Yazar:
Aziz Nesin
Tahmini Okuma Süresi:
7 sa. 42 dk.
Sayfa Sayısı:
272
Basım Tarihi:
Kasım 2012
Yayınevi:
Nesin Yayınevi
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9789759038496
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Hem mizahıyla hem de toplumsal eleştirisiyle öne çıkan bu hiciv eserde siyasi yozlaşmayı, çıkarcılığı ve halkın bu duruma çanak tuttuğunu zekice kaleme alan yazar, çıkarcı ve ikiyüzlü siyaset sistemi üzerinden eleştirisini yaparken siyasetçilerin yanında onlara körü körüne bağlanan insan topluluğunu da hedef alır.
Gelelim Zübükzâde İbrahim Bey karakterine… Kitabın en önemli ve en sansasyonel karakteri olarak Türkiye’deki siyaset sistemi içerisinde riyakârlığın ve demagojinin adeta bir simgesi durumundadır. Adamına göre hareket eden, her devrin adamı olmayı başaran söylediği ustaca yalanlarla insanları peşinden sürükleyen ve herkesin tanıdığı sözde popülist bir karakterdir.
Hazır Zübükzâde beyimizden bahsetmişken kitaptaki kasaba halkına da değinecek olursak genel olarak menfaatçi, çıkarcı, pasif, kolay yönetilen ve yönlendirilebilen, Zübükzâde karakterini destekleyen ya da desteklemeyip genellikle tutarsız davranan bir topluluk. Size de tanıdık geldi mi?
Kitabın anlatım dili ve üslubu oldukça sade ve halk diline yakındır. Betimlemeleri ile olayları canlandırması sade ve etkileyicidir. Taşlayıcı bir ton kullanan yazar mizahının altında toplumsal bir eleştiri yapmaktadır. Bunu yaparken de hem güldürüp hem de düşündürerek sistemin çürümüşlüğünü göstermekle birlikte okuyucuyu da sorgulamaya itmektedir.
Kitabın temaları ise siyasi yozlaşma, ahlaki çöküş, toplumsal çürümüşlük, ideolojik tutarsızlık, ikiyüzlülük, kitlelerin suiistimali, toplumsal değerlerin çöküşü diyebiliriz.
Sonuç olarak bu kitapta ülkemizin siyasi ve politika yapısının eleştirildiği, yazıldığı döneme binaen günümüze de ayna tutan bir eserdir. Bu eser sizi sadece güldürmeyecek, rahatsız edecek, düşündürecek ve kendinizle yüzleşmenizi sağlayacaktır.
1980 yılında Atıf Yılmaz tarafından sinemaya
Her insan yetiştiği toplumun aynasıdır!Edebiyat
"Bizim başımıza her ne kötülük gelmişse,
bilgisizlikten gelmiştir" (s.194).
Edebiyatımızda keskin bir gözlem gücüyle toplumumuza ayna tutan en büyük yazarlarımızdan biri de Aziz Nesin'dir. Onun sayısız dile çevrilen ve filme aktarılan eserlerinde gündeme getirdiği konular hâlâ güncelliğini koruyor. O nedenle olsa gerek onun eserleri, günümüzde birer başyapıt olarak elden ele dolaşarak okunmaya devam ediyor.
Bu yönüyle Aziz Nesin'in klasikleşen eserlerinden biri de " 
Zübük"tür. Nesin "Zübük"ü Anadoluyu baştan sona gezdiği yıllarda yaptığı gözlemlere dayanarak kaleme alıyor ve ilk defa 1961 yılında yayınlıyor. Romanın kahramanı Zübükzade İbrahim, toplum içerisinde itibarı yok olmuş bir babanın eğitimsiz, mesleksiz, işsiz ve parasız bir evladıdır. O bu özelliklerine rağmen kurnazlığı, fırsatçılığı, düzenbazlığı ve yalancılığı sayesinde toplumun en üst basamaklarına çıkmayı başarıyor.
Doğrusu Aziz Nesin, Zübükzade İbrahim Bey üzerinden, Zübüklüğü bir metafor olarak kullanıyor. Nitekim kitabın yayınlanması ve 1980 yılında Kartal Tibet tarafından sinemaya uyarlanmasından sonra Zübük ifadesi yalnızca siyasi bazı figürler için değil, aynı zamanda çıkarı için her kılığa giren, sözüne güven duyulmayan, içten pazarlıklı, yalancı, sinsi, dolandırıcı ve sahtekâr insanlar için kullanılan bir kavram haline dönüşüyor.
Bu itibarla Aziz Nesin, Zübük olarak hayat bulan karakteri üzerinden bazı siyasi figürleri hicvetmenin yanısıra toplumsal yapıya dair kapsamlı bir eleştiri getiriyor. Tüm bunlara ilâve olarak eserinde Nesin, nasıl kaymağın kalitesini yoğurdun kalitesi belirliyorsa, bir insanın karakteri, kişiliği ve değerini de içinde yetiştiği toplumun belirlerlediğine dair önemli ipuçları veriyor.
Özcesi, bir toplum okuması ve çözümlemesi olan Zübük'ü okurken kahkahalarla güldüm,
Aziz Nesin'dir. Onun sayısız dile çevrilen ve filme aktarılan eserlerinde gündeme getirdiği konular hâlâ güncelliğini koruyor. O nedenle olsa gerek onun eserleri, günümüzde birer başyapıt olarak elden ele dolaşarak okunmaya devam ediyor.
Bu yönüyle Aziz Nesin'in klasikleşen eserlerinden biri de " Zübük"tür. Nesin "Zübük"ü Anadoluyu baştan sona gezdiği yıllarda yaptığı gözlemlere dayanarak kaleme alıyor ve ilk defa 1961 yılında yayınlıyor. Romanın kahramanı Zübükzade İbrahim, toplum içerisinde itibarı yok olmuş bir babanın eğitimsiz, mesleksiz, işsiz ve parasız bir evladıdır. O bu özelliklerine rağmen kurnazlığı, fırsatçılığı, düzenbazlığı ve yalancılığı sayesinde toplumun en üst basamaklarına çıkmayı başarıyor.
Doğrusu Aziz Nesin, Zübükzade İbrahim Bey üzerinden, Zübüklüğü bir metafor olarak kullanıyor. Nitekim kitabın yayınlanması ve 1980 yılında Kartal Tibet tarafından sinemaya uyarlanmasından sonra Zübük ifadesi yalnızca siyasi bazı figürler için değil, aynı zamanda çıkarı için her kılığa giren, sözüne güven duyulmayan, içten pazarlıklı, yalancı, sinsi, dolandırıcı ve sahtekâr insanlar için kullanılan bir kavram haline dönüşüyor.
Bu itibarla Aziz Nesin, Zübük olarak hayat bulan karakteri üzerinden bazı siyasi figürleri hicvetmenin yanısıra toplumsal yapıya dair kapsamlı bir eleştiri getiriyor. Tüm bunlara ilâve olarak eserinde Nesin, nasıl kaymağın kalitesini yoğurdun kalitesi belirliyorsa, bir insanın karakteri, kişiliği ve değerini de içinde yetiştiği toplumun belirlerlediğine dair önemli ipuçları veriyor.
Özcesi, bir toplum okuması ve çözümlemesi olan Zübük'ü okurken kahkahalarla güldüm,
10/10
2024 50. kitabı
Özellikle seçim dönemlerinde adını sık hatırlatan, hiç eskimeyecek şahane bir eser. Ben Zübük'ün unutulmamasını onun bu kadar içimizden, bu kadar gerçekci olmasına bağlıyorum. (Zübük olmak kültürümüzün bir parçasıdır.) Folklorik molklorik bilmem ama bence bu kitap başlı başına sosyopolitik ironidir.
Bu kasaba hikayesini, bölgeye yeni atanan bir öğretmenin ağzından dinliyoruz. Öğretmenimiz de Zübükzade'yi Zübükzede vatandaşların ağzından dinlerken kendi merakını, heyecanını biz okuyucalara veriyor. E tabii bir gün meşhur Zübük ile aklı başında, köylü vatandaşlara şimdiye kadar anlam verememiş bu öğretmenimiz de tanışıyor :)
Kısacası insanların ortak çıkarlarından önce kişisel çıkarları sırada olduğu için halkın kendi kendilerine yarattıkları çaresizlikleri de efsaneleri haline geliyor. Aziz Nesin'in bu eseri zaten siyaset aynası değil toplumsal özeleştiridir!
"Filmini zaten defalarca izledim, kitabı da heyecansız kalır" demeyin. Filmde olmayan birçok detay, bazı farklılılar kitabın içinde var.
Oysa zübüklük bizde, bizim içimiz de. Onları biz kendi zübüklüğümüzden yaratıyoruz. Sonra, kendi zübüklüklerimizin bitek zübük'te birleştiğini görünce ona kızıyoruz...
Eşsiz bir kitap oldu benim için... Mizahi yanı bir yana ders niteliğinde bir kitap, şöyle oturup başını ellerinin arasına alıp uzun uzun düşünesi geliyor insanın kitap bittikten sonra.
Evet zübükler her yerde, içimiz de dışımızda orada burada şurada.. toplum olarak sorunumuz eğitimsizlik, okumamazlık, okuduğumuzu anlamamazlık yada. Bilmem kaç yıl olmuş kitap çıkalı ama değişen hiç bir şey yok ülke de her şey ve herkes yine aynı hatta daha kötü...
Yani kitap üzerine uzun uzun sohbetler edilmesi gerekiyor, mutlaka anlayarak okumak gerekiyor diye düşünüyorum. Bir mizahsen değil bu kitapta yer alanlar bunun bilincine varırsak daha da düşünülmesi gereken konular çıkıyor ortaya..
Büyük bir keyif aldım okurken, keyifli okumalar..
Zübükzade ibraaam BeySiyaset
Yerel seçimlere saatler kala bitirdiğim kitabın etkisinden çıkmam biraz zaman alacak gibi…
Aziz Nesin kendine has kelimeleri ve cümle yapısıyla kitabı çok kolay okunabilir hale getirmiş. Daha önce 
Surname
Ve 
Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz adlı kitaplarını da okumuştum. Onları da tavsiye ederim.
Kitap dalkavukluğun, yalan dolanın, riyakarlığın, Zübük adlı karakterde nasıl vücut bulduğunu anlatıyor. Şaşırıp kalıyorsunuz, bu kadar da olmaz diyorsunuz ama bi bakmışsınız benzerini günümüz siyasetçileri de yapmış.
Keyifli okumalar dilerim.
Aziz Nesin kendine has kelimeleri ve cümle yapısıyla kitabı çok kolay okunabilir hale getirmiş. Daha önce Surname
Ve Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz adlı kitaplarını da okumuştum. Onları da tavsiye ederim.
Kitap dalkavukluğun, yalan dolanın, riyakarlığın, Zübük adlı karakterde nasıl vücut bulduğunu anlatıyor. Şaşırıp kalıyorsunuz, bu kadar da olmaz diyorsunuz ama bi bakmışsınız benzerini günümüz siyasetçileri de yapmış.
Keyifli okumalar dilerim.
Aziz Nesin muhteşem eserlerinden biri olan zübük, siyasi yolsuzluk ve ahlaksızlık üzerine inşaa edilmiştir. Din ve değerlerin suistimali, ikiyüzlülük ve menfaat temellerine dayandırarak yazdığı eserinin özeti ise Zübükzâde İbraam Bey, kasabasında önce “yardımsever, çalışkan, ahlaklı” biri gibi görünerek halkın güvenini kazanır. Ardından politikaya atılır ve kısa sürede çevresini kandırarak çıkarlarını büyütmeye başlar. Zübük; yalan söylemek, insanların zaaflarını kullanmak, dinî değerleri istismar etmek, makam sahiplerini yağlamak gibi pek çok yöntemle basamakları tırmanır. Halk, onun sözlerine inanmak ister çünkü Zübük her kesime ayrı bir yüz gösterir. Herkese istediklerini vadeder; seçim zamanı kapı kapı dolaşarak umut dağıtır. Fakat seçildikten sonra vaatlerini unutur, yalnızca kendisi ve yakın çevresi için çalışır. Zübük’ün gerçek yüzü ortaya çıktığında bile insanlar onu tamamen dışlayamaz. Çünkü bir kısmı ondan hâlâ bir şey bekler, bir kısmı da “daha kötüsü gelmesin” diye susar. Böylece Zübük gibi siyasetçilerin varlığını sürdüren şeyin, aslında toplumun umursamazlığı ve kısa vadeli çıkarları olduğu mesajı verilir. Okumanızı naçizane tavsiye ederim. Çok kıymetli bir kitap.
Zübükzade İbraam'ı Tanıdınız Değil Mi?
"Şimdi çok iyi anladım ki, Zübük bir tane değil, biz hepimiz birer zübüğüz." Aziz Nesin böyle noktalar romanını. Ve ekler: "Ama gerçekten zübüklerden, kendi zübüklüğümüzden kurtulabilecek miyiz?" Bu sorunun ucunu açık bırakır yazar. Okuyucunun, toplumun temelinde çürümeye yüz tutmuş olan vicdan mahkemesinde yanıtı aramasını bekler.
Aziz Nesin'in iğneli dilini ve kara mizah anlayışını en üst doruklarda tattırdığı Zübük, Mum Hala adını verdiği günlüklerde de söz ettiği gibi Vatan gazetesinin, yazardan mizah romanı istemesiyle başlar. Romanın ilk adının Vilayetlik İstiyoruz olması dönemin iktidarı Demokrat Parti'nin seçimleri kazanabilmek için çeşitli vaatler ile ortaya çıkmasıydı. Bunlardan biri de ilçeleri vilayetlik yapmaktı.
Türlü sebeplerden ötürü romanını tamamlayamayan yazar, yeni tasarısı olan Zübükzade İbraam Bey tiplemesi ile tam adıyla Kağnı Gölgesindeki İt (Zübük) romanına başladı.
Zübükzade İbraam Bey'i tanırsınız. O hepimizden biri ve toplumun mihenk taşıdır.
"Son derece ahlaksız, şerefsiz ve kalleş biriydi. Maaşlı bir eleman iken aldığı rüşvetleri yastık altında biriktirdi. Foyası ortaya çıkmaya yüz tutunca, siyasetin dokunulmazlık zırhına bürünmek istedi. Önce belediye başkanı oldu. Yağcılık yapa yapa, rüşveti her yere bulaştıra bulaştıra yükseldi. Yağma, talan, soygun ve vurgun etiketi oldu. Yalanlarıyla insanları kandırdı, kamplara ayırdı. Namuslu insanları birer birer harcadı. Atatürkçü insanlara komplolar kurdu. Öylesine yüzsüz, öylesine utanmaz, öylesine alçaktı ki, yolsuzluklarını ortaya çıkaranlara hain, kendisini ise vatansever ilan etti."
Nasıl? Eminim ki artık kimlerden bahsettiğimiz ile ilgili kafanızda bir şeyler canlanmıştır.
Zübük, Aziz Nesin tarafından yazılan ve ilk yayınlanma tarihi 1961 olan dönemin en başarılı ve ses getiren siyasi
ANDAVALLI
"Yoksulluk utanç getirir. Hele bizim buralarda, sosyal yarışı kaybettiğin an, dışlanırsın. İnsanlar ahlaksızlığı bağışlayabiliyor ama acizliği asla. Çal, soy, yeter ki yoksul kalma.” diyor Karpuz Kabuğundan Gemiler Yapmak’ın yönetmeni Ahmet Uluçay. Yönetmenin muhteşem tespitine hepimiz şahitlik ederiz zannediyorum. Paraya dönüştürülemediği için halkımızın çoğunun nezdinde vicdani değerler beş para etmez. Misal; asıl manası ‘temiz’ demek olan “saf”, temizler fazlasıyla kandırıldığı için “kolaylıkla aldatılabilen, bön” manasını kazanmıştır. Tarihi galipler yazdığı gibi sözcüklere manayı da çoğunluk verir. Demek ki temizlere ‘saf’ deyip birini överken ‘kurnaz, açıkgöz, uyanık’ sıfatlarını kullanan toplumun tercihi açıktır. Sadece gücü ve parayı muteber bulan bir toplum, fertlerinin bilinçaltına şöyle mesaj verir: “ne olursan ol güçlü ol.” Araya kaynayanın işini daha hızlı hallettiğini gören bir çocuk için sıra beklemek manasızlaşır. Bu çocuk büyüdüğünde çalışarak yükselmek yerine rakibinin ayağını kaydırmanın da aynı sonuca ulaştırdığını fark edecektir. Ve böyle böyle bir toplum fikir eylem birliği içerisinde yozlaşacaktır.
Aziz Nesin pek çok eseri ile bize pek çok şey hediye ettiği gibi, Zübük’le de bir tip ve kavram hediye ediyor. Taşrada olsun daha büyük yerlerde olsun dalavereci bir siyasetçiden bahsederken Zübük kavramını kullanırız.. Burada bir parantez açmak istiyorum. Aziz Nesin bizim artık kültür mirasımıza aittir. Denk geldiğimiz trajikomik bir olaya ‘Aziz Nesinlik’ hikaye deriz ve ne demek istediğimiz anlaşılır. Toplumun yaşamına böylesine sızmak bir sanatçı için büyük payedir. Şahsını farklı saiklerle sevmeyebilirsiniz. Ama bunu eserlerini okumamaya bahane etmek Evliya Çelebi’den Nasreddin Hoca’ya, Nefi’den, Şair Eşref’e mübalağa ve mizahla süslü bir
Zübük, Türk mizah yazarı, kısa öykü, tiyatro ve şiir dallarında pek çok eser yazmış asıl adı Mehmet Nusret Nesin olan Aziz Nesin’in1961 yayımlanan gülmece romanıdır.
Eseri okurken çok keyif aldığımı, çok eğlenceli bulduğumu, çok güldüğümü de vurgulamak istiyorum. Okurken de güldüren muhteşem bir eser. Hararetle Tavsiye ediyorum.
İkinci adı ‘Kağnı Gölgesindeki İt’ olan Zübük romanı, bir kasabada çevresinin saflığından yararlanarak belediye başkanlığına, ardından milletvekilliğine yükselen açıkgöz Zübükzade İbrahim Bey’in serüvenlerinin anlatıldığı roman gülmece türünün başarılı örneklerindendir.
Kitaptaki olaylar, Türkiye-İran transit yolu üzerinde, Türkiye'nin doğusunda bir ilçede geçmektedir.
Yazarın en tanınmış mizahî romanlarından biri olan eserde Zübükzâde’nin portresi, dolandırılan, atlatılan, kendisini yakından bilen kişilerin ağzından bölüm bölüm anlatılarak bütünlüğe kavuşturulmaktadır.Bitmeyen Zübüklük·272 syf.·
10/10
Beğendi
·2026 74. kitabı
Aziz Nesin bu eserinde sadece çıkarcı bir siyasetçiyi değil, aynı zamanda toplumun geneline sirayet etmiş olan çıkarcılığı ve kurnazlığı da ustalıkla eleştirir. Zübükzade İbrahim Efendi ahlak yoksunu, kötü bir insandır; ancak asıl mesele onun bu huylarını bilenlerin neden onu siyasette yükselttiğidir. Cevap nettir: Kendi küçük çıkarları uğruna!
Halk, her defasında aldatılacağını bildiği halde ona, aslında kendi içlerindeki "Zübük"e inanır. Çünkü bir gün sıranın kendilerine geleceğini ve onun kurnazlığı sayesinde kendilerinin de başkalarını aldatabileceğini umut ederler. Zübük, aslında o toplumun en dürüst aynasıdır. İnsanlar onun sahtekârlıklarından şikayet ederken, aslında kendi uyanıklık yapma arzularının veya kısa yoldan köşeyi dönme hayallerinin ete kemiğe bürünmüş haliyle yüzleşirler.
Eserin dilinin halkın konuştuğu sadelikte ve anlaşılırlıkta olması, anlatılan trajikomik olayların etkisini daha da artırıyor. Bu eser tam 65 yıl önce kaleme alınmış olmasına rağmen maalesef güncelliğini hâlâ koruyor. Aziz Nesin’in bu dev eseri bize şunu fısıldıyor: Dışarıdaki Zübüklerle mücadele etmeden önce, hâlâ içimizde yaşayan o "Zübük"ü yok etmemiz gerekiyor...
Yazar Hakkında
Aziz NesinYazar · 190 kitap
20 Aralık 1915’te İstanbul’da doğdu. İki yıl Darüşşafaka Lisesinde öğrenim gördü. Kuleli Askeri Lisesini bitirdi. Kara Harp Okulu ve Askeri Fen Okulundan mezun oldu. Üsteğmen rütbesindeyken "görev ve yetkisini kötüye kullanmak" suçlamasıyla yargılanıp ordudan uzaklaştırıldı. Bir süre bakkallık yaptı. Ardından gazeteciliğe başladı. Yedigün, Karagöz ve Tan Gazetesinde çalıştı. Cumhuriyet adlı bir magazin dergisi yayınladı. Sabahattin Ali ile birlikte, Marko Paşa, Malum Paşa, Merhum Paşa, Alibaba mizah dergilerini çıkardı. 1951de bir kitapçı dükkanı, ardından bir fotoğraf stüdyosu açtı. 1954ten itibaren Akbaba mizah dergisinde takma isimlerle mizah öyküleri yazdı. Yazın yaşamı boyunda 100ün üzerinde takma isim kullandı. Kemal Tahirle birlikte Düşün Yayınevi’ni kurdu.Yeni Gazete, Akşam ve Taninde köşe yazıları yazdı. Yazarlığı, Öncü, Yeni Tanin ve "Ustura" isimli bir mizah eki de hazırladığı Günaydın gazetesinde sürdürdü. 1962de Zübük isimli mizah dergisini çıkardı. 1963te yayınevinin yanmasının ardından sadece yazmaya başladı. 1972de Çatalcada kimsesiz çocukların eğitimini gerçekleştirmeyi amaçlayan Nesin Vakfını kurdu. Kitaplarının tüm gelirini bu vakfa bağışladı. 1976-1980 arasında her dalda edebiyat ödülleri veren Nesin Vakfı Edebiyat Yıllığını çıkardı. 1979da seçildiği Türkiye Yazarlar Sendikası Başkanlığı görevini yıllarca sürdürdü. Sadece Türk edebiyatının değil dünya mizah edebiyatının da sayılı isimleri arasında yer alan Aziz Nesin, düşünceleri ve yazıları nedeniyle siyasi iktidarlardan sürekli baskı gördü, tutuklandı, yargılandı, sürgün edildi, cezaevlerinde kaldı. 6 Temmuz 1995 tarihinde yaşamını yitirdi. Öykülerinde Türk toplumunu ayrıntılarıyla yansıtır. Anlatımında halk edebiyatının ana öğelerinden yararlanır. Yer yer masal temasıyla ve mizah aracılığıyla günlük olayları, toplumsal aksaklıkları eleştirir. Türk edebiyatında çağdaş mizah yazarlığı tekniklerini geliştiren, genç mizah yazarlarının doğmasına yolaçan yazardır.
