 şiirden oluşan bu eserini bir gün okumanızı ve bir dönemin yönetiminin yine aynı dönemin aydınlarına reva gördüğü muamelenin farkına varmanızı çok isterim.
Keyifli okumalar dilerim.
Sınıf, ikinci dünya savaşı yıllarında sıkıntılı günlerin yaşandığı bir dönemde yazılmış, içerisinde on dokuz şiirin bulunduğu, sayfa sayısı bakımından hacmi küçük olmasına karşın yazıldığı dönemde edebiyat çevresinde büyük yankı uyandırmış, siyaset alanında büyük tartışmalara sebep olmuş bir eser.
Bu kitapta, halkın yoksul kesiminin ve yoksulluk sebebiyle okula devam edemeyen çocukların gündelik yaşantısı gerçekçi bir yaklaşımla anlatılıyor. Konusu, hem gerçek anlamda okuldaki sınıftan, hem de toplum içerisinde zengin yoksul olarak ayrışan sınıflardan oluşan bir şiir kitabı. Şiirlerde çocukların dertleriyle dertlenen duyarlı bir öğretmenin, toplumdaki yoksul kesimin sıkıntılarına dikkat çeken bir yazarın toplumcu bakış açısını görüyoruz.
1944 yılında yayımlanan, kısa bir süre sonra hükümet kararıyla piyasadan toplatılan Sınıf kitabında, iktidarın, o dönemde aykırı ses çıkartıp aksaklıkları dillendiren yazarlar üzerinde nasıl bir baskı oluşturduğunu, yargının nasıl siyasallaştığını, toplumun nasıl sıkıntılar çektiğini ve yoksulluğunu görebilirsiniz.
İyi okumalar...
"Tek suçunuz hür insanlar gibi konuşmak
Kitaplar suç ortağınız"
R. Ilgaz
Bu kitabı 70 yıl önce okusam başıma gelmeyen kalmazdı. Şimdi gönül rahatlığıyla okuyup, incelemesini yapabiliyorum. Bu güzel bir ilerleme. Şu an kitaplığımızda Aziz Nesin, Nazım Hikmet, Rıfat Ilgaz gibi yazarlar ve şairler bulundurabiliyoruz. Ama unutmayalım büyük biraderin de dediği gibi "Bunlar iyi günlerimiz." İleride bu kitaplar yüzünden başımıza bir şey gelip gelmeyeceği kesin değil.
Öncelikle Rıfat Ilgaz ile başlayalım. Rıfat Ilgaz kimdir? Çoğu kişinin Hababam Sınıfı ile tanıdığı bir yazardır. Aynı zamanda bir öğretmendir de ama her şeyden önce bir şairdir. Her şeyden önce diyorum çünkü kendini bir şair olarak tanımlıyor Rıfat Ilgaz. Peki sadece bu kadar mı? Tabii ki hayır, komünistlikle suçlanan, kitapları toplatılan, öğretmenlikten atılan, veremle uğraşan, büyük üzüntülerle karşılaşan biridir Rıfat Ilgaz. Rıfat Ilgaz'ı tanıma kısmını kendi ağzından birkaç cümle ile bitirelim. Rıfat Ilgaz der ki: "Adım komüniste çıkmıştı. İzleniyordum. Yerim yurdum, ne olacağım belli değildi. Üstelik verem gibi bulaşıcı bir hastalığım vardı. Bütün bunların eşime de zarar vereceğini, bir gün onun da işinden atılabileceğini düşünüyor, çocuklarım için de kaygılanıyordum. Ayrılmamız da bundan oldu."
Rıfat Ilgaz'dan birçok kitap okuyan ve kalemini çok seven biriyim. Bu yüzden Rıfat Ilgaz okumamışlara küçük bir tavsiyede bulunabileceğimi düşünüyorum. Rıfat Ilgaz ikinci şiir kitabı "Sınıf" yüzünden komünist damgası yer ve suçlu durumuna düşer. Her yerde aranan Rıfat Ilgaz bir süre polisten kaçar. Ama sonunda teslim olur. "Karartma Geceleri adlı kitabında aranan bir devrimci öğretmenin başından geçenler anlatılır. Fark ettiğiniz üzere bu kitap
Sınıf, Türk şair, romancı ve öykücü olan Özellikle Hababam Sınıfı romanıyla tanınan Rıfat Ilgaz'ın 1943 yılında yazdığı 19 siirden oluşan, 1944 yılı başlarında yayımlanan şiir kitabıdır.
Rıfat Ilgaz’ın komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle eski Türk Ceza Kanunu 142. Maddeden yargılanıp, 6 ay hapse mahkum edildiği kitap: Sınıf. Şiirlerden oluşmakta. Sene 1944. Nazım Hikmet zindandadır ve bir şair daha zindana atılır. Kitabın kapak rengi dolayısıyla da kitap aynı sene toplatılır. Ve mahkumiyet gerekçelerinden biridir bu. Kızıl bayrağı çağrıştırdığı söylenir. Oysa Türk bayrağı da aynı renktendir. Bahane işte ya, Başbakan Recep Peker faşizmi hüküm sürmektedir. Bu coğrafya da son da olmayacaktır.
8/10
2021 31. kitabı
Rıfat Ilgaz’ın 6 ay hapis yatmasına sebep olan şiir kitabıdır Sınıf... Ne acı ki, o sadece halktan yana olmaya çalışırken halktan koparılması gerekmiş ve yarası olanlar gocunmuş hemen ardından
bu kararı vermişler. Özellikle kitabın incelemelerini ve duruşma kayıtlarının kitapta olmasını çok sevdim. Okurken de gerçekten üzüldüm. Tarihi bir duruşma olmuş, kararı verenlerin bakış açıları inanılmaz...
Puan vermedi·96 syf.·
2025 150. kitabı
Rıfat Ilgaz'ın, Yarenlik'ten sonraki ikinci şiir kitabı "Sınıf". Yazarın bu kitabı önce sıkıyönetim kararıyla toplatılmış ve sonrasında da yazar altı aya hüküm giymiş.
İnsanların yaşantılarını, geçim zorluğunu, gelir dağılımı dengesizliğini, adaleti ve insanın insan onuruna uyacak bir şekilde yaşaması gerektiğini belirtiyor şiirlerinde. Toplumsal gerçekçi bir şair diyebiliriz Rıfat Ilgaz için. Meşhur Hababam Sınıfı''nın da yazarıdır kendisi aynı zamanda.
Rıfat ILGAZ'a reva görülen mahpusluk, toplam 5 yil, 5 ay, 25 gün.
Cezasinin 6 ayını Sinif siir kitabi nedeniyle alıyor.
'Tek suçumuz hür insanlar gibi konuşmak Kitaplar suç ortağımız' diyor Rifat Ilgaz
Balikli Rum hastanesinde tüberküloz tedavisinde oldugu donemde tutuklaniyor.
Tatil sırasında yazdigi Nazim Hikmet siiri nedeniyle ayni cezaevinde tutuklu bulunduğu 17 yasinda bir lise ogrencisi ile birlikte bir gece zincire kelepcelenerek sığınağa götürülür ve sonrasinda;
'Bir liseli talebeyle vurulu bileklerin ayni kelepçeye' dizesi ortaya cikar.
Rıfat Ilgaz'ın meziyeti, gürültülü mevzulardan kaçması, asıl sanatlık değerleri bulamadıkları
için, tantanalıı isimler ve sıfatları, önemli vakalar ve şahısları sıralamak suretiyle tesir yapmak isteyenlerin kötü geleneğinden kendini
kurtarmış olmasıdır.
Onda 'bazı cevherli genç sanatcılarımızın
zayıf tarafı' diye gösterebileceğimiz ' bohem ve 'snobluk' merakı
da çok şükür yok. O, her gerçek sanatkarda olduğu gibi, şahsiyetini silmek suretiyle bir şahsiyet sahibi olunabileceğini anlamış gö
rünmektedir. Şiirlerine konu ararken, uzaklara gitmek veya yükseklere çıkmak lüzumunu duymuyor, kendine en yakın muhitleri,
en iyi bildiği insanları ve nesneleri kafi görüyor. Bize ispat ediyor
ki, her hadise, en küçüğü, en ehemmiyetsizi bile şiirin mevzuu olabilir. Yeter ki bunu söyleyecek dili bulabilelim. Yeter ki, şiire, sırf
kendi duygularımızın dar çerçevesinden taşıp bütün insanlara ge
çebilecek cinsten bir çeşni verebilelim
Rıfat Ilgaz'ın şiirlerinde vakanın gerçekliğindeki ağırbaşlılığı ve sade, çıplak realizmi bulursunuz. Kin, gayz, nefret yok ... Belki birazcık alay var. Onun şiirlerinin asıl örgüsünü sevgi ve merhamet teş
kil edıyor. Basit, şatafatsız, gürültüsüz insanlar ... Fakat iyi insanlar ... "
(PERTEV NAİLİ BORATAV - Yurt ve Dünya, 15.3.1944)
Yazar Hakkında
Rıfat IlgazYazar · 67 kitap
1911 yılında Kastamonu’nun Cide ilçesinde doğdu. 7 Temmuz 1993 tarihinde öldü.Rıfat Ilgaz 1940’ların toplumcu-gerçekçi şairlerindendir. 1911 yılında Cide’de doğdu. Şiir yazmaya ortaokul öğrencilik yıllarında başladı. İlk şiiri 27 Temmuz 1927 ‘de, günlük Nazikter gazetesinde yayınlandı. Ayrıca; Açıkgöz(Kastamonu), Güzel İnebolu ve Güzel Tosya gazetelerinde şiirleri ve yazıları yayınlanmaya başladı. Lise yıllarında babasının ölümü sebebiyle buradan ayrıldı. Yatılı olarak Kastamonu Muallim Mektebi’nde öğrenim gördü. 1930 yılında mezun oldu.
Altı yıl süreyle Gerede, Akçakoca, Hendek ile Düzce arasında Gümüşova’da ilkokul öğretmenliği yaptı. Ankara Gazi Eğitim Enstitüsünü 1938 ‘de bitirdi ve Adapazarı Ortaokulu Türkçe Öğretmenliğine atandı. 1939’da İstanbul Karagümrük Ortaokulu’nda Türkçe Öğretmenliğine başlayan Ilgaz’ın, yazı ve şiirleri dergilerde yayınlanmaya başladı. 1940 ‘da Çığır, Oluş, Ulus, Güneş, Yücel, Varlık, Hamle ve Yeni İnsanlık dergilerinde şiirleri çıktı ve aynı yıl Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’ne girdi. Ömer Faruk Toprak ile 9 Eylül 1942’de Yürüyüş Dergisi’ni çıkardılar. Bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik, Cahit Irgat, A.Kadir, Nazım Hikmet (İbrahim Sabri) ile birlikte çalıştılar. 1943’te ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı. Şiirleri olağanüstü bir ilgi gördü. Ocak 1944’de "Sınıf" adlı şiir kitabı çıktı. Sıkıyönetim kararı ile toplatıldı. 1945’te Gün Dergisi çıktı. Bu dergide yazıları yayınlandı. Aziz Nesin’in Cumartesi Dergisine ortak oldu. Seçici kurulda çalıştı. 1946’da Esat Adil, Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte Gerçek Gazetesini çıkardılar. 1946 Ekim ayında Yığın Dergisi’ni Esat Adil ve Adil Yağcı ile birlikte çıkardılar. Öğretmenliğe yeniden döndükten sonra Boğazlayan-Yozgat’a tayini çıktı. Hastalığı nedeniyle Validebağ Sanatoryumunda yattı. Şubat 1947’de Sabahattin Ali, Aziz Nesin ve Mim Uykusuz’un çıkardığı Marko Paşa kadrosuna girdi. Sık sık kapatılan bu derginin daha sonraları sorumlu müdürlüğünü üstlendi. Malum Paşa, Merhum Paşa, Hür Marko Paşa gibi dergilerin adı sık sık değişiyordu. 1950’li yıllarda Ilgaz, gazetecilik yapmaya başladı. Sakıncalı olduğundan gazeteler ve dergiler imzalarına pek yer vermediler.
1952-1960’da Tan Gazetesi’nde dizgici-musahhih ve röportaj yazarı olarak çalıştı. Turhan ve İlhan Selçuk’un çıkardığı Dolmuş Dergisi’ne "Stepne" takma adıyla yazılar yazdı. Hababam Sınıfı, Pijamalar(Bizim Koğuş), Don Kişot İstanbul’da bu dergide dizi olarak yayınlandı. Hababam Sınıfı’nı da isminin sakıncalı olması nedeniyle "Stepne" (Yedek Lastik) takma adıyla yazdı. Ocak 1953’te Devam adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı. Rıfat Ilgaz Demokrat İzmir, Akbaba, Vatan, Yeni Gün, Yeni Ulus gibi yayın organlarında ve kimi edebiyat dergilerinde yazı yazdı. Sınıf Yayınları’nı kurdu ve kendi kitaplarını yayınlayabildi. 1970’te Basın Şeref Kartı’nı aldı. 1974’te emekli oldu. Doğum yeri olan Cide’ye yerleşti. 12 Eylül 1980 döneminde gözaltına alındı. 70 yaşında gerekçesiz sorguya çekildi ve gözaltında kaldı. Tutukluluğu sona erince İstanbul’da oğlu Aydın Ilgaz ile birlikte ölümüne kadar yaşadı. Bu olaylar "Kırk Yıl Önce Kırk Yıl Sonra" adlı kitabında anlatılır. Onu hepimiz Hababam Sınıfı’nın yazarı olarak bildik. Altmış kitabı olmasına rağmen onun şairliğini, romancılığını ve öykü yazarlığını unutmamamız gerekir. Rıfat Ilgaz 7 Temmuz 1993 günü öldü.
